Sygn. akt VIII U 980/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział T. w związku ze złożonym wnioskiem o emeryturę ponownie ustalił M. K. wartość kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r. jednocześnie odmawiając ubezpieczonemu prawa do rekompensaty za pracę w warunkach szczególnych.
Uzasadniając powyższą odmowę organ rentowy wskazał, iż do kapitału początkowego nie doliczono rekompensaty, bowiem świadectwo pracy w szczególnych warunkach w W. (...) w S. w okresie (...)nie zawiera zarządzenia resortowego pracy w szczególnych warunkach. Organ uznał, iż z przedłożonych dokumentów wnioskodawca udowodnił 8 lat i 1 miesiąc pracy w warunkach szczególnych za okres (...) w Wojewódzkiej (...) w Ł..
/ decyzja k. 20-21 akt kapitałowych ZUS/
W dniu (...) r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K., domagając się jej zmiany i ponownego ustalenia kapitału początkowego z uwzględnieniem okresu pracy w szczególnych warunkach w jego ocenie nieprawidłowo pominiętego przez ZUS tj. okresu zatrudnienia od (...) r. do (...) r. w W. (...).
/ odwołanie k. 3/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, iż świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione wnioskodawcy w dniu (...) przez W. (...) w S., gdzie w okresie zatrudnienia (...) do (...) wykonywał pracę:
(...) r. - (...)
(...)r. (...)
(...) r.(...)
nie zostało uwzględnione do stażu pracy w warunkach szczególnych, ponieważ pracodawca w świadectwie pracy z dnia (...)r. nie zawarł zarządzenia resortowego stanowiącego podstawę uznania tej pracy jako pracy w warunkach szczególnych.
/ odpowiedź na odwołanie k. 5-6/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca M. K. ur. (...) posiada uprawnienia do prowadzenia samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony od okresu odbycia służby wojskowej ((...)) tj. okresu poprzedzającego jeszcze sporny okres zatrudnienia.
/okoliczność bezsporna zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 15.12.2025 00:03:41-00:12:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.10.2025 r.00:01:52-00:15:13/
W dniu (...)r. M. K. złożył wniosek o emeryturę z rekompensatą.
/ wniosek k. 1-6 akt ZUS/
W rozpoznaniu wskazanego wniosku wydano zaskarżoną decyzję z dnia (...) r. w przedmiocie ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego, ale bez prawa do rekompensaty za pracę w warunkach szczególnych. We wskazanej decyzji organ uznał wyłącznie za udowodniony okres 8 lat i 1 miesiąca pracy w szczególnych warunkach tj. okres zatrudnienia w Wojewódzkiej (...) w Ł. od (...) do(...)r. w tym:
1/ od (...) r. do (...) r. w którym wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace:
przetwórstwo, magazynowanie, przepompowywanie, przepompowywanie, transport oraz dystrybucja ropy naftowej i jej produktów - operator urządzeń dozujących- Wykaz A, Dział IV, pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. Nr 8 poz. 43, z późn. zm.)
na stanowisku Kierownik (...)
wymienionym w wykazie A, Dziale IV, pkt 19, ppkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach resortu zdrowia i opieki społecznej.
2/ od (...) r. do (...) r. w którym wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace:
przetwórstwo, magazynowanie, przepompowywanie, przepompowywanie, transport oraz dystrybucja ropy naftowej i jej produktów - operator urządzeń dozujących- Wykaz A, Dział IV, pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. Nr 8 poz. 43, z późn. zm.)
na stanowisku Starszy(...)
wymienionym w wykazie A, Dziale IV, pkt 19, ppkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach resortu zdrowia i opieki społecznej.
W konsekwencji powyższego decyzją z dnia 20.03.2025 r. przyznano wnioskodawcy prawo do emerytury z uwzględnieniem tak ustalonego kapitału początkowego.
/ bezsporne, zaskarżona decyzja k. 20-21 akt kapitałowych ZUS, decyzja emerytalna z 20.03.2025, świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych k. 13 akt ZUS dokumentacja pracownicza za okres zatrudnienia w Wojewódzkiej (...) koperta załączona przy k. 47/
W okresie (...)r. do (...) r. M. K. był zatrudniony w W. (...) w S. na stanowiskach: kierowcy, kierowcy samochodu ciężarowego, magazyniera Stacji Paliw, kierownika Stacji Paliw.
