Wyrok WA 21/09

WYROK Z DNIA 9 LIPCA 2009 R. WA 21/09 Sporządzenie przez żołnierza jako funkcjonariusza publicznego pro- tokołu odbioru prac końcowych przez strony umowy w sprawach zamówień publicznych, o których mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamó- wieniach publicznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 ze zm.), jest wysta- wieniem przez niego dokumentu, jaki ma na uwadze art. 115 § 14 k.k., na- tomiast podanie w nim, że wskazane prace zostały wykonane, gdy w rze- czywistości nie zostały zrealizowane, poświadczeniem nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne, co wyczerpuje znamiona prze- stępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz. Sędziowie SN: M. Pietruszyński, J. B. Rychlicki (sprawozdawca). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Żak. Sąd Najwyższy w sprawie ppłk. Andrzeja R., oskarżonego o popeł- nienie przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 marca 2009 r. u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...). 2 Z u z a s a d n i e n i a : Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 marca 2009 r., Andrzej R. został uznany za winnego tego, że „w dniu 19 grudnia 2003 r. w B. jako funkcjonariusz publiczny, będąc oddelegowany w charak- terze przedstawiciela podmiotu zamawiającego (...), a tym samym upraw- nionym do dokonania odbioru końcowego prac z zakresu «Przeglądu i ob- sługi rocznej wraz z naprawą urządzeń szkolno – treningowych stanowią- cych wyposażenie Strzelnicy Szkolnej BWP i TO w OS w B.», zgodnie z umową (...) z dnia 11 sierpnia 2003 r., poświadczył nieprawdę w «Protokole odbioru końcowego», co polegało na stwierdzeniu, że praca została wyko- nana w całości, zgodnie z warunkami umowy i przedstawionymi dokumen- tacjami, a wszystkie urządzenia spełniają wymagania taktyczno-techniczne i jakościowe określone w ich dokumentacjach technicznych, podczas gdy w rzeczywistości nie wykonano prac w całości ani zgodnie z wymogami umownymi wynikającymi z przeprowadzonego postępowania przetargowe- go,” tj. popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 271 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 329 k.k. i art. 330 k.k. wymierzono mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem pozostawania na terenie macierzystej jednostki wojskowej (...) w każdy wtorek i czwartek od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku, zaś na podstawie art. 323 § 3 k.k. orzeczono potrącenie 10% miesięcznego uposażenia na rzecz Szpitala Wojskowego z Przychodnią – Samodzielnego Publicznego Zakła- du Opieki Zdrowotnej w P. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił: „- naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 271 § 1 k.k., a w szczególności przyjęcie, że podpisanie protokołu od- 3 bioru końcowego prac objętych stosunkiem cywilno-prawnym pomiędzy Jednostką Wojskową i cywilnym wykonawcą jest wypełnieniem znamienia poświadczenia nieprawdy w dokumencie w rozumieniu art. 271 § 1 k.k., - naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 2 k.p.k., przez do- konanie ustaleń faktycznych co do roli oskarżonego w zainicjowaniu spo- rządzenia notatki oraz jego wiedzy, co do zakresu i prawidłowości wykona- nych prac na niekorzyść oskarżonego pomimo istnienia co najmniej wątpli- wości w tym zakresie, które w opinii obrońcy nie zostały usunięte, - błędy w ustaleniach faktycznych polegające na: • przyjęciu, że to oskarżony był inicjatorem sporządzenia tzw. notatki służbowej, • przyjęciu, że pozostali członkowie komisji, a zwłaszcza ci, którzy do- konywali odbioru technicznego, przekazali swoje negatywne za- strzeżenia co do prawidłowości wykonania prac oskarżonemu”. Skarżący na podstawie tak przedstawionych zarzutów wniósł o zmia- nę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia za- rzucanego mu przestępstwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyro- ku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej in- stancji. W uzasadnieniu apelacji (...) co do zarzutu obrazy prawa materialne- go autor apelacji podniósł, że tzw. protokół odbioru końcowego prac, m. in. podpisany przez oskarżonego, jest dokumentem sporządzonym na użytek zawartej umowy cywilno-prawnej pomiędzy stronami obrotu prawnego. Do- kument ten nie jest obdarzony cechą zaufania publicznego. W związku z tym, podpisanie tego dokumentu przez oskarżonego nie wyczerpywało znamion przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. Na poparcie swoje- go wywodu skarżący odwołał się do wyroków Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2005 r., II KK 126/05, Lex nr 164270 i z dnia 13 listopada 2008 r., IV KK 373/08, Lex nr 468649. 4 Sąd Najwyższy, po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku, rozważył. Apelacja obrońcy nie jest zasadna (...). Co do zarzutu obrazy prawa materialnego (art. 271 § 1 k.k.), jest on też niezasadny. Ocena Sądu pierwszej instancji, dotycząca okoliczności podpisania przez oskarżonego tzw. protokołu odbioru prac końcowych, jest prawidłowa. Sąd ten trafnie przyjął, że wspomniany protokół jest dokumen- tem w rozumieniu art. 115 § 14 k.k., wystawionym przez funkcjonariusza publicznego (oskarżonego – żołnierza zawodowego), który poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, że prace zle- cone firmie „E.” zostały wykonane w sposób prawidłowy i całościowy, zaś strzelnica OS w B. jest w pełni sprawna. Stwierdzenia te w sposób oczywisty były nieprawdziwe, natomiast okoliczności podane w protokole miały znaczenie prawne w obrocie, albo- wiem stanowiły podstawę do wypłacenia całego wynagrodzenia firmie „E.”. Dokument ten został przez oskarżonego wystawiony (podkr. Sądu Najwyż- szego) i z tego też względu nie stanowił części umowy cywilno-prawnej, jak postrzega to skarżący, a więc że był „zawierany” (por. wyrok Sądu Najwyż- szego z dnia 25 stycznia 2005 r., WA 30/04, R-OSNKW 2005, poz. 196). Dokument wystawiony przez funkcjonariusza lub inną osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu obdarzony jest cechą zaufania publicznego. W związku z tym, w obrocie prawnym przyjmuje się, że określona treść wy- stawionego dokumentu przez te podmioty jest prawdziwa, a więc odpowia- da rzeczywistości. Natomiast oskarżony poświadczył w tym dokumencie nieistniejący stan rzeczy (fałsz intelektualny), a więc coś, co w ogóle nie wystąpiło. Powołane przez skarżącego orzeczenia Sądu Najwyższego do- tyczą zupełnie innych stanów faktycznych (podpisywanie umów cywilno- 5 prawnych, rozliczenia podróży służbowej, kart drogowych), a przez to nie mają żadnego związku z materią rozpoznawanej sprawy (...)