Art. 458¹². k.p.c. Obciążenie kosztami procesu w następstwie zaniechania próby dobrowolnego rozwiązania sporu

Niezależnie od wyniku sprawy sąd może obciążyć kosztami procesu w całości lub części stronę, która przed wytoczeniem powództwa zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyliła się od udziału w niej lub uczestniczyła w niej w złej wierze i przez to przyczyniła się do zbędnego wytoczenia powództwa lub wadliwego określenia przedmiotu sprawy.

Komentarz do Art. 458¹². kpc

Art. 458¹² Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza istotne narzędzie dyscyplinujące strony postępowania cywilnego, mające na celu promowanie alternatywnych metod rozwiązywania sporów oraz zapobieganie nadużywaniu systemu sądowego. Przepis ten stanowi, że sąd może obciążyć kosztami procesu stronę, która przed wytoczeniem powództwa zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyliła się od udziału w niej lub uczestniczyła w niej w złej wierze, co przyczyniło się do zbędnego wytoczenia powództwa lub wadliwego określenia przedmiotu sprawy.

Komentarz:

Cel przepisu: Art. 458¹² ma na celu zachęcenie stron do podejmowania prób polubownego rozwiązania sporu przed skierowaniem sprawy do sądu. Ma to na celu odciążenie sądów, skrócenie czasu trwania postępowań oraz obniżenie kosztów związanych z procesem sądowym.
Przesłanki obciążenia kosztami: Sąd może obciążyć stronę kosztami procesu, jeśli spełnione są następujące przesłanki:
- Strona zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu.
- Strona uchyliła się od udziału w próbie dobrowolnego rozwiązania sporu.
- Strona uczestniczyła w próbie dobrowolnego rozwiązania sporu w złej wierze.
- Zaniechanie, uchylenie się lub zła wiara przyczyniły się do zbędnego wytoczenia powództwa lub wadliwego określenia przedmiotu sprawy.
Znaczenie „złej wiary”: Uczestnictwo w złej wierze oznacza działanie strony w sposób nieszczery, mający na celu jedynie pozorowanie chęci rozwiązania sporu polubownie, bez rzeczywistej woli osiągnięcia porozumienia. Przykładem może być celowe opóźnianie negocjacji lub stawianie nierealistycznych żądań.
Ocena sądu: Sąd ma swobodę w ocenie, czy strona rzeczywiście zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu lub działała w złej wierze. Ocena ta powinna być dokonywana na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, w tym dokumentacji i zeznań stron.
Skutki dla stron: Przepis ten ma na celu zniechęcenie stron do pochopnego kierowania spraw do sądu bez uprzedniej próby polubownego rozwiązania sporu. Strony powinny być świadome, że brak podjęcia takich prób może skutkować obciążeniem ich kosztami procesu, niezależnie od wyniku sprawy.
Promowanie alternatywnych metod rozwiązywania sporów: Przepis ten wpisuje się w szerszy trend promowania alternatywnych metod rozwiązywania sporów, takich jak mediacja czy arbitraż, które mogą być bardziej efektywne i mniej kosztowne niż tradycyjne postępowanie sądowe.

Podsumowując, art. 458¹² Kodeksu postępowania cywilnego jest ważnym narzędziem mającym na celu promowanie polubownych metod rozwiązywania sporów i zapobieganie nadużywaniu systemu sądowego. Strony powinny być świadome konsekwencji zaniechania prób dobrowolnego rozwiązania sporu i działać w dobrej wierze na każdym etapie postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

koszty procesusprawa sądowa

rozwiązanie sporu

udział stron

zła wiara

przyczynienie się

wytoczenie powództwa

przedmiot sprawy

uchylenie

Art. 458¹¹. kpc Art. 458¹³. kpc