Sygn. akt XII Ga 177/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 maja 2025 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie XII Wydział Gospodarczy – Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Janusz Beim
Protokolant: osobiście
po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej w W.
przeciwko M. B. ( B. )
o zapłatę
na skutek apelacji strony powodowej
od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie
z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. akt IV GC 763/24/S
I.
oddala apelację
II.
zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 2.700 zł ( dwa tysiące siedemset złotych ) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty
SSO Janusz Beim
Sygn. XII Ga 177/25
UZASADNIENIE WYROKU Z DNIA 27 MAJA 2025 r.
Strona powodowa (...) spółka akcyjna w W. wniosła o zasądzenie od pozwanego M. B. kwoty 54.332,88 zł wraz z należnymi odsetkami i kosztami procesu. Uzasadniając swoje żądanie strona powodowa w szczególności wskazała na udzielenia pozwanemu subwencji w ramach programu rządowego (...) .Wskazując na postanowienia zawarte w umowie i regulaminie ubiegania się o udział w programie , strona powodowa podała, że pozwany zobowiązany jest do zwrotu dochodzonej pozwem kwoty , albowiem z uwagi na korekty dokonane w rejestrze Ministerstwa Finansów ( w zakresie wysokości przychodów pozwanego ) strona powodowa ustaliła, że wypłaciła subwencje w zawyżonej wysokości. Mimo wezwania do zwrotu, pozwany powyższej kwoty nie zwrócił , zatem powództwo stało się konieczne.
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz należnych kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany w szczególności podał, że nie naruszył żadnych postanowień umowy łączącej strony . Natomiast strona powodowa utraciła prawo domagania się zwrotu jakiejkolwiek części subwencji z dniem 18 czerwca 2021 r. tj. z chwilą wygaśnięcia umowy . Nadto pozwany zarzucił przedawnienie roszczenia.
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie oddalił powództwo (pkt I wyroku) oraz zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 5.417 zł tytułem kosztów procesu (pkt II wyroku).
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał na stanowiska stron prezentowane w pozwie i odpowiedzi na pozew. Nadto sąd wskazał na bezsporne okoliczności związane m.in. z udzieleniem subwencji , warunkami, jakie należało spełnić , treścią umowy o udzielenie subwencji, faktem udzielenia subwencji w kwocie 162.000 zł , faktem wydania przez stronę powodową w dniu 18 czerwca 2021 r. decyzji w sprawie zwolnienia pozwanego z obowiązku zwrotu subwencji finansowej ( decyzja opiewała na zwolnienie z obowiązku zwrotu całej przyznanej kwoty subwencji ). Nadto sąd pierwszej instancji wskazał na własne ustalenia faktyczne , a to w szczególności na treść § 13 ust. 15 umowy, zgodnie z którym umowa wygasała, w szczególności w przypadku całkowitego wykonania jej przez stronę powodową i beneficjenta. Sąd ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy podkreślając w szczególności , że nie ma podstaw do przyjęcia , aby kolejne wersje regulaminu obowiązywały pozwanego. Podkreślił zarazem, że strona powodowa nie sprostała obowiązkom dowodowym i nie przedłożyła odpowiednich informacji z Krajowej Administracji Skarbowej. Stwierdził zarazem sąd ,że powyższe informacje i tak nie maiły znaczenia dla rozstrzygnięcia.
W swoich rozważaniach prawnych sąd pierwszej instancji wskazał na postanowienia zawarte w umowie o udzieleniu subwencji podkreślając ,że zgodnie z nimi, strona powodowa miała ograniczony termin do dokonywania weryfikacji prawdziwości przekazanych przez beneficjenta danych. Za kluczową w tym przypadku uznał sąd datę 18 czerwca 2021 r. kiedy to pozwany został zwolniony z obowiązku zwrotu kwoty subwencji ( w całości ). Natomiast próba weryfikacji powyższych danych podjęta w październiku 2023 r. nie miała już żadnych podstaw. Na marginesie sąd podkreślił, że strona powodowa nawet nie wykazała na jakiej podstawie wyliczyła wysokość żądanej od pozwanego kwoty . O kosztach procesu orzekł sąd w oparciu o zasadę wynikającą z art. 98 kpc .
Strona powodowa w apelacji od wyroku (w całości) zarzuciła;
- naruszenie art. 233 § 1 w zw. z art. 232 zd. 1 kpc ( i § 15 ust.1 – 3 regulaminu ubiegania się o udział w programie ) poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiały dowodowego, pominięcia twierdzeń strony powodowej , nieobiektywnym uznaniu twierdzeń pozwanego, nieuwzględnieniu faktu związania pozwanego zmianami w treści regulaminu
- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zw. z § 13 ust. 7, 11, 15 – 16, 18 regulaminu ubiegania się o udział w programie poprzez błędne uznanie ,że strona powodowa utraciła prawo do weryfikacji prawdziwości danych wskazanych przez pozwanego
Podnosząc powyższe zarzuty strona powodowa wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie należnych kosztów procesu za obie instancje. Ewentualnie strona powodowa wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania i orzeczenie o kosztach procesu za obie instancje. Nadto , na zasadzenie art. 368 § 1pkt 4 oraz art. 380 i 381 w zw. z art. 248 § 1 kpc wniosła o zobowiązanie Krajowej Administracji Skarbowej do przedłożenia dokumentów wykazujących dane finansowe pozwanego dotyczące sprzedaży w kwietniu 2019 r i w kwietniu 2020 r.
