Sygn. akt VIII U 1319/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) roku o ustaleniu nowej podstawy wymiaru świadczenia, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. po rozpoznaniu wniosku D. M. z dnia (...) roku przyznał mu emeryturę wojskową od dnia (...) roku. Do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia nie wliczono świadczenia za długoletnią służbę wojskową.
(decyzja k: 102 akt emerytalnych)
Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. M. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata zaskarżając ją w części, w której organ do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego nie przyjął świadczenia za długoletnią służbę wojskową. Wydanej decyzji skarżący zarzucił:
1.
naruszenie art. 31 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w zw. z art. 431 ustawy z dnia 11 marca 2022 roku o obronie Ojczyzny poprzez braku uwzględnienie świadczenia za długoletnią służbę wojskową przyznanego skarżącemu decyzją Dowódcy (...) z dnia (...) roku,
2.
naruszenie art. 3 ust. 1 p. 8 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin poprzez błędne uznanie, iż świadczenie za długoletnią służbę wojskową nie stanowi elementu uposażenia,
3.
naruszenie art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku w zw. z art. 7 kpa poprzez podejmowanie czynności mających na celu załatwienie sprawy w sposób nie uwzględniając słusznego interesu skarżącego oraz interesu społecznego a w konsekwencji zaniżenie świadczenia wnioskodawcy,
4.
naruszenie art. 11 powyższej ustawy w zw. z art. 7 kpc w zw. z art. 77§1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez nie zebranie i nie rozważenie całego materiału dowodowego w postępowaniu poprzez pominięcie decyzji nr (...) z (...) roku.
W związku z powyższym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez doliczenie do podstawy wymiaru świadczenia za długoletnią służbę wojskową przy rozstrzygnięciu o kosztach postępowania.
(odwołanie k: 3-5)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując, iż w przypadku wnioskodawcy zastosowano art. 32b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, który odsyła w zakresie ponownego ustalenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego do art. 5 ust. 1 i 2, a tym samym brak podstaw do zaliczenia świadczenia za długoletnią służbę wojskową.
(odpowiedź na odwołanie k: 8-8 odwrót)
W dalszym toku postępowania stanowiska stron nie uległy zmianie.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
D. M. ur. (...) posiada ponad 35 letni okres czynnej służby wojskowej.
(bezsporne)
Z dniem (...) roku wnioskodawca został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. W dniu (...) roku został powołany do zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kontraktowa w korpusie podoficerów zawodowych. Z dniem (...) roku wnioskodawca został ponownie powołany do zawodowej służby wojskowej, z której został zwolniony z dniem (...) roku i przeniesiony do rezerwy pasywnej.
(bezsporne, opis przebiegu służby w aktach emerytalnych, świadectwo służby k: 71 akt emerytalnych)
Decyzją z dnia (...) roku dowódcy (...) wnioskodawcy przyznano od dnia(...) roku świadczenie za długoletnią służbę wojskową w wysokości 15% kwoty należnego uposażenia zasadniczego miesięcznie na czas pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej.
(decyzja z 09.03.2023r k: 84 akt emerytalnych)
Pismem z dnia (...) roku skarżący wniósł o przeliczenie emerytury i podjęcie wypłaty w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
(wniosek k: 82 akt emerytalnych)
W dniu (...)roku (...) Oddział (...) wystawił zaświadczenie o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierza zawodowego do celów zaopatrzenia emerytalno – rentowego, w którym wskazano jako informację dodatkową – świadczenie za długoletnią służbę wojskową w wysokości 15% uposażenia.
(bezsporne, zaświadczenie k: 79 akt emerytalnych)
Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
(bezsporne, decyzja k: 93 akt emerytalnych)
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dowodów z dokumentów z akt emerytalnych wnioskodawcy, których autentyczność nie była kwestionowana i nie budzi wątpliwości co do swojej mocy dowodowej. Spór w niniejszej sprawie ma wyłącznie charakter prawny dotyczący istnienia podstaw do zaliczenia skarżącemu do wysługi emerytalnej świadczenia za długoletnią służbę wojskową przy bezspornym między stronami stanie faktycznym sprawy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 305 ze zm.) – dalej ustawa zaopatrzeniowa – prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny.
Według art. 5 ust. 1 ww. ustawy, podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 32b.
Definicja legalna uposażenia zawarta w art. 3 pkt 8 tej ustawy wskazuje, że przez uposażenie należy rozumieć uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym i miesięczną równowartością dodatkowego uposażenia rocznego, należnych żołnierzowi zawodowemu stosownie do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, z późn. zm.).
Przyjąć przy tym należy, iż świadczenie za długoletnią służbę wojskową nie jest dodatkiem o charakterze stałym w rozumieniu art. 3 p. 8 ustawy zaopatrzeniowej, albowiem nie został wymieniony w art. 439 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 roku o obronie Ojczyzny, która to norma w sposób całościowy i wyczerpujący reguluje rodzaje dodatków do uposażenia żołnierza zawodowego. Świadczenie będące przedmiotem sporu jest „innym świadczeniem pieniężnym” w rozumieniu art. 430 ust. 1 w zw. z art. 432 ust. 1 p. 9a, które podlega jednak zaliczeniu do wysługi emerytalnej z mocy przepisu szczególnego a więc art. 5 ust. 1b ustawy zaopatrzeniowej.
Stosownie do treści § 10 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2107 ze zm.) wysokość uposażenia należnego żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej określa zaświadczenie o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego wraz z decyzjami uzasadniającymi prawo do poszczególnych składników uposażenia i ich wysokości, a także nagrody rocznej lub dodatkowego uposażenia rocznego. W oparciu o te dokumenty organ rentowy ustala wysokość należnego uprawnionemu świadczenia.
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że żaden przepis powołanej wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin prawo, nie daje wojskowemu organowi emerytalnemu uprawnienia do weryfikacji przyznanych żołnierzowi składników uposażenia i w zależności od poczynionych ustaleń dokonywania wymiaru świadczenia emerytalnego według własnego uznania. Wojskowy organ emerytalny przy ustalaniu wysokości emerytury bierze pod uwagę wysokość faktycznie otrzymanego uposażenia za ostatni miesiąc pełnienia służby, bez względu na okoliczności wpływające na zmniejszenie lub zwiększenie jego wysokości (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 24.08.2012 r., III AUa 255/12, LEX nr 1237120).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności poza sporem jest fakt, iż wnioskodawcy przysługiwało świadczenie za długoletnią służbę wojskową w wysokości 15% uposażenia w ostatnim miesiącu pełnienia służby przyznane decyzją z dnia (...) roku, która nie została w żaden sposób zakwestionowana.
Idąc dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 32b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w przypadku ponownego powołania emeryta do zawodowej służby wojskowej i pełnienia tej służby nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy, na wniosek emeryta ustala się nową podstawę wymiaru emerytury, w sposób określony odpowiednio w art. 5 ust. 1 i 2 albo w art. 18f.
Nie ulega wątpliwości, iż powyższy przepis stanowił podstawę do wydania w stosunku do wnioskodawcy zaskarżonej decyzji, zaś spór dotyczył wyłącznie możliwości doliczenia do wysługi świadczenia za długoletnią służbę wojskową.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 32b.
W myśl art. 5 ust. 1b świadczenie za długoletnią służbę wojskową, o którym mowa w art. 449a ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny, wlicza się do podstawy wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej po osiągnięciu 32 lat wysługi emerytalnej.
Art. 5 ust. 2 wskazuje zaś, iż podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej w przypadku żołnierzy, którzy nie otrzymują uposażenia, o którym mowa w ust. 1, albo otrzymują je w niepełnej wysokości, stanowi pełna kwota uposażenia należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokości powstałych w okresie, w którym żołnierz nie otrzymywał uposażenia lub otrzymywał je w niepełnej wysokości.
Jeżeli w okresie między zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego a ustaleniem prawa do emerytury i renty inwalidzkiej przypadały waloryzacje emerytur i rent inwalidzkich, przy ustalaniu podstawy wymiaru tych świadczeń uwzględnia się wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w tym okresie (art. 5 ust. 3).
Art. 18f ustawy zaopatrzeniowej określa natomiast sposób wyliczenia podstawy wymiaru emerytury żołnierza zawodowego nie poprzez odniesienie się do uposażenia w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, lecz do średniego uposażenia żołnierza należnego mu przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez żołnierza, precyzując w kolejnych jednostkach redakcyjnych sposób ustalenia podstawy wymiaru.
Wydając zaskarżoną decyzję organ rentowy uznał, iż skoro art. 32b ust. 1 odsyła wyłącznie do przeliczenia emerytury zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2, to brak podstaw do równoczesnego stosowania ust. 1b tego przepisu.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. W ocenie Sądu Okręgowego odesłanie w art. 32b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej do norm art. 5 ust. 1 i 2 lub normy art. 18f oznacza wyłącznie możliwy sposób ustalenia podstawy wymiaru emerytury - bądź z uwzględnieniem uposażenia należnego żołnierzowi w ostatnim miesiącu pełnienia służby (art. 5 ust. 1) określając także sposób postępowania w przypadku braku otrzymywania uposażenia lub uzyskiwania go w niepełnej wysokości w ostatnim miesiącu pełnienia służby (art. 5 ust. 2), bądź na podstawie średnich uposażeń z ostatnich 10 lat kalendarzowych pełnienia służby (art. 18f).
Wojskowy organ emerytalny przelicza zatem świadczenie emeryta powołanego ponownie do zawodowej służby wojskowej we wskazany powyżej sposób, z uwzględnieniem jednak wszystkich pozostałych przepisów regulujących składniki uposażenia w rozumieniu art. 3 p. 8 podlegające zaliczeniu do wysługi emerytalnej. Przepis art. 5 ust 1b jest zaś przepisem szczególnym do wskazanej normy z tego tytułu, iż możliwość doliczenia świadczenia za długoletnią służbę wojskowa następuje wyłącznie w sytuacji osiągnięcia 32 lat wysługi emerytalnej, w odróżnieniu od uposażenia i dodatków o charakterze stałym wliczanych w zależności od ich uzyskiwania w ostatnim miesiącu pełnienia służby, bez względu na okres służby. Reasumując, odesłanie w normie art. 32b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej do przepisu art. 5 ust.1 i 2 lub art. 18f obejmuje wyłącznie sposób ustalenia podstawy wymiaru świadczenia, nie odnosząc się do reguł wliczania uposażenia, dodatków czy świadczeń pieniężnych do wysługi emerytalnej a tym samym nie wyłącza stosowania art. 5 ust. 1b przy ponownym przeliczeniu emerytury.
Wskazać przy tym należy, iż odmienna wykładnia przepisu różnicowałaby sytuację żołnierzy, gdyż pozwalałby na zaliczenie spornego świadczenia do wysługi w przypadku żołnierzy odchodzących pierwszy raz na emeryturę, uniemożliwiając jednocześnie taki sposób postępowania w stosunku do żołnierzy, którzy powrócili do zawodowej służby wojskowej, mimo, iż obie grupy posiadałyby minimum 32 lata wysługi emerytalnej, co jak się wydaje jest jedyną przesłanką zaliczenia tego świadczenia do wysługi emerytalnej. Taka wykładnia normy art. 32b ust. 1 jest nie tylko nieuzasadniona, ale prowadziłaby do oczywistego naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 477 [14] §2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję o czym orzekł, jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1, § 1 [1], § 3 k.p.c. w zw. § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1935 ze zm.) zasądzając na rzecz ubezpieczonego kwotę 360zł zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
SSO Paweł Wojas