Sygn akt VIII U 124/26
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...)roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., po rozpatrzeniu wniosku z dnia (...) roku, na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odmówił U. N. wszczęcia postępowania o ponowne rozpatrzenie prawa do emerytury pomostowej.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż wnioskodawca nie przedłożył nowych dowodów ani też nie zostały ujawnione nowe okoliczności zaistniałe przed wydaniem decyzji, które miałyby wpływ na nabycie prawa do świadczenia. Brak jest podstaw do wznowienia i zmiany stanowiska zawartego w decyzji odmownej z(...) ponieważ z przedłożonych dokumentach nie udowodniono wykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy ( tj pracy wymienionej w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych). Tym samym wnioskodawca nie spełnia warunku przyznania emerytury zgodnie z art. 4 w zw. z art. 49.
/ decyzja k. 55 akt rentowych/
Odwołanie od powyższej decyzji w dniu (...) r. złożył U. N. reprezentowany przez adwokata domagając się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury pomostowej od dnia (...) r. ewentualnie uchylenie decyzji ZUS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ rentowy, nadto zasądzenia kosztów postepowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono
- obrazę przepisów prawa materialnego art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS polegające na odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy U. N. złożył nowe dokumenty potwierdzające świadczenie przez niego pracy w warunkach szczególnych w wymaganym przez ustawę okresie
-obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych w zw. z art. 49 u.e.p. polegające na odmowie przyznania świadczenia pomostowego mimo spełnienia przez powoda warunków, tj. w szczególności posiadania odpowiedniego stażu pracy w warunkach szczególnych,
- obrazę przepisów Konstytucji RP tj. art. 2 Konstytucji i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji polegające na dokonaniu wykładni przepisów art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 4 u.e.p.z uwagi na różne traktowanie osób, które miały kiedyś 15 letni staż pracy w warunkach szkodliwych przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych oraz po jej wejściu , a także z uwagi na rodzaj pracy w warunkach szkodliwych mimo stwierdzenia pracy w warunkach szkodliwych
/odwołanie – k. 3-5/
W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie – k. 8-9/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca U. N. (ur. (...)) udowodnił staż pracy wynoszący łącznie 39 lat, 8 miesięcy, 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 39 lat, 5 miesięcy, 15 dni okresów składkowych, 3 miesiące, 6 dni okresów nieskładkowych.
/ bezsporne/
W dniu 02.10.2025 r ubezpieczony złożył (trzeci) wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej.
/ bezsporne wniosek k. 20- 26 akt ZUS/
W rozpoznaniu wskazanego wniosku decyzją z dnia (...) r. odmówiono ww prawa do świadczenia na podstawie:
- art. 4 ponieważ po dniu (...)r. wnioskodawca nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy.
Jednocześnie do pracy w warunkach szczególnych zgodnie z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych stricte w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS organ rentowy uwzględnił okresy od (...) r. (z wyłączeniem okresów nieskładkowych), tj. 21 lat, 8 miesięcy, 5 dni.
- na podstawie art. 4 w związku z art. 49 ponieważ na dzień 01.01.2009 r. wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy (tj. pracy wymienionej w załączniku 1 lub 2 do ustawy pomostowej), wynoszącego co najmniej 15 lat. Od 1.01.2009 r. wnioskodawca nie został zgłoszony w ZUS jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych.
Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach na podstawie art. 4 w związku z art. 49 nie zaliczono okresów zatrudnienia od (...)oraz (...) r. w (...) Sp. z o.o. na stanowisku oper. urz. rozdr., sort. i granul, do (...) r., a następnie na stanowisku aparatowego ( w trakcie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał prace przy produkcji barwników, półproduktów oraz produkcji środków pomocniczych stosowanych w farbiarstwie, włókiennictwie i przemyśle skórzanym ) ponieważ pracodawca nie potwierdził, że w podanych okresach wnioskodawca wykonywał prace wymienione w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych z 19.12.2008 r.
/ bezsporne decyzja z dnia (...) k. 39/
Wnioskodawca nie odwoływał się od wskazanej decyzji.
/ bezsporne zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 19.03.2026 00:16:00-00:16:38 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:06:26-00:15:58/
W dniu 07.11.2025 r. wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie uprawnień do emerytury pomostowej, do którego dołączył kopie: świadectwa pracy z okresu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. ( które znajdowało się już w aktach rentowych ), druku Rp-7 dotyczący zatrudnienia w podanej firmie, dowodu osobistego, wykazów podstaw wymiaru składek za miesiące (...) r.
/ wniosek wraz z załącznikami k. 42-54 akt ZUS/
W rozpoznaniu wskazanego wniosku wydano zaskarżoną decyzję.
