Sygn. akt VIII U 506/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) r., na podstawie art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631), Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpoznaniu wniosku Z. Ś. z dnia 16.12.2024 r., odmówił mu ponownego ustalenia wysokości świadczenia.
Decyzją z dnia 14.01.2025 r. obliczono podstawę wymiaru z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za okresy pozostawania w stosunku pracy, za które nie zostało udokumentowane wynagrodzenie, tj. od 05.08.1965 r. do 01.11.1965 r., od 06.11.1965 r. do 27.04.1967 r. oraz od 11.04.1970 r. do (...) r.
Wskaźnik z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających rok kalendarzowy, w którym po raz pierwszy zgłoszono wniosek o świadczenie wyniósł: 18,91% (1987-1996).
Z kolei wskaźnik z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wyniósł: 91,52% (1966-1988).
Powyższe wskaźniki nie są wyższe od dotychczasowego wynoszącego 155,01% ustalonego z 3 lat (1978-1980), wobec czego nie miały wpływu na korzystniejszy wymiar świadczenia.
Jednocześnie ZUS pouczył ubezpieczonego, iż w przypadku ewentualnego posiadania dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia należy je doręczyć do organu rentowego w terminie 1 miesiąca, celem ponownego przeliczenia podstawy wymiaru.
(decyzja – k. 149 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Z. Ś. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się uwzględnienia do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w KWK (...) w okresie od (...) r. do(...) r. oraz od (...) r. do (...)r. wynagrodzenia ustalonego na podstawie zapisów zawartych w załączonej przez niego do odwołania kopii legitymacji związkowej Związku Zawodowego (...) w Polsce. Ubezpieczony domagał się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości celem wyliczenia przez niego wskaźnika podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy przy uwzględnieniu, że opłacał składkę członkowską w wysokości 1% wynagrodzenia w wymiarze wskazanym w w/w kopii legitymacji.
(odwołanie – k. 3-4)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ rentowy wskazywał, że przedłożone przez wnioskodawcę wpisy do legitymacji związkowej dokumentujące wysokość uiszczonych przez niego składek członkowskich stanowią jedynie dowód na fakt, iż był on członkiem związku zawodowego pracowników budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych i opłacał składki członkowskie z tego tytułu. Natomiast nawet przy założeniu, że stanowiły one 1 % wynagrodzenia brutto po zmniejszeniu o podatek, jak twierdził ZUS nie ma jakichkolwiek dowodów na to, w jakiej wysokości wnioskodawca osiągał wtedy rzeczywiste dochody, ani na to jakie składniki złożyły się na wynagrodzenie brutto i w jakiej były one wysokości.
(odpowiedź na odwołanie – k. 8-8 verte)
Pismem z dnia 15.04.2025 r. profesjonalny pełnomocnik odwołującego poparł złożone przez niego odwołanie. Poparł również zawarty w odwołaniu wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości celem obliczenia wynagrodzeń wnioskodawcy na podstawie wpisów w przedłożonej kopii legitymacji związkowej. Profesjonalny pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez dokonanie przeliczenia emerytury ubezpieczonego z uwzględnieniem 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przy przyjęciu do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wynagrodzeń osiąganych przez ubezpieczonego wyliczonych na podstawie wysokości składek członkowskich związków zawodowych wynikających z kopii legitymacji członkowskiej.
(pismo – k. 42-43)
W dniu 22.04.2025 r. Sąd zobowiązał ZUS do dokonania hipotetycznego wyliczenia emerytury wnioskodawcy przy przyjęciu do wyliczenia za okres jego zatrudnienia w KWK (...) w B. kwot wynikających z legitymacji związkowej wnioskodawcy przy założeniu, że wskazana tam kwota składki stanowi 1% wynagrodzenia skarżącego w danym miesiącu.
(zarządzenie – k. 45, zawiadomienie – k. 52-53)
W piśmie z dnia 26.05.2025 r. oraz na rozprawie w dniu 29.07.2025 r. profesjonalny pełnomocnik ubezpieczonego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym wniosek o dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości.
(pismo – k. 61, rozprawa z dnia 29.07.2025 r. e-protokół 00:01:31 – płyta CD – k. 69)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Z. Ś. urodził się w dniu (...)
(okoliczność bezsporna)
Decyzją z dnia(...) r. ZUS przyznał wnioskodawcy emeryturę od 5.08.2007 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.
Do ustalenia wysokości emerytury przyjęto podstawę wymiaru renty i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru – 155,01%.
Podstawa wymiaru, obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 155,01% przez kwotę bazową 677,72 zł, wyniosła 1050,53 zł, a po waloryzacji na dzień 01.03.2006 r. – 2244,06 zł i ostatecznie wskutek kolejnych waloryzacji na dzień 1 marca 1.03.2011 r. – 1432,64 zł. Organ rentowy decyzją z dnia 7.09.2007 r. uwzględnił łącznie 26 lat, 2 miesiące okresów składkowych.
(decyzje – k. 108-109, k. 112-114 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
W dniu 16.12.2024 r. ubezpieczony złożył do ZUS wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno – rentowego.
(wniosek – k. 130-132 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Zaskarżoną decyzją z dnia 14.01.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku wnioskodawcy z dnia 16.12.2024 r. odmówił mu prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury.
(decyzja – k. 149 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Z. Ś. zatrudniony był na czas nieokreślony w KWK (...) w B. w okresie od (...) r. do (...) r.
We wskazanym okresie zatrudnienia ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę:
- od (...) r. do (...)r jako robotnik dołowy pod ziemią;
- od (...) r. do (...) r. jako ślusarz pod ziemią;
- od (...)r. do (...) r. jako ślusarz pod ziemią.
Zasadniczą służbę wojskową ubezpieczony odbył w okresie od: (...) r. do(...) r.
Pracodawca ubezpieczonego ewidencjonował przepracowane przez niego dniówki.
Za okres od 1970 r. do 1971 r. wnioskodawca miał prowadzony „Załącznik do karty ewidencyjnej”.
(dokumenty – uwierzytelnione kserokopie zalegające w aktach osobowych ubezpieczonego dot. jego zatrudnienia w KWK (...) tj. karta ewidencyjna, załącznik do karty ewidencyjnej, skierowanie do lekarza, oświadczenie – k. 21-24, zaświadczenie – k. 27, świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych – k. 28, odpis załącznika dniówek przepracowanych w wymiarze półtorakrotnym – k. 29, zaświadczenie – k. 134,świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych –k. 135, odpis załącznika dniówek przepracowanych w wymiarze półtorakrotnym – k. 136 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Wnioskodawca był członkiem Związku Zawodowego (...) w Polsce i ma zapisy dotyczące wysokości odprowadzanych składek na związki zawodowe za lata (...), (...) (z wyłączeniem okresu zasadniczej służby wojskowej od: (...) r. do (...) r. ) w książeczce członkowskiej związku zawodowego. W okresie zatrudnienia w KWK (...) w B. wnioskodawca opłacał składkę członkowską w wysokości 1% wynagrodzenia w wymiarze wskazanym w legitymacji nr (...).
(kopia legitymacji ubezpieczeniowej – k. 5-7, k. 137-144 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Wykonując zobowiązanie Sądu organ rentowy dokonał w dniu 9.05.2025 roku hipotetycznego przeliczenia świadczenia wnioskodawcy.
Hipotetycznie wyliczona emerytura wnioskodawcy przy przyjęciu do wyliczenia za okres zatrudnienia wnioskodawcy w KWK (...) kwot wynikających z legitymacji związkowej przy założeniu, że wskazana tam kwota składki stanowi 1 % wynagrodzenia skarżącego w danym miesiącu, nie uległa zmianie. Kwoty te, wynikające z legitymacji, pozostawały bez wpływu na wysokość emerytury.
Ustalony w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia wyniósł 102,27 % (1966 r. oraz lata 1970-1988).
Nadal najkorzystniejszym wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru jest wskaźnik wynoszący 155,01 % ustalony z 3 lat (1978-1980) w oparciu, o który jest wyliczona wysokość wypłacanej emerytury.
(pismo, wyliczenie hipotetyczne emerytury, wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego – k. 54-59)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym dokumenty zawarte w aktach sprawy oraz w załączonych aktach ZUS.
Sąd pominął wniosek pełnomocnika wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia wysokości zarobków osiąganych przez ubezpieczonego w spornym okresie na podstawie danych wynikających z przedłożonej kopii legitymacji związkowej oraz ustalenia wysokości wskaźnika podstawy wymiaru z 20 lat kalendarzowych, wybranych z całego okresu ubezpieczenia.
W ocenie Sądu Okręgowego brak było konieczności zasięgania wiadomości specjalnych w tym zakresie. Zaznaczyć należy, że strona skarżąca wnosiła faktycznie o wyliczenie wysokości wynagrodzeń za sporne lata przy przyjęciu 1 % składki opłacanej na związek zawodowy. Powyższe wyliczenia stanowią prosty zabieg matematyczny. Ostatecznie przedmiotowe wyliczenie przeprowadził, będąc do tego zobowiązanym przez tutejszy Sąd, organ rentowy (pismo z dnia 9.05.2025 roku). Po jego dokonaniu okazało się, że przy uwzględnieniu dodatkowo do wyliczenia za okres zatrudnienia wnioskodawcy w KWK (...) kwot wynikających z legitymacji związkowej, przy założeniu, że wskazana tam kwota składki stanowi 1 % wynagrodzenia skarżącego w danym miesiącu, ich przyjęcie pozostawało bez wpływu na wysokość emerytury ubezpieczonego. Tym samym skoro po uwzględnieniu podnoszonych przez odwołującego okoliczności – kwot wynikających z przedłożonej kopii legitymacji związkowej za okres zatrudnienia w KWK (...), wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury nie uległ wzrostowi w stosunku do tego już przyjętego przez ZUS tj. 155,01 % ustalonego z 3 lat (1978-1980) jako korzystniejszego, twierdzenia wnioskodawcy co do konieczności ponownego ustalenia wysokości przysługującego mu świadczenia, uznać należy za nieuprawnione - konieczności takiej ostatecznie nie wykazano. W ocenie Sądu wskazane wyliczenia ZUS były w pełni miarodajne dla rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności pozwalających na ich zdyskredytowanie, a i strona wnioskująca nie zdołała tych wyliczeń podważyć. Tym samym uwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego księgowego prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.: Dz.U.2024.0.1631) stanowi, że podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu (ust. 6).
Art. 109 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że na wniosek emeryta lub rencisty wysokość emerytury określonej w art. 53 oraz renty ulega ponownemu ustaleniu na zasadach określonych w art. 110-113.
Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty,
- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art. 15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia (ust. 2). Podstawa wymiaru emerytury lub renty, ustalona na zasadach określonych w ust. 1 i 2, podlega wszystkim waloryzacjom przysługującym do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy (ust. 3).
Przedmiotem sporu między stronami było, czy zaszły przesłanki do przeliczenia wysokości emerytury na podstawie przepisów art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne zarobków za okres zatrudnienia wnioskodawcy w KWK (...), obliczonych na podstawie związkowej legitymacji członkowskiej Związku Zawodowego (...) w Polsce.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 przytoczonej ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.
Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. (ust. 6)
W myśl art. 114. ust. 1. cytowanej ustawy prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.
W niniejszej sprawie, ubezpieczony przedłożył kopię legitymacji związkowej zawierającej potwierdzenie opłaty składek związkowych za lata 1965-1967, 1970-1971 (z wyłączeniem okresu zasadniczej służby wojskowej od: (...)r. do (...) r.). Pozwany organ rentowy nie przyjął do podstawy wymiaru świadczenia wynagrodzenia za sporny okres zatrudnienia ubezpieczonego w KWK (...) wskazując, że wnioskodawca nie przedłożył wymaganej dokumentacji potwierdzającej wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego w spornym okresie. ZUS twierdził, że przedłożone przez wnioskodawcę wpisy do legitymacji związkowej, a dokumentujące wysokość uiszczonych przez niego składek członkowskich stanowią jedynie dowód na fakt tego, iż był on członkiem związku zawodowego pracowników budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych i opłacał składki członkowskie z tego tytułu. Nie stanowią jednak jak konkludował dowodu na to w jakiej wysokości wnioskodawca osiągał wtedy rzeczywiste dochody, ani na to jakie składniki złożyły się na wynagrodzenie brutto i w jakiej były one wysokości.
Sąd Okręgowy ustosunkowując się do tak podniesionej argumentacji pozwanego organu rentowego wskazuje, że w myśl wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 r., II UKN 186/97 (OSNP 1998, Nr 11, poz. 342) w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1984r. (Dz.U. nr 10, poz. 49 ze zm.) w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tychże świadczeń.
Z treści § 22 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe (Dz. U. z 2011 roku poz. 237, nr 1412) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:
1) legitymacja ubezpieczeniowa;
2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jednakże judykatura stoi na stanowisku, że w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty. ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2006 roku, I UK 115/06).
W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że w postępowaniu sądowym wysokość zarobków może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego.
Tutejszy Sąd mógł wobec tego oprzeć się na dokumentach w postaci legitymacji związkowej. Nie doszło zatem do naruszenia art. 116 ust. 5 cyt. ustawy, zgodnie z którym do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
Wnioskodawca w toku postępowania przed Sądem wykazał, że w okresie od (...) r. do (...) r. był zatrudniony w KWK (...) w B., w tym od (...) r. do (...)r jako robotnik dołowy pod ziemią; od (...)r. do(...)r. jako ślusarz pod ziemią; od (...) r. do (...) r. jako ślusarz pod ziemią.
W tym czasie był członkiem Związku Zawodowego Związku Zawodowego (...) w Polsce, z tego tytułu uiszczał od listopada 1965 do grudnia 1967 oraz od stycznia 1970 do października 1971 (z wyłączeniem okresu zasadniczej służby wojskowej od: (...)r. do (...) r. ), co miesiąc składki członkowskie, w wysokości określonej w legitymacji. W ocenie Sądu Okręgowego możliwym było ustalenie wysokości wynagrodzenia wnioskodawcy za w/w okres zatrudnienia na podstawie związkowej legitymacji członkowskiej Związku Zawodowego. W ocenie Sądu, przedłożona przez wnioskodawcę legitymacja związkowa pozwalała na ustalenie wysokości faktycznego wynagrodzenia otrzymywanego przez niego w powyższym okresie z tytułu zatrudnienia w KWK (...) w B..
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r. (II UK 140/12) oraz w wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2012 r. (III AUa 488/12) z którego wynika, że wpisy składki członkowskiej zawarte w legitymacji związkowej jako dowód pośredni mogą być podstawą ustalenia wynagrodzenia.
Niemniej jednak wszystkie powyższe ustalenia nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia - nie mogą skutkować, zgodnie z żądaniem odwołania, zmianą zaskarżonej decyzji i przeliczeniem emerytury wnioskodawcy.
Decyzją z dnia 7.09.2007 r. ZUS przyznał wnioskodawcy emeryturę od 5.08.2007 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.
Do ustalenia wysokości emerytury przyjęto podstawę wymiaru renty i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru – 155,01%.
Podstawa wymiaru, obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 155,01% przez kwotę bazową 677,72 zł, wyniosła 1050,53 zł, a po waloryzacji na dzień 01.03.2006 r. – 2244,06 zł i ostatecznie wskutek kolejnych waloryzacji na dzień 1 marca 1.03.2011 r. – 1432,64 zł. Organ rentowy decyzją z dnia 7.09.2007 r. uwzględnił łącznie 26 lat, 2 miesiące okresów składkowych.
W tej sprawie, Sąd zobowiązał pełnomocnika organu rentowego do wyliczenia świadczenia wnioskodawcy z uwzględnieniem, do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w KWK (...), wynagrodzenia ustalonego na podstawie zapisów zawartych w załączonej kopii legitymacji związkowej Związków Zawodowych (...) w Polsce, przyjmując, że opłacona składka to 1% wynagrodzenia w danym miesiącu.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał hipotetycznego wyliczenia podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy przyjmując, do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w KWK (...), wynagrodzenia ustalone na podstawie zapisów zawartych w przedłożonej kopii legitymacji związkowej Związków Zawodowych i przyjmując, że wskazane w legitymacji kwoty składki stanowią 1 % wynagrodzenia skarżącego w danym miesiącu. Ustalony w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia wyniósł 102,27 % (1966 r. oraz lata 1970-1988) i jest niższy od poprzednio ustalonego. Nadal najkorzystniejszym wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru jest wskaźnik wynoszący 155,01 % ustalony z 3 lat (1978-1980) w oparciu, o który została wyliczona wysokość wypłacanej emerytury.
Jeszcze raz przypomnieć należy, że regulacje określające dowody dopuszczalne przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. nr 237, poz. 1412). Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 k.p.c. w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 k.p.c., sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007 r. I UK 111/07). Oznacza to, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być wprawdzie udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego, jednakże zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 9 stycznia 1998 r. II UKN 440/97 i z 4 lipca 2007 r. I UK 36/07, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 30 października 2013 r., III AUa 269/13).
Wysokość zarobków stanowiących podstawę wyliczenia składki na ubezpieczenia społeczne nie może być ustalana w sposób hipotetyczny, przybliżony, oparty jedynie na domniemaniu czy też uprawdopodobnieniu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007r., III AUa 482/07, Apel. - W-wa 2008, nr 1; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2007r., I UK 36/07, LEX nr 390123; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2013r., II UK 315/12, LEX nr 1375196; wyroki Sądu Apelacyjnego w Lublinie: z dnia 14 sierpnia 2012r., III AUa 322/12, LEX nr 1213861; z dnia 4 października 2012r., III AUa 305/12, LEX nr 1223273; z dnia 19 grudnia 2012r., III AUa 1009/12, LEX nr 1237287; wyroki Sądu Apelacyjnego w Gdańsku: z dnia 5 października 2012r., III AUa 565/12, LEX nr 1223165 i z dnia 22 stycznia 2013r., III AUa 1244/12, LEX nr 1280044; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2013r., III AUa 459/13, LEX nr 1363361).
Nie jest możliwe obliczanie wysokości emerytury wyłącznie na podstawie twierdzeń wnioskodawcy Twierdzenia te muszą być udowodnione. Wskazać należy, iż nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Stanowisko takie zawarł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996r. sygn. akt I CKU 45/96 (opubl. OSNC z 1997r., z.6-7, poz.76). Podobnie, w wyroku
z 7 października 1998 r., II UKN 244/98, OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 662, Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że od 1 lipca 1996 r. nastąpiło zniesienie zasady odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego, także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Nie można bowiem pominąć, iż wysokość świadczenia emerytalnego pozostaje funkcją uzyskiwanych niegdyś dochodów, a zatem dla jego wyliczenia nieodzownym pozostaje ustalenie rzeczywistych zarobków, jako decydujących o rozmiarze opłacanej składki na ubezpieczenie społeczne. Niedopuszczalne przy tym jest opieranie się jedynie na hipotezach czy założeniach, wynikających z przyjęcia średnich wartości.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe miało na celu ustalić taką wysokość wynagrodzenia, jakie wnioskodawca niewątpliwie otrzymywał w trakcie zatrudnienia w spornym okresie. Sąd ma przy tym na względzie powszechnie znane trudności w dokumentowaniu nie tylko wysokości wynagrodzenia, ale nawet samego zatrudnienia w latach odległych od daty wniosku, związane z brakiem dokumentów (te podlegały bowiem niszczeniu po upływie określonego czasu), czy wręcz likwidacją zakładów pracy.
Jeśli chodzi o sporny okres zatrudnienia, to z przedłożonych dokumentów nie sposób ustalić innych wynagrodzeń niż wynikające z legitymacji związkowej. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie zostały w żaden sposób udowodnione. Wobec powyższego Sąd uznał, że możliwym jest jedynie uwzględnienie wynagrodzenia skarżącego wynikające z przeliczenia odprowadzanych składek związkowych, co zostało omówione powyżej.
Dla celów ustalenia wysokości zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru świadczenia koniecznym jest, aby dowody przedstawione przez stronę nie budziły wątpliwości, były spójne, precyzyjne, zawierały pewne informacje co do wysokości dochodów. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są bowiem normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem, iż ujemne konsekwencje związane z trudnościami w dokumentowaniu wysokości wynagrodzeń z lat odległych nie powinny obciążać wyłącznie ubezpieczonych. Jednakże nie można również odpowiedzialności za taki stan rzeczy przenosić wyłącznie na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustawowym wymogiem jest bowiem wykazanie przez ubezpieczonego konkretnych kwot otrzymanych przez niego zarobków, jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie społeczne, przy czym
nie może istnieć tu żaden stan niepewności co do wysokości.(tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2006 roku, zapadłego w sprawie o sygn. akt III AUa 1096/05).
W niniejszym postępowaniu wnioskodawca nie przedłożył żadnych miarodajnych dowodów potwierdzających fakt otrzymywania wynagrodzeń wyższych za sporny okres niż wynikające z legitymacji związkowej. Za taki dowód niewątpliwie nie mogą posłużyć, z omawianych wyżej względów, zeznania samego odwołującego.
Wobec powyższego należy dojść od przekonania, iż przedłożone w sprawie dowody nie powodują korzystnej zmiany wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury. Ponowne ustalenie wysokości emerytury jest zaś możliwe w razie uzyskania nowych dowodów w sprawie.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne.