Upadły

„Upadły” to osoba fizyczna, osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna, wobec której sąd ogłosił upadłość. Termin oznacza dłużnika objętego postępowaniem upadłościowym, którego sytuacja majątkowa i prawna podlega szczególnym zasadom określonym w Prawie upadłościowym.

Ogłoszenie upadłości nie jest tożsame z samym niewykonywaniem zobowiązań ani z prowadzeniem egzekucji. Status upadłego powstaje wskutek wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Od tego momentu dłużnik uczestniczy w postępowaniu jako jego centralny podmiot, a jego majątek co do zasady wchodzi do masy upadłości, służącej zaspokojeniu wierzycieli.

Najważniejsze cechy tego statusu obejmują:

• ograniczenie upadłego w zakresie korzystania z majątku i rozporządzania nim, zależnie od rodzaju postępowania i charakteru składników majątkowych,
• wykonywanie zarządu nad masą upadłości przez syndyka albo pod jego nadzorem,
• obowiązek współdziałania z syndykiem, sądem i sędzią-komisarzem, w szczególności udzielania informacji, wydawania dokumentów oraz wskazywania składników majątku,
• obowiązek poddania się czynnościom związanym z ustaleniem składu i wartości majątku oraz zaspokojeniem wierzycieli,
• publiczne ogłaszanie i doręczanie informacji o istotnych czynnościach postępowania w zakresie przewidzianym przez ustawę.

Upadłym może być zarówno przedsiębiorca, jak i osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki ogłoszenia upadłości. W zależności od rodzaju podmiotu i postępowania skutki upadłości mogą dotyczyć także jego organów, wspólników lub osób odpowiedzialnych za prowadzenie spraw majątkowych.

Termin występuje przede wszystkim w Prawie upadłościowym, ale jest używany również w innych przepisach. Przykładowo, upadłość wspólnika spółki może wpływać na wykonywanie jego praw w spółce, a w określonych sytuacjach jego miejsce zajmuje syndyk. W znaczeniu praktycznym określenie „upadły” wskazuje więc podmiot, którego majątek i działania zostały objęte szczególnym reżimem postępowania upadłościowego.