Sygn. akt: KIO 998/22
WYROK
z dnia 27 kwietnia 2022 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Robert Skrzeszewski
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2022 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 kwietnia 2022 r. przez
wykonawcę Europejskie Centrum Doradztwa sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie w postępowaniu
prowadzonym przez Państwową Wyższą Szkołę Wschodnioeuropejską w Przemyślu
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu Państwowej Wyższej
Szkole Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu unieważnienie czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty wykonawcy CSM sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie w części nr 2 i
nakazuje temu Zamawiającemu unieważnienie czynności odrzucenia oferty wykonawcy
Europejskiego Centrum Doradztwa sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie oraz nakazuje temu
Zamawiającemu dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego rażąco niską cenę w
trybie przepisu art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień
publicznych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 wraz ze zm.) w części nr 2,
2. Kosztami postępowania obciąża Państwową Wyższą Szkołę
Wschodnioeuropejską w Przemyślu i:
3. Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr
(słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę
Europejskie Centrum Doradztwa sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 ust.1 i 580 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo
zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 wraz ze zm.) na niniejszy wyrok - w
terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący...........................
KIO 998/22
Zamawiający: Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu
wszczął postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na Realizację usług
szkoleniowych dla kadry dydaktycznej Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej
w Przemyślu (zadanie częściowe Nr 2) Specjalistyczne szkolenia dla kadry dydaktycznej z
kierunku pielęgniarstwo, numer postępowania: PWSW-DZP/382/I/02/22.
Przedmiotowe zamówienie zostało ogłoszone w dniu 4 marca 2022 r. w Biuletynie
Zamówień Publicznych pod numerem 2022/BZP 00076436/01.
W dniu 4 kwietnia 2022 r. Odwołujący: Europejskie Centrum Doradztwa sp. z o.o. z
siedzibą w Lublinie powziął wiadomość o wyborze najkorzystniejszej oferty innego
wykonawcy oraz o odrzuceniu oferty Odwołującego.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem przetargu Odwołujący w dniu 11
kwietnia 2022 r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zarzucając
Zamawiającemu:
1. Naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo
zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 wraz ze zm.), zwanej dalej ustawą
Pzp, w powiązaniu z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp tj. odrzucenie oferty ECD pomimo złożenia
wyczerpujących i właściwych dla przeprowadzenia postępowania wyjaśnień i dowodów w
oparciu o przepisy prawa.
2. Dokonanie wyboru oferty firmy CSM sp. z o.o. z naruszeniem art. 8 ust. 1
ustawy Pzp w związku z art. 701 § 4 Kodeksu cywilnego zamawiający od chwili
udostępnienia warunków zamówienia jest zobowiązany postępować zgodnie z
postanowieniami ogłoszenia oraz udostępnionymi dokumentami określającymi te warunki.
Jednocześnie Odwołujący wnosił o
1. Unieważnienie czynności odrzucenia oferty ECD i dokonanie ponownej jej
oceny, dokonanie wyboru oferty jako spełniającej wszystkie wymagania Zamawiającego.
2. Unieważnienie czynności wyboru oferty firmy CSM sp. z o.o.
Odwołujący zwrócił uwagę, że Zamawiający wezwał ECD do złożenia wyjaśnień w
zakresie rażąco niskiej ceny z dnia 23 marca 2022 r. i w dniu 30 marca 2022 r. takie
wyjaśnienia otrzymał.
Zdaniem Odwołującego - wyjaśnienia te zawierały wszystkie niezbędne informacji i
dowody których żądał Zamawiający.
Argumentował, że jednoznacznie wykazał, że kwota oferty obejmuje wszystkie
niezbędne elementy niezbędne do realizacji zamówienia w oparciu o przepisy prawa.
Podniósł również, że Zamawiający otrzymał także dowody świadczące o podstawie
wyliczeń oraz wykaz realizacji firmy obejmujący 563 pozycje szkoleń tożsamych z
przedmiotem zamówienia wraz podaniem ich wartości, co potwierdza 3 załącznik certyfikaty ISO, Lista realizacji.
Według Odwołującego - Zamawiający nie zapoznał się z treścią odpowiedzi i
dowodami oraz nie przeanalizował ich treści w oparciu o przepisy prawa, bowiem
uzasadnienie jest chaotyczne i niedbałe i nie odnosi się do konkretnych braków odpowiedzi
ale jest zbiorem luźnych przemyśleń Zamawiającego według jego wyobrażeń o prowadzenia
działalności gospodarczej w oparciu o przepisy prawa.
W ocenie Odwołującego nie do zaakceptowania z uwagi na niezgodność ze stanem
faktycznym jest stwierdzenie Zamawiającego, że „Wykonawca nie przedstawił
szczegółowych części składowych ceny, nie odniósł się do czynników, które o wysokości tej
ceny zadecydowały, jak również nie przedstawił odpowiednich dowodów.”.
Zauważył, że w złożonych wyjaśnieniach jasno wykazał, jakim potencjałem dysponuje
zarówno w zakresie dysponowania obiektami szkoleniowymi, zasobami ludzkimi, własną
metodologią prowadzenia zajęć - która została zweryfikowana prze jednostki zewnętrzne
certyfikujące ISO (także w metodologii) co jasno wskazuje, że firma nie musi korzystać z
materiałów zewnętrznych do prowadzenia szkoleń gdyż jest ich właścicielem oraz a
możliwość samodzielnego określania uprawnień instruktorów wydawanych certyfikatów itd.
Powołał się przy tym na stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej, które zostało
potwierdzone w wyroku KIO sygn. akt: KIO 2023/21 z 6 sierpnia 2021 r. „W ocenie Izby
uprawnienie może być nadane nie tylko na mocy przepisów prawa powszechnie
obowiązującego, ale również poprzez akt woli jednostki niepublicznej - w zależności od
zakresu nadawanych uprawnień”.
Dlatego też - w przekonaniu Odwołującego - Zamawiający stwierdzając, że
„Wykonawca powołał się na autorską metodologię przekazywania treści szkoleniowych,
jednak nie wskazał, w jaki sposób ten fakt wpływa na możliwość zaoferowania niższej ceny”
nie zaznajomił się z przepisami Prawa obowiązującymi w Polsce i ważności certyfikacji ISO
prowadzonej przez jednostki akredytowane w tym zakresie. Stwierdzenie poparł swoim
własnym wyobrażeniem i przekonaniem prywatnym.
Odwołujący nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że „nie przedstawił umów o
pracę osób kierowanych do realizacji przedmiotowego zadania, oraz nie przedstawił
kalkulacji kosztów dojazdu do siedziby zamawiającego”.
Zdaniem Odwołującego - twierdzenie to jest nie prawdziwe i nie znajduje
potwierdzenia w dokumentach.
Podniósł, że w treści ww pisma określił na podstawie zapisów SIWZ jaki jest okres
trwania szkolenia tj., łącznie 8 dni szkolenia wskazał że do realizacji szkolenia zostają
oddelegowane 2 osoby zatrudnione na umowę cywilno-prawną tzw. umowę zlecenie, a także
wskazał dokładnie jakie elementy składowe tworzą wartość umowy cywilno-prawnej zgodnie
z przepisami prawa.
Według Odwołującego - gdyby Zamawiający wnikliwie przenalizował zapisy
dołączonego dowodu (to jest umowy zlecenia jednej z osób wskazanej do realizacji
zamówienia (bez ujawniania danych osobowych - byłoby to złamaniem przepisów prawa
pracy i ochrony danych osobowych).
Przekonywał, że koszty te obejmują wszystkie składniki cenotwórcze tj. usługę
prowadzenia szkolenia, kosztów noclegu, wyżywienia i transportu które są doliczane do
kwoty umowy cywilno - prawnej.
Zaznaczył przy tym, że zgodnie z przepisami prawa podatkowego oraz prawa pracy
dotyczącego umów cywilno - prawnych - wszystkie koszty wytworzenia usługi są do niej
wliczane.
Odwołujący również stwierdził, że wskazał Zamawiającemu jaka kwota zostanie
przekazana osobom realizującym kurs na pokrycie kosztów (dojazdu, noclegu, wyżywienia
tj, 8 x 800 zł ) Wykonawca przy tak skalkulowanych umowach nie rozlicza tych usług
szczegółowo na podstawie faktur wystawianych na wykonawcę. Jest to w gestii osób
realizujących szkolenie pokrycie kosztów .
Zarzucił, że Zamawiający zlekceważył tak przedstawione wyliczenie prawdopodobnie
z braku wiedzy w tym zakresie i ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że Wykonawca nie
przedstawił np.: kalkulacji kosztów dojazdu do Zamawiającego.
Podkreślił przy tym, że przedstawione wyjaśnienia zawierają te informację zgodnie z
wezwaniem Zamawiającego - Wykonawca miał przedstawić kalkulację kosztów realizacji
zadania i ponoszonych kosztów co zostało przedstawione.
Dodatkowo nadmienił, że Zamawiający miał możliwość wezwania do złożenia
dodatkowych wyjaśnień w przypadku wątpliwości co do interpretacji zapisów (a nie braku
złożenia wyjaśnień).
W ocenie Odwołującego - przepis art. 224 ust. 1 ustawy Pzp nie zawiera ograniczenia
co do jednokrotnego wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej
ceny. Według Odwołującego - Zamawiający może wezwać ponownie do złożenia wyjaśnień
tylko tego wykonawcę, który rzetelnie złożył pierwsze wyjaśnienia, a nie takiego, który,
uchylając się od udzielenia szczegółowych informacji i przedstawienia dowodów, złożył
wyjaśnienia w sposób ogólnikowy. Powtórne wezwanie jest zatem możliwe, jeśli złożone
wyjaśnienia rodzą u zamawiającego kolejne wątpliwości, na przykład gdy treść wyjaśnień
jest niejasna dla zamawiającego i oczekuje on doprecyzowania niektórych zagadnień.
W dalszej kolejności podniósł, że Zamawiający dokonał wyboru oferty firmy CSM sp. z
o.o. niezgodnie z przepisami prawa.
Zwrócił uwagę, że oferent ten w odpowiedzi na wezwanie do złożenia podmiotowych
środków dowodowych na potwierdzenie złożył dokumenty oraz zwrócił się do
Zamawiającego o potraktowanie tych dokumentów jako niejawne. Na tej podstawie jawność
postępowania została zaburzona.
Według Odwołującego - wykonawca nie może jednak zastrzec dowolnej w jego
rozumieniu informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastrzeżone mogą być jedynie
informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503).
Pismem z dnia 26 kwietnia 2022 r. Zamawiający udzielił odpowiedzi na odwołanie
wnosząc o jego oddalenie w całości.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności w
oparciu o treść akt sprawy odwoławczej, w tym treść Specyfikacji Warunków Zamówienia,
zwanej dalej SWZ, oferty Odwołującego, odwołania, wezwania Zamawiającego z dnia 23
marca 2022 r. do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny w części nr 2, odpowiedzi Odwołującego z
dnia 30 marca 2022 r. wraz z wyjaśnieniami i dowodem, zawiadomienia Zamawiającego o
wyborze oferty oraz o wykonawcach, których oferty zostały odrzucone z dnia 4 kwietnia 2022
r., odpowiedzi Zamawiającego na odwołanie z dnia 26 kwietnia 2022 r., jak również na
podstawie złożonych przez strony wyjaśnień Izba postanowiła odwołanie uwzględnić.
Odwołanie nie zawierało braków formalnych, wpis został przez Odwołującego
uiszczony, zatem odwołanie podlegało rozpoznaniu.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Izba doszukała się w działaniach
Zamawiającego naruszenia przepisów art.226 ust.1 pkt 8 w związku z art.224 ust.6 ustawy
Pzp.
Rozpoznając meritum sprawy należy wskazać, że podstawowym, istotnym
zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia była kwestia oceny czy Zamawiający miał
dostateczne podstawy prawne do odrzucenia oferty Odwołującego z powodu rażąco niskiej
ceny.
W zakresie niezbędnym do wydania wyroku Izba ustaliła, że kwota, jaką Zamawiający
zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia została określona na kwotę 140 200 zł
brutto na dwa zadania, w tym na kwotę 70 000 zł w zakresie części nr 2.
Następnie, Izba stwierdziła, że w przedmiotowym przetargu sytuacja cenowa części
nr 2 przedstawiała się następująco:
1) Odwołujący złożył ofertę z zaoferowaną ceną 48 000 zł brutto,
2) CSM sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie złożył ofertę z zaoferowaną ceną
72 000 zł brutto.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności związane z ceną złożonej przez
Odwołującego oferty Zamawiający pismem z dnia 23 marca 2022 r., działając na podstawie
art. 224 ust. 2 pkt. 1 ustawy Pzp w związku z tym, że cena całkowita oferty Odwołującego
była niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od
towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania Zamawiający zwrócił się o
udzielenie wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia kosztu złożonej oferty.
Zamawiający oświadczył, że dokonując oceny ofert uznał, że cena złożonej przez
Odwołującego oferty znacznie różni się od wartości zamówienia ustalonej przez
Zamawiającego przed wszczęciem postępowania.
Zamawiający stwierdził, że dokonując oceny oferty, powziął uzasadnione obawy, że
cena oferty na poziomie 68 % wartości zamówienia ustalonego przez Zamawiającego przed
wszczęciem postępowania oraz na poziomie 66,6 % w stosunku do złożonych ofert, budzi
uzasadnione wątpliwości co do możliwości realizacji zamówienia w stosunku do
rzeczywistego kosztu i zagwarantowania zamawiającemu należytego i terminowego
wykonania zamówienia biorąc pod uwagę wymaganą w SWZ organizację usługi objętej
przedmiotem zamówienia, kosztów pracy zatrudnionej kadry spełniającej wymagania SWZ,
niezbędnych materiałów do realizacji usługi, dojazdów do miejsca przeprowadzania usług.
Nadto, Zamawiający pouczył wykonawcę, że wyjaśnienia, o których mowa wyżej
mogą dotyczyć w szczególności:
- zarządzania procesem świadczonych usług, wybranych rozwiązań
technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków usług,
- oryginalności usług oferowanych przez wykonawcę,
- zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, zgodności z prawem w
rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej,
- zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska,
Zamawiający w powyższym piśmie wskazał, że w odniesieniu do opisu przedmiotu
zamówienia - oczekuje szczegółowego przedstawienia składowych ceny i opisania
czynników, które zadecydowały o wysokości tej ceny, jak również przedstawienia
odpowiednich dowodów, wykazujących prawidłowość tych wyjaśnień, uwzględniających
powyższe okoliczności jeżeli występują.
Zwrócił również uwagę, że obowiązek ten wynika z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, gdzie
jednoznacznie wskazano, iż „zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia
dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych”.
Powiadomił przy tym wykonawcę, że jego obowiązkiem jest, udzielenie wyjaśnień
dotyczących okoliczności, które wpłynęły na wysokość zaoferowanej ceny w taki sposób, aby
na ich podstawie możliwe było jednoznaczne ustalenie, że cena oferty nie jest ceną rażąco
niską.
Zamawiający powiadomił Odwołującego, iż nie tylko nieudzielenie wyjaśnień w
wyznaczonym terminie skutkować będzie koniecznością odrzucenia oferty, ale także
złożenie takich wyjaśnień, które nie uzasadniają podanej w ofercie ceny (art. 224 ust. 6
ustawy Pzp). Wykonawca zobowiązany jest udowodnić, że zaoferowana cena jest realna i
wiarygodna.
Ponadto poinformował wykonawcę, że może on według własnego uznania
przedstawić wszelkie okoliczności, informacje i dowody, które w ocenie wykonawcy są
istotne do wyjaśnienia sposobu obliczenia ceny zamówienia, a których zamawiający nie
wymienił powyżej.
W następstwie powyższego wezwania Odwołujący w piśmie z dnia 30 marca 2022 r.
udzielił wyjaśnień dotyczących zarzutu rażąco niskiej ceny.
Izba ustaliła, że Odwołujący udzielił następujących wyjaśnień i załączył dowód z
umowy zlecenia z dnia 30 grudnia 2021 r. w postaci zanonimizowanej, według następującej
treści:
„...Europejskie Centrum Doradztwa sp. z o.o. (dalej ECD) jest odpowiedzialnym
dostawcą usług szkoleniowych i w swojej pracy stosuje zrównoważony poziom marży w
oparciu o zarządzanie procesem szkoleniowym zgodnie z normą ISO 9001:2015 a także
kontrolowaną poprzez proces ISO autorską metodologię przekazywania treści
szkoleniowych.
W ramach zastosowanej zrównoważonej marży uwzględniono finansowanie pracy w
zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia
ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych
właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie wraz zaplanowaniem
rozwoju firmy w zakresie wiedzy medycznej realizowanej podczas szkoleń.
Podkreślamy, że firma stosuje przepisy prawa, oraz prowadzi transparentne
rozliczenia swojej działalności z pracownikami oraz urzędami kontroli skarbowej. Firma nie
zalega z opłatami i zobowiązaniami wobec ZUS, US i inne oraz na bieżąco rozlicza swoje
zobowiązania wobec pracowników oraz kontrahentów.
Europejskie Centrum Doradztwa sp. z o.o. jako operator Laboratorium Symulacji
Medycznych dysponuje dwoma obiektami szkoleniowymi oraz własnym wyposażeniem i
sprzętem szkoleniowym których koszt użycia rozkłada się w skali całego miesiąca, roku itd.
Na wszystkie działania prowadzone dla różnych podmiotów. Obiekty te znajdują się w dwóch
lokalizacjach:
Suwałki - (jedyny w Europie symulator szpitala umożliwiającego realizację tzw,.
ciągów symulacyjnych oraz Symulator Ambulansu (symulacja 3D/6 stopni swobody) z
możliwością symulacji działań terenowych.
Łódź - nowoczesne centrum szkoleń symulacyjnych o różnym stopniu
zaawansowania.
W obiektach tych prowadzi ciągłą działalność szkoleniową z użyciem metod symulacji
medycznych z udziałem stałego zespołu trenerów/instruktorów symulacji medycznych.
Zespół trenerów firmy opracował autorską metodologię prowadzenia szkoleń z
zakresu symulacji medycznej (kontrolowaną poprzez proces ISO) stosowanej w sposób
praktyczny podczas szkoleń realizowanych na zlecenie jednostek medycznych, uczelni
wyższych, jednostek wojska, straży pożarnej, granicznej, policji. ECD zrealizowało od roku
2013 kilkaset szkoleń o różnym stopni zaawansowania - w tym szkoleń zgodnych z
zakresem ogłoszonego zapytania ofertowego.
Stan faktyczny postępowania.
Zamawiający podczas przygotowania postępowania przetargowego zgodnie z
wymaganiami ustaw według zapisów dokumentu dokonał tzw. szacowania przedmiotu
zamówienia i w ramach zabezpieczonych środków na realizację przeznaczył kwotę na
poszczególne zadania w oparciu o informacje podane przez różne podmioty gospodarcze.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Zamawiającego podmioty składające ofertę w
ramach szacowania kosztów były dokładnie poinformowane o stawianych wymaganiach,
czasie realizacji zamówienia, miejscu realizacji, oraz liczbie uczestników itp. i złożyły ofertę
dysponując wszystkimi niezbędnymi informacjami. Chcemy wskazać, że ECD nie miała
wpływu na przedstawianie Zamawiającemu wysoko skalkulowanych ofert realizacji usług
przez inne podmioty gospodarcze. Zamawiający nie zgłaszał się do naszej firmy o
przedstawienie stosownej wyceny.
Na podstawie tych szacunków Zamawiający otworzył postępowania w którym
precyzyjnie określił swoje oczekiwania w zakresie realizacji przedmiotu zamówienia. Biorąc
pod uwagę powyższe dane Europejskie Centrum Doradztwa sp. z o.o. przygotowało
konkurencyjną ofertę adekwatną do potrzeb i celów Zamawiającego, oparta na rachunku
ekonomicznym związanym z uzyskaniem maksymalnego efektu szkoleniowego i
zadowolenia klienta. Kalkulacja ta jest zgodna z polityką cenową naszej firmy stosowaną
przy kalkulacji ofert przetargowych dla wskazanych usług
Zamawiający ogłaszając postepowanie w zakresie zadania nr 2 wymagał realizacji :
Materiały
Wyżywienie, Prowadzący
Nazwa Czas szkoleniowe, Osoby Przerwy
certyfikat
kawowa
Realizacja szkolenia
2 grupy x16
1 instruktor
godzin = 32 TAK 10 osób Brak
1.
symulacji medycznej
1 technik
godziny
- tworzenie
scenariuszy
Realizacja szkolenia
dla instruktorów
2 grupy x16
Szkolenie
1 instruktor
symulacji medycznej godzin = 32 TAK 10 osób Brak
2.
1 technik
- kurs
godziny
podstawowy
Realizacja szkolenia
Szkolenie dla instruktorów
2 grupy x16
Szkolenie dla instruktorów
1 instruktor
godzin = 32 TAK 10 osób Brak
symulacji medycznej
3.
1 technik
- kurs
godziny
zaawansowany
Realizacja szkolenia
2 grupy x16
godzin = 32 TAK 10 osób Brak 1 instruktor
symulacji medycznej godziny
1 technik
- egzaminy OSCE
Szkolenie dla instruktorów
4.
Zastosowana kalkulacja cenowa jest adekwatna do celów jakie postawił Zamawiający
w związku z ich realizacją i nie zawiera rażąco niskiej ceny.
W celu zaspokojenia żądania Zamawiającego - wyjaśniamy:
a. Wynagrodzenie osób wskazanych do realizacji szkolenia pracowników firmy
Europejskie Centrum Doradztwa sp. z o.o. które jest zgodne z wymaganiami przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr
2015, poz. 2008 oraz 2016 r. poz. 1265; Dz.U z 2017 r. poz.847) i jest nie mniejsze niż
minimalne wynagrodzenie 3 010,00 (umowy o pracę, umowy zlecenia w tym dla osób
prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą). Z uwagi na ochronę danych
osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa nie możemy ujawnić indywidualnych stawek
zatrudnienia. Należy wskazać, ze zarobki trenerów są powiązane szczegółowo z realizacją
danej konkretnej godziny realizowanego szkolenia w oparciu o metodologię szkoleń
stosowaną u wykonawcy z uwzględnieniem doświadczenia i odpowiedzialności
poszczególnych trenerów. Wynagrodzenie to odnosi się do wszystkich obszarów działań w
okresie 1 m-c czasu za który to okres należy się wynagrodzenie ok. 170 godzin miesięcznie.
Dla potrzeb wykazania prawidłowego wyliczenia kalkulacji wskazanego przetargu przyjęto
uśrednioną stawkę godzinowa która w przeliczeniu na jedną godzinę pracy nie jest mniejsza
niż 25 zł za 1 godzinę - brutto + premia uzależniona od uzyskiwanych efektów finansowych
przez firmę w skali 1 m-ca licząc globalnie realizację wszystkich rodzajów szkoleń i nie
przekracza kwoty 800 zł za 1 dzień pracy. W ramach realizacji przedmiotu zamówienia
zaplanowano wartość wynagrodzenia za 1 dzień pracy w wysokości 800 zł brutto + ryczałt,
(nocleg, dieta, dojazd) w wysokości 800 zł za 1 szkolenie. Wszystkie koszty realizacji usługi
przez instruktora, technika są wliczane do wystawionego rachunku - umowy zlecenia zgodnie z przepisami obowiązującymi w Polsce
Oznacza to, że w ramach przewidzianej kwotę za realizacji niniejszego szkolenia
przewidziano kwotę nie mniejszą niż 800 zł brutto dla 1 prowadzącego - za 8 godzin (1
dzień)
Zamawiający w części nr 1 przewidział realizację 4 zadań
SZKOLENIE 1 - 16 godzin dydaktycznych (1h dydaktyczna = 45 minut) realizowanych
w trakcie 2 dni szkoleniowych dla 1 grupy szkoleniowej x 2 grupy = 4 dni szkoleniowe x 2
prowadzących = 8 osobo dni
ZADANIE 2 16 godzin dydaktycznych (1h dydaktyczna = 45 minut) realizowanych w
trakcie 2 dni szkoleniowych dla 1 grupy szkoleniowej x 2 grupy = 4 dni szkoleniowe x 2
prowadzących = 8 osobo dni
ZADANIE 3 16 godzin dydaktycznych (1h dydaktyczna = 45 minut) realizowanych w
trakcie 2 dni szkoleniowych dla 1 grupy szkoleniowej x 2 grupy = 4 dni szkoleniowe x 2
prowadzących = 8 osobo dni
ZADANIE 4 16 godzin dydaktycznych (1h dydaktyczna = 45 minut) realizowanych w
trakcie 2 dni szkoleniowych dla 1 grupy szkoleniowej x 2 grupy = 4 dni szkoleniowe x 2
prowadzących = 8 osobo dni
Łącznie do realizacji szkolenia przewidziano 32 osobo dni osoby x 800 zł = 25
600,00 zł + 8 x 800 zł (ryczałt transport + nocleg +dieta) = 6 400 zł . Razem wynagrodzenia
32 000,00 zł.
Materiały szkoleniowe 40 osób (1 kpl. dla każdego zadania)= 44 kpl. x 60 zł = 2
640,00 zł
Materiały zużywalne niezbędne do realizacji szkolenia ( po za sprzętem wskazanym
przez Zamawiającego) - 2 000,00 zł
Koszt pomieszczeń i sprzętu - zapewnia Zamawiający:
Łącznie za wszystkie szkolenia dni
Łączny koszt max.: 36 640,00 zł
Wartość oferty 48 000,00 zł
Kwota Marży wynosi ok. 11 360,00 tys. zł. - ok. 23%
Zrównoważona marża uwzględnia w swojej wartości pokrycie wartości tzw. kosztów
ogólnych firmy (np. księgowość) oraz umożliwia rozwój autorskiej metodologii prowadzenia
zajęć symulacyjnych na kierunkach medycznych oraz zarządzanie procesem świadczonych
usług (ISO).
Biorąc pod uwagę powyższe chcemy jeszcze raz podkreślić, że kalkulacja nasza
oparta jest na rachunku ekonomicznym związanym z uzyskaniem maksymalnego efektu
szkoleniowego i zadowolenia klienta z poszanowaniem zgodności z przepisami z zakresu
prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie.”.
Ostatecznie ustalono, że Zamawiający w zawiadomieniu o wyborze oferty oraz o
wykonawcach, których oferty zostały odrzucone z dnia 4 kwietnia 2022 r. działając na
podstawie art. 253 ust.1 pkt.2) ustawy Pzp, zawiadomił o odrzuceniu oferty złożonej przez
Odwołującego podając następujące:
1) uzasadnienie faktyczne odrzucenia oferty:
„.Zamawiający w toku badania oferty wykonawcy Europejskiego Centrum
Doradztwa Sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie powziął wątpliwość co do zaoferowanej ceny za
realizację przedmiotu zamówienia.
W związku z powyższym w dniu 23.03.2022 r. zamawiający wezwał wykonawcę na
podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych
(Dz.U. 2021 poz. 1129 ze zm.) do złożenia wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny oferty,
w tym szczegółowego przedstawienia składowych ceny i opisania czynników, które o
wysokości tej ceny zadecydowały, jak również przedstawienia odpowiednich dowodów,
wykazujących prawidłowość tych wyjaśnień.
W odpowiedzi na wezwanie wykonawca złożył niekonkretne i zbyt ogólnikowe
wyjaśnienia, nieobalające domniemania o rażąco niskiej cenie. Wykonawca nie przedstawił
szczegółowych części składowych ceny, nie odniósł się do czynników, które o wysokości tej
ceny zadecydowały, jak również nie przedstawił odpowiednich dowodów. Wykonawca nie
załączył też żadnych miarodajnych dowodów potwierdzających realność zaoferowanych cen.
Wykonawca powołał się na autorską metodologię przekazywania treści szkoleniowych,
jednak nie wskazał, w jaki sposób ten fakt wpływa na możliwość zaoferowania niższej ceny,
nie przedstawił umów o pracę osób kierowanych do realizacji przedmiotowego zadania, oraz
nie przedstawił kalkulacji kosztów dojazdu do siedziby zamawiającego, w której odbywać się
będą szkolenia. Wobec powyższego ocena wyjaśnień złożonych przez Wykonawcę
musiałaby się opierać na domysłach i jego własnym przekonaniu, co do możliwości
zrealizowania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę (wyrok KIO , sygn. akt KIO
600/21).
Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Zamówień Publicznych oraz orzecznictwem
Krajowej Izby Odwoławczej Zamawiający nie ma możliwości wielokrotnego wzywania
wykonawcy do złożenia wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, gdyż stałoby to w sprzeczności z
zasadą równego traktowania wykonawców. Zamawiający może dokonać ponownego
wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny, tylko w przypadku, gdy
pierwsze wyjaśnienia zostały złożone rzetelnie i kolejne wezwanie dotyczy uszczegółowienia
przedstawionych wyjaśnień. W tym przypadku sytuacja taka nie miała miejsca, nie było
zatem przesłanek do ponownego wezwania do wyjaśnień, gdyż w pierwotnym wyjaśnieniu
wykonawca w żaden sposób nie udowodnił, że zaoferowana cena jest realna i
wiarygodna...”.
2) Uzasadnienie prawne:
„.Zamawiający na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, w powiązaniu z art.
224 ust. 6 ustawy z 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2021 poz.
1129 ze zm.) odrzuca ofertę Europejskiego Centrum Doradztwa Sp. z o.o., jako ofertę z
rażąco nisko ceną lub kosztem, gdyż złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają
podanej w ofercie ceny lub kosztu.”.
Przechodząc do oceny powyższego materiału dokumentacyjnego należy wskazać, że
zgodnie z art.224 ust.1 ustawy Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części
składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą
wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Jednocześnie w myśl ust.2 cyt. wyżej przepisu w przypadku gdy cena całkowita oferty
złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług,
ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich
złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10,
zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że
rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług,
zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania,
w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie
wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
Z powołanych na wstępie przepisów prawa wynika zasada nakładająca na
Zamawiającego obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego rażąco niską ceną w
okolicznościach objętych powyższym przepisem.
Zgodnie z ustaleniami Izby wskazany 30% próg wartościowy został przekroczony, a
zatem Zamawiający miał podstawę prawną do przeprowadzenia czynności wyjaśniających
rażąco niską cenę.
Rozpoznając sprawę co do meritum, wymaga wskazania, że stosownie do art. 224
ust.5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na wykonawcy.
Powyższy obowiązek nie ma jednak charakteru absolutnego, bowiem Zamawiający
był związany dyspozycją przepisu art.224 ust.6 ustawy Pzp, zgodnie z którym odrzuceniu,
jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił
wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Z powyższych ustaleń Izby wynika, że sytuacja braku udzielenia wyjaśnień przez
Odwołującego nie zaistniała.
Natomiast, w przekonaniu Izby - przeprowadzona przez Zamawiającego ocena
wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami zaprezentowana w powyższym zawiadomieniu
Zamawiającego o wyborze oferty oraz o wykonawcach, których oferty zostały odrzucone z
dnia 4 kwietnia 2022 r. została dokonana w sposób nienależyty.
W istocie Zamawiający w ogóle w jakikolwiek sposób nie odniósł się do powołanej
wyżej szczegółowej kalkulacji kosztów osobowych przedstawionej przez Odwołującego, co
wskazuje, że nie dociekał on czy realne są ceny i koszty jednostkowe zadeklarowane w tym
zakresie i nawet nie uprawdopodobnił, dlaczego cenę w wysokości 800 zł za jeden dzień
szkolenia należy uznać za rażąco niską.
Według zapatrywania Izby - ogólne powielenie w wezwaniu jedynie treści przepisu
art.224 ust.3 ustawy Pzp, który stanowi, że wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą
dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw,
usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez
wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do
ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo
minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10
października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub
przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach
dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,
obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części
zamówienia podwykonawcy, nie może zwalniać Zamawiającego z obowiązku
szczegółowego zbadania ceny oferty objętej domniemaniem rażąco niskiej ceny.
W związku z tym, Izba dostrzegła w zachowaniu Zamawiającego nieprawidłowości
polegające na tym, że bezpodstawnie przyjął on, że Odwołujący „...nie przedstawił
szczegółowych części składowych ceny.”, podczas gdy Odwołujący taką szczegółową
kalkulację cenową przedstawił.
Wobec tego - zdaniem Izby - Zamawiający powinien taką kalkulację przyjąć i uznać
za rzetelną lub mając wątpliwości co do realności zadeklarowanych przez Odwołującego
wartości powinien wezwać go do szczegółowego ich wyjaśnienia, czego nie uczynił,
ograniczając się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że Odwołujący „.nie odniósł się do
czynników, które o wysokości tej ceny zadecydowały, jak również nie przedstawił
odpowiednich dowodów.”.
Jednocześnie należy wskazać, że Zamawiający w uzasadnieniu faktycznym
czynności odrzucenia oferty nie określił o jakie czynniki kosztotwórcze mu chodziło, jeżeli
chodzi przedstawioną szczegółową kalkulację cenową.
Według Izby - powinien on wskazać również jakie dowody uzna on za odpowiednie,
które nie mogą być nadmiernie uciążliwe dla wykonawcy bądź niemożliwe do uzyskania na
etapie składania oferty.
Nie jest również adekwatne i proporcjonalne stwierdzenie Zamawiającego, że
„.wykonawca (.) nie przedstawił kalkulacji kosztów dojazdu do siedziby zamawiającego, w
której odbywać się będą szkolenia, bowiem Odwołujący w swojej kalkulacji podał ryczałt
transport + nocleg + dieta, a Zamawiający w ogóle nie żądał takiej szczegółowej kalkulacji
kosztów dojazdu. Wobec tego Zamawiający powinien wykonawcy podać jakie elementy
kosztowe powinny znaleźć się w takiej kalkulacji kosztów dojazdu.
W odniesieniu do stwierdzenia Zamawiającego, że Odwołujący „.Nie przedstawił
umów o pracę osób kierowanych do realizacji przedmiotowego zadania,.” wymaga
wskazania, że Zamawiający takich dowodów nie wymagał.
Jednocześnie na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą pełnomocnik
Odwołującego wyjaśnił, że „.byłby w stanie dostarczyć oświadczenie lub umowę, z których
wynikałoby, że osoba ta przyjmuje warunki opisane w załączonej do wyjaśnień umowie
zlecenia za stawkę 800 zł brutto za jeden dzień oraz z zapłatą na rzecz tej osoby dodatkowej
kwoty 800 zł za jedno szkolenie z tytułu wydatków poniesionych na okoliczność podróży oraz
ewentualnego noclegu.”.
Powyższe oświadczenie - w opinii Izby - nosi znamiona wykazania realności
zaoferowanej stawki dziennej. Jednak w razie wątpliwości leżących po stronie
Zamawiającego w omawianym zakresie może on wezwać Odwołującego do przedstawienia
dowodu potwierdzającego powyższe oświadczenie.
W takim przypadku w okolicznościach zaistnienia dalszych wątpliwości w spornym
zakresie - w ocenie Izby - sytuacja ta powinna stanowić dla Zamawiającego asumpt do
zbadania tego wątku cenowego poprzez skierowanie nowego wezwania precyzującego
oczekiwanie Zamawiającego, co do wyliczenia tego składnika cenowego poprzez żądanie
wskazania szczegółowych elementów kosztowych i ich wartości składających się na cenę
800 zł za jeden dzień szkolenia oraz kosztów dojazdu na szkolenie i ewentualnie noclegu.
Zdaniem Izby - rażąco niska cena przedstawia wartość nierzeczywistą, oderwaną od
cen rynkowych, poniżej kosztów wykonania przedmiotu zamówienia, zaś powyższe
wyjaśnienia Odwołującego mogły doprowadzić Zamawiającego do uznania jej za cenę
rynkową.
Niezależnie od powyższego stanowiska Izby, Zamawiający ma prawo do
szczegółowego wyjaśnienia ceny jednostkowej, nie może jednak postępować w sposób
formalny, licząc na to, że wykonawca zrealizuje jego ukryte intencje, a nie wyraźnie przez
niego wyartykułowane uzasadnione oczekiwania.
Z powyższych przyczyn - Izba reprezentuje pogląd, że Zamawiający nie miał
podstawy prawnej do zastosowania przepisu art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp, w myśl
którego zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku
do przedmiotu zamówienia.
Za nieprzydatny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy Izba uznała dowód
Zamawiającego w postaci wykazu stawek za szkolenia z dnia 22 kwietnia 2022 r.
zawierający ceny brutto za 1 godzinę szkolenia uznając, że jest zbyt duży rozrzut pomiędzy
tymi stawkami: od 150 zł do nawet 725, 50 zł, a także zakres przedmiotowy
wyspecyfikowanych szkoleń nie jest nawet w najmniejszym stopniu zbliżony do obecnego
przedmiotu zamówienia.
Ostatecznie, z powodu niedostatecznego wyjaśnienia powyższej ceny jednostkowej,
co przyznał sam Zamawiający stwierdzając, że „.istotą jego zastrzeżeń co do zaoferowanej
przez wykonawcę ceny jest wysokość stawki 800 zł brutto, tj. stawki za jeden dzień.”
powinien on nadal kontynuować procedurę wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, tym razem
wyraźnie określając w wezwaniu do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny te elementy, które
Odwołujący będzie zobowiązany podać i udowodnić.
W tym względzie Izba podzieliła stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej
zaprezentowane w sprawie o sygn. akt KIO 1036/19, gdzie w wyroku z dnia 25 czerwca
2019 r. wyrażono pogląd, że skierowanie powtórnego wezