Sygn. akt VIII U 2178/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w I. po rozpatrzeniu wniosku z dnia (...) roku przyznał F. P. emeryturę od dnia (...) roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę.
- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi (...) zł
- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi (...) zł
- średnie dalsze trwanie życia wynosi (...) m-cy
- wyliczona kwota emerytury wynosi (...) zł
Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej:
((...) + (...)) / (...) = (...) zł.
Od (...) r. obliczona emerytura brutto wynosi (...) zł.
Jednocześnie Zakład odmówił F. P. przyznania rekompensaty, ponieważ na wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze ubezpieczony nie udowodnił żadnego okresu.
(decyzja – k. 7-9 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Odwołanie od w/w decyzji złożył F. P. zaskarżając ją w części odmawiającej mu przyznania prawa do rekompensaty, o której mowa w art. 21 ustawy z 19-12-2008 r. o emeryturach pomostowych i wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do emerytury wraz z rekompensatą z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Do odwołania ubezpieczony załączył:
- świadectwo pracy z dnia (...) r. dotyczące zatrudnienia w Zakładach (...) od (...) r. na stanowisku nastawiacza maszyn;
- świadectwo pracy z dnia (...) r. dotyczące zatrudnienia w Zakładach (...) od (...) r. na stanowisku nastawiacza maszyn, mistrza tkalni;
- świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach w Zakładach (...) od (...) r.; od (...) r. na stanowisku nastawiacz maszyn i urządzeń wymienionym w wykazie A, dział VII poz. 4 pkt 48 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 z dnia 07.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego;
- świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach w Zakładach (...) od(...) r. na stanowisku mistrz tkalni wymienionym w wykazie A, dział XIV poz. XXV pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 z dnia 07.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego.
(odwołanie – k. 3, świadectwa w kopercie – k. 4)
W odpowiedzi na odwołanie od decyzji z dnia (...) r. organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu Zakład podał, że nie uznał jako pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia ubezpieczonego od (...) r. do (...) r.; od (...) r. do (...) r. ponieważ zakład pracy podał, że w podanych okresach wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku nastawiacz maszyn. ZUS wskazał, że nazwa stanowiska nie odpowiada nazwie stanowiska wymienionej w zarządzeniu nastawiacz maszyn i urządzeń.
ZUS nie uznał także okresu zatrudnienia wnioskodawcy od (...) r. do (...) r. ponieważ pracodawca powołał się na dział XIV, którego prawidłowo brzmienie to bieżące konserwacje agregatów i urządzeń oraz prace budowlano- montażowe i budowlano – remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie”, nie tak jak w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach ,,bieżące konserwacje urządzeń na wydziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe są prace wymienione w wykazie”. Powołany pkt 1 brzmi ,,stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowisku wymienionym w wykazie”, a nie jak w świadectwie pracy ,,mistrz tkalni”.
(odpowiedź na odwołanie – k. 6-6 verte)
W dniu (...) r. F. P. wniósł do Sądu Okręgowego także odwołanie od nieistniejącej decyzji ZUS-u z dnia (...) r.
(odwołanie – k. 3 w aktach o sygn. VIII U(...) załączonych do akt niniejszej sprawy)
W odpowiedzi na odwołanie wniesione w dniu (...) r. organ rentowy wniósł o jego odrzucenie.
(odpowiedź na odwołanie – k. 9-9 verte w aktach o sygn. VIII U (...) załączonych do akt niniejszej sprawy)
Zarządzeniem z dnia 20.10.2025 r. tutejszy sąd połączył sprawę o sygn. akt VIII U (...) ze sprawą o sygn. akt VIII U (...) i obie sprawy rozpoznał łącznie pod numerem sygn. VIII U (...).
(zarządzenie – k. 11 w aktach o sygn. VIII U (...) załączonych do sprawy)
Na rozprawie w dniu 10.02.2026 roku wnioskodawcy poparł odwołanie, zaś pełnomocnik ZUS wniósł o jego oddalenie.
