Umowa przedwstępna

Umowa przedwstępna to umowa, przez którą jedna albo obie strony zobowiązują się do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy, zwanej umową przyrzeczoną. Jej celem jest związanie stron planowaną transakcją, mimo że do zawarcia umowy właściwej dochodzi później.

Umowa przedwstępna powinna określać najważniejsze postanowienia umowy przyrzeczonej. W zależności od jej rodzaju mogą to być między innymi przedmiot świadczenia, cena, wynagrodzenie, zakres obowiązków stron lub inne elementy konieczne do ustalenia treści przyszłej umowy. Powinna także wskazywać termin zawarcia umowy przyrzeczonej albo sposób jego określenia. Jeżeli termin nie został oznaczony, zawarcia umowy przyrzeczonej można żądać tylko w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej.

Znaczenie umowy przedwstępnej zależy również od zachowania wymaganej formy. Jeżeli spełnia ona formę przewidzianą dla ważności umowy przyrzeczonej, strona uprawniona może dochodzić zawarcia tej umowy. W pozostałych przypadkach podstawowym skutkiem niewykonania umowy przedwstępnej jest możliwość żądania naprawienia szkody poniesionej przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Zakres odpowiedzialności może wynikać także z samej treści umowy przedwstępnej.

Roszczenia związane z umową przedwstępną co do zasady przedawniają się po roku. Termin ten wiąże się z dniem, w którym umowa przyrzeczona miała zostać zawarta, a w określonych sytuacjach z zakończeniem postępowania sądowego dotyczącego jej zawarcia.

Umowy przedwstępne występują przede wszystkim w obrocie cywilnym, między innymi przy planowanej sprzedaży rzeczy, nieruchomości lub przedsiębiorstwa. Mogą służyć zabezpieczeniu interesów stron, rezerwowaniu transakcji i ustaleniu jej podstawowych warunków przed uzyskaniem finansowania, dokumentów albo spełnieniem innych przesłanek. Nie są natomiast tym samym co umowy szczegółowo regulowane w przepisach dotyczących określonych produktów lub usług, których naruszenie może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową.