Przygotowanie przestępstwa

Przygotowanie przestępstwa to w polskim prawie karnym etap poprzedzający usiłowanie, polegający na podejmowaniu działań, które mają stworzyć warunki do bezpośredniego zmierzania do popełnienia czynu zabronionego. Sprawca nie rozpoczyna jeszcze wykonywania czynności prowadzących bezpośrednio do dokonania przestępstwa, lecz organizuje jego popełnienie.

Do przygotowania mogą należeć w szczególności: porozumienie z inną osobą, opracowanie planu, zdobycie informacji, przygotowanie środków lub narzędzi oraz stworzenie odpowiednich warunków. O tym, czy dane zachowanie ma taki charakter, decydują jego cel, okoliczności i związek z planowanym przestępstwem. Samo posiadanie przedmiotu, rozmowa lub ogólne zainteresowanie popełnieniem czynu nie muszą oznaczać przygotowania, jeżeli nie można wykazać zamiaru popełnienia konkretnego przestępstwa.

Najważniejsze cechy przygotowania:

• jest umyślnym działaniem ukierunkowanym na popełnienie określonego przestępstwa,
• występuje przed usiłowaniem i dokonaniem czynu,
• co do zasady nie jest karalne samo przez się,
• podlega karze tylko wtedy, gdy przepis ustawy wyraźnie tak stanowi.

W Kodeksie karnym przygotowanie może być penalizowane między innymi w odniesieniu do niektórych przestępstw przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, obronności państwa lub życiu człowieka. W przepisach dotyczących zabójstwa przygotowanie jest odrębnie uwzględnione jako zachowanie zagrożone odpowiedzialnością karną.

Przygotowanie różni się od usiłowania tym, że przy usiłowaniu sprawca rozpoczyna już bezpośrednie wykonywanie czynu zmierzającego do jego dokonania. Znaczenie praktyczne ma także dobrowolne odstąpienie od przygotowania. Osoba, która dobrowolnie rezygnuje z dalszych działań przygotowawczych, co do zasady nie podlega karze za samo przygotowanie, choć może odpowiadać za inne popełnione przestępstwo. Termin ten należy przede wszystkim do prawa karnego i służy określeniu wcześniejszej fazy realizacji zamiaru przestępnego.