Art. 764⁵. k.c. Zakaz umawiania się na niekorzyść agenta

Do czasu rozwiązania umowy strony nie mogą umówić się w sposób odbiegający na niekorzyść agenta od postanowień art. 764³ i art. 764⁴.

Komentarz do Art. 764⁵. kc

Art. 764⁵ Kodeksu cywilnego stanowi, że do czasu rozwiązania umowy strony nie mogą umówić się w sposób odbiegający na niekorzyść agenta od postanowień art. 764³ i art. 764⁴. Przepis ten ma na celu ochronę interesów agenta, który jest stroną słabszą w stosunku agencyjnym.

Art. 764³ Kodeksu cywilnego dotyczy wynagrodzenia agenta, w tym prowizji, która jest podstawową formą wynagrodzenia agenta za jego działalność. Przepis ten określa zasady ustalania i wypłaty prowizji, a także moment, w którym agent nabywa prawo do prowizji. Art. 764⁴ natomiast reguluje kwestie związane z odszkodowaniem należnym agentowi w przypadku rozwiązania umowy agencyjnej, w szczególności w sytuacjach, gdy agent poniósł koszty związane z działalnością agencyjną lub gdy rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie dającego zlecenie.

Komentowany przepis art. 764⁵ wprowadza zakaz umówienia się przez strony w sposób, który mógłby pogorszyć sytuację agenta w odniesieniu do postanowień art. 764³ i art. 764⁴. Oznacza to, że wszelkie postanowienia umowne, które byłyby mniej korzystne dla agenta niż te przewidziane w wymienionych artykułach, są nieważne. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że strony nie mogą go zmienić ani wyłączyć w drodze umowy.

W praktyce oznacza to, że agent ma zagwarantowane minimalne standardy ochrony swoich praw, które nie mogą być obniżone przez umowę. Przykładowo, strony nie mogą umówić się na niższą prowizję niż ta, która wynika z art. 764³, ani na brak odszkodowania w sytuacjach przewidzianych w art. 764⁴. Tego rodzaju postanowienia umowne byłyby sprzeczne z art. 764⁵ i jako takie nieważne.

Podsumowując, art. 764⁵ Kodeksu cywilnego stanowi istotny element ochrony praw agenta, zapewniając, że minimalne standardy dotyczące wynagrodzenia i odszkodowania nie mogą być obniżone przez umowę stron. Przepis ten wzmacnia pozycję agenta w stosunku agencyjnym, chroniąc go przed potencjalnie niekorzystnymi postanowieniami umownymi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

rozwiązanie umowypostanowienia umowy strona umowy

Art. 764⁴. kc Art. 764⁶. kc