(końcowe stanowiska stron – rozprawa z dnia 10.02.2026 roku e-protokół 00:25:21-00:25:35 - płyta CD – k. 89)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
F. P. urodził się w dniu (...) r.
(okoliczność bezsporna)
W dniu (...) r. ubezpieczony złożył do ZUS wniosek o emeryturę, domagając się jednocześnie przyznania prawa do rekompensaty.
(wniosek – k. 1-3 verte plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)
W dniu (...) r. roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w I. wydał zaskarżoną decyzję.
(decyzja – k.
7-9 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Wnioskodawca zatrudniony był w(...) w I. od (...) r. do (...) r.
Z przedłożonych przez wnioskodawcę świadectw pracy z dnia (...) r. wynika, że pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako:
- nastawiacz maszyn od dnia (...) r.
- nastawiacz maszyn, mistrz tkalni od dnia(...) r. (obowiązki mistrza tkalni powierzono mu z dniem (...) r.).
W okresie wskazanego zatrudnienia od (...)r. wnioskodawca odbył zasadniczą służbę wojskową. Bezpośrednio przed powołaniem do odbycia zasadniczej służby wojskowej wnioskodawca był zatrudniony jako nastawiacz maszyn.
Następnie od (...) r. (po odbyciu zasadniczej służby wojskowej) wnioskodawca ponowne podjął zatrudnienie w (...)w I. i wykonywał tę samą pracę na stanowisku nastawiacza maszyn.
Okresy nieskładkowe przypadające w trakcie trwania w/w stosunku pracy tj.: (...) r.
Z dniem (...) roku nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy pomiędzy wnioskodawcą, a omawianym zakładem pracy z przyczyn ekonomicznych (upadłość zakładu, likwidacja produkcji).
(zaświadczenie z dnia 3.01.2002 r. – k. 3, wypis z książeczki wojskowej – k. 5, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu – k. 4-6 plik I załączonych do sprawy akt organu rentowego, zaświadczenie z dnia 3.01.2002 r. – k. 5, świadectwa pracy z dnia (...) r. w kopercie – k. 4, k. 27-28, karty obiegowe zmiany – k. 29, k. 32-33, k. 62, wnioski w sprawie zatrudnienia pracownika – k. 30, k. 34, umowa o pracę z dnia (...) r. – k. 31, umowa o pracę z dnia (...) – k. 35, zaświadczenie 36, angaże z dnia (...)r.; – k. 37-38, k. 40-49, k. 51-60, wniosek – k. 39, zaświadczenie – k. 50, podanie – k. 61, rozwiązanie umowy o pracę – k. 63, umowa – k. 65-65 verte, zakres obowiązków dla stanowiska mistrz tkalni – k. 66-67 verte, uzupełnienie zakresu obowiązków dla stanowiska mistrz tkalni – k.68, kwestionariusz osobowy – k. 69-69 verte, karty wynagrodzeń– k. 72-83, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 10.02.2026 r. e-protokół 00:23:41 w związku z 00:01:30; 00:04:02-00:13:44 – płyta CD – k. 89 )
Na części angaży z dnia 1.10.(...) r., 2.01.(...) r., 1.04.(...) r., 1.04.(...) r., 31.03.(...) r., widnieje imię i nazwisko wnioskodawcy zajmowane przez niego stanowisko plus adnotacja ,,szczególne warunki”. Dotyczy to nie tylko stanowiska nastawiacza maszyn, ale również stanowiska mistrza tkalni.
(angaże – k. 41-43, k. 45, k. 48)
Zakład pracy wystawił wnioskodawcy dwa świadectwa pracy w warunkach szczególnych, w którym zaświadczył, iż:
- wnioskodawca był zatrudniony w zakładzie od (...) r. i od (...) r. i w okresie od (...) r., od (...) r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych na stanowisku nastawiacza maszyn wymienione w wykazie A, dziale VII, poz. 4 pkt. 48 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7.07.1987 w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy przemysłu chemicznego i lekkiego;
- wnioskodawca był zatrudniony w zakładzie od(...) r. i w okresie od (...) r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace bieżącej konserwacji urządzeń na wydziałach będących w ruchu, w którym jako podstawowe są prace wymienione w wykazie, na stanowisku mistrza tkalni wymienione w wykazie A, dziale XIV, poz. XXV pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7.07.1987 w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy przemysłu chemicznego i lekkiego;
Również sporządzone przez pracodawcę z dnia (...) r. świadectwa pracy wskazują, że F. P. wykonywał pracę w szczególnym charakterze w okresach, jak wskazano powyżej.
(świadectwa wykonywania pracy w warunkach w kopercie – k. 4, k. 14-15, świadectwa pracy z dnia (...) r. w kopercie – k. 4, k. 27-28 )
W niektórych okresach był wnioskodawcy wypłacany dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.
(karty wynagrodzeń – k. 72-83)
Wnioskodawca pracował w (...) w I. na stanowiskach: nastawiacza maszyn w okresach od (...)r. oraz od (...) r., jak również na stanowisku mistrza tkalni od (...) r.
Nastawiacz maszyn to pomocnik mistrza tkalni. Prace na tych stanowiskach wnioskodawca wykonywał na hali maszyn znajdującej się na tkalni, w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawca pracował przy obsłudze krosien, których było 18. Ubezpieczony pracował w systemie trzyzmianowym: od 21 do 5 , od 5 do 13 i od 13 do 21. Na każdej zmianie był jedynym nastawiaczem maszyn. Tkalnia była oddziałem będącym w ruchu. Pracowali tam oprócz wnioskodawcy, mistrz, trzech tkaczy, dwie pomoce tkaczy. Wnioskodawca rozdzielał nitki w splocie płóciennym, na dużym wale powstawała osnowa. Usnucie osnowy było pierwszą czynnością wykonywaną na Wydziale Tkalni przy produkcji. Wnioskodawca podstawiał usnutą osnowę na wózek hydrauliczny i wstawiał w krosno. Następnie podchodził inny pracownik, przykręcał osnowę, a wnioskodawca przeciągał całą osnowę do przodu krosna i uruchamiał je. Tak należało zrobić w przypadku każdego krosna. Do obowiązków wnioskodawcy należało także utrzymanie maszyn w ruchu. Odwołujący wykonywał drobne naprawy krosien na Wydziale Tkalni, a nadto przy zmianie artykułu na krosnach musiał on podejmować dodatkowe czynności, gdyż każda zmiana artykułu wiązała się z przywiązywaniem nicielnic. Zdarzało się, że koniecznym było dokonanie naprawy przez ubezpieczonego w warsztacie znajdującym się w osobnym pomieszczeniu tzw. kantorku na tkalni. Tam też znajdowała się szlifierka, stół ślusarki, imadło. Pomieszczenie to nie było wydzielone od tkalni, choć miało drzwi. Wnioskodawca przebywał w nim maksymalnie około 40-45 minut dziennie, w tym 15 minut na śniadanie. Na hali tkalni panował bardzo duży hałas powyżej 120 decybeli i zapylenie. Tak samo w kantorku, choć tam zapylenie było trochę mniejsze i nie było aż tak głośno. Praca była ciężka. Pracodawca zapewniał pracownikom wodę.
Jako mistrz tkalni od (...) r. wnioskodawca wykonywał te same czynności co nastawiacz maszyn. Był tak zwanym mistrzem pracującym. Skarżący poza dotychczasowymi czynnościami sprawował także nadzór nad tkaczami, którzy mu podlegali i raz do roku ustalał z tkaczami harmonogram urlopów. Poza tym innych prac administracyjno- biurowych jako mistrz nie wykonywał.
(zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 10.02.2026 r. e-protokół 00:23:41 w związku z 00:01:30; 00:04:02-00:13:44; 00:18:49 – płyta CD – k. 89 )
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie trwania postępowania i ujawnionego na rozprawie, przede wszystkim w postaci dołączonych do akt dokumentów oraz dokumentów zebranych w aktach emerytalnych organu rentowego. Okoliczności dotyczące zatrudnienia i charakterystyki pracy wnioskodawcy w spornych okresach, Sąd ustalił na podstawie niekwestionowanych zeznań wnioskodawcy. W poczet materiału dowodowego Sąd przyjął także uwierzytelnione kserokopie akt osobowo – płacowych odwołującego, którym przyznał w pełni walor wiarygodności uznając, że mogą one stanowić podstawę ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. Ich prawdziwość i rzetelność nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania, zaś Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ich wiarygodności z urzędu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż osobowe źródła dowodowe, muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania, graniczącego z pewnością, co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń (w przedmiotowej sprawie o prawie do rekompensaty). W niniejszej sprawie Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom ubezpieczonego, gdyż są spójne, przekonywujące, a nadto znajdują potwierdzenie w przedłożonej do akt niniejszej sprawy dokumentacji osobowo-płacowej odwołującego. W zakresie wypłacania wnioskodawcy dodatku za pracę w warunkach szkodliwych Sąd oparł się na kartach wynagrodzeń, z których jednoznacznie wynika, że w niektórych okresach dodatek za pracę w warunkach szkodliwych był wnioskodawcy w istocie wypłacany. Z uwagi na niesporność ustalonego stanu faktycznego sprawy Sąd uznał ww. materiał dowodowy, wskazujący m.in. rodzaj obowiązków wykonywanych przez wnioskodawcę w ramach zatrudnienia w (...)w I., za wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Kwestionując stanowisko organu rentowego, zawarte w zaskarżonej decyzji, odwołujący się wskazał fakty, znajdujące oparcie w materialne dowodowym, z których możliwym było wyprowadzenie wniosków i twierdzeń, zgodnych ze stanowiskiem zaprezentowanym w odwołaniu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie od decyzji ZUS z dnia (...) roku podlegało uwzględnieniu.
Stosownie do art. 2 pkt. 5 i art.21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1924) rekompensata stanowi odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego ( tak M. Zieleniecki - Komentarz do art.21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX, por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15 – LEX 2044406).
Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W myśl art. 23 ust.1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Artykuł 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:
1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,
2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.
Przesłanką negatywną zawartą w art. 21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W literaturze podkreśla się, że wykładnia przepisu art. 21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych nie może prowadzić do absurdalnego wniosku, że prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie tym osobom, które nie nabyły prawa do jakiejkolwiek emerytury z FUS. Skoro zgodnie z art.23 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Przyjąć tym samym również należy, że rekompensata nie przysługuje tym ubezpieczonym, którzy zostali objęci ubezpieczeniem społecznym lub rozpoczęli służbę po 31 grudnia 1998 roku.
Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.32 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych (tak M. Zieleniecki - Komentarz do art.21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX).
Art. 23 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę.
Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o których mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 23 ust. 2 w/w ustawy). Jako dodatek do kapitału początkowego, razem z kapitałem początkowym podlega waloryzacjom.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołujący się nie nabył prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Stosownie natomiast do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tj. Dz. U. z 2021 r. , poz. 291 ), za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z kolei art. 32 ust.4 ustawy emerytalnej stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.).
Z §1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W rozpoznawanej sprawie nie było wątpliwości, że wnioskodawca w spornym okresie był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła zatem ostatecznie posiadania przez ubezpieczonego wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem ZUS uznał za nieudowodnione, że wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych.
Praca w warunkach szczególnych to praca, w której pracownik w sposób znaczny jest narażony na niekorzystne dla zdrowia czynniki i pracę taką pracownik musi wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, aby nabyć prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.
W świetle § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w ro-porządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97, OSNAP i US 1998/21/638 i wyrok Sądu Najwyższego z 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, Prok. i Prawo 2002/4/52).
Stosownie do treści § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia, okresy takiej pracy stwierdza za-kład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy.
