Sygn. akt V ACa 868/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.)
Sędziowie:
SA Katarzyna Przybylska
SA Maria Sokołowska
Protokolant:
sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz
po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwa Wojewódzkiego Szpitala (...) w K.
przeciwko (...)Towarzystwu Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej (...) w W.
przy interwencji ubocznej po stronie pozwanego (...) spółki jawnej we W. i A. P.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu
z dnia 10 sierpnia 2012 r. sygn. akt VI GC 93/12
I. oddala apelację;
II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego oraz każdego z interwenientów ubocznych po 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.
V ACa 868/12
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Toruniu wyrokiem z 10 sierpnia 2012 r.. oddalił powództwo Woje-wódzkiego Szpitala (...) w K. (...)w W. o zapłatę kwoty140.000 zł z odsetkami, zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.217 zł i na rzeczinterwenientów ubocznych po 3.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz odstąpił od ob-ciążania powoda pozostałymi kosztami procesu.
Zasadnicze motywy wyroku są następujące:
Powód domagał się zasądzenia tej kwoty z tytułu udzielonej gwarancji obejmującejzapłatę wadium w przetargu na wykonanie adaptacji budynku (...) na (...), do którego byli zobowiązani (...) spółka jawna we W. i A. P.. Powód twierdził, że gwarant był zobowiązany do nieodwołalnej i bezwarunkowejzapłaty wadium za wykonawcę z tytułu zatrzymania wadium, gdyż lider konsorcjum P. spółka jawna i uczestnik konsorcjum A. P. nie złożyli dokumentów wymaga-nych przez art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (zwanej dalej: p.z.p.) i nie wykazali, że wynika to z przyczyn od nich niezależnych, skutkiemczego powodowi należy się wadium na podstawie art. 46 ust. 4a p.z.p.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i o przypozwanie powyższych członkówkonsorcjum. Twierdził, że gwarancja ubezpieczeniowa ma charakter abstrakcyjny i nieakce-soryjny, co wyklucza możliwość powoływania się przez niego na zarzuty ze stosunku pod-stawowego, ale nie stanowi przeszkody do podniesienia zarzutu jej nadużycia, a taki przypa-dek ma miejsce w tej sprawie, gdyż działania powoda nie były zgodne z celem gwarancji istanowiły jej nadużycie, powód nie był uprawniony do zatrzymania wadium na podstawie art.46 ust. 4a p.z.p., a wykonawca był bezpodstawnie wzywany do złożenia wyjaśnień w trybieart. 26 ust. 3 p.z.p., albowiem przedstawił referencje i wykaz osób uczestniczących w wyko-naniu zamówienia publicznego. Jego zdaniem żądanie przez zamawiającego powoda wykazuwszystkich osób było absurdalne, skoro nie chodziło o podwykonawcę. Wykonawca złożyłwraz z ofertą dokumenty wymagane według specyfikacji istotnych warunków zamówienia(zwanej dalej: SIWZ), co wykluczało możliwość jej odrzucenia. Niezależnie od tego ofertatego wykonawcy była siódma co do ceny, więc i tak nie byłaby wybrana, gdyby nawet byłauzupełniona zgodnie z żądaniem powoda, skro jedynym kryterium była cena. Pozwany twier-dził też, że wykonawca uzupełnił te dokumenty.
Po stronie pozwanego przystąpili interwenienci uboczni (...)i A. P., którzy wnieśli o oddalenie powództwa i o zasądzenie kosztówprocesu. Popierali stanowisko pozwanego wyrażone w odpowiedzi na pozew. Ich zdaniemniesprecyzowanie przez powoda sposobu oceny spełnienia warunków udziału przez wyko-nawców w postępowaniu w sprawie zamówienia publicznego sprawia, iż żadne dokumenty ioświadczenia nie są niezbędne do przeprowadzenia procedury przetargowej, dokumenty nie
potwierdzają bowiem żadnego z tych warunków, a wykluczenie wykonawcy narusza art. 25ust. 1 p.z.p. Interwenienci twierdzili także, iż zamawiający może zatrzymać wadium tylkowtedy, gdy wykonawca na jego wezwanie w ogóle nie uzupełni dokumentów, zaś formalneuzupełnienie, mimo że może nie potwierdzać warunku udziału w postępowaniu, nie daje za-mawiającemu prawnej możliwości zatrzymania wadium.
Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia:
Powód ogłosił przetarg nieograniczony na wykonanie wskazanej wyżej adaptacji bu-dynku, podał w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, że o udzielenie zamówieniamogą ubiegać się wykonawcy, którzy spełnili warunki dotyczące m.in. dysponowania osoba-mi zdolnymi do wykonania zamówienia oraz że zamawiający uzna warunek ten za spełniony,jeżeli wykonawca dysponuje osobą, która może pełnić funkcję kierownika budowy przy wy-konywaniu prac ogólnobudowlanych oraz osobami, które mogą pełnić funkcję kierownikarobót branży elektrycznej i branży sanitarnej, jak też osobami zdolnymi wykonać zamówienielub będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia oraz złoży informację na temat ich kwalifi-kacji niezbędnych do wykonania zamówienia, zakresy wykonywanych przez nich czynności,wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, w tym odpowiedzialnych zakierowanie robotami budowlanymi wraz z oświadczeniami na temat ich kwalifikacji zawo-dowych, doświadczenia, wykształcenia i zakresów czynności, w odniesieniu do kierownikabudowy i kierownika robót wykonawca powinien złożyć oświadczenia, że osoby te będąuczestniczyć w wykonaniu zmówienia i posiadają uprawnienia do wykonywania tych czynno-ści, przy czym w razie złożenia wspólnej oferty warunki te musi spełniać co najmniej jedenwykonawca.
Pozwanego i interwenienta ubocznego A. P. łączy umowa generalnao udzielanie ubezpieczeniowych gwarancji kontraktowych, określająca zasady udzielaniaprzez pozwanego ubezpieczeniowych gwarancji m.in. zapłaty wadium w postępowaniu oudzielenie zamówienia publicznego. W dniu 21 października 2011 r. pozwany, działając nazlecenie A. P., udzielił gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty wadium - nie-odwołalnie i bezwarunkowo - w wysokości 140.000 zł z tytułu zatrzymania wadium wzwiązku z zaistnieniem co najmniej jednego z przypadków określonych w ustawie - Prawozamówień publicznych.
W dniu 24 października 2011 r. ofertę złożyło powodowi konsorcjum składające się zinterwenientów ubocznych. Oferent dołączył do oferty wykaz wykonanych robót budowla-nych oraz wykaz osób, które miały uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, wypełniając tabe-le stanowiące załącznik nr 6 do SIWZ i wskazując trzy osoby z uprawnieniami budowlanymi- A. P., W. M. i J. P.. W dniu 27 października2011 r. powód wezwał spółkę jawną (uczestnika konsorcjum) na podstawie art. 26 ust. 3p.z.p. do uzupełnienia dokumentów dotyczących spełnienia warunków udziału w postępowa-niu przez złożenie do 28 października 2011 r. (SO błędnie podał: 2012 r.) wykazu robót wzakresie niezbędnym do wykazania warunków wiedzy i doświadczenia oraz wykazu osób,które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, w tym odpowiedzialnych za kierowanierobotami budowlanymi wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, do-świadczenia i wykształcenia, gdyż z wykazu złożonego z ofertą nie wynika, iż wykonawca
dysponuje osobami zdolnymi wykonać zamówienie, bo złożony wykaz dotyczy tylko kierow-nika budowy i kierowników robót, w przypadku kierownika budowy brakuje oświadczenia,że będzie uczestniczył w wykonaniu robót i posiada uprawnienia do ich wykonania, w przy-padku kierowników robót brakuje zapisu, że posiadają uprawnienia do wykonywania czynno-ści. Odpowiadając na to wezwanie, wykonawca oświadczył, że dysponuje osobami zdolnymiwykonać zamówienie, tj. wykwalifikowaną i doświadczoną kadrą pracowników budowla-nych, kadrą kierowniczą oraz pracownikami administracyjnymi, a kierownik budowy i kie-rownicy robót mają wymagane uprawnienia do kierowania, nadzorowania i kontrolowaniarobót. Wykonawca dołączył do pisma referencje dotyczące A. P..
Oferta tego wykonawcy była siódma pod względem kryterium oceny ofert (ceny).
W dniu 14 listopada 2011 r. powód złożył oświadczenie, że lider konsorcjum nie zło-żył dokumentów w odpowiedzi na powyższe wezwanie, więc na podstawie art. 46 ust. 4ap.z.p. należy mu się wadium w kwocie 140.000 zł. W odpowiedzi na nie pozwany odmówiłzapłaty tej kwoty, kierując się stanowiskiem spółki jawnej zawartym w piśmie z 18 listopada2011 r.
Sąd stwierdził, że ten stan faktyczny jest bezsporny i został ustalony na podstawie do-kumentów.
Sąd stwierdził też, że powszechnie uznaje się, iż gwarancja ma charakter abstrakcyjny,dominuje w doktrynie pogląd, że ma ona charakter nieakcesoryjny, kontrowersyjna jest nato-miast kwestia dopuszczalności powołania się gwaranta na zarzuty dotyczące stosunku pod-stawowego. Według jednego poglądu gwarant, w przeciwieństwie do poręczyciela, nie możepowoływać się na zarzuty dotyczące stosunku podstawowego (przysługujące dłużnikowi zestosunku zabezpieczenia gwarancją), zaś według drugiego poglądu gwarant może powoływaćsię na niektóre zarzuty dotyczące stosunku podstawowego, w szczególności na zarzuty odno-szące się do nieistnienia lub nieważności stosunku podstawowego. Sąd uznał pierwszy poglądza trafny, za którym opowiedział się też pozwany.
Pozwany zgłosił zarzut nadużycia gwarancji przez powoda. Zarzut taki jest powszech-nie uznanym środkiem obrony gwaranta przed żądaniem zapłaty sumy gwarancyjnej, zostałzaakceptowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Fakt nadużycia powinien być oczywisty,a gwarant musi dysponować tzw. płynnymi środkami dowodowymi, za pomocą których możewykazać rzeczywiste nieziszczenie się zabezpieczonego rezultatu. Niekiedy powołuje sięrównież w tym kontekście przesłankę świadomego i celowego działania w celu wyrządzeniaszkody gwarantowi. Zgodnie z przeważającym stanowiskiem, za którym opowiada się SądOkręgowy, zarzut nadużycia gwarancji opiera się na konstrukcji nadużycia prawa (art. 5 k.c.).Zarzut taki stanowi próbę wyważenia interesów beneficjenta, gwaranta i zleceniodawcy, przyczym ważna jest przesłanka oczywistości nadużycia.
Spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie powoda stanowi nadużyciegwarancji. Istotne jest tu ustalenie, czy w świetle ustawy oraz SIWZ wykonawca (konsor-cjum) złożył wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, czy uzupełniłten wykaz zgodnie z żądaniem powoda, a w konsekwencji czy stan faktyczny był objęty hipo-tezą art. 46 ust. 4a p.z.p.
Wskazywaną przez powoda przyczyną oświadczenia o zatrzymaniu wadium było nie-uzupełnienie wykazu osób mających uczestniczyć w wykonaniu zamówienia. Pełnomocnikpowoda przyznał na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r., że interwenienci uboczni uzupełnilidokumenty wymagane załącznikiem nr 5 do SIWZ, tj. przedstawili wykaz wykonanych robótbudowlanych.
Sąd stwierdził, powołując się na art. 25 ust. 1 p.z.p. i rozporządzenie Prezesa RadyMinistrów z 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zama-wiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, że zamawiają-cy może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń i dokumentów niezbędnych do prze-prowadzenia postępowania. Może żądać wykazu osób, które będą uczestniczyć w wykonaniuzamówienia, w szczególności osób odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrolę jakościlub kierowanie robotami budowlanymi, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawo-dowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także za-kresu wykonywanych przez nie czynności, oraz z informacją o podstawie do dysponowaniatymi osobami (§ 1 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia).
Powód w SIWZ przytoczył treść tego przepisu, dodając że w przypadku kierownikabudowy oraz kierowników robót do wykazu należy dołączyć oświadczenia, że osoby te będąuczestniczyć w wykonaniu zamówienia i posiadają uprawnienia do wykonywania tych czyn-ności. W punkcie 10 SIWZ powód podał, kiedy zamawiający uzna, że warunek dysponowaniaosobami zdolnymi do wykonania zamówienia został spełniony. Sąd Okręgowy uznał - ina-czej niż twierdził powód - że z przepisów rozporządzenia wykonawczego ani SIWZ nie wy-nika, iż chodzi o wskazanie wszystkich pracowników oferenta (w tym administracyjnych ifizycznych), którzy będą uczestniczyli w wykonaniu zamówienia. Za takim poglądem prze-mawia § 1 pkt 5 tego rozporządzenia, który uprawnia zamawiającego do żądania oświadcze-nia na temat wielkości średniego rocznego zatrudnienia u wykonawcy usług lub robót budow-lanych oraz liczebności personelu kierowniczego w ostatnich trzech latach, przemawia też § 1pkt 6, który w przeciwnym razie byłby zbędny. Ani z tych przepisów, ani nawet z SIWZ niewynika, że wykonawca musiał przedstawić wykaz wszystkich pracowników, a tylko tych,których dotyczy pkt 6 § 1 rozporządzenia. Z tego wynika, że powód nie miał podstaw douznania, że wykonawcy (uczestnicy konsorcjum) nie złożyli wymaganych przez niegooświadczeń i dokumentów i do wezwania ich do uzupełnienia ich na podstawie art. 26 ust. 3p.z.p.
W wezwaniu tym powód wskazał, że w przypadku kierownika budowy brakujeoświadczenia, że będzie uczestniczył w wykonaniu zamówienia i ma uprawnienia do wyko-nywania tych czynności, a w przypadku kierowników robót, że mają uprawnienia do wyko-nywania czynności. Stwierdzenia te są niezrozumiałe w świetle przedstawionego przez nichwykazu w załączniku nr 6 (k. 159-160), z załącznika wynika bowiem, że A. P.być kierownikiem budowy, co przesądza o jego uczestnictwie w wykonaniu zamówienia,wykaz określa też kwalifikacje zawodowe kierowników robót. Zasadnie więc wykonawcy cipotwierdzili jedynie w odpowiedzi na wezwanie, że dysponują osobami zdolnymi wykonaćzamówienie, a kierownicy budowy i kierownicy robót mają stosowne uprawnienia (k. 26).
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, że pozwany chciał bezpodstawnie za-trzymać wadium i nadużył gwarancji ubezpieczeniowej. Ponadto za tą tezą przemawia oko-liczność, że oferta tych wykonawców była siódma co do zaoferowanej ceny, więc nie miałaszans powodzenia, toteż powodowi nie chodziło o rozpatrzenie ich kompletnej oferty, tyko ozatrzymanie wadium. Fakt nadużycia gwarancji był oczywisty, skutkiem czego jest oddaleniepowództwa na podstawie art. 5 k.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., odstępując też od za-sądzenia części kosztów zastępstwa procesowego na rzecz interwenientów ubocznych, któ-rych reprezentował ten sam pełnomocnik co pozwanego (art. 102 k.p.c.).
Powód złożył apelację. Zaskarżył wyrok w całości. Domagał się jego zmiany przezzasądzenie od pozwanego kwoty żądanej pozwem z odsetkami i kosztami procesu, ewentual-nie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpo-znania. Zarzucił:
1/ naruszenie art. 26 ust. 3 p.z.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowaniepoprzez uznanie, że interwenienci uboczni złożyli należyty wykaz osób, które będą uczestni-czyć w wykonaniu zamówienia wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowychniezbędnych do wykonania zamówienia i zakresu ich czynności i byli bezpodstawnie wzywa-ni przez powoda do uzupełnienia;
2/ naruszenie art. 46 ust. 4a p.z.p. przez uznanie, że nie było podstaw do zatrzymaniawadium;
3/ sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowegoprzez stwierdzenie, że powód nadużył gwarancji ubezpieczeniowej.
Skarżący twierdził, że interwenienci uboczni nie wykazali spełnienia warunków udzia-łu w postępowaniu określonych w art. 22 ust. 1 pkt 3 p.z.p., bo ze złożonego z ofertą wykazunie wynikało, że dysponują osobami zdolnymi do wykonania zamówienia w dniu, w którymupłynął termin do składania ofert, załączony wykaz dotyczył tylko kierownika budowy i kie-rowników robót, w przypadku kierownika budowy brakowało oświadczenia, że będzieuczestniczył w wykonaniu zamówienia i posiada uprawnienia do wykonania takich czynności,a w przypadku kierowników robót w załączonych oświadczeniach brakowało zapisu, że po-siadają uprawnienia do wykonywania takich czynności, z zatem zasadne było wezwanie ichdo uzupełnienia oświadczeń i dokumentów. Odpowiadając na to wezwanie oświadczyli onijedynie, że dysponują osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, a kierownicy budowy irobót mają stosowne uprawnienia. Nie przedłożyli oni wykazu osób, które będą uczestniczyćw wykonaniu zamówienia wraz z informacją na temat ich kwalifikacji zawodowych, do-świadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, ani zakresu wykonywa-nych przez nich czynności wraz z informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami,ani oświadczenia, że kierownik budowy będzie uczestniczył w wykonaniu zamówienia.
Zdaniem skarżącego nie żądał on od oferentów wykazu wszystkich zatrudnionychosób oraz że wykonawca, jako profesjonalista, powinien wiedzieć jakie osoby winny uczest-niczyć w wykonaniu zamówienia, więc niedopuszczalne jest wezwanie zamawiającego przezwykonawcę do sprecyzowania swego żądania przez określenie innych osób, których udział w
postępowaniu uważa za niezbędny do realizacji zamówienia przez wskazanie ich funkcji czyilości.
Interwenienci uboczni złożyli odpowiedzi na apelację, w których domagali się oddale-nia apelacji i zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezpodstawna. Podniesione w niej zarzuty są nietrafne. Sąd Okręgowyuznał zgodnie z obowiązującymi przepisami, że powód nie był uprawniony do zatrzymaniawadium wniesionego przez interwenientów ubocznych, a jego żądanie zasądzenia od pozwa-nego kwoty tego wadium stanowi nadużycie gwarancji ubezpieczeniowej.
Trafnie Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na to, że w myśl art. 25 ust. 1 p.z.p. zamawiają-cy może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych doprzeprowadzenia postępowania, zaś oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianiewarunków udziału w postępowaniu zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, spe-cyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert. Tymczasemwskazanie przez powoda w pkt 11 ust. 4 SIWZ (k. 113) obowiązku złożenia wykazu osób,które miałyby wykonywać roboty budowlane, polegało tylko (w zasadzie) na powtórzeniutreści § 1 ust. 1 pkt 6 powyższego rozporządzenia wykonawczego do art. 25 ust. 2 p.z.p., bezsprecyzowania, o jakie osoby chodzi, poza osobami odpowiedzialnymi za kierowanie robo-tami budowlanymi. Powód nie sprecyzował tej kategorii osób także w skierowanym do inter-wenientów ubocznych (wykonawców) wezwaniu do uzupełnienia tego wykazu (wezwanie -k. 23-24).
Z treści § 1 ust. 1 pkt 5, 6 i 7 wymienionego wyżej rozporządzenia wykonawczego -w odniesieniu do spornego zagadnienia wskazania osób mających wykonywać zamówienie iich kwalifikacji - wynika, że zamawiający może żądać następujących dokumentów: oświad-czenia na temat wielkości średniego rocznego zatrudnienia u wykonawcy usług lub robót bu-dowlanych oraz liczebności personelu kierowniczego w okresie ostatnich trzech lat przedupływem terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu,a w przypadku gdy okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie (pkt 5); wy-kazu osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowie-dzialnych za świadczenie usług, kontrolę jakości lub kierowanie robotami budowlanymi, wrazz informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia nie-zbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności,oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami (pkt 6); oświadczenia, że osoby,które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, posiadają wymagane uprawnienia,jeżeli ustawy nakładają obowiązek posiadania takich uprawnień (pkt 7).
W ocenie Sądu Apelacyjnego w składzie rozstrzygającym ten spór, zamawiający po-winien w ogłoszeniu o zamówieniu lub w SIWZ dokładniej wskazać, wykaz jakich kategoriiosób mających wykonywać roboty budowlane wykonawca powinien złożyć. Wniosek tenwynika zarówno z art. 25 ust. 1 p.z.p., według którego zamawiający może żądać tylko doku-
mentów i oświadczeń niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, jak i z treści § 1 ust. 1pkt 5, 6 i 7 rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art. 25 ust. 2 p.z.p. Stanzatrudnienia, zwłaszcza pracowników fizycznych (w tym przypadku murarzy, tynkarzy, ichpomocników, elektryków itp.) zwykle ulega zmianie w ciągu roku, może ulec zmianie takżeod momentu złożenia oferty do momentu rozpoczęcia wykonywania zamówienia publiczne-go. Stąd w § 1 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia podano, że zamawiający może żądać oświad-czenia na temat średniego rocznego zatrudnienia u wykonawcy usług lub robót budowlanychoraz liczebności personelu kierowniczego. Z kolei w § 1 ust. 1 pkt 6 tego rozporządzeniamowa jest o wykazie osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szcze-gólności odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrolę jakości lub kierowanie robotamibudowlanymi. Użyty w tym przepisie zwrot „w szczególności” obliguje zamawiającego dosprecyzowania, wykaz jakich kategorii osób wykonawca powinien złożyć. Pojęcie „uczestni-czyć w wykonywaniu zamówienia” jest szerokie, może bowiem obejmować także kierowców,którzy będą dostarczać materiały budowlane na budowę czy dowozić tam pracowników, atakże personel administracyjno-biurowy, bez którego przedsiębiorstwo nie mogłoby funkcjo-nować. Dlatego to zamawiający powinien określić kategorie osób, które powinny być wska-zane w wymaganym wykazie osób. Wreszcie § 1 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia nie nakłada nawykonawcę obowiązku wykazania, że osoby mające wykonywać zamówienie posiadają wy-magane uprawnienia, obliguje tylko wykonawcę do złożenia oświadczenia, że osoby te mająwymagane uprawnienia. Przepisy te obligują zamawiającego do precyzyjnego, jasnego sfor-mułowania obowiązków wykonawców, w tym przypadku wskazania przez powoda kategoriiosób mających uczestniczyć w wykonaniu zamówienia.
Wykonawcy (interwenienci uboczni) złożyli, według wzoru podanego w załączniku nr5 do SIWZ, wykaz osób mających wykonywać zamówienie publiczne, wskazując w nim kie-rownika budowy A. P. (członka konsorcjum), kierownika robót elektrycz-nych i energetycznych W. M. oraz kierownika robót sanitarnych (...), podając też ich kwalifikacje, staż pracy, doświadczenie zawodowe, wy-kształcenie, zakres wykonywanych czynności, jak też informację, że A. P. jest „wdyspozycji”, a pozostali będą pracować na podstawie pisemnych zobowiązań (k. 159-160).Złożyli oni też pisemne oświadczenia W. M. i J. P., że zobowią-zują się wykonywać prace na zlecenie tych wykonawców przy realizacji tego zamówieniapublicznego, wskazując też w imiennych treści pieczątek numery swoich uprawnień budow-lanych (k. 162-163). Oprócz tego złożyli oświadczenia, wskazując m.in., że dysponują odpo-wiednimi osobami zdolnymi do wykonania zamówienia (k. 134-135), jak też listy referencyj-ne sporządzone przez innych inwestorów.
W wezwaniu do uzupełnienia wykazu osób, które będą uczestniczyć w wykonaniuzamówienia (k. 23-24) powód nie podał, że wzywa wykonawców do wskazania innych jesz-cze pracowników, którzy będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, wskazując enigma-tycznie, że w jego ocenie ze złożonego wykazu nie wynika, że wykonawcy dysponują osoba-mi zdolnymi wykonać zamówienie, a oprócz tego wskazał, że wykonawcy powinni uzupełnićwykaz przez złożenie oświadczeń kierownika budowy i kierowników robót, będą uczestni-czyć w wykonaniu zamówienia i posiadają uprawnienia do wykonywania robót. Odpowiada-
jąc na wezwanie, wykonawcy (interwenienci uboczni) złożyli powodowi oświadczenie, żedysponują osobami zdolnymi wykonać zamówienie, tj. wykwalifikowaną i doświadczonąkadrą pracowników budowlanych, kadrą kierowniczą i pracownikami administracyjnymi,oraz że kierownik budowy i kierownicy robót branży sanitarnej i elektrycznej posiadają wy-magane uprawnienia do kierowania, nadzorowania i kontrolowania robót (k. 26).
W ocenie Sądu Apelacyjnego, wobec niewskazania przez powoda w SIWZ ani w we-zwaniu do uzupełnienia wykazu osób i informacji o osobach mających wykonywać zamówie-nie oraz wobec treści złożonego przez wykonawców wykazu osób i odpowiedzi na wezwaniedo uzupełnienia wykazu powód nie był uprawniony do zatrzymania wadium. (...)jest przedsiębiorcą - członkiem konsorcjum, więc żądanie od niego wska-zania podstawy do dysponowania jego osobą, jako kierownikiem budowy, było bezzasadne.Jeśli chodzi o kierowników robót sanitarnych i elektrycznych, to wykonawcy złożyli ichoświadczenia, że będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, podając też numery upraw-nień budowlanych.
Wątpliwości budzi też enigmatyczne oświadczenie powoda z 14 listopada 2011 r.skierowane do pozwanego, że wykonawcy „nie złożyli dokumentów lub oświadczeń, o któ-rych mowa w art. 25 ust. 1, lub pełnomocnictw i nie udowodnili, że wynika to z przyczynnieleżących po ich stronie” (k. 28), skoro powód nie wskazał jakich konkretnie oświadczeńlub dokumentów wykonawcy nie złożyli.
Mając powyższe argumenty na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c. i zasądził od powoda na rzecz interwenientów ubocznych koszty zastępstwaprocesowego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.