Sygn. akt VIII U 2516/24
UZASADNIENIE
w zakresie pkt 1 sentencji wyroku
Decyzją z dnia (...) roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. po rozpatrzeniu wniosku J. J. z dnia (...) roku odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy powołał się na treść przepisów dotyczących renty z tytułu niezdolności do pracy tj. art. 57 i 58 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Następnie wskazał, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia (...) r. został uznany za okresowo częściowo niezdolnego do pracy do(...) r., a data powstania niezdolności to
(...) r.
Ponadto podkreślił, że na wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku ubezpieczonego 4 lata na przestrzeni całego życia udokumentował łącznie (...) okresów składkowych oraz (...) okresów nieskładkowych, które w trybie przepisów art. 5 ust 2 zostały ograniczone do 1/3 okresów składkowych i przyjęte w wymiarze (...) miesięcy. Wobec powyższego ZUS odmówił odwołującemu się przyznania prawa do roszczonego świadczenia.
(decyzja – k. 37 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Odwołanie od w/w decyzji złożył J. J.. Wraz z odwołaniem ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu.
(odwołanie – k. 3)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przytaczając argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
(odpowiedź na odwołanie – k. 7-8)
Postanowieniem z dnia 2.01.2025 r. tutejszy sąd ustanowił dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego.
(postanowienie – k. 16)
Na rozprawie w dniu 11.02.2026 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego psychiatry, celem wypowiedzenia się przez tego biegłego przy uwzględnieniu przebiegu choroby – schizofrenii czy niezdolność do pracy u wnioskodawcy mogła powstać przed (...) r.
(rozprawa z dnia 11.02.2026 r. e-protokół 00:01:23- płyta CD – k. 241)
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 11.02.2026 r. sąd na podstawie art. 235
2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął wniosek pełnomocnika odwołującego o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego psychiatry.
(postanowienie – rozprawa z dnia 11.02.2026 r. e-protokół 00:07:48 – płyta CD – k. 241)
Na rozprawie w dniu 11.02.2026 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie, wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 6-krotnosci, stawki minimalnej wskazując, że koszty te nie zostały uiszczone w części, ani w całości. Natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.
(rozprawa z dnia 11.02.2026 r. e-protokół 00:19:46- płyta CD – k. 241)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. J. urodził się w dniu (...)
(okoliczność bezsporna)
W dniu (...) r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
(wniosek – k. 1-3 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Do wniosku odwołujący załączył kwestionariusz z informacjami o okresach składkowych i nieskładkowych oraz dokumenty na ich potwierdzenie.
(wniosek o rentę z załącznikami k. 1-25 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
W związku ze złożeniem powyższego wniosku odwołujący został skierowany na badanie do lekarza orzecznika ZUS, który orzeczeniem z dnia (...) roku, stwierdził, iż wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy.
(orzeczenie – k. 30 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wnioskodawca wniósł sprzeciw do Komisji Lekarskiej ZUS.
(sprzeciw – k. 29 załączonej do sprawy dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej)
Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia (...) r. ustaliła, że odwołujący jest okresowo częściowo niezdolny do pracy do (...) r., a data powstania częściowej niezdolności to (...) r.
(opinia lekarska z dnia (...) r. – k. 30-32 załączonej do sprawy dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej, orzeczenie – k. 31-31 verte załączonych do sprawy akt organu rentowego)
We (...) r. wnioskodawca przedstawił w ZUS zaświadczenie o ukończeniu studiów, potwierdzające że był studentem U. (...) w U. w latach (...) na kierunku geodezja i kartografia, a egzamin dyplomowy inżynierski złożył (...) r.
(zaświadczenie – k. 35 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) roku ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
(decyzja - k. 37 załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Wnioskodawca udokumentował staż ubezpieczeniowy wynoszący (...) okresów składkowych oraz (...) okresów nieskładkowych, który ograniczony do 1/3 składkowych wyniósł (...)miesięcy.
(karta przebiegu zatrudnienia – k. 36)
U wnioskodawcy rozpoznawano od(...) roku: F23.2 Ostre zaburzenie psychotyczne podobne do schizofrenii - obserwacja w kierunku rozpoznania schizofrenii paranoidalnej. Następnie: F23 Ostre i przemijające zaburzenia psychotyczne oraz F21 Zaburzenie schizotypowe. Ostatnie rozpoznanie to F20 Schizofrenia. Z wywiadu wnika, że ubezpieczony przyjmował substancje psychoaktywne - marihuana, mefedron oraz alkohol. Leki przyjmował nieregularnie. Dyssymulował objawy choroby. Opisywano impulsywność i znaczną skłonność do rozdrażnienia, wybuchów złości, agresji, autoagresji. Krytycyzm w stosunku do choroby określono w 2020 roku: „Krytycyzm chorobowy deklaratywny, wyuczony”. W ciągu kilku lat ubezpieczony wielokrotnie hospitalizowany z ww. powodów. Z punktu widzenia psychiatrii - z powodu schizofrenii wnioskodawca jest częściowo, okresowo niezdolny do pracy od (...) tj. pierwszej hospitalizacji psychiatrycznej (brak danych, aby niezdolność do pracy powstała przed (...) r.). Niezdolność do pracy będzie trwała do (...) r.
(pisemna podstawowa opinia biegłego z zakresu psychiatrii – k. 174-182)
Wnioskodawca pierwszy raz był hospitalizowany z powodu zaburzeń psychotycznych w (...)r. Wcześniej incydentalnie korzystał z porad psychiatrycznych. Wnioskodawca po ukończeniu studiów w (...) r. rozpoczął pracę w zawodzie. Pracował do lipca (...) r. We wrześniu (...) r. przebył załamanie, nie korzystał wówczas z porady lekarskiej. Obecnie wnioskodawca szuka pracy, ma trudności ze znalezieniem stałego zatrudnienia. Cierpi na zawroty i bóle głowy. Zawierane przez niego umowy o pracę trwają krótko i często nie odpowiadają posiadanemu kierunkowemu wykształceniu.
(zeznania świadka H. B. na rozprawie w dniu 12.11.2025 r. e-protokół 00:05:21 – 00:14:00 – płyta CD – k.213, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 11.02.2026 r. e-protokół 00:11:27- płyta CD – k. 241)
Przedstawione zapisy z wizyt – rok (...)(k. 221-222) nie pozostają w związku ze stwierdzoną później u ubezpieczonego chorobą psychiczną. Mają one natomiast związek z ujawnieniem orientacji seksualnej i braku jej akceptacji. Rozpoznano zaburzenia adaptacyjne, które są wyrazem trudności z dostosowaniem się do znacząco nowych okoliczności życiowych - w tym wypadku coming out. Z natury są to zaburzenia przejściowe, mogące wymagać zastosowania farmakoterapii w celu redukcji lęku, niepokoju, nastroju depresyjnego oraz psychoterapii.
(pisemna uzupełniająca opinia biegłego z zakresu psychiatrii – k. 227)
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, obejmujący w szczególności dowody z dokumentów, w tym zwłaszcza dokumentacji lekarskiej odwołującego, osobowe źródła dowodowe w postaci zeznań odwołującego, świadka H. B. oraz opinie biegłego sądowego z zakresu psychiatrii. W ocenie sądu, treść poszczególnych, wymienionych wyżej dowodów nie budziła zastrzeżeń co do ich autentyczności i wiarygodności, nie była również kwestionowana przez strony postępowania. Ponadto Sąd podzielił wnioski opinii biegłego sądowego co do oceny stanu zdrowia odwołującego. Opinia biegłego jest rzetelna i sporządzona w sposób fachowy. Biegły analizował stan zdrowia odwołującego w oparciu o wyniki przeprowadzonych na jego osobie badań oraz z uwzględnieniem dokumentacji medycznej. Jednocześnie Sąd nie prowadził dalszego postępowania dowodowego w postaci przeprowadzenia dowodu z kolejnej uzupełniającej opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii, bowiem dotychczasowe wydane przez tego biegłego opinie szczegółowo wyjaśniały sporne kwestie oraz zawierały klarowne odpowiedzi na wszystkie okoliczności na jakie zostały dopuszczone. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii było więc zbędne, i wyłącznie przedłużyłoby postępowanie sądowe. Autentyczność zgromadzonych dokumentów i ich zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy nie budziła zastrzeżeń, w związku z tym Sąd uznał dokumenty za pełnowartościowy materiał dowodowy. Stąd też wniosek pełnomocnika wnioskodawcy zgłoszony na rozprawie w dniu 11.02.2026 r. (k. 239 verte) został pominięty na podstawie art. 235
2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. W tych okolicznościach Sąd uznał zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia, czy odwołujący spełnia warunki do uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W myśl art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2025.1749, dalej jako „ustawa emerytalna”), renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
1) jest niezdolny do pracy;
2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3–8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15–17 oraz art. 7 pkt 1–3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;
4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.
Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (ust. 2 ustawy emerytalnej).
Wskazane w cyt. przepisie art. 57 warunki muszą być spełnione kumulatywnie. Brak choćby jednego z nich powoduje brak prawa do świadczenia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował fakt spełnienia przez odwołującego się przesłanki koniecznej do nabycia praw do renty z tytułu niezdolności do pracy związanej z posiadaniem odpowiedniego stażu pracy, określonej w art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. Przesłanka ta wiąże się z koniecznością posiadania przez ubezpieczonego odpowiedniej ilości okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze określonym w art. 58 ustawy. Wymóg ten wynika z tego, że renta z tytułu niezdolności do pracy nie jest świadczeniem o charakterze socjalnym na rzecz osób niezdolnych do pracy, pozostających bez związku z tytułem ubezpieczenia rentowego, ale jedną z form zabezpieczenia społecznego powiązaną z wymaganym okresem płacenia składek (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2016 r. I UK 424/15). Wskazany wyżej przepis określa w ust. 1, że warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 4, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:
1) 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;
2) 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat;
3) 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat;
4) 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat;
5) 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.
Celem wyjaśnienia kwestii stanu zdrowia wnioskodawcy, jego zdolności do wykonywania pracy zarobkowej, daty powstanie tejże niezdolności, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza specjalisty z zakresu psychiatrii. Biegły rozpoznał u wnioskodawcy schorzenia szczegółowo wymienione w opinii i stwierdził, iż powodują one częściową niezdolność do pracy od (...)r. tj. pierwszej hospitalizacji psychiatrycznej do(...) r. Po nadesłaniu do akt sprawy dokumentacji medycznej dot. wnioskodawcy od dr. nauk medycznych F. H., Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu psychiatrii na okoliczność ustosunkowania się do nadesłanej dokumentacji medycznej i wskazania, czy można przyjąć, że częściowa niezdolność do pracy powstała u wnioskodawcy wcześniej niż ustalono w opinii, a jeżeli tak to od kiedy. Biegły sądowy z zakresu psychiatrii, po zapoznaniu się i po analizie dokumentacji medycznej (k. 221-222) podtrzymał swoje dotychczasowe wnioski orzecznicze.
Zdaniem Sądu Okręgowego opinie biegłego sądowego psychiatry należało uwzględnić i uznać za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały one wydane po przeprowadzeniu badań, odebraniu wywiadu, a także po szczegółowej ocenie materiału dowodowego i dokumentacji medycznej. Biegły szczegółowo uzasadnił swoje stanowiska. W ocenie Sądu Okręgowego biegły z zakresu psychiatrii w opinii uzupełniającej w sposób szczegółowy uzasadnił z jakiego powodu uważa, że niezdolność do pracy u wnioskodawcy nie mogła powstać wcześniej niż od (...) r. i dlaczego jego zdaniem nie spełniał on kryteriów zdrowotnych do uznania częściowej niezdolności do pracy przed tą datą.
Podkreślić trzeba, że ocena niezdolności do pracy z medycznego punktu widzenia wymaga wiadomości specjalnych i Sąd nie może opierać ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu (wyrok Sądu Najwyższego z 24 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II UK 191/09, lex numer 590238). W myśl zasady wyrażonej w art. 278 § 1 KPC, w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd dopuszcza dowód z opinii biegłych. Dlatego też w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy kluczowymi dowodami przy ocenie spornej okoliczności (oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie rentowe) są dowody z opinii biegłych lekarzy specjalistów z zakresu schorzeń, jakimi dotknięty jest ubezpieczony. Sposób motywowania oraz stopień stanowczości wniosków wyrażonych w opinii biegłych jest jednym z podstawowych kryteriów oceny dokonywanej przez Sąd, niezależnie od kryteriów zgodności z zasadami wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego oraz podstaw teoretycznych opinii (tak postanowienie SN z 27 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001 nr 4 poz. 84). Tylko brak w opinii fachowego uzasadnienia wniosków końcowych, uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej (wyrok SN z 2000-06-30 II UKN 617/99 OSNAPiUS 2002/1/26). Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinia biegłego (biegłych) przekonała strony sporu. Wystarczy, że opinia jest przekonująca dla sądu, który wiążąco ocenia, czy biegły wyjaśnił wątpliwości zgłoszone przez stronę. Granicę obowiązku prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego wyznacza podlegająca kontroli instancyjnej ocena, czy dostatecznie wyjaśniono sporne okoliczności sprawy (wyr. SN z 25.9.1997 r., II UKN 271/97, OSNP 1998, Nr 14, poz. 430). Dostateczne wyjaśnienie okoliczności spornych w sprawie nie jest równoznaczne z uzyskaniem dowodu korzystnego dla strony niezadowolonej z faktów wynikających z dowodów dotychczas przeprowadzonych (wyrok SN z 28 lutego 2001 roku, II UKN 233/00 Legalis).
