Przejdź do treści

Rozporządzenie

w sprawie nadzoru przeciwpożarowego w polskich obszarach morskich oraz morskich portach i przystaniach

Akt obowiązującyDz.U.2024.1202 t.j.Uchwalono: Wersja od: 26 lipca 2024 r.

Tekst aktu: wydany przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1202.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.

Spis treści (8)

§ 1. Zakres regulacji

1. Rozporządzenie określa:
1) szczegółowy zakres nadzoru przeciwpożarowego sprawowanego przez organy administracji morskiej;
2) szczegółowy sposób sprawowania nadzoru przeciwpożarowego, w tym tryb przeprowadzania inspekcji i kontroli, o których mowa w art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, zwanej dalej „ustawą”, oraz szczegółowy zakres informacji zawartych w protokole, o którym mowa w art. 50a ust. 7 ustawy;
3) warunki współpracy organów administracji morskiej z podmiotami, które uczestniczą w działaniach ratowniczo-gaśniczych w obrębie polskich obszarów morskich oraz portów i przystani morskich;
4) szczegółowy zakres informacji niezbędnych do określenia w planach zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń wód portowych oraz instrukcjach technologicznych i technologiczno-ruchowych oraz instrukcjach bezpiecznej obsługi statku;
5) szczegółowy zakres informacji, o których mowa w art. 50a ust. 8 pkt 4 ustawy.
2. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do obiektów, urządzeń portowych oraz jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji.

§ 2. Definicje

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) porcie - należy przez to rozumieć obszar lądowy oraz obszar wód morskich w obrębie granic portu morskiego lub przystani morskiej;
2) podmiocie zarządzającym portem - należy przez to rozumieć podmiot, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1796);
3) statku - należy przez to rozumieć urządzenie pływające używane w środowisku morskim, w tym również: wodoloty, poduszkowce, statki podwodne, ruchome i umocowane platformy wiertnicze oraz doki pływające;
4) ładunku niebezpiecznym - należy przez to rozumieć materiały, substancje, przedmioty i towary określone jako niebezpieczne, szkodliwe lub zanieczyszczające, wymienione w: - a także materiały, substancje, przedmioty i towary niewymienione powyżej, zgłoszone lub oznaczone jako niebezpieczne, szkodliwe lub zanieczyszczające w dokumentach przewozowych, na opakowaniach lub w karcie charakterystyki produktu;
a) Międzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, sporządzonej w Londynie dnia 2 listopada 1973 r., zmienionej Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 761 i 773),
b) kodeksach, o których mowa w rozdziale VII Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 869 oraz z 2017 r. poz. 142),
5) terminalu - należy przez to rozumieć obiekt, obszar lub akwen portu, na którym zachodzą działania statek - ląd, w tym obiekt, obszar lub akwen portu, w którym:
a) rozpoczyna się lub kończy transport osób (terminal pasażerski) lub
b) dokonuje się zmiany środka transportu ładunków przewożonych statkiem na inny środek transportu lub na ląd (terminal przeładunkowy);
6) ustawie o bezpieczeństwie morskim - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1068);
7) akcji ratowniczo-gaśniczej - należy przez to rozumieć ogół działań ratowniczo-gaśniczych podejmowanych w związku z wystąpieniem zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu zdrowia lub życia ludzkiego, środowiska naturalnego lub mienia, od momentu jego wykrycia do zakończenia usuwania jego skutków, przez podmioty wykonujące zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie oraz jednostki, o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim.

