Protokół rozprawy

Protokół rozprawy to urzędowy zapis przebiegu rozprawy sądowej lub innej czynności procesowej, sporządzany w celu utrwalenia jej istotnych elementów. Dokumentuje między innymi obecność uczestników, skład sądu, składane oświadczenia, wnioski i zarzuty, przeprowadzone dowody, wydane postanowienia oraz inne czynności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W protokole mogą być także odnotowane pytania i odpowiedzi, a na żądanie strony również określone wypowiedzi lub czynności, jeżeli przepisy przewidują ich zamieszczenie.

Protokół sporządza upoważniona osoba, zwykle protokolant, a w postępowaniu karnym podpisują go przewodniczący składu sądu i protokolant. Przebieg rozprawy może być utrwalany w formie pisemnej, a także za pomocą urządzeń rejestrujących dźwięk albo obraz i dźwięk. Taki zapis elektroniczny może uzupełniać protokół pisemny. Odrębną formą utrwalenia czynności jest stenogram.

Instytucja protokołu rozprawy występuje przede wszystkim w postępowaniu cywilnym, karnym i w sprawach o wykroczenia. Znajduje zastosowanie również w postępowaniu podatkowym, w którym do protokołu mogą być wpisywane między innymi żądania, propozycje, zarzuty, dowody oraz pytania zgłoszone przez stronę. Protokół służy także do dokumentowania ugody zawartej przed sądem oraz oświadczeń składanych w sprawach dotyczących określonych praw i obowiązków stron.

Znaczenie praktyczne protokołu:

• pozwala ustalić, jakie czynności zostały przeprowadzone i jakie stanowiska zajęli uczestnicy;
• stanowi podstawę kontroli prawidłowości postępowania, w tym rozpoznawania środków odwoławczych;
• może potwierdzać ustne złożenie wniosku, oświadczenia lub żądania do protokołu;
• umożliwia odtworzenie przebiegu rozprawy, zwłaszcza gdy jest połączony z zapisem dźwięku lub obrazu.

Strona może żądać sprostowania albo uzupełnienia protokołu pisemnego, jeżeli nieprawidłowo odzwierciedla przebieg czynności lub pomija istotną treść. Zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku nie podlega sprostowaniu w tym trybie.