Sygn. akt X Ka 1107/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
20 lutego 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, X Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: sędzia Przemysław Dziwański
Protokolant: protokolant sądowy Karolina Klempka
przy udziale oskarżyciela publicznego: J. S.
po rozpoznaniu 20.02.2024 r. sprawy
J. P., oskarżonego o czyn z art. 178a § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z 25.09.2023 r. sygn. akt III K 428/23
orzeka
I.
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
I.
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
X Ka 1107/23
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1.
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie z 25.09.2023 r., sygn. III K 428/23
1.1.
Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.1.
Granice zaskarżenia
1.1.1.
Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.1.1.
Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.1.
Wnioski
☐
Uchylenie
☒
Zmiana
Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
1.1.
Ustalenie faktów
1.1.1.
Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.1.1.
J. P.
Niekaralność za przestępstwa
informacja
165
2.1.1.2.
J. P.
Niekaralność za wykroczenia drogowe
informacja
158-159
2.1.1.3.
J. P.
J. P. cieszy się dobrą opinią, jego ojciec jest chory
dokumenty
132-133, złożone 20.02.2024 r.
2.1.1.4.
J. P.
Miernik, którym badano trzeźwość J. P. posiadał ważne świadectwo wzorcowania.
świadectwo wzorcowania
165
1.1.1.
Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2.1.
1.1.
Ocena dowodów
1.1.1.
Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.1.1.1
informacja
Dowód pochodzi z obiektywnego źródła. Treść nie była kwestionowana.
2.1.1.2.
informacja
Dowód pochodzi z obiektywnego źródła. Treść nie była kwestionowana.
2.1.1.3.
dokumenty
Dowód uzyskał potwierdzenie w wyjaśnieniach oskarżonego. Treść nie była kwestionowana.
2.1.1.4.
świadectwo wzorcowania
Dowód pochodzi z obiektywnego źródła. Treść nie była kwestionowana.
1.1.1.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.1.
1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę materiału dowodowego dokonaną z pominięciem zebranego materiału dowodowego, jakim jest akt zgonu nr (...) (załączony w aktach) szwagra uczestniczącego w wojnie na Ukrainie co wskazuje, iż bez uzyskania tej informacji zaistniałą sytuacja nie miałaby miejsca - czego Sąd w ogóle nie wziął pod uwagę;
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę materiału dowodowego dokonaną, z pominięciem zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności faktów iż oskarżony cieszy się nieposzlakowana opinią w miejscu pracy;
3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę materiału dowodowego dokonaną, z pominięciem zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności faktów, iż oskarżony jest jedynym żywicielem 5 osobowej rodziny (J. P. - oskarżony, O. P. - żona; M. P. (1) - biologiczny syn uczęszczający do szkoły średniej, M. P. (2) - biologiczny syn uczęszczający do szkoły podstawowej, O. K. opiekun tymczasowy żony (kuzynka). Podkreślenia wymaga tu fakt iż J. P. zajmuje się również niepełnosprawnym ojcem, który zamieszkuje pod tym samym adresem a jest niezdolny do samodzielnej egzystencji;
4) naruszenie art. 233 § 1 kpc
poprzez dowolną, wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, iż żona oskarżonego mimo złego samopoczucia i trudnej komunikacji między W. a miejscem zamieszkania w sytuacji dla niej drastycznej (informacja o zatrzymaniu męża przez policję) dotarła do W..
W uzasadnieniu apelacji podniósł również, że:
- nie jest prawda jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, iż stopień szkodliwości społecznej był znaczny ponieważ to ja mimo stanu wskazującego na spożywanie alkoholu sam zaprzestałem prowadzenie pojazdu,
- orzeczeniem zbyt wysokiej kary,
- niezasadnym było nałożenie na niego kosztów sądowych.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Ad. 1)
Zarzut, zdaniem sądu okręgowego, należy rozumieć jako zarzut obrazy art. 7 k.p.k. Przepis ten jest treściowo tożsamy z powołanym w apelacji art. 233 § 1 kpc, a przepisy kpc nie mają zastosowania w postępowaniu karnym. Nie jest on zasadny. Sąd rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie. Dowody ocenił swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Wbrew twierdzeniom oskarżonego, sąd rejonowy wziął pod uwagę, że J. P. przed czynem uzyskał informację, że jego szwagier zginął w Ukrainie. Wziął również pod uwagę, że O. P. była roztrzęsiona i do oskarżonego dzwoniła zarówno ona, jak i syn. Wynika to wprost z uzasadnienia wyroku tego sądu. Jednakże okoliczności te, choć niewątpliwie tragiczne, nie upoważniały oskarżonego do kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości.
