Art. 390. k.c. Uchylenie się od zawarcia umowy przyrzeczonej

§ 1. Jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania.

§ 2. Jednakże gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej.

§ 3. Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeżeli sąd oddali żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym orzeczenie stało się prawomocne.

Komentarz do Art. 390. kc

Art. 390 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z umową przedwstępną, w szczególności konsekwencje uchylania się jednej ze stron od zawarcia umowy przyrzeczonej. Przepis ten ma istotne znaczenie w praktyce obrotu prawnego, zwłaszcza w kontekście transakcji handlowych i nieruchomościowych.

Komentarz do Art. 390 Kodeksu cywilnego:

Odpowiedzialność za uchylanie się od zawarcia umowy przyrzeczonej:
- Zgodnie z art. 390 § 1, jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Odszkodowanie obejmuje zatem tzw. negatywny interes umowny, czyli szkody wynikłe z tego, że druga strona liczyła na zawarcie umowy, a nie doszło do jej zawarcia.
Możliwość modyfikacji zakresu odszkodowania:
- Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania. Oznacza to, że mają one swobodę w kształtowaniu swoich zobowiązań odszkodowawczych, co pozwala na elastyczne dostosowanie umowy do specyficznych potrzeb i okoliczności danej transakcji.
Dochowanie wymagań umowy przyrzeczonej:
- Jeżeli umowa przedwstępna spełnia wymagania, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymagania co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. Jest to istotne zabezpieczenie interesów strony, która chce doprowadzić do zawarcia umowy przyrzeczonej, gdyż może ona żądać jej zawarcia na drodze sądowej.
Przedawnienie roszczeń:
- Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jest to stosunkowo krótki termin przedawnienia, co ma na celu zapewnienie pewności obrotu prawnego i szybkie rozstrzyganie sporów.
- Jeżeli sąd oddali żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym orzeczenie stało się prawomocne. Jest to dodatkowe zabezpieczenie dla strony, która dochodziła swoich praw sądownie, dając jej czas na ewentualne dalsze działania prawne.

Praktyczne znaczenie:

Art. 390 Kodeksu cywilnego ma kluczowe znaczenie w praktyce, zwłaszcza w kontekście umów przedwstępnych dotyczących nieruchomości, gdzie często dochodzi do sytuacji, w których jedna ze stron uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej. Przepis ten zapewnia mechanizmy ochrony interesów stron, umożliwiając dochodzenie odszkodowania lub zawarcia umowy przyrzeczonej, co zwiększa pewność i stabilność obrotu prawnego.

Wnioski:

Art. 390 Kodeksu cywilnego jest przepisem, który w sposób kompleksowy reguluje kwestie związane z umową przedwstępną, zapewniając ochronę interesów stron i umożliwiając dochodzenie roszczeń w przypadku uchylania się od zawarcia umowy przyrzeczonej. Jego stosowanie w praktyce wymaga jednak dokładnej analizy okoliczności każdej sprawy oraz treści samej umowy przedwstępnej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa przedwstępna

umowa przyrzeczona

naprawienie szkody

zakres odszkodowania

ważność umowy

forma umowy

strona uprawniona

roszczenia przedawnienie

sąd orzeczenie

zawarcie umowy

Art. 389.Art. 391.