UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił G. B. (1) przeliczenia emerytury, wskazując, że decyzją z dnia (...) r. doliczył składki zapisane na jej koncie ubezpieczeniowym do dnia (...) r. i z uwagi na fakt, iż na koncie ubezpieczeniowym brak jest zapisanych składek po tym dniu brak jest podstaw prawnych do zmiany wysokości emerytury wnioskodawczyni.
(decyzja z dnia (...) r. - k. 92 pliku I akt ZUS)
G. B. (1) złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, zaskarżając ją w całości. Powyższej decyzji zarzuciła:
obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 108 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS poprzez jego niezastosowanie i niesłuszną odmowę ponownego ustalenia emerytury po doliczeniu składek zapisanych na koncie ubezpieczeniowym wnioskodawczyni po dniu 31 grudnia 2013 r.;
obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 107 k.p.a. poprzez brak prawnorelewantnej argumentacji organu I instancji, dlaczego odmówił ponownego ustalenia emerytury po doliczeniu składek na koncie ubezpieczeniowym wnioskodawczyni do dnia 31 grudnia 2013 r.
Biorąc pod uwagę powyższe skarżąca wniosła o uwzględnienie odwołania i zmianę decyzji poprzez ponowne ustalenie i przeliczenie prawa do emerytury.
(odwołanie - k. 3-4)
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie, wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji.
(odpowiedź na odwołanie - k. 6-6 verte)
Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, wnioskodawczyni poparła odwołanie oświadczając, że nie wykonywała już żadnej pracy po (...) r. Natomiast pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania.
(stanowiska końcowe stron e-protokół rozprawy z dnia 15 stycznia 2026 r. 00:00:54 - 00:04:36 - koperta k. 57)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
G. B. (2) urodziła się(...) r.
(bezsporne)
W dniu (...) r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o emeryturę.
(wniosek o emeryturę - k. 1-5 pliku I akt ZUS)
Decyzją z dnia (...) r. organ rentowy przyznał G. B. (1) emeryturę od (...) r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.
W decyzji tej organ rentowy wskazał, że obliczając emeryturę wnioskodawczyni zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto: przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 lat kalendarzowych(...), wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi (...). Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru(...)% przez kwotę bazową (...)zł wynosi (...) zł. Do ustalenia wysokości emerytury Zakład uwzględnił okresy: składkowe w ilości (...), tj. (...) miesiące, nieskładkowe w ilości(...)tj.(...) miesięcy. Wysokość emerytury została obliczona w następujący sposób: (...) zł, co razem dało kwotę (...) zł.
Następnie ZUS podał, że do obliczenia wysokości emerytury wnioskodawczyni zgodnie z art. 26 ww. ustawy przyjęto, że podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Zakład przyjął, że kwota składki zaewidencjonowana na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi (...) zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi (...) zł, średnie dalsze trwanie życia wynosi (...) miesięcy, a wyliczona kwota emerytury wynosi(...)zł. ZUS wyjaśnił, że wysokość emerytury obliczył zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 26 ww. ustawy w następujący sposób: (...)zł.
Dalej ZUS podał, że obliczając emeryturę zgodnie z art. 183 ww. ustawy uwzględnił, że wobec osiągnięcia przez ubezpieczoną wieku uprawniającego do emerytury w(...) r. wysokość emerytury od (...) r. wynosi(...)emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ww. ustawy tj.(...) zł i (...) emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ww. ustawy, tj. (...)zł, co łącznie dało kwotę(...)zł.
Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 95 zawiesza wypłatę renty rodzinnej (...) z uwagi na zbieg prawa do więcej niż jednego świadczenia, gdyż może być wypłacane tylko jedno - wyższe lub wybrane przez ubezpieczoną świadczenie, a także wyjaśnił, iż wartość kapitału początkowego przyjęta do wyliczenia wysokości emerytury została ustalona zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 187 z 28 września 2011 r. poz. 1112).
