Art. 391. k.c. Umowa o świadczenie przez osobę trzecią

Jeżeli w umowie zastrzeżono, że osoba trzecia zaciągnie określone zobowiązanie albo spełni określone świadczenie, ten, kto takie przyrzeczenie uczynił, odpowiedzialny jest za szkodę, którą druga strona ponosi przez to, że osoba trzecia odmawia zaciągnięcia zobowiązania albo nie spełnia świadczenia. Może jednak zwolnić się od obowiązku naprawienia szkody spełniając przyrzeczone świadczenie, chyba że sprzeciwia się to umowie lub właściwości świadczenia.

Komentarz do Art. 391. kc

Art. 391 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, w której w umowie zastrzeżono, że osoba trzecia zaciągnie określone zobowiązanie lub spełni określone świadczenie. Przepis ten wprowadza odpowiedzialność osoby, która takie przyrzeczenie uczyniła, za szkodę poniesioną przez drugą stronę umowy w przypadku, gdy osoba trzecia odmówi zaciągnięcia zobowiązania lub nie spełni świadczenia.

Komentarz:

Zakres zastosowania: Art. 391 KC znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy w umowie między dwoma stronami (A i B) jedna z nich (A) przyrzeka, że osoba trzecia (C) zaciągnie określone zobowiązanie lub spełni określone świadczenie na rzecz drugiej strony (B). Przepis ten nie dotyczy sytuacji, w której zobowiązanie lub świadczenie ma być spełnione bezpośrednio przez stronę umowy.
Odpowiedzialność za szkodę: Osoba, która przyrzekła, że osoba trzecia zaciągnie zobowiązanie lub spełni świadczenie, ponosi odpowiedzialność za szkodę, którą druga strona ponosi w wyniku odmowy zaciągnięcia zobowiązania lub niespełnienia świadczenia przez osobę trzecią. Odpowiedzialność ta ma charakter odszkodowawczy i obejmuje rzeczywiste straty oraz utracone korzyści, które druga strona mogła osiągnąć, gdyby osoba trzecia spełniła swoje zobowiązanie.
Możliwość zwolnienia się od odpowiedzialności: Przepis przewiduje możliwość zwolnienia się od obowiązku naprawienia szkody przez osobę, która uczyniła przyrzeczenie. Może ona to uczynić, spełniając przyrzeczone świadczenie osobiście. Jednakże, zwolnienie się od odpowiedzialności nie jest możliwe, jeżeli sprzeciwia się to umowie lub właściwości świadczenia. Na przykład, jeżeli umowa wyraźnie przewiduje, że świadczenie ma być spełnione wyłącznie przez osobę trzecią, osoba przyrzekająca nie może zwolnić się od odpowiedzialności przez osobiste spełnienie świadczenia.
Charakter prawny przyrzeczenia: Przyrzeczenie, o którym mowa w art. 391 KC, ma charakter zobowiązania gwarancyjnego. Osoba przyrzekająca gwarantuje, że osoba trzecia spełni określone świadczenie lub zaciągnie zobowiązanie. W przypadku niespełnienia tego warunku, osoba przyrzekająca ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.
Praktyczne zastosowanie: Przepis ten ma istotne znaczenie w praktyce obrotu gospodarczego, szczególnie w umowach, gdzie realizacja zobowiązań zależy od działań osób trzecich. Przykładem mogą być umowy o roboty budowlane, gdzie generalny wykonawca przyrzeka, że podwykonawca wykona określone prace. W przypadku niewykonania tych prac przez podwykonawcę, generalny wykonawca ponosi odpowiedzialność za powstałą szkodę.

Podsumowując, art. 391 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm ochrony interesów strony umowy, która polega na przyrzeczeniu spełnienia świadczenia przez osobę trzecią. Przepis ten zapewnia, że w przypadku niewykonania zobowiązania przez osobę trzecią, strona umowy nie pozostaje bez ochrony prawnej i może dochodzić odszkodowania od osoby, która uczyniła przyrzeczenie.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa zastrzeżenie

osoba trzecia

określone świadczenie

przyrzeczenie

sprzeciw umowie

właściwość świadczenia

Art. 390. kc Art. 392. kc