Art. 756⁴. k.p.c. Nieważność czynności prawnej dokonanej wbrew zakazowi zbywania lub obciążania

§ 1. Czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu, jest nieważna.

§ 2. Czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości, która ma urządzoną księgę wieczystą, albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest nieważna, jeżeli dokonano wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tych praw.

Komentarz do Art. 756⁴. kpc

Art. 756⁴ Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza istotne ograniczenia dotyczące zbywania i obciążania nieruchomości w określonych sytuacjach, mając na celu ochronę interesów stron postępowania oraz zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego.

Analiza przepisu:

Nieruchomości bez księgi wieczystej lub z zaginioną/zniszczoną księgą wieczystą:
- Przepis stanowi, że czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu, jest nieważna.
- Oznacza to, że w przypadku takich nieruchomości, jakakolwiek próba ich zbycia lub obciążenia wbrew zakazowi jest bezwzględnie nieważna. Nieważność ta ma charakter absolutny, co oznacza, że czynność prawna nie wywołuje żadnych skutków prawnych od samego początku (ex tunc).
Nieruchomości z urządzoną księgą wieczystą oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu:
- W przypadku nieruchomości, które mają urządzoną księgę wieczystą, oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania lub obciążania jest nieważna, jeżeli dokonano wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tych praw.
- W tym przypadku nieważność czynności prawnej jest uzależniona od wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej. Wpis ten pełni funkcję informacyjną i ostrzegawczą dla potencjalnych nabywców oraz wierzycieli, sygnalizując istnienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości.

Znaczenie praktyczne:

Ochrona interesów stron postępowania: Przepis ten chroni interesy stron postępowania, uniemożliwiając zbycie lub obciążenie nieruchomości w sposób, który mógłby naruszyć ich prawa.
Bezpieczeństwo obrotu prawnego: Wprowadzenie wymogu wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej dla nieruchomości z urządzoną księgą wieczystą zwiększa przejrzystość i pewność obrotu prawnego, umożliwiając potencjalnym nabywcom i wierzycielom uzyskanie informacji o istniejących ograniczeniach.
Skutki nieważności: Nieważność czynności prawnej oznacza, że nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych, co może mieć istotne konsekwencje dla stron umowy. W praktyce oznacza to, że strony muszą przywrócić stan sprzed dokonania nieważnej czynności, co może wiązać się z koniecznością zwrotu świadczeń.

Podsumowanie:

Art. 756⁴ Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza ważne mechanizmy ochronne, które mają na celu zabezpieczenie interesów stron postępowania oraz zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego. Przepis ten podkreśla znaczenie ksiąg wieczystych jako narzędzia informacyjnego i ostrzegawczego, a także wprowadza bezwzględną nieważność czynności prawnych dokonanych wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości bez księgi wieczystej lub z zaginioną/zniszczoną księgą wieczystą.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

czynność prawna

zakaz zbywania

zakaz obciążania

nieruchomość

księga wieczysta

ostrzeżenie

prawo lokalowe

nieważność

wpis w księdze

mieszkanie

prawo spółdzielcze

Art. 756³.Art. 757.