W uzasadnieniu swojej apelacji strona powodowa w szczególności przyznała ,że treść umowy o udzielenie subwencji nie budzi żadnych wątpliwości. Podkreśliła przy tym ,że po wydaniu decyzji z dnia 18 czerwca 2021 r. o zwolnieniu z obowiązku zwrotu subwencji ( w oznaczonej kwocie ) odbyła się dalsza weryfikacja danych podanych prze pozwanego. W ocenie strony powodowej możliwość dalszej weryfikacji danych składanych przez beneficjentów ograniczona była jedynie upływem terminy przedawnienia roszczenia. Przedstawiła zarazem w uzasadnieniu swojej apelacji strona powodowa sposób wyliczenia żądanej od pozwanego kwoty.
Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz należnych kosztów postępowania apelacyjnego.
Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy zważył co następuje;
Apelacja jest nieuzasadniona.
Przede wszystkim nietrafny jest zarzut naruszenia zasady wynikającej z art. 233 § 1 kpc (również w powiązaniu z innymi regulacjami kpc). Podkreślenia wymaga, że skuteczne postawienie powyższego zarzutu wymaga wykazania, że sąd pierwszej instancji, oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy tak dalece naruszył zasady logiki formalnej, tak dalece naruszył zasady doświadczenia życiowego ,że powyższe naruszenia doprowadziły do wydania wadliwego rozstrzygnięcia . Nie jest wystarczającym dla wykazania skuteczności powyższego zarzutu ,jeżeli strona apelująca przedstawi własną , alternatywną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nie jest wystarczającym, jeżeli strona apelująca podejmie polemikę z oceną przedstawioną prze sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wreszcie nie jest wystarczające , jeżeli strona apelująca nada odmienną doniosłość (odmienne znaczenie ) poszczególnym dowodom lub poszczególnym twierdzeniom ( por. np. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2002 r. sygn. V CKN 1357/00 , z dnia 7 lutego 2002 r. sygn. II UKN 43/01, z dnia 20 kwietnia 2005r. sygn. III CK 407/04, uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. I ACa 839/14, uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2008 r. sygn. I ACa 953/07 ). W żadnym wypadku nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony apelującej ,że sąd pierwszej instancji w jakimkolwiek stopniu naruszył powyższe zasady. Podkreślenia wymaga ,że to strona powodowa jest podmiotem profesjonalnym , który kształtował teść umowy o udzielenie subwencji jak i treść regulaminów z tym związanych . To strona powodowa wydała decyzję z dnia 18 czerwca 2021 r. zwalniającą z obowiązku zwrotu jakiekolwiek części udzielonej subwencji . Ta decyzja ,zgodnie z postanowieniami zawartymi w umowie prowadziła zarazem do wygaśnięcia samej umowy. Nie można zaakceptować stanowiska strony powodowej ,że jedynie okres przedawnienia stanowił cezurę czasową do weryfikacji danych przedstawianych przez beneficjentów w celu udziału w programie rządowym. Zatem przedstawiony przez stronę powodową materiał dowodowy został oceniony przez sąd pierwszej instancji wszechstronnie , obiektywnie , zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego , a przede wszystkim zgodnie z regułami prawa. Sąd pierwszej instancji nie negował ,że kolejne wersje regulaminu ubiegania się o udział w programie, zawierały postanowienia dotyczące możliwości weryfikacji danych. Sąd jedynie prawidłowo stwierdził (prawidłowo ustali ) ,że strona powodowa w żadnym wypadku nie wykazała ,że kolejne wersje regulaminu wiązały pozwanego z niniejszego sporu. Z samego zastrzeżenia możliwości modyfikacji treści regulaminu nie wynika, że te modyfikacje zostały pozwanemu przedstawione w sposób wiążący. Ponownie należy podkreślić , że to strona powodowa miała za zadnia prowadzenie profesjonalnej obsługi programu rządowego . To strona powodowa wydała decyzję zwalniającą pozwanego z obowiązku jakiegokolwiek zwrotu kwot subwencji. Nie ma powodu , aby po takim swoistym skwitowaniu pozwanego , po upływie kolejnych 2 lat wysuwać wobec pozwanego skuteczne żądanie do zwrotu określonych kwot. Ma racje sąd pierwszej instancji, że w tych okolicznościach nie miały już w istocie znaczenia dla rozstrzygnięcia ewentualne, dalsze weryfikacje i dokumenty z tym związane . Nie było zatem potrzeby aby w tym kierunku kontynuowane było postępowanie dowodowe przed sądem drugiej instancji. Oczywiści nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Nie wymaga szerszego uzasadnienia ,że sąd pierwszej instancji, wydając rozstrzygnięcie w sporze pomiędzy stroną powodową, a pozwanym samym orzeczeniem takiej dyscypliny naruszyć nie mógł. W tym kontekście należy jedynie zasygnalizować ,że to stronie powodowej umyka z pola widzenia jej rola w obsłudze programu rządowego. Trafnie przy tym pozwany w odpowiedzi na apelacje wskazuje na stanowiska prezentowane w uzasadnieniach orzeczeń sądów powszechnych. Zbędnym jest powtarzanie tej trafnej argumentacji.
Dlatego też apelacja, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu w całości. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w pkt I wyroku (art. 385 kpc). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą wynikającą z art. 98 w zw. z art 108 § 1 kpc (pkt II wyroku).
SSO Janusz Beim