§ 3. Nadzór przeciwpożarowy w portach

1. W zakresie nadzoru przeciwpożarowego w portach, o którym mowa w art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy, dyrektorzy urzędów morskich:
1) przed zatwierdzeniem planu zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń dla wód portowych, o którym mowa w art. 23b ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1072 oraz z 2024 r. poz. 834), weryfikują zawarte w nim informacje w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki oraz szczegółowym zakresem informacji niezbędnych do określenia w planie zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń dla wód portowych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2) (uchylony);
3) weryfikują informacje zawarte w instrukcji technologicznej, przedkładanej przez podmiot prowadzący w porcie działalność polegającą na transporcie, przeładunku, obróbce, składowaniu lub dystrybucji ładunków niebezpiecznych, w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki oraz szczegółowym zakresem informacji niezbędnych do określenia w instrukcji technologicznej określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
4) weryfikują informacje zawarte w: - w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki oraz szczegółowym zakresem informacji niezbędnych do określenia w instrukcji technologiczno-ruchowej określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia;
a) cyklicznej instrukcji technologiczno-ruchowej, przedkładanej przez podmiot prowadzący w porcie działalność polegającą na budowie, remontowaniu i naprawach statków i innych obiektów pływających, a także innych środków transportu, urządzeń i instalacji,
b) jednorazowej instrukcji technologiczno-ruchowej, przedkładanej przez podmiot planujący podjęcie w porcie prac remontowych, naprawczych lub innych prac pożarowo niebezpiecznych o określonym zakresie i czasie realizacji
5) weryfikują informacje zawarte w instrukcji bezpiecznej obsługi statku przewożącego ładunki niebezpieczne przedkładanej przez podmiot zarządzający terminalem, w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki oraz szczegółowym zakresem informacji niezbędnych do określenia w instrukcji bezpiecznej obsługi statku określonym w załączniku nr 4 do rozporządzenia;
6) w ramach uzgadniania regulaminu organizacyjnego podmiotu wykonującego zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie weryfikują zawarte w nim informacje, w szczególności w zakresie:
a) ich zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki,
b) wielkości i rozmieszczenia sił i środków ochrony przeciwpożarowej od strony wody, mając na względzie konieczność zapewnienia odpowiednich sił i środków do natychmiastowego podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych w porcie, a w uzasadnionych przypadkach również poza portem,
c) procedur i zasad współpracy ze służbami dyżurnymi podległymi właściwemu dyrektorowi urzędu morskiego;
7) przez planowane i doraźne inspekcje i kontrole, o których mowa w art. 50a ust. 2 ustawy, weryfikują działalność prowadzoną w porcie w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki oraz planami, o których mowa w pkt 1 i 2, instrukcjami, o których mowa w pkt 3-5, oraz regulaminem, o którym mowa w pkt 6;
8) monitorują prawidłowe funkcjonowanie sił i środków ochrony przeciwpożarowej od strony wody, jakimi dysponują podmioty wykonujące zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie;
9) w przypadku powzięcia informacji o pożarze lub innym zdarzeniu wymagającym podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych na akwenie wód morskich portu, kierują do akcji ratowniczo-gaśniczej siły i środki ochrony przeciwpożarowej od strony wody podmiotów wykonujących zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie oraz siły i środki właściwych jednostek, o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim, których udział w akcji ratowniczo-gaśniczej jest uzasadniony koniecznością ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, środowiska naturalnego lub mienia, mając na względzie bezpieczeństwo, możliwości operacyjne i pełnione przez te podmioty funkcje, oraz informują o tym fakcie Państwową Straż Pożarną, zwaną dalej „PSP”;
10) sporządzają roczną statystykę zdarzeń wymagających podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych na obszarze swojej właściwości;
11) sporządzają roczną statystykę prac pożarowo niebezpiecznych prowadzonych na statkach znajdujących się w portach na obszarze swojej właściwości, z wyłączeniem prac prowadzonych w stoczniach;
12) na podstawie planów, o których mowa w pkt 1 i 2, instrukcji, o których mowa w pkt 3-5, oraz regulaminu, o którym mowa w pkt 6, prowadzą ewidencję sił i środków ochrony przeciwpożarowej od strony wody dostępnych w portach na obszarze swojej właściwości.
2. Planowane inspekcje i kontrole, o których mowa w ust. 1 pkt 7, są przeprowadzane na podstawie rocznego planu inspekcji i kontroli.
3. O zamiarze przeprowadzenia planowanych inspekcji i kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 7, dyrektor urzędu morskiego informuje podmiot zarządzający portem, terminalem lub stocznią, armatora statku lub podmiot wykonujący zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie, w terminie nie krótszym niż 7 dni kalendarzowych przed datą przeprowadzenia planowanej inspekcji lub kontroli.
4. Doraźne inspekcje i kontrole, o których mowa w ust. 1 pkt 7, są przeprowadzane bez uprzedniego powiadomienia podmiotu zarządzającego portem, terminalem lub stocznią, armatora statku lub podmiotu wykonującego zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie, w celu zapewnienia bezpieczeństwa w porcie, a w szczególności w celu:
1) weryfikacji usunięcia nieprawidłowości wykrytych podczas wcześniejszych inspekcji i kontroli;
2) sprawdzenia efektywności stosowania planów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, instrukcji, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, oraz regulaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6;
3) wyjaśnienia zgłoszeń dotyczących nieprawidłowego funkcjonowania systemu ochrony przeciwpożarowej w porcie.
5. Protokół z przeprowadzonej planowanej lub doraźnej inspekcji i kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 7, zawiera informacje, o których mowa w art. 50a ust. 7 ustawy, oraz:
1) datę przeprowadzenia inspekcji lub kontroli;
2) oznaczenie podmiotu podlegającego inspekcji lub kontroli;
3) informację o rodzaju inspekcji lub kontroli oraz jej zakresie;
4) podpis inspektora oraz osoby upoważnionej przez podmiot podlegający inspekcji lub kontroli, a w przypadku odmowy podpisania protokołu informację o przyczynie braku podpisu osoby upoważnionej przez podmiot podlegający inspekcji lub kontroli.
6. W przypadku kolejnej przeprowadzonej planowanej lub doraźnej inspekcji i kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 7, protokół, o którym mowa w ust. 5, zawiera dodatkowo informacje o:
1) terminie i zakresie poprzedniej inspekcji lub kontroli;
2) stwierdzonych w trakcie poprzedniej inspekcji lub kontroli nieprawidłowościach i terminie wyznaczonym na ich usunięcie;
3) usunięciu lub nieusunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie poprzedniej inspekcji lub kontroli.