(decyzja z dnia (...) r. - k. 39-40 pliku I akt ZUS)
Decyzją z dnia (...) r. organ rentowy po rozpatrzeniu wniosku z dnia (...) r. przeliczył emeryturę G. B. (1) od(...) r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Emeryturę ustaloną w kwocie (...)zł zwiększa się o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie po dniu ponownego ustalenia wysokości emerytury do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, z uwzględnieniem ich waloryzacji, przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku ubezpieczonej w dniu złożenia tego wniosku, tj. w dniu (...) r. Organ podał, że kwota składki zaewidencjonowanej na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła(...) zł, średnie dalsze trwanie życia wyniosło(...)miesięcy, a wyliczona kwota emerytury wyniosła (...) zł. Po ponownym ustaleniu wysokości emerytura wynosi 1903,66 + (3793,32 / (...)) = 1918,90 zł. Zakład wskazał, że doliczył składki zaewidencjonowane na koncie ubezpieczeniowym wnioskodawczyni do dnia wydania decyzji.
(decyzja z dnia (...) r. - k. 59 pliku I akt ZUS)
Decyzją z dnia (...) r. organ rentowy z urzędu przeliczył emeryturę G. B. (1) od (...) r., tj. od nabycia uprawnień w związku z zaewidencjonowaniem składki za miesiąc (...) na indywidualnym koncie ubezpieczeniowym. Emeryturę ustaloną w kwocie (...) zł zwiększa się o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie po dniu ponownego ustalenia wysokości emerytury do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, z uwzględnieniem ich waloryzacji, przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku ubezpieczonej w dniu złożenia tego wniosku, tj. w dniu (...)r. Organ podał, że kwota składki zaewidencjonowanej na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła (...) zł, średnie dalsze trwanie życia wyniosło (...) miesięcy, a wyliczona kwota emerytury wyniosła (...) zł. Po doliczeniu składek wysokość emerytury wynosi (...) zł.
(decyzja z dnia (...) r. - k. 63 pliku I akt ZUS)
Decyzją z dnia (...) r. organ rentowy dokonał waloryzacji przysługującej odwołującej emerytury. Emerytura po waloryzacji od (...) r. wynosiła(...)zł.
(decyzja z dnia (...) r. - k. 24)
W dniu (...) r. skarżąca złożyła w organie rentowym wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury (doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych, doliczenie składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej), załączając świadectwo pracy z Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) w Z. (okres zatrudnienia(...) r.).
(wniosek wraz ze świadectwem pracy - k. 81-84 pliku I akt ZUS)
Decyzją z dnia (...) r. organ rentowy po rozpatrzeniu w/w wniosku przeliczył emeryturę ubezpieczonej od dnia (...)r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Emeryturę ustaloną w kwocie (...) zł zwiększa się o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie po dniu ponownego ustalenia wysokości emerytury do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, z uwzględnieniem ich waloryzacji, przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku ubezpieczonej w dniu złożenia tego wniosku, tj. w dniu(...)r. Organ podał, że kwota składki zaewidencjonowanej na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła (...) zł, średnie dalsze trwanie życia wyniosło (...) miesięcy, a wyliczona kwota emerytury wyniosła (...) zł. Po ponownym ustaleniu wysokości emerytura wynosi (...) Po ponownym ustaleniu wysokości emerytura wynosi (...) zł.
(decyzja z dnia (...) r. - k. 87 pliku I akt ZUS)
W dniu(...) r. skarżąca złożyła w organie rentowym wniosek o ponowne przeliczenie emerytury. Wniosła również o ponowne przeliczenie okresu przepracowanego w trakcie wypłacania przez ZUS emerytury, wskazując że była zatrudniona w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w Z..
(wniosek z dnia (...) r. - k. 91 pliku I akt ZUS)
Ubezpieczona nie wykonywała pracy po dniu (...) r.
(bezsporne)
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ZUS, uznając, że treść zgromadzonych dokumentów i ich forma nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości, jak również nie ujawniły się takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnienia wymaga, iż emerytura dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 25-26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych
(t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 z późn. zm., dalej: ustawa emerytalna, ustawa o emeryturach i rentach z FUS). Podstawę jej obliczenia stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego (tzw. system zdefiniowanej składki). Ostatecznie emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z zastrzeżeniem art. 183 ustawy, mającym zastosowanie do wniosków zgłaszanych w latach 2009-2013 (tzw. emerytura mieszana).
Dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. kończących wiek uprawniający do emerytury w latach 2009 - 2014, przewidziana jest emerytura w wysokości ustalanej na tzw. mieszanych zasadach, a więc częściowo wg starych zasad i częściowo według nowych, w odpowiednich proporcjach zmieniających się co roku na korzyść nowych reguł. Przypadająca na dzień 23 kwietnia 2012 r. data złożenia przez ubezpieczoną wniosku o przyznanie prawa do emerytury powoduje, że wysokość jej emerytury ustalona została z uwzględnieniem art. 183 ustawy emerytalnej, a więc taka metoda ustalania emerytury ma charakter mieszany.
W myśl art. 183 ust. 1 i 4 ustawy o emeryturach i rentach FUS emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31 grudnia 1948 r., z wyjątkiem ubezpieczonych, którzy pobrali emeryturę na podstawie przepisów art. 46 lub 50, o ile osoba ta nie była członkiem otwartego funduszu emerytalnego albo złożyła wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2012, wynosi:
1) 35% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
2) 65% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
Do ponownego ustalenia wysokości emerytury, o której mowa w ust. 1-5, z tytułu podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po dniu przyznania emerytury stosuje się art. 108 (ust. 6 cyt. przepisu), zgodnie z którym:
1.
Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę określoną w art. 24 lub 24a, emeryt podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość świadczenia ulega ponownemu ustaleniu w sposób określony w ust. 2.
2.
Emerytury obliczone według zasad określonych w art. 26 powiększa się o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa do emerytury, o której mowa w art. 24 i 24a, i zwaloryzowanych zgodnie z art. 25 przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie wysokości emerytury, z uwzględnieniem ust. 4 i 5.
2a.Złożenie przez członka otwartego funduszu emerytalnego wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, o której mowa w art. 24 lub art. 24a, oznacza jednocześnie złożenie wniosku o ponowne ustalenie wysokości okresowej emerytury kapitałowej w trybie art. 25 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych.
3.
Ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
4.
Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek zaewidencjonowanych od miesiąca, od którego została podjęta wypłata emerytury po raz pierwszy, do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury.
5.
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do kolejnych wniosków o ustalenie emerytury w nowej wysokości.
W toku trwania przedmiotowego postępowania ubezpieczona domagała się ponownego przeliczenia pobieranej przez nią emerytury wskazując, że organ rentowy niezasadnie odmawia jej tego prawa po doliczeniu składek zapisanych na koncie ubezpieczeniowym do dnia (...) r.
Jak już powyżej wskazywano, w zakresie przeliczenia emerytury, obliczonej w oparciu o art. 26, art. 53 i art. 183 ustawy emerytalnej - jak w przypadku ubezpieczonej, art. 183 ust. 6 odsyła do art. 108 ustawy emerytalnej.
Treść przepisu art. 183 ust. 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynikająca z jego brzmienia (wykładnia językowa), nie pozostawia wątpliwości, że w razie podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po dniu przyznania emerytury "mieszanej" przeliczenie takiego świadczenia następuje według zasad przewidzianych dla emerytur wypłacanych z nowego systemu emerytalnego (art. 108), co polega na powiększeniu emerytury o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa do emerytury, i zwaloryzowanych zgodnie z art. 25 przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie wysokości emerytury. Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek zaewidencjonowanych od miesiąca, od którego została podjęta wypłata emerytury po raz pierwszy, do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury. Taka regulacja oznacza, że wykluczona jest możliwość stosowania innego mechanizmu przeliczenia emerytury.
(por. wyrok SA w Warszawie z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt III AUa 159/16, Lex nr 2350451).
Należy mieć jednak na względzie, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do ponownego przeliczenia jej emerytury w oparciu o powołany powyżej przepis.
Nie można bowiem tracić z pola widzenia, iż decyzją z dnia (...) r. organ rentowy doliczył już składki zapisane na koncie ubezpieczeniowym skarżącej do dnia (...) r. Zatrudnienie wnioskodawczyni w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) w Z. i opłacanie z tego tytułu składek, również zostało uwzględnione przez organ w powołanej decyzji. Natomiast po dniu (...) r. brak jest składek zapisanych na koncie ubezpieczeniowym odwołującej. Ponadto sama skarżąca przyznała, iż po tej dacie nie świadczyła pracy.
Rację ma zatem organ rentowy, iż w przypadku wnioskodawczyni brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przeliczenie świadczenia. W konsekwencji stwierdzenia wymaga, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji wyroku.
SSO Paulina Kuźma