Ubezpieczenie emerytalne

Ubezpieczenie emerytalne jest częścią polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, której celem jest zapewnienie świadczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego, na zasadach określonych w przepisach. Chroni przed utratą dochodu z pracy wskutek zakończenia aktywności zawodowej. Jest odrębne od ubezpieczenia rentowego, chorobowego i wypadkowego, choć wraz z nimi tworzy system ubezpieczeń społecznych.

Ubezpieczenie emerytalne ma przede wszystkim charakter publiczny i powszechny. Obowiązek podlegania temu ubezpieczeniu wynika z określonego tytułu, na przykład zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, wykonywania umowy zlecenia albo prowadzenia działalności pozarolniczej. Zakres obowiązku zależy od statusu danej osoby i rodzaju aktywności. W niektórych sytuacjach przepisy przewidują także dobrowolne objęcie ubezpieczeniem.

Finansowanie odbywa się przez składki emerytalne. Ich wysokość ustala się z zastosowaniem podstawy wymiaru określonej w przepisach, która może być związana między innymi z wynagrodzeniem, przychodem albo inną kwotą właściwą dla danej grupy ubezpieczonych. Składki są rozliczane i przekazywane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a informacje o ubezpieczeniu są ewidencjonowane na koncie ubezpieczonego. W szczególnych przypadkach, między innymi dotyczących określonych grup służb lub żołnierzy, przepisy regulują odrębny sposób przekazywania składek.

Prawo do emerytury i sposób ustalenia jej wysokości zależą od warunków wskazanych w przepisach emerytalnych, a w systemie opartym na ewidencji składek znaczenie ma przede wszystkim suma zapisanych składek oraz okres ich podlegania waloryzacji. Ubezpieczenie emerytalne pozostaje także związane z emeryturami kapitałowymi, które stanowią odrębną formę świadczeń funkcjonującą w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Termin występuje w ustawach i rozporządzeniach dotyczących obowiązku ubezpieczenia, podstawy wymiaru i przekazywania składek oraz skutków finansowych regulacji publicznych.