§ 4. Nadzór przeciwpożarowy na obszarach morskich

W zakresie nadzoru przeciwpożarowego w polskich obszarach morskich, o którym mowa w art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy, dyrektorzy urzędów morskich:

1) weryfikują wyposażenie, kwalifikacje załogi oraz sposób eksploatacji statków w zakresie zgodności z wymaganiami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej określonymi w przepisach dotyczących bezpieczeństwa morskiego, wyposażenia morskiego, kwalifikacji morskich, ochrony przeciwpożarowej oraz zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki;
2) zapewniają funkcjonowanie służb dyżurnych urzędów morskich, które informują dyrektora urzędu morskiego o każdym zdarzeniu wymagającym podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych na obszarze swojej właściwości oraz na statku znajdującym się w polskich obszarach morskich;
3) realizują zadania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki w zakresie funkcjonowania systemu zwalczania zanieczyszczeń na morzu.

§ 5. Zadania ministra

W zakresie nadzoru przeciwpożarowego w polskich obszarach morskich minister właściwy do spraw gospodarki morskiej:

1) przed zatwierdzeniem Planu akcji poszukiwawczych i ratowniczych, o którym mowa w art. 117 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim, weryfikuje zawarte w nim informacje dotyczące działań ratowniczo-gaśniczych prowadzonych w przypadku wystąpienia pożaru w polskich obszarach morskich;
2) przed zatwierdzeniem krajowego planu zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, weryfikuje zawarte w nim informacje dotyczące zagrożeń związanych z wystąpieniem pożaru w polskich obszarach morskich;
3) weryfikuje informacje dotyczące przeciwdziałania zagrożeniom i zanieczyszczeniom środowiska morskiego wymagane na podstawie pozwolenia, o którym mowa w art. 23 ustawy.

§ 6. Współpraca podczas działań ratowniczo-gaśniczych

1. Dyrektorzy urzędów morskich, bezpośrednio lub przez swoje służby dyżurne, współpracują z podmiotami, które uczestniczą w działaniach ratowniczo-gaśniczych w porcie, w tym z podmiotami wykonującymi zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie oraz z jednostkami PSP.
2. W ramach współpracy, o której mowa w ust. 1, dyrektorzy urzędów morskich:
1) w przypadku powzięcia informacji o pożarze lub innym zdarzeniu wymagającym podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych na obszarze lądowym portu lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie, informują o tym fakcie PSP oraz podmioty wykonujące zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie;
2) podczas akcji ratowniczo-gaśniczej w porcie kierują ruchem statków w taki sposób, aby minimalizować zagrożenie pożarowe w porcie oraz nie utrudniać działań ratowniczo-gaśniczych;
3) przekazują podmiotom uczestniczącym w akcji ratowniczo-gaśniczej w porcie wszelkie dostępne informacje dotyczące rodzaju ładunku przewożonego przez statek wymagający podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych, a w razie potrzeby pośredniczą w komunikacji radiowej między załogą statku a tymi podmiotami;
4) w uzgodnieniu z komendantem wojewódzkim, powiatowym lub miejskim PSP uczestniczą w prowadzonych przez PSP inspekcjach, kontrolach i ćwiczeniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej dotyczących portu oraz sił, środków i procedur działania podmiotów wykonujących zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie.
3. W ramach współpracy, o której mowa w ust. 1, podmioty wykonujące zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie:
1) na bieżąco informują dyrektorów urzędów morskich o miejscu prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych oraz rodzaju i skali zagrożenia, w celu umożliwienia odpowiedniego kierowania ruchem statków;
2) w uzasadnionych przypadkach informują dyrektorów urzędów morskich o potrzebie skierowania do akcji ratowniczo-gaśniczej właściwych jednostek, o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim, których udział jest uzasadniony koniecznością ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, środowiska naturalnego lub mienia;
3) na polecenie dyrektorów urzędów morskich podejmują działania ratowniczo-gaśnicze na akwenie wód morskich portu oraz realizują zadania z zakresu reagowania na zagrożenia lub zanieczyszczenia morza określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu organizacji zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu (Dz. U. z 2022 r. poz. 216).
4. W trakcie akcji ratowniczo-gaśniczych w obrębie polskich obszarów morskich dyrektorzy urzędów morskich współpracują z podmiotami wymienionymi w Planie akcji poszukiwawczych i ratowniczych oraz krajowym planie zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska morskiego, na zasadach określonych w tych dokumentach.

§ 7. Informowanie o zdarzeniach ratowniczo-gaśniczych

1. W przypadku wystąpienia zdarzenia wymagającego podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych w porcie, terminalu lub stoczni, właściwy podmiot zarządzający, bezzwłocznie, po zawiadomieniu właściwych podmiotów wykonujących zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie oraz właściwych jednostek, o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim, których udział w akcji ratowniczo-gaśniczej jest uzasadniony koniecznością ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, środowiska naturalnego lub mienia, przekazuje właściwemu kapitanowi portu informacje dotyczące czasu i miejsca zdarzenia oraz nazwy i rodzaju statku lub innego obiektu pływającego znajdującego się na akwenie wód morskich portu, obiektu lub ładunku zlokalizowanego na obszarze lądowym portu, którego zdarzenie dotyczy.
2. Bezzwłocznie po zakończeniu działań ratowniczo-gaśniczych, o których mowa w ust. 1, właściwy podmiot zarządzający, którego te działania dotyczyły, przekazuje właściwemu kapitanowi portu informacje dotyczące:
1) czasu rozpoczęcia i zakończenia działań ratowniczo-gaśniczych;
2) nazwy i rodzaju statku lub innego obiektu pływającego znajdującego się na akwenie wód morskich portu, obiektu lub ładunku zlokalizowanego na obszarze lądowym portu, którego dotyczyły działania ratowniczo-gaśnicze;
3) wielkości sił i środków jednostek, które brały udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych;
4) liczby poszkodowanych osób i stopnia odniesionych przez nie obrażeń;
5) szacunkowej wartości szkód materialnych;
6) uwag i wniosków związanych ze zdarzeniem, którego dotyczyły działania ratowniczo-gaśnicze, mogących mieć wpływ na poprawę bezpieczeństwa w porcie.