Kodeks cywilny

Art. 923 Kodeksu cywilnego wprowadza szczególną ochronę dla małżonka oraz innych osób bliskich spadkodawcy, które zamieszkiwały z nim do dnia jego śmierci. Przepis ten ma na celu zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa mieszkaniowego dla tych osób w okresie bezpośrednio po śmierci spadkodawcy.

### Kluczowe elementy artykułu:

1. **Uprawnienie do korzystania z mieszkania i urządzenia domowego**:
   - Małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, mają prawo do korzystania z mieszkania oraz urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym przez trzy miesiące od otwarcia spadku.
   - To uprawnienie jest niezależne od tego, czy osoby te są spadkobiercami, czy też nie.

2. **Nieważność rozrządzeń spadkodawcy ograniczających to uprawnienie**:
   - Jakiekolwiek rozrządzenie spadkodawcy, które wyłączałoby lub ograniczałoby to uprawnienie, jest nieważne. Oznacza to, że spadkodawca nie może w testamencie ani w inny sposób pozbawić małżonka lub innych osób bliskich tego prawa.

3. **Brak ograniczenia innych uprawnień**:
   - Przepis ten nie ogranicza innych uprawnień małżonka i osób bliskich, które mogą wynikać z najmu lokali lub ze spółdzielczego prawa do lokalu. Oznacza to, że jeśli małżonek lub inne osoby bliskie mają dodatkowe prawa wynikające z umowy najmu lub członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, to te prawa pozostają nienaruszone.

### Komentarz:

Art. 923 Kodeksu cywilnego jest wyrazem troski ustawodawcy o zapewnienie minimum stabilności życiowej dla osób najbliższych spadkodawcy w trudnym okresie po jego śmierci. Trzymiesięczny okres ochronny pozwala na znalezienie nowego miejsca zamieszkania lub na uregulowanie sytuacji prawnej dotyczącej dotychczasowego mieszkania.

Należy zauważyć, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że nie można go wyłączyć ani ograniczyć wolą spadkodawcy. Jest to istotne zabezpieczenie dla małżonka i innych osób bliskich, które mogłyby znaleźć się w trudnej sytuacji życiowej bez takiej ochrony.

W praktyce, przepis ten może prowadzić do konfliktów między spadkobiercami a osobami korzystającymi z tego uprawnienia, zwłaszcza jeśli spadkobiercy chcieliby szybko przejąć mieszkanie. W takich sytuacjach konieczne może być skorzystanie z mediacji lub interwencji sądowej w celu wyjaśnienia i uregulowania sytuacji.

Podsumowując, Art. 923 Kodeksu cywilnego pełni ważną funkcję ochronną, zapewniając małżonkowi i innym osobom bliskim spadkodawcy czas na adaptację do nowej sytuacji życiowej po śmierci bliskiej osoby.

Art. 752^3 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące zabezpieczenia roszczeń poprzez ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Przepis ten ma na celu ochronę interesów wierzyciela poprzez uniemożliwienie dłużnikowi zbycia prawa do lokalu, co mogłoby utrudnić lub uniemożliwić zaspokojenie roszczeń wierzyciela.

#### 1. Podstawa wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej

Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, które ustanawia zakaz zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, stanowi podstawę do wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania tego prawa w księdze wieczystej. Wpis ostrzeżenia ma na celu informowanie potencjalnych nabywców oraz innych zainteresowanych stron o istniejącym zakazie, co zwiększa bezpieczeństwo obrotu prawnego.

#### 2. Procedura przekazania postanowienia

Sąd, który wydał postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, jest zobowiązany do przekazania tego postanowienia sądowi właściwemu do dokonania wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej. Przekazanie to odbywa się z urzędu, co oznacza, że nie jest wymagane dodatkowe działanie ze strony wierzyciela.

#### 3. Wpis z urzędu

Wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej dokonywany jest z urzędu, co oznacza, że sąd wieczystoksięgowy dokonuje wpisu na podstawie otrzymanego postanowienia bez konieczności składania dodatkowego wniosku przez wierzyciela. Jest to rozwiązanie, które ma na celu przyspieszenie i uproszczenie procedury zabezpieczenia roszczeń.

#### 4. Doręczenie postanowienia

Sąd, który dokonał wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, ma obowiązek doręczyć postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia obowiązanemu (dłużnikowi) oraz spółdzielni mieszkaniowej. Doręczenie to ma na celu poinformowanie stron o istniejącym zakazie zbywania prawa do lokalu, co jest istotne dla przestrzegania zakazu oraz ewentualnej odpowiedzialności za jego naruszenie.

#### 5. Odpowiedzialność spółdzielni mieszkaniowej

Spółdzielnia mieszkaniowa ponosi odpowiedzialność za szkodę spowodowaną czynnościami zmierzającymi do zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mimo ustanowionego zakazu. Odpowiedzialność ta ma charakter odszkodowawczy i ma na celu zrekompensowanie wierzycielowi ewentualnych strat wynikających z naruszenia zakazu zbywania prawa do lokalu.

#### Podsumowanie

Art. 752^3 k.p.c. wprowadza mechanizm zabezpieczenia roszczeń poprzez zakaz zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, który jest skutecznie realizowany poprzez wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej. Przepis ten zapewnia ochronę interesów wierzyciela, upraszczając procedurę zabezpieczenia oraz wprowadzając odpowiedzialność spółdzielni mieszkaniowej za naruszenie zakazu. Jest to istotne narzędzie w postępowaniu cywilnym, które zwiększa pewność obrotu prawnego i chroni wierzycieli przed działaniami dłużników zmierzającymi do utrudnienia zaspokojenia roszczeń.