/ zaskarżona decyzja k. 55 akt ZUS/
Wnioskodawca w okresie od (...) r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Sp. z o.o. na stanowisku oper. urz. rozdr., sort. i granul, do (...) r., a następnie na stanowisku aparatowego. W tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace: produkcja barwników, półproduktów oraz produkcja środków pomocniczych stosowanych w farbiarstwie włókiennictwie i przemyśle skórzanym na stanowisku aparatowy, operator urz. rozdr., sort. i granul. Wymienionym w wykazie A , Dziale IV pozycja 28, punkt 1 i8 wykazu stanowiącego załącznik nr1 do zarządzenia MPCH IL z dnia 7.7.1987 w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu i przemysłu chemicznego i lekkiego Dz.U. MPCh i L z dnia 03.08.1987 (wydanego na podstawie § 1 ust. 2 Rozporządzenia R.M z dnia 7.02.1983 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach Dz.U nr 8 poz 43)
/ bezsporne świadectwo pracy z dnia (...) k. 43-44 i k. 8-11 akt ZUS, kopia dowodu osobistego z adnotacją o zatrudnieniu k. 46-48 akt ZUS wykazy podstaw wymiaru składek za miesiące (...) r. k. 49-54 nadto k. 36-37, zaświadczenie RP - 7 k. 43, umowa o prace k. 35 akt ZUS/
Pracując we wskazanych zakładach przez pierwszy rok wnioskodawca pracował przy wsadach do aparatów. Wsad wynosił 4 tony. Był to suchy barwnik plus dodatki. Potem pracował na suszarniach , młynach, nuczach. Jego praca polegała na ładowaniu barwników do aparatów oraz dodatków według zaleceń starszych mistrzów. Miał kontakt z substancjami chemicznymi, np. kwasem solnym, siarkowym, amoniakiem. Będąc brygadzista miał 6 osób pod sobą. Rozdzielał prace pracownikom. Pracował w oparach, w temperaturze 50 stopni.
/zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 19.03.2026 00:16:00-00:16:38 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:06:26-00:15:58/
Wskazany pracodawca nie potwierdził, że w podanych wyżej okresach wnioskodawca wykonywał prace wymienione w załączniku nr 1 lub nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych 19.12.2008 r.
/bezsporne/
Brak jest dowodów/ zaświadczeń potwierdzających fakt wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienionej w załącznikach 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. ( w rozumieniu art. 3 ust. 1i 3 ww ustawy) przed dniem 1.01.2009
/ bezsporne/
Po 31.12.2008 r. wnioskodawca nie został zgłoszony przez żadnego pracodawcę jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze(druk (...) art. 38 ustawy o emeryturach pomostowych).
/ bezsporne/
Wnioskodawca po 1.01.2009 r. nie pracował.
/zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 19.03.2026 00:16:00-00:16:38 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:06:26-00:15:58/
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy wŁ. dokonał na podstawie powołanych dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ZUS, których wiarygodność nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Ustalenia co do charakteru wykonywanej przez wnioskodawcę pracy w spornym okresie (...) r. ustalono też w oparciu o zeznania ubezpieczonego - przy czym powyższe nie jest równoznaczne faktem wykonywania pracy wymienionej w załącznikach 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. ( w rozumieniu art. 3 ust. 1i 3 ww ustawy) - o czym szerzej w rozważaniach. W toku postępowania, strony nie składały dalszych wniosków dowodowych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 114 ust 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1749) prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.
W rozpoznawanej sprawie wobec treści zaskarżonej decyzji dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania o ponowne rozpatrzenie prawa do emerytury pomostowej spór sprowadzał się do ustalenia czy przedłożone przez wnioskodawcę kopie dokumentów: świadectwa pracy z okresu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. za okres(...)r. ( które znajdowało się już w aktach rentowych ), druku Rp-7 dotyczący zatrudnienia w podanej firmie, dowodu osobistego, wykazów podstaw wymiaru składek za miesiące (...)r. mają wpływ na prawo do tego świadczenia.
Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa ustawa z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1696, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 roku.
Podkreślić należy, że ustawa o emeryturach pomostowych zastąpiła przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS określające zasady przyznawania emerytur w niższym wieku pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze nowymi regulacjami określającymi zasady nabywania wcześniejszych emerytur z tytułu tego rodzaju pracy. Najogólniej rzecz ujmując celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach, na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone. Ustawa ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
(w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999 r. (art. 4 pkt 5 ustawy). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny emerytura pomostowa ma być „pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem” (uzasadnienie wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, (...) 2010 nr 3, poz. 21). Wskazany wyżej cel ustawy realizują w najbardziej widoczny sposób jej przepisy określające przesłanki nabycia emerytury pomostowej.