Podkreślić należy, iż ustawodawca w obecnie obowiązujących przepisach celowo od-szedł od szczegółowego określania stanowisk pracy, skupiając się na zakresach obowiązków, bowiem nazwy stanowisk pracy mogły być bardzo różne w zależności od zakładu pracy. Po-nadto ustalano je często na długo przed wejściem w życie przepisów określających pracę w warunkach szczególnych. Z tej przyczyny Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek ustalać rzeczywisty zakres obowiązków, bez względu na nazwę stanowiska.
Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, nie jest dopuszczalne zaliczanie innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika w stopniu powodującym wcześniejszą utratę zdolności do zatrudnienia i nie zostały wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 10 kwietnia 2014 r., II UK 395/13, Lex Nr 1455235).
Pełne zatrudnienie w warunkach szczególnych pojmowane jest jako bezwzględna ce-cha tego zatrudnienia jako uprawniającego do świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego. Możliwe jest przy tym łączenie w przebiegu dniówki prac o różnym charakterze polegające na wykonywaniu nie jednego, lecz kilku rodzajów prac w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie. W takim wypadku do czasu pracy w warunkach szczególnych zlicza się czas równolegle wykonywanych czynności tylko wtedy, gdy różne prace wszystkie łącznie lub każda z osobna odpowiadają pracom w szczególnych warunkach i wszystkie razem wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (tak SA w Łodzi w wyroku z dnia z dnia 2 czerwca 2016 r., III AUa 1687/15, LEX 2062050).
W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz - o ile to jest możliwe - dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń. Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego. (tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 października 2016 r III AUa 41/16 LEX nr 2151525).
Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. Zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c. W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne. (tak SA w Szczecinie w wy-roku z dnia 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr 2121869).
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że ubezpieczony posiada wymagany 15 - letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w którym Sąd oparł się na dokumentach osobowo-płacowych ubezpieczonego, jego zeznaniach złożonych w trybie art. 299 k.p.c., pozwoliło ustalić w sposób pewny, że ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w (...) w I. od (...) r.
W okresie od (...)r. wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku nastawiacza maszyn. Pracował na wydziale tkalni, gdzie było 18 krosien, pracował przy ich obsłudze dokonując ich nastawiania. Ubezpieczony rozdzielał nitki w splocie płóciennym, podczas gdy na dużym wale powstawała osnowa. Usnucie osnowy było pierwszą czynnością wykonywaną na wydziale tkalni przy produkcji. Wnioskodawca podstawiał usnutą osnowę na wózek hydrauliczny i wstawiał w krosno. Następnie podchodził inny pracownik, przykręcał osnowę, a wnioskodawca przeciągał całą osnowę od do przodu krosna i uruchamiał je. Wnioskodawca pracował w ruchu ciągłym, przez 8 godzin dziennie w systemie zmianowym. Na swojej zmianie był jedynym nastawiaczem maszyn. Do jego obowiązków należało również utrzymanie krosien w ruchu. Usuwał awarie poszczególnych krosien na hali maszyn. Główne naprawy wykonywał bezpośrednio na hali. Mogło się jednak zdarzyć, że koniecznym było dokonanie przez ubezpieczonego naprawy w warsztacie znajdującym się w osobnym pomieszczeniu tzw. kantorku na tkalni. Tam też znajdowała się szlifierka, stół ślusarki, imadło. Pomieszczenie to nie było jednak wydzielone od tkalni. Tym samym ubezpieczony był narażonym na te same czynniki szkodliwe tj. pył i hałas, co inni pracownicy. Wnioskodawca przebywał w warsztacie około 40-45 minut dziennie w tym 15 minut na śniadanie. Tym samym Sąd uznał, że takie prace skarżący wykonywał jedynie sporadycznie, a nadto wchodziły one w zakres normalnych obowiązków odwołującego, jeżeli zaistniała taka potrzeba, i samo ich wykonywanie nie może wpływać na ocenę czy wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Niewątpliwie co do zasady odwołujący przebywał w czasie godzin pracy na hali maszyn wykonując szereg wskazanych wyżej czynności.
Wnioskodawca zeznał też, wynika to również z przedstawionych dowodów z dokumentów, że z dniem (...) r., powierzono mu obowiązki mistrza tkalni. Jak wynika z niezakwestionowanych przez ZUS ustaleń, wnioskodawca był tak zwanym mistrzem pracującym, bowiem w zakładzie funkcjonowały jeszcze inne stanowiska, na których pracownicy wykonywali czynności stricte administracyjne. Wnioskodawca będąc na stanowisku mistrza wykonywał faktycznie te same czynności co na stanowisku nastawiacza, tylko, że ponosił większą odpowiedzialność, bo nadzorował pracę tkaczy. Swoje czynności wykonywał na hali maszyn. Jeżeli chodzi o czynności administracyjne to skarżący odpowiadał jedynie za rozdzielanie urlopów pośród tkaczy raz w roku, poza tym miał te same obowiązki co nastawiacz maszyn.
Zeznania wnioskodawcy korespondują z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy, aktach organu rentowego - świadectwami pracy, zaświadczeniami o zatrudnieniu i wynagrodzeniu. Dodatkowo uzyskane uwierzytelnione kserokopie akt osobowo – płacowych odwołującego oraz znajdujące się w nich angaże, karty obiegowe zmian potwierdzają zajmowane przez wnioskodawcę stanowiska w spornych okresach, pokrywają się one czasowo ze stanowiskami wskazanymi w świadectwach pracy, a nadto w dużej części zawierają informację, że byłą to praca w warunkach szczególnych ( również na stanowisku mistrza).
W wyroku z dnia 11 marca 2009 r. (II UK 243/08, LEX nr 550990) Sąd Najwyższy wskazał, iż czynności obejmujące sporządzenie dokumentacji związanej z dozorem stanowią integralną część sprawowanego dozoru. Nie ma zatem podstaw do ich wyłączania i traktowania odrębnie. W sytuacji, gdy dozór inżynieryjno-techniczny jest pracą w szczególnych warunkach i praca polegająca na dozorze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie ma żadnej potrzeby ustalania, ile czasu pracownik poświęcał na bezpośredni nadzór nad pracownikami, a ile na inne czynności, które również były związane z tym dozorem.
Również w wyroku z dnia 24 września 2009 roku (II UK 31/09, LEX nr 559949) Sąd Najwyższy stwierdził, iż jeśli czynności ogólnie pojętej kontroli oraz dozoru inżynieryjno-technicznego wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na stanowisku pracy związanym z określoną w pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) kontrolą lub dozorem inżynieryjno-technicznym, to okres wykonywania tej pracy jest okresem pracy uzasadniającym prawo do świadczeń na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu, niezależnie od tego ile czasu pracownik poświęca na bezpośredni dozór pracowników, a ile na inne czynności ściśle związane ze sprawowanym dozorem i stanowiące jego integralną część, takie jak sporządzanie związanej z nim dokumentacji.
Określonymi w pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia czynnościami ogólnie pojętej kontroli oraz dozoru inżynieryjno-technicznego na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, są wyłącznie te czynności, które wykonywane są w warunkach bezpośrednio narażających na szkodliwe dla zdrowia czynniki, a więc polegające na bezpośrednim dozorze i bezpośredniej kontroli procesu pracy na stanowiskach pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Jeśli zatem czynności te wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na stanowisku pracy związanym z określoną w pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia kontrolą lub dozorem inżynieryjno-technicznym, to okres wykonywania tej pracy jest okresem pracy uzasadniającym prawo do świadczeń na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu, niezależnie od tego ile czasu pracownik poświęca na bezpośredni dozór pracowników, a ile na inne czynności ściśle związane ze sprawowanym dozorem i stanowiące jego integralną część, takie jak sporządzanie związanej z nim dokumentacji.