Kodeks postępowania cywilnego

Kodeks pracy

To przepis nowelizujący, a nie przepis merytoryczny. Jego jedyną funkcją było zmienienie brzmienia innego aktu, czyli ustawy - Prawo spółdzielcze. Sama treść wprowadzonych zmian nie została w tym miejscu przytoczona.

### Najważniejsze punkty

- Adresatem przepisu jest tekst ustawy - Prawo spółdzielcze, a nie obywatel ani organ stosujący prawo - z samego artykułu nie wynika żaden obowiązek ani uprawnienie.
- Zmiana obejmuje wykaz poprawek do aktu zmienianego, wyliczonych w akcie nowelizującym.
- Treść wprowadzonych zmian nie jest w tym miejscu odtworzona, więc z komentowanego fragmentu nie da się odczytać, na czym polegały.
- Skutek nastąpił jednorazowo, wraz z wejściem przepisu w życie: brzmienie aktu zmienianego zostało wtedy przeredagowane.
- Stan prawny odczytuje się z aktualnego brzmienia ustawy - Prawo spółdzielcze, a nie z tego artykułu.

### W praktyce

Przy ustalaniu stanu prawnego nie szuka się rozwiązania w tym artykule, lecz w obowiązującym brzmieniu ustawy - Prawo spółdzielcze. Komentowany przepis pozwala jedynie ustalić, że to ten akt ingerował w treść aktu zmienianego.

o Krajowym Rejestrze Sądowym

o księgach wieczystych i hipotece

Ustawa obejmuje cały cykl funkcjonowania spółdzielni socjalnej: jej utworzenie, prowadzenie działalności, połączenie z inną spółdzielnią oraz zakończenie działalności w drodze likwidacji. Jeżeli ustawa o spółdzielniach socjalnych nie reguluje konkretnej kwestii, należy sięgnąć do przepisów Prawa spółdzielczego. Oznacza to, że te przepisy uzupełniają regulację dotyczącą spółdzielni socjalnych.

o spółdzielniach socjalnych

Przepis dopuszcza, aby spółdzielnia socjalna tworzyła dodatkowe fundusze własne. Nie nakłada jednak obowiązku ich ustanowienia, lecz wskazuje taką możliwość. Podstawą utworzenia funduszu mogą być przepisy Prawa spółdzielczego albo statut spółdzielni. Oznacza to, że statut może przewidywać powołanie określonego funduszu, jeżeli dopuszczają to wskazane regulacje lub sam statut stanowi o jego utworzeniu.

Art. 34 Ordynacji podatkowej wprowadza instytucję hipoteki przymusowej, która stanowi jedno z narzędzi zabezpieczających interesy Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w zakresie zobowiązań podatkowych. Hipoteka przymusowa jest szczególnym rodzajem hipoteki, która powstaje z mocy prawa i nie wymaga zgody właściciela nieruchomości.

#### Zakres stosowania

1. **Podmioty uprawnione**:
   - Skarb Państwa,
   - Jednostki samorządu terytorialnego.

2. **Podmioty obciążone**:
   - Podatnik,
   - Płatnik,
   - Inkasent,
   - Następca prawny,
   - Osoby trzecie.

#### Przedmiot hipoteki przymusowej

Hipoteka przymusowa może być ustanowiona na:
1. **Nieruchomościach**:
   - Całość nieruchomości,
   - Ułamkowa część nieruchomości, jeżeli stanowi udział podatnika,
   - Nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności łącznej podatnika i jego małżonka,
   - Nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub ułamkowa część nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej.

2. **Inne prawa majątkowe**:
   - Użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie,
   - Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie,
   - Wierzytelność zabezpieczona hipoteką,
   - Statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego.

#### Procedura ustanowienia hipoteki przymusowej

W przypadku zobowiązań podatkowych stanowiących dochód jednostki samorządu terytorialnego, które są pobierane przez urzędy skarbowe, wniosek o wpis hipoteki przymusowej do sądu składa właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Jest to istotne, ponieważ wskazuje na proceduralne uprawnienia organów podatkowych w zakresie zabezpieczania należności podatkowych.

#### Przepisy stosowane odpowiednio

Do hipotek przymusowych określonych w § 3 i 4 stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące hipoteki na nieruchomości. Oznacza to, że przepisy regulujące hipoteki na nieruchomościach znajdują odpowiednie zastosowanie do innych praw majątkowych wymienionych w art. 34.

#### Zastosowanie do innych podmiotów

Przepisy § 2-5 stosuje się odpowiednio do należności przypadających od płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich. Oznacza to, że mechanizmy zabezpieczające interesy Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego w zakresie zobowiązań podatkowych mogą być stosowane nie tylko wobec podatnika, ale również wobec innych podmiotów odpowiedzialnych za zobowiązania podatkowe.

### Podsumowanie

Art. 34 Ordynacji podatkowej wprowadza kompleksowy mechanizm zabezpieczania należności podatkowych poprzez instytucję hipoteki przymusowej. Jest to narzędzie o dużym znaczeniu praktycznym, które pozwala na skuteczne zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że zobowiązania podatkowe będą realizowane, a w przypadku ich niewykonania, organy podatkowe będą miały możliwość zaspokojenia swoich roszczeń z majątku dłużnika.

Prawo spółdzielcze

Prawo spółdzielcze w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy

Kodeks postępowania cywilnego2 przepisy

Kodeks pracy1 przepis

o Krajowym Rejestrze Sądowym1 przepis

o księgach wieczystych i hipotece1 przepis

o spółdzielniach socjalnych2 przepisy

Ordynacja podatkowa1 przepis

o gospodarce nieruchomościami1 przepis