Zgodnie z art. 4 ustawy prawo do emerytury pomostowej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) (uchylony)
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
7) (uchylony)
Zgodnie z art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Z art. 4 wynika, że jakkolwiek w świetle art. 4 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 7 ustawy, do wymaganego przez ustawę stażu przypadającego przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 2009 r., wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to właściwego ograniczenia do zamierzonego przez ustawodawcę kręgu osób uprawnionych do emerytury pomostowej dokonuje konieczność spełnienia przesłanki z art. 4 pkt 6. Wymaganie to spełnia zasadniczą funkcję eliminacyjną, ograniczając ostatecznie prawo do emerytury pomostowej do kręgu osób wykonujących pracę kwalifikowaną jako szczególną w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawa o emeryturach pomostowych.
Możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z art. 4 pkt 6 przewiduje art. 49 ustawy według którego prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1. po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-4 i art. 5-12;
3. w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Przytoczony przepis zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury pomostowej dla osób niespełniających warunku z art. 4 pkt 6 ustawy, zwalniając je z konieczności wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jednakże wprowadza w to miejsce wymaganie, aby ubiegający się o rozważane świadczenie spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Warunek ten został jasno wyrażony, wynika wprost z literalnego brzmienia art. 49 pkt 3 ustawy i jest zgodny z jej celem.
Należy podkreślić, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wskazanej emerytury. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych” (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt III AUa 252/12 wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, III AUa 1664/12). Innymi słowy nie spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 4 lub 49 cytowanej ustawy pozbawia wnioskodawcę prawa do emerytury pomostowej.
W niniejszym postępowaniu organ rentowy kwestionował fakt spełnienia poszczególnych wymogów wynikających z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych wskazując, iż po dniu 31.12.2008 wnioskodawca nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Nadto organ wywodził brak spełnienia także przesłanek z art. 49 z uwagi na brak wykazania przez wnioskodawcę na dzień 1.01.2009 r. 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Natomiast odwołujący mając na uwadze treść wystawionego przez pracodawcę (...) Sp. z o.o. świadectwa pracy z dnia (...) za okres od (...) r., iż prawo do emerytury pomostowej winno mu zostać przyznane bowiem we wskazanym okresie pracował w warunkach szczególnych ( posiada wymagane 15 lat pracy w tym charakterze) a różne traktowanie osób, które miały 15latni staż pracy w warunkach szkodliwych przed wejściem w życie ustawy oraz po jej wejściu a także z uwagi na rodzaj pracy w warunkach szkodliwych mimo stwierdzenia pracy w warunkach szkodliwych jest dyskryminujący.
Niemniej jednak w ocenie Sądu Okręgowego wskazane wyżej okoliczności w rozpatrywanym stanie faktycznym pozostają jednak całkowicie bez wpływu na ocenę poprawności zaskarżonej decyzji. Normy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i żadne odstępstwo od ich stosowania przy braku podważenia ich konstytucyjności nie jest dopuszczalne.
Podkreślić należy, że spełnienie warunku posiadania stażu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat. w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS- do którego odnosił się wnioskodawca- nie czyni jeszcze wniesionego odwołania uzasadnionym. Jak słusznie podnosił bowiem organ rentowy wnioskodawca nie spełniał nie tyle warunku braku pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ( tu przyjęty staż wynosi ponad 21 lat) ale nie legitymował się innym warunkiem do przyznania wskazanego świadczenia bo zarówno po dniu 31.12.2008 jak i przed ta datą nie wykonywał on prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Tym samym na gruncie badanej sprawy podstawowe znaczenie ma fakt ustalenia, czy wnioskodawca po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej co również warunkuje nabycie prawa do świadczenia na podstawie art. 4, lub ewentualnie stwierdzenia czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury pomostowej z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Według tego przepisu wnioskodawca musiałby w dniu wejścia w życie ustawy wykazać wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. Prawo do emerytury pomostowej może nabyć również osoba, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy miała okres wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z tym, że praca ta musi być pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu nowych przepisów tj. art. 3 ust. 1 i 3 Ustawy pomostowej. (vide m.in. wyrok SA w Lublinie z 13.03.2014 r., III AUa 1531/13, opubl. LEX nr 1441422, wyrok SA w Katowicach z 27.02.2014 r., III AUa 1045/13, opubl. LEX 1439028, wyrok SA w Szczecinie z 14.01.2014 r. III AUa 577/13, opubl. LEX 1441543, wyrok SA w Białymstoku z 09.01.2014 r., III AUa 705/13, LEX 1415788, wyrok SN z 04.12.2013 r. II UK 159/13, opubl. LEX nr 1405231, wyrok SA w Gdańsku z 07.11.2013 r., III AUa 343/13).
Osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.). /Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 4 grudnia 2013 r. II UK 159/13/.
Przepis art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy definiują prace w szczególnych warunkach, których wykaz określa załącznik nr 1 do ustawy oraz prace o szczególnym charakterze, których wykaz określa załącznik nr 2 do ustawy. Przy czym wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i 3 jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem. Nie ma podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie może być kwalifikowany jako okres pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych). Jedynie ubezpieczonym, którzy po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywali pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej (tj. spełniali wymóg z art. 4 pkt 6 ustawy pomostowej), ustawodawca w art. 4 pkt 2 i 5 ustawy pomostowej przewidział możliwość doliczenia do 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych i szczególnym charakterze także okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. /Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 lutego 2024 r., III USK 349/22 Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 lutego 2023 r., I USK 193/22/
Jak wskazano wyżej ustawa o emeryturach pomostowych znacznie zawęziła rodzaje prac i stanowiska, na których wykonuje się prace w warunkach szczególnych w porównaniu do tych prac i stanowisk, jakie zawiera wykaz A, będący załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Ustawa pomostowa w załącznikach 1 i 2 zawiera własne określenia prac w warunkach szczególnych. Nie wszystkie prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 32 i 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uprawniają obecnie do emerytury pomostowej. Znaczenie mają tylko prace wymienione w załączniku do ustawy o emeryturach pomostowych. /III AUa 158/21 - wyrok SA Lublin z dnia 26-10-2021/
Podnieść należy, iż na gruncie rozpoznawanego przypadku wnioskodawca nie zakwestionował skutecznie twierdzeń organu, że po dniu 31.12.2008 nie wykonywał on prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Ubezpieczony nie przedstawił żadnych dokumentów ani innych dowodów mogących tą okoliczność potwierdzać. Bezspornie po dniu 1.01.2009 r. wnioskodawca w ogóle pracy nie świadczył.
Wnioskodawca nie wykazał też, że na dzień wejścia w życie ustawy ma wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. Nie dowodzą tego w szczególności dokumenty załączone do wniosku z dnia (...) r rozpoznanego zaskarżoną decyzją. Wnioskodawca był zatrudniony od (...) r. w zakładach (...) Sp. z o.o. na stanowisku na stanowisku oper. urz. rozdr., sort. i granul, do 31.12.1998 r., a następnie na stanowisku aparatowego wykonując prace produkcja barwników, półproduktów oraz produkcja środków pomocniczych stosowanych w farbiarstwie włókiennictwie i przemyśle skórzanym
Wskazane prace i stanowiska są wymienione w wykazie A dziale IV poz. 28 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U nr 8 poz. 43) oraz w wykazie A dziale IV poz 28 pkt 1 i 8 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia MPCH IL z dnia 7.7.1987 w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu i przemysłu chemicznego i lekkiego Dz.U. MPCh i L z dnia 03.08.1987 a co za tym idzie stanowią pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Niemniej jednak ani załącznik nr 1 i załącznik nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych zawierający wykaz prac w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy tego typu prac nie wymienia. Zaś tylko na taką pracę powoływał się wnioskodawca na gruncie rozpatrywanego przypadku.
Zaznaczyć należy, iż twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227) powinno być udowodnione przez stronę, która zgłasza to twierdzenie - art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. (zob. wyrok SN z dnia 22 listopada 2001 r., I PKN 660/00, Wok. 2002, nr 7-8, poz. 44; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 1998 r., I ACa 308/98, PiM 2002, nr 12, poz. 147). Strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał, a Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. (wyrok s.apel. 28-02-2013 I ACa 613/12 w Białymstoku LEX nr 1294695). Wskazać należy, iż nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Stanowisko takie zawarł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996r. sygn. akt I CKU 45/96 (opubl. OSNC z 1997r., z.6-7, poz.76). Podobnie, w wyroku z 7 października 1998 r., II UKN 244/98, OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 662, Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że od 1 lipca 1996 r. nastąpiło zniesienie zasady odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego, także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego poczynione w oparciu o dostępny materiał dowodowy ustalenia, nie pozwalały na uznanie, że ubezpieczony w okresie po dniu 31.12.2008 świadczył pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub by na dzień wejścia w życie ustawy legitymował się wymaganym 15-letnim okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zakreślonym brzmieniem tych przepisów. W konsekwencji powyższego niezależnie od tego, że legitymuje się ponad 21 letnim stażem pracy kwalifikowanym jako praca w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS - co nie jest kwestionowane - ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do emerytury pomostowej gdyż nie spełniania on zarówno warunków określonych w art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych – brak pracy w warunkach szczególnych według ustawy o emeryturach pomostowych po dniu 31.12.2008 r. jak i art. 49 tej ustawy- brak 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1.01.2009 w rozumieniu nowych przepisów ( wymienionej w załączniku 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych).
Tym samym organ rentowy zasadnie wywiódł, że do wniosku złożonego w dniu (...)nie zostały złożone dokumenty, które miałyby wpływ na uprawnienia do emerytury pomostowej a tym samym na zmianę wcześniejszej decyzji odmownej z dnia (...) r.
W konsekwencji na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy w Łodzi odwołanie wnioskodawcy jako bezzasadne oddalił.