Nie ma bowiem żadnych podstaw do wyłączania czynności administracyjno-biurowych takiego rodzaju z czynności polegających na sprawowaniu dozoru i traktowania ich odrębnie (por. także powołane wyżej wyroki z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 62/07; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07; z dnia 5 maja 2009 r., I UK 4/09 oraz wyroki z dnia 30 stycznia 2008 r., I UK 195/07, OSNP 2009 Nr 7-8, poz. 105 i z dnia 11 marca 2009 r., II UK 243/08, niepublikowany).
Nawiązując do stanowisk zajmowanych przez odwołującego, Sąd zważył zatem, że znajdują one odzwierciedlenie w Dziale VII W przemyśle lekkim - Wykazu A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Praca wnioskodawcy na tkalni związana z uruchamianiem krosien, dbaniem o ich prawidłową pracę odpowiada pozycji 4 - Prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych (nastawiacz maszyn i urządzeń) oraz z bieżącą konserwacją agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie - pkt 25 działu XIV prace różne wykazu A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
Pomocniczo wskazać należy, iż praca wnioskodawcy na tych stanowiskach uznana była za pracę w warunkach szczególnych, także w oparciu o Zarządzenie Nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 07.07.1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach resortu przemysłu chemicznego i lekkiego ( Dz. Urzędowy Ministra P.Ch. i L. nr 4 z dnia 03.08.1987), w którym stanowiska pracy wnioskodawcy wymienione zostały Dział VII. W dziale VII punkcie 4 podpunkcie 48 wymieniono prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych na stanowisku nastawiacza maszyn, a w dziale XIV Prace różne pkt. 25. bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, ppkt. 1) stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie.
Zaliczeniu do okresu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach podlega również, w ocenie Sądu, okres odbywania przez niego służby wojskowej. Wnioskodawca będąc zatrudnionym w (...) w I. w dniu(...) roku rozpoczął odbywanie zasadniczej służby wojskowej, którą zakończył z dniem (...) r. Następnie zgłosił swój powrót do pracy w ciągu 30 dni od zakończenia tej służby oraz podjął pracę na dotychczas zajmowanym stanowisku, na którym wykonywał zatrudnienie w szczególnych warunkach.
Wskazać w tym miejscu więc należy, że pierwotnie zaliczanie okresu służby wojskowej kształtował przepis art. 108 ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1967 r. Nr 44, poz. 220) wraz z § 2 ust. 1 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 44, poz. 318). Z przepisu art. 108 ust. 1 ustawy wynikało, iż czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Z kolei ww. przepisy rozporządzenia stanowiły, że jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby żołnierz zgłosi powrót do zakładu pracy, to żołnierzowi wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Jak zauważył Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 marca 2013 r. (sygn. I UK 544/12), na wskazanych warunkach okres zasadniczej służby wojskowej podlegał zaliczeniu "do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem". Należy uznać, że "wszelkie uprawnienia związane z zatrudnieniem" to także uprawnienia wynikające z ubezpieczenia społecznego, a więc okres zasadniczej służby wojskowej zaliczony na wskazanych warunkach do okresu zatrudnienia (stosunku pracy) trzeba traktować w prawie ubezpieczeń społecznych tak, jak okres podlegania ubezpieczeniu z tytułu stosunku pracy. Potwierdza to odwołanie się do wykładni historycznej. Przepis art. 108 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony został nieznacznie zmieniony z dniem 1 stycznia 1975 r. i zgodnie z jego nowym brzmieniem, czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wliczał się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby.
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej była wielokrotnie nowelizowana. Na gruncie niniejszej sprawy istotną rolę odgrywają zmiany wprowadzone z dniem 6 sierpnia 1979 r., kiedy to wprowadzono nową numerację części artykułów, a także zmieniono brzmienie niektórych przepisów. Regulacja dotycząca zaliczania okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień związanych z zatrudnieniem została przeniesiona do art. 120 ust. 1 ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych. Jednocześnie pracownikowi, który podjął pracę lub złożył wniosek o skierowanie do pracy po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby wojskowej, czas odbywania służby wliczał się do okresu zatrudnienia tylko w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej oraz uprawnień emerytalno-rentowych (art. 120 ust. 3).
W ww. uzasadnieniu wyroku z dnia 20 marca 2013 r., Sąd Najwyższy wskazał, że analiza systematyczna tego brzmienia prowadzi do wniosku, że w dalszym ciągu "wszelkie uprawnienia wynikające z przepisów szczególnych" (art. 120 ust. 1), to także uprawnienia emerytalno-rentowe. Skoro okres zasadniczej służby wojskowej wliczał się do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby wojskowej (art. 120 ust. 3), to tym bardziej był wliczany w tym zakresie pracownikowi, który zachował ten termin (art. 120 ust. 1). Pomimo kolejnych, licznych zmian redakcyjnych ustawy o powszechnym obowiązku obrony, w dalszym ciągu obowiązywało zawarte w art. 120 ust. 1 i 3 ustawy "wliczanie" okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych. Zostało ono usunięte dopiero z dniem 21 października 2005 r., kiedy to nadano nową treść między innymi art. 120 ust. 3 ustawy - pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjęli pracę.
W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że dopiero z dniem 21 października 2005 r. - gdy wszedł w życie art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 180, poz. 1496), który nadał nową treść między innymi art. 120 ust. 3 ustawy - czas odbywania zasadniczej służby wojskowej wlicza się wyłącznie do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjęli pracę. Przed tym dniem okres służby wojskowej dla żołnierza zatrudnionego przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych (I kategorii zatrudnienia), który po zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych samych warunkach, jest nie tylko okresem służby w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale także okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych charakterze.
Mając powyższe na uwadze, nie budzi wątpliwości, że okres odbywania przez skarżącego zasadniczej służby wojskowej winien być również uwzględniony przy ustalaniu wymiaru zatrudnienia skarżącego w szczególnych warunkach, tym bardziej, że skarżący po zwolnieniu ze służby podjął ponownie zatrudnienie przed upływem 30 dni.
Reasumując, zdaniem Sądu Okręgowego, wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach przez ponad 15 lat, tj. (...) r. - (...). Zaliczeniu podlegał też objęty badaniem okres służby wojskowej jako okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze(...), co łącznie dało (...).
Należy także wskazać, że ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach (Dz. U. Nr 121, poz. 1264), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 roku, do artykułu 32 dodano ustęp 1a. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 roku wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
W związku z powyższymi ustaleniami – długością okresu pracy w warunkach szczególnych, sąd uznał, iż bez znaczenia pozostają okresy, nieskładkowe przypadające w trakcie trwania spornego stosunku pracy wnioskodawcy tj.: (...) r. (łącznie (...)), bowiem ich długość nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie Sądu.
Wskazane okresy, niewątpliwe pomniejszają staż pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet po ich odliczeniu od spornego okresu pracy, wnioskodawca spełnia wymóg posiadania 15 lat pracy w szczególnych warunkach, który jest wymagany do uzyskania prawa do rekompensaty.
W myśl art. 100 ust. 1. ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
Na mocy art. 129 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę wraz z rekompensatą w dniu (...) r., a zatem prawo do rekompensaty należało wnioskodawcy przyznać od dnia (...) roku tj. od miesiąca, w którym złożył wniosek o prawo do świadczenia.
Mając na względzie powyższe, należało zmienić zaskarżoną decyzję, o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c.
Jedynie na marginesie należy odnieść się do złożonego w dniu (...) r. przez F. P. pisma - odwołania od nieistniejącej decyzji ZUS-u z dnia (...) r. Skarżący w tym piśmie odniósł się jedynie do odpowiedzi na odwołanie organu rentowego, a zatem należało potraktować jego pismo złożone (...) r. (takie też zostało złożone do akt niniejszej sprawy) nie jako odwołanie od jakiejkolwiek decyzji, a jako pismo procesowe błędnie potraktowane jako odwołanie. Tym samym brak jest potrzeby rozstrzygania w tym zakresie.