/ świadectwo pracy z (...) k. 5 akt kapitałowych ZUS oraz k. 9 akt ZUS/
Za wskazany okres zatrudnienia wnioskodawca legitymuje się świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawionym przez Wojewódzką (...) w Ł. Oddział P. Rejon w S. w dniu (...) r., w którym wskazano, że wnioskodawca zatrudniony w W. (...)w S. w okresie: od (...). do (...).
- wykonywał prace wymienione w wykazie A dział VIII pkt 2 w/w rozporządzenia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego od (...)do (...). ,
- wykonywał prace wymienione w wykazie A dział IV pkt 19 w/w rozporządzenia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako magazynier Stacji Paliw od (...). do (...)i jako kierownik Stacji Paliw w okresie od (...)do(...)
/ świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z(...) k. 10 akt ZUS dokumentacja osobowo płacowa k. 19-38/
Wojewódzka (...) w Ł. nie jest następcą prawnym byłej W. (...) w S., niemniej jednak przejęła zarchiwizowane dokumenty tej jednostki.
/ bezsporne pismo k. 18/
W spornym okresie zatrudnienia wnioskodawca początkowo pracował na stanowisku kierowcy pojazdu sanitarnego, wożąc pielęgniarki i lekarzy na wizyty domowe. Począwszy od (...). do (...)., wnioskodawca pracował już jako kierowca samochodu ciężarowego. Jako kierowca samochodu ciężarowego typu Star lub Avia świadczył usługi dla szpitala. Wraz z innymi kierowcami wykonującymi analogiczne obowiązki woził tlen do szpitali, acetylen medykamenty i leki. Zakład miał też cysternę, która woziła paliwo na stację. W S. było 4-5 większych samochodów i tyle samo kierowców. Wnioskodawca jako kierowca pracował codziennie w godzinach 7-15, nie miał przerw w pracy. Jego przełożonym był kierownik regionu S.. Zakład miał własną stacje paliw, w której tankował karetki i samochody ciężarowe. Kierowcy obsługiwali nie tylko S. i województwo, ale też wszystkie szpitale w rejonie B., R., Ż. S. i Ł..
Następnie wnioskodawca podjął zatrudnienie we wspomnianej stacji paliw na stanowisku magazyniera. Do jego obowiązków w okresie (...) r. (...) r. należało przyjmowanie i zamawianie paliwa, tankowanie pojazdów, rozliczanie tankowań. (...) prowadziła też magazyn płynów eksploatacyjnych i olejów silnikowych oraz smarów. Wydawano te paliwa i płyny dla samochodów służbowych do wszystkich podległych regionów. To odbywało się ręcznie. Olej napędowy i benzynę przechowywano w zbiornikach w ziemi, pozostałe z opakowań 200 litrowych. Potem od lat 90 - tych zaczęto prowadzić sprzedaż także dla kierowców indywidualnych. Magazynierzy zajmowali się obsługą całej stacji. Wnioskodawca pracował w godzinach 7.00-19.00 potem do 21.00, po 8 godzin według ustalonego grafiku. Na stacji było od 3-4 magazynierów.
W okresie (...) r. do (...) r. wnioskodawca został kierownikiem wskazanej stacji paliw. Generalnie wykonywał nadal wszystkie te same obowiązki co magazynier, dodatkowo doszły mu obowiązki związane z prowadzeniem i rozliczaniem dokumentacji. Wnioskodawca prowadził kartoteki magazynowe sprawozdania i zestawienia.
/ dokumentacja osobowo płacowa k. 19-38 dokumentacja osobowo płacowa koperta przy piśmie k. 72, zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 15.12.2025 00:03:41-00:12:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.10.2025 r.00:01:52-00:15:13, zeznania świadka W. R. protokół z rozprawy z dnia 13.10.2025 00:18:15- 00:28:07, zeznania świadka J. K. protokół z rozprawy z dnia 13.10.2025 00:28:18-00:33:23/
W 2000 r. stacja paliw została przejęta przez Wojewódzką (...) w Ł.. Wraz ze zmianą pracodawcy zakres wykonywanych czynności i sposób wykonywania pracy nie uległ żadnym zmianom. Wnioskodawca nadal pracował w tym samym miejscu. Po przekształceniach wykonywano nadal te same czynności w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od 01.01.2006 r. wnioskodawca przestał pełnić funkcje kierownika i pracował nadal jako starszy magazynier na stacji paliw.
/zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 15.12.2025 00:03:41-00:12:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.10.2025 r.00:01:52-00:15:13, zeznania świadka W. R. protokół z rozprawy z dnia 13.10.2025 00:18:15- 00:28:07, zeznania świadka J. K. protokół z rozprawy z dnia 13.10.2025 00:28:18-00:33:23/
W całym spornym okresie wypłacano wnioskodawcy dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.
/dokumentacja osobowo płacowa k. 19-38 dokumentacja osobowo płacowa koperta przy piśmie k. 72/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w załączonych do akt sprawy aktach ZUS, jak i złożone w toku procesu za sporny okres zatrudnienia. Zeznania wnioskodawcy i świadków przesłuchanych w procesie, korespondujące ze wskazaną dokumentacją, Sąd ocenił jako wiarygodne, nie znajdując żadnych podstaw by kwestionować ich szczerość i zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Jednocześnie organ rentowy nie zgłosił wniosków dowodowych mających na celu wykazanie okoliczności przeciwnych. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, co do charakteru pracy odwołującego w spornym okresie.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1696) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W myśl art. 23 ust.1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (zob. np. M. Zieleniecki,
Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15, LEX 2044406).
Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:
1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,
2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 31.12.2008 r. w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.
Przesłanką negatywną zawartą w art.21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Skoro zgodnie z art.23 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany w art. 21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołujący się nie nabył prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Stosownie natomiast do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1749) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z kolei przepis art. 32 ust.4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.).
Z § 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W niniejszym postępowaniu wnioskodawca domagał się ustalenia, że w okresie zatrudnienia w W. (...) w S. od (...) r. do (...) r., będąc zatrudnionym na stanowiskach kierowcy samochodu ciężarowego, magazyniera stacji paliw, kierownika stacji paliw stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania rekompensaty.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji.
Natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. 2011. 237.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia.
W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz - o ile to jest możliwe - dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń. Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 października 2016 r III AUa 41/16 LEX nr 2151525/
Dla rozstrzygnięcia spornej kwestii zasadnym stało się zatem ustalenie, czy praca wykonywana przez wnioskodawcę w spornym okresie była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych, o jakich mowa w cytowanych wyżej przepisach.
Wynikające z wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ust. 1 u.e.r.f.u.s. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2013 r. III AUa 1370/12 LEX nr 1339369). Kwalifikacja pracy jako pracy w warunkach szczególnych odbywa się na podstawie kryterium stanowiskowo-branżowego (czyli konkretne stanowisko w określonej branży). Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia i uciążliwości w oddzielnych działach oraz przypisanie poszczególnych stanowisk pracy do odrębnych gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe, gdyż konkretne stanowisko jest narażone na ekspozycję czynników szkodliwych w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale gospodarki (branży) jest umiejscowione. Dlatego konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu gospodarki. Oznacza to, że przynależność pracodawcy do określonej gałęzi gospodarki ma znaczenie istotne i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 4 z późn. zm.), wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym. Od kryterium branżowego można odstąpić w pewnych sytuacjach, gdy wykonywana jest praca uznana za szkodliwą dla jednej branży, mimo iż warunki jej wykonywania w innej branży są tak samo szkodliwe. Jeżeli pracownik w ramach swoich obowiązków stale i w pełnym wymiarze czasu pracy narażony był na działanie tych samych czynników, na które narażeni byli pracownicy innego działu przemysłu, w ramach którego to działu takie same prace zaliczane są do pracy w szczególnych warunkach, to zróżnicowanie tych stanowisk pracy musiałoby być uznane za naruszające zasadę równości w zakresie uprawnień do ubezpieczenia społecznego pracowników wykonujących taką samą pracę (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., III UK 40/16, LEX nr 2186064).
Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r. I UK 393/10, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 II UK 21/10).
Pełne zatrudnienie w warunkach szczególnych pojmowane jest jako bezwzględna cecha tego zatrudnienia jako uprawniającego do świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego. Możliwe jest przy tym łączenie w przebiegu dniówki prac o różnym charakterze polegające na wykonywaniu nie jednego, lecz kilku rodzajów prac w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie. W takim wypadku do czasu pracy w warunkach szczególnych zlicza się czas równolegle wykonywanych czynności tylko wtedy, gdy różne prace wszystkie łącznie lub każda z osobna odpowiadają pracom w szczególnych warunkach i wszystkie razem wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy./tak SA w Łodzi w wyroku z dnia z dnia 2 czerwca 2016 r., III AUa 1687/15, LEX nr 2062050/ Przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, nie jest natomiast dopuszczalne zaliczanie innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika w stopniu powodującym wcześniejszą utratę zdolności do zatrudnienia i nie zostały wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 10 kwietnia 2014 r., II UK 395/13, Lex Nr 1455235).
Przy czym należy pamiętać, iż o określonych skutkach prawnych wykonywania pracy w warunkach szczególnych stanowi ustawa oraz utrzymane jej przepisami (art. 32 ust. 4 ustawy o e. i r. z FUS) rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. Zarządzenia resortowe traktowane są tylko jako wykazy prac wykonywanych w szczególnych warunkach i mają one znaczenie, o ile są dostosowane do treści załącznika do rozporządzenia i stanowią jego uszczegółowienie, poprzez bardziej ścisłe ustalenie stanowisk pracy (por wyroki SN: z dnia 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006/19-20/306, z dnia 9 maja 2006 r., II UK 183/05, LEX nr 1001301).
Analiza treści wykazu A do powołanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku wskazuje, że wymienione w Dziale VII W transporcie i łączności poz 2. Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów stanowią pracę w szczególnych warunkach.
Nadto prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów na stanowisku kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wymienione są w wykazie A dziale VIII, poz. 2 pkt. 1 zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach resortu zdrowia i opieki społecznej (Dzienniki Urzędowe - rok 1983 nr 8 poz. 40).
Pracę w warunkach szczególnych stanowi też Przetwórstwo, magazynowanie, przepompowywanie, przeładunek, transport oraz dystrybucja ropy naftowej i jej produktów- - Wykaz A, Dział IV W chemii, pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. Nr 8 poz. 43, z późn. zm.) w tym praca na stanowisku operator urządzeń dozujących wymienionym w wykazie A, Dziale IV, pkt 19, ppkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach resortu zdrowia i opieki społecznej.
Przedkładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zgromadzony i niepodważony przez organ rentowy materiał dowodowy w postaci zeznań wnioskodawcy zeznań świadków i zgromadzonej dokumentacji w tym osobowej jednoznacznie potwierdza że obowiązki ubezpieczonego w ramach zatrudnienia w W. (...) w S. faktycznie były przez niego wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia (...) kolejno na stanowiskach kierowcy samochodu ciężarowego, magazyniera stacji paliw, kierownika stacji paliw i w rzeczywistości odpowiadały pracy oraz stanowiskom określonym w ww. aktach prawnych.
Wnioskodawca w spornym okresie od (...) r. do (...) r. był kierowcą samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, wykonującym czynności w ramach transportu i przewozu towarów dla potrzeb szpitali i placówek medycznych w S., Ł., B., R., Ż. S.. Na obowiązki wnioskodawcy nie składały się jakiekolwiek inne czynności. Pracę tego rodzaju wykonywał nieprzerwanie. Brak więc podstaw do kwestionowania szczególnego charakteru tak wykonywanych czynności.
Następnie wnioskodawca w okresie od (...).(...)r. jako magazynier stacji paliw oraz w okresie (...) r. do (...) r. jako kierownik stacji paliw stale i w pełnym wymiarze czasu pracy odpowiedzialny był za obsługę stacji paliw przyjmowanie i zamawianie paliwa, tankowanie pojazdów, rozliczanie tankowań, wydawanie płynów eksploatacyjnych i olejów silnikowych oraz smarów. Znamiennym jest przy tym, iż praca wnioskodawcy wykonywana w ten sam sposób na tej samej stacji paliw była kwalifikowana - co nie jest kwestionowane - zarówno przez kolejnego pracodawcę Wojewódzką (...) w Ł., jak i przez ZUS jako praca warunkach szczególnych. Brak więc logicznych podstaw by wobec tych samych okoliczności i zasad wykonywania pracy odmawiać jej tego przymiotu za okres wcześniejszy.
Reasumując, stwierdzić należy, że po uwzględnieniu dodatkowo do okresu pracy w szczególnych warunkach już uznanego przez ZUS za udowodniony 8 lat i 1 miesiąc (od (...) -(...) w Wojewódzkiej (...) w Ł.) wykazanego w niniejszym procesie okresu pracy w szczególnych warunkach od(...) r. do (...) r. w W. (...) ( 15 lat 11 miesięcy) ubezpieczony niewątpliwie spełnia wymóg posiadania 15-letniego okresu pracy w takim charakterze. Tym samym wnioskodawcy przysługuje prawo do rekompensaty.
W myśl art. 100 ust. 1. ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
Na mocy art. 129 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Mając na względzie powyższe, należało zmienić zaskarżoną decyzję o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c. w sentencji wyroku.