Ad. 2) i 3)
Również te zarzuty, zdaniem sądu okręgowego, należy rozumieć jako zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. Nie są one zasadne. Jak już wspomniano, sąd rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie. Dowody ocenił swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Wziął pod uwagę, że oskarżony ma nieposzlakowaną opinię. Sąd rejonowy podkreślił w uzasadnieniu, że J. P. zapewnia utrzymanie czterem osobom (żonie i dwóm niepełnoletnim synom oraz córce siostry żony z Ukrainy), pomaga niepełnosprawnemu ojcu, który z nim mieszka, pracuje w W. jako cieśla, prowadzi gospodarstwo rolne i nie był dotychczas karany. Wyrazem wzięcia pod uwagę tych okoliczności było wymierzenie kary łagodnego rodzaju (w porównaniu z pozbawieniem wolności) i orzeczenie jej w umiarkowanej wysokości, jak również orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów w najmniejszej możliwej wysokości.
Ad 4)
Również ten zarzut, zdaniem sądu okręgowego, należy rozumieć jako zarzut obrazy art. 7 k.p.k. Nie jest on zasadny. Jak już wspomniano, sąd rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie. Dowody ocenił swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Fakt dotarcia, czy nie dotarcia żony oskarżonego do W. nie miał znaczenia dla niniejszej sprawy.
Nie jest również zasadny zarzut podniesiony w uzasadnieniu apelacji dotyczący społecznej szkodliwości czynu. Zarzut ten należy ocenić jako zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść tego orzeczenia. Zdaniem sądu okręgowego, sąd rejonowy prawidłowo ocenił społeczną szkodliwość czynu. Wziął pod uwagę, że art. 115 § 2 k.k. stanowi, iż przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Jednakże powołane przez oskarżonego fakty, że sam zaprzestał prowadzenia pojazdu, był mały ruch, czy nie stawiał oporu policjantom, nie mogą przeważać nad innymi okolicznościami. Waga naruszonych obowiązków przez oskarżonego, który kierował pojazdem będąc w stanie znacznej nietrzeźwości, grożące jemu samemu i innym uczestnikom drogi niebezpieczeństwo z tym związane, umyślność działania przemawiały za przyjęciem znacznego stopnia społecznej szkodliwości. Fakt, że finalnie nikt nie ucierpiał na skutek kierowania pojazdem nie ma znaczenia dla sprawy. Gdyby ucierpiał kwalifikacja prawna czynu i kara byłaby inna – zapewne znacznie surowsza.
Zdaniem sądu okręgowego kara nałożona na oskarżonego nie jest rażąco niewspółmierna. Zdaniem sądu okręgowego rażąca niewspółmierność nie oznacza każdej ewentualnej różnicy w ocenie wymiaru kary lub środka, ale różnicę ocen tak zasadniczą, że karę czy środek karny wymierzone można byłoby nazwać niewspółmiernymi w stopniu niedającym się zaakceptować, a różnica byłaby wręcz „bijąca w oczy” (tak też wyrok Sądu Najwyższego z 11.10.2017 r., sygn. SNO 30/17, czy wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 31.5.2017 r., sygn. II AKa 111/17). W niniejszej sprawie tak nie jest, a kara, zarówno co do rodzaju, jak i wysokości jest adekwatna do okoliczności czynu.
Nie sposób zgodzić się z zarzutem dotyczącym kosztów sądowych. Zarzut ten sąd okręgowy rozpatrzył jako zarzut obrazy art. 624 § 1 k.p.k. Sąd rejonowy nie obraził tego przepisu. Uznał na podstawie swobodnie ocenionych dowodów, że oskarżony będzie w stanie zapłacić koszty. Pracuje on bowiem zawodowo i posiada majątek (jak choćby gospodarstwo rolne).
Na koniec podnieść należy, że zupełnie nie ma znaczenia dla sprawy, że oskarżony wypowiedział upoważnienie obrońcy. Nie ma też znaczenia, że oskarżony uważa czynności obrońcy za nieprawidłowe i czuje się przez niego oszukany.
Wniosek
1) Ponowne i szczegółowe przeanalizowanie okoliczności, które doprowadziły do decyzji o kierowaniu pojazdem marki S. (...) o nr rej. (...).
2) Warunkowe umorzenie postępowania zgodnie z art. 66 § 1 kk
3) Zwolnienia z kosztów sądowych ze względu na bardzo niskie zarobki oraz znaczny uszczerbek dla J. P. oraz rodziny.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wobec niezasadności zarzutów, również wnioski apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie.
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
4.1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
1.1.
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
5.1.1
Przedmiot utrzymania w mocy
wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie z 25.09.2023 r., sygn. III K 428/23
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Zarzuty były niezasadne.
1.1.
Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
5.2.1
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
1.1.
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
1.1.1.
Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
5.3.1.1.1.
☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
5.3.1.4.1.
☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
1.1.1.
Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
1.1.
Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II
W myśl art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego ze względów słuszności.
PODPIS
1.1.
Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
1
Podmiot wnoszący apelację
obrońca
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie z 25.09.2023 r., sygn. III K 428/23
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana