Przeprowadzenie dowodu

Przeprowadzenie dowodu to czynność procesowa polegająca na uzyskaniu, ujawnieniu i zbadaniu środka dowodowego w celu ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obejmuje nie tylko samo dopuszczenie dowodu, lecz także jego wykonanie w określonej formie, na przykład przesłuchanie świadka, odczytanie dokumentu, sporządzenie opinii przez biegłego, oględziny rzeczy lub miejsca albo zapoznanie się z zapisem obrazu i dźwięku.

Dowód może być przeprowadzony z urzędu przez sąd lub organ albo na wniosek uczestnika postępowania. Wniosek powinien wskazywać okoliczność, która ma zostać wykazana. Co do zasady przeprowadza się dowody dotyczące faktów mających znaczenie dla sprawy. Można odmówić przeprowadzenia dowodu, jeżeli jest nieprzydatny, nieistotny, zmierza do wykazania okoliczności już ustalonych albo jego przeprowadzenie jest niedopuszczalne. W niektórych postępowaniach dowód może zostać przeprowadzony przed rozprawą, jeżeli przyspiesza to rozpoznanie sprawy, a także zabezpieczony na przyszłość lub na potrzeby postępowania prowadzonego za granicą.

Sposób przeprowadzenia dowodu zależy od rodzaju postępowania i środka dowodowego. Czynność może wymagać udziału stron, świadka, biegłego albo organu procesowego i powinna zostać odpowiednio utrwalona, w szczególności w protokole lub urzędowej notatce. W postępowaniu odwoławczym ponowne przeprowadzenie dowodów podlega odrębnym ograniczeniom, zwłaszcza gdy dowód nie był powołany wcześniej albo nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Termin występuje w postępowaniu karnym, cywilnym, administracyjnym, podatkowym i w sprawach o wykroczenia, a także w postępowaniach dyscyplinarnych. W postępowaniu administracyjnym i podatkowym organ ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Fakty powszechnie znane lub znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, lecz powinny zostać zakomunikowane stronie. Przeprowadzenie dowodu służy zapewnieniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i umożliwia stronom przedstawianie oraz kwestionowanie materiału dowodowego.