Znamiennym jest, iż wnioski wynikające z wydanych w sprawie opinii dotyczące braku niezdolności do pracy odwołującego przed(...) r. nie zostały skutecznie merytorycznie zakwestionowane przez stronę powodową. Wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, któremu doręczono wskazane opinie w tym opinię uzupełniającą i pouczono o konieczności przedstawienia ewentualnych do nich zarzutów, nie przedstawiał do nich jakichkolwiek merytorycznych zarzutów podważających wartość dowodową tych opinii. Tymczasem strona w toku procesu winna dowodzić swoich racji, a nie jedynie przedstawiać subiektywne poglądy dotyczące stanu zdrowia i okresu występowania niezdolności do pracy. Zgodnie bowiem z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Sąd uznał więc, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do kontynuowania postępowania dowodowego. Biegły miał do dyspozycji pełną dokumentację medyczną, dokumentację kolejnych etapów leczenia. Wnioskodawca spełnił zatem przesłankę wskazaną w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jak stanowi art. 12 ust. 1 ww. ustawy, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 3 ww. ustawy).
Biegły wydający opinie w sprawie niniejszej wskazał, że datą powstania u wnioskodawcy częściowej niezdolności do pracy jest (...) r. Określenie daty powstania niezdolności do pracy ma istotne znacznie dla oceny, czy wnioskodawca spełnia pozostałe (oprócz istnienia niezdolności do pracy) przesłanki niezbędne do przyznania prawa do renty. Przytoczyć ponownie należy, że zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 ustawy emerytalnej, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie wszystkie następujące warunki:
1) jest niezdolny do pracy;
2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w ustawie, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;
4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.
W związku z tym, że w przypadku wnioskodawcy niezdolność do pracy powstała między 25 a 30 rokiem życia (wnioskodawca urodził się w dniu (...)), zatem w dniu (...) r. miał ukończone 25 lat, to do spełnienia przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 2 powinien on wykazać legitymowania się okresami składkowymi i nieskładkowymi w rozmiarze co najmniej 4 lat (art. 58 ust. 1 pkt 4). Niewątpliwe natomiast w sprawie jest to, że na datę wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawca posiada łącznie (...) okresów składkowych i nieskładkowych. Jednocześnie w toku postępowania wnioskodawca nie wykazywał, aby ustalenia organu rentowego w tym zakresie były błędne i nie starał się wykazać żadnych innych okresów składkowych czy nieskładkowych.
Reasumując, z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, iż wnioskodawca co prawda jest częściowo niezdolny do pracy od (...) r. do(...)r., jednak nie spełnia on wszystkich przesłanek z art. 57 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS niezbędnych do przyznania świadczenia rentowego, nie wykazał bowiem okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 4 lat.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c.
Na marginesie tylko wskazać należy, że nie jest możliwe w realiach niniejszej sprawy uwzględnienie roszczenia wnioskodawcy na innej podstawie, gdyż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest prawnie dopuszczalne stosowanie klauzul generalnych, którymi są w szczególności zasady współżycia społecznego. Zgodnie z poglądem judykatury „Do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się ani art. 5 k.c., ani art. 8 k.p., bo przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepisów prawa publicznego.” „W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest powoływanie się na zasady współżycia społecznego, jako że prawo ubezpieczeń społecznych, w odróżnieniu od przepisów prawa pracy (art. 300 k.p.), nie zawiera normy o charakterze takiej klauzuli generalnej, ani też normy zezwalającej na stosowanie w zakresie nieuregulowanym przepisów kodeksu cywilnego. ” (por. wyrok SN z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt III UK 214/10 opubl. LEX 1095955, wyrok SA w Katowicach z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt III AUa 3616/09, opubl. LEX nr 785483 wyrok SN z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt I UK 174/09, opubl. LEX nr 585709, wyrok NSA w W. z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 124/11, opubl. LEX 990161, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt III AUa 330/08).