Dochód budżetu

Dochód budżetu to bezzwrotne środki pieniężne uzyskiwane przez państwo albo jednostkę samorządu terytorialnego i ujmowane po stronie dochodów odpowiedniego budżetu. Termin oznacza zarówno wpływ o charakterze podatkowym, jak i inne należności, jeżeli przepisy przewidują, że zasilają one budżet państwa, województwa, powiatu, gminy albo innej jednostki sektora finansów publicznych.

Do dochodów budżetowych zalicza się w szczególności:

• podatki, opłaty i inne daniny publiczne,
• dochody z majątku publicznego oraz działalności jednostek publicznych,
• grzywny, kary pieniężne, opłaty administracyjne i należności pobierane na podstawie ustaw,
• dotacje, subwencje oraz środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej i innych źródeł, w zakresie określonym przepisami.

O tym, czy dana kwota stanowi dochód budżetu, decyduje podstawa prawna oraz wskazanie właściwego beneficjenta. Ta sama opłata może zatem zasilać budżet państwa, budżet jednostki samorządu terytorialnego albo być dzielona między kilka podmiotów. Przykładowo opłaty związane z określonymi zezwoleniami mogą być przekazywane do różnych budżetów, a część pobranej kwoty może stanowić dochód budżetu państwa.

Dochody budżetu są planowane w ustawie budżetowej albo w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego. Ujmuje się je według klasyfikacji budżetowej, z podziałem między innymi na dochody podatkowe i niepodatkowe, co służy przejrzystości planowania oraz kontroli wykonania budżetu. Dochody finansują realizację zadań publicznych, w tym wydatki administracji, ochronę środowiska, transport, świadczenia publiczne i obsługę długu.

Pojęcie dochodu budżetu należy odróżniać od przychodu budżetu. Dochody są co do zasady wpływami bezzwrotnymi, natomiast przychody służą przede wszystkim finansowaniu deficytu i mogą pochodzić na przykład z kredytów, pożyczek lub emisji papierów wartościowych. W przepisach prawa termin „dochód budżetu” występuje między innymi w prawie finansów publicznych, prawie podatkowym, prawie ochrony środowiska, prawie wodnym oraz przepisach regulujących postępowanie karne.