Art. 891. k.c. Odpowiedzialność darczyńcy

§ 1. Darczyńca obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, jeżeli szkoda została wyrządzona umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

§ 2. Jeżeli darczyńca opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, obdarowany może żądać odsetek za opóźnienie dopiero od dnia wytoczenia powództwa.

Komentarz do Art. 891. kc

Art. 891 Kodeksu cywilnego reguluje odpowiedzialność darczyńcy za szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania darowizny. Przepis ten wprowadza istotne ograniczenia w zakresie odpowiedzialności darczyńcy, co jest zrozumiałe, biorąc pod uwagę, że darowizna jest świadczeniem nieodpłatnym.

Odpowiedzialność darczyńcy

Zgodnie z art. 891 § 1 Kodeksu cywilnego, darczyńca jest zobowiązany do naprawienia szkody, jeżeli szkoda została wyrządzona umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Oznacza to, że odpowiedzialność darczyńcy jest ograniczona tylko do przypadków, w których jego zachowanie można zakwalifikować jako umyślne działanie lub rażące niedbalstwo.

Umyślność i rażące niedbalstwo

Umyślność: Darczyńca działa umyślnie, gdy jego celem jest wyrządzenie szkody lub gdy zdaje sobie sprawę z możliwości jej wystąpienia i na to się godzi.
Rażące niedbalstwo: Jest to sytuacja, w której darczyńca nie zachowuje minimalnych standardów staranności, które można by oczekiwać od przeciętnego człowieka w podobnej sytuacji. Rażące niedbalstwo to znacznie większy stopień winy niż zwykłe niedbalstwo.

Odsetki za opóźnienie

Art. 891 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli darczyńca opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, obdarowany może żądać odsetek za opóźnienie dopiero od dnia wytoczenia powództwa. Jest to istotne ograniczenie w porównaniu do ogólnych zasad odpowiedzialności za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, gdzie odsetki należą się już od dnia wymagalności roszczenia.

Znaczenie praktyczne

Ochrona darczyńcy: Przepis ten chroni darczyńcę przed nadmiernymi roszczeniami obdarowanego, co jest uzasadnione charakterem darowizny jako aktu nieodpłatnego.
Motywacja do działania: Obdarowany ma motywację do szybkiego wytoczenia powództwa, jeżeli darczyńca opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, aby móc żądać odsetek za opóźnienie.

Podsumowanie

Art. 891 Kodeksu cywilnego wprowadza specyficzne zasady odpowiedzialności darczyńcy, które różnią się od ogólnych zasad odpowiedzialności kontraktowej. Ograniczenie odpowiedzialności do przypadków umyślności i rażącego niedbalstwa oraz specyficzne zasady dotyczące odsetek za opóźnienie mają na celu ochronę darczyńcy, co jest uzasadnione nieodpłatnym charakterem darowizny. Przepis ten równoważy interesy obu stron umowy darowizny, zapewniając jednocześnie pewien poziom ochrony dla obdarowanego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

naprawienie szkody

niewykonanie zobowiązania

nienależyte wykonanie

rażące niedbalstwo

spełnienie świadczenia

świadczenie pieniężne

odsetki za opóźnienie

wytoczenie powództwa

umyślne wyrządzenie

darczyńca

obdarowany

Art. 890.Art. 892.