Zgłoszenie żądania

Zgłoszenie żądania to zakomunikowanie przez uprawnioną osobę woli skorzystania z określonego prawa albo uzyskania oznaczonego świadczenia, działania lub rozstrzygnięcia. Żądanie może być skierowane do osoby fizycznej, przedsiębiorcy, organu albo sądu. Jego treść i skutki wynikają z przepisu prawa, umowy lub charakteru stosunku prawnego.

Żądanie może dotyczyć zarówno wykonania obowiązku przez inną osobę, jak i podjęcia czynności organizacyjnej lub procesowej. Przykładem jest żądanie wystawienia rachunku, udzielenia urlopu, wydania odpisu orzeczenia, zmiany składki ubezpieczeniowej albo wypłaty świadczenia wyrównawczego. W prawie spółek zgłoszenie żądania może prowadzić do obowiązku zwołania zgromadzenia lub umieszczenia określonej sprawy w porządku obrad, jeżeli spełnione są wymagania przewidziane w przepisach.

Najważniejsze cechy zgłoszenia żądania:

• powinno pochodzić od osoby, której przysługuje określone uprawnienie, albo od jej należycie umocowanego przedstawiciela;
• musi dostatecznie określać, czego uprawniony się domaga, choć szczegółowe wymagania zależą od podstawy prawnej;
• może być dokonane w formie ustnej, pisemnej, elektronicznej lub w inny sposób, jeżeli przepisy nie wymagają formy szczególnej;
• może uruchamiać termin, obowiązek działania albo możliwość skorzystania z dalszego środka prawnego.

W niektórych przypadkach samo zgłoszenie wystarcza do powstania obowiązku po stronie adresata, na przykład gdy pracownik żąda udzielenia urlopu przewidzianego na żądanie albo kupujący domaga się wystawienia rachunku. W innych sytuacjach żądanie jest warunkiem wszczęcia procedury, lecz nie przesądza o jej wyniku. Dotyczy to między innymi żądania odszkodowania, zmiany stosunku prawnego lub podjęcia uchwały przez organ spółki.

Zgłoszenie żądania należy odróżnić od dochodzenia roszczenia przed sądem. Jest ono czynnością wcześniejszą lub pozasądową, ale w określonych sytuacjach może poprzedzać wniesienie powództwa. Sposób, termin i skuteczność zgłoszenia ocenia się zawsze według przepisu regulującego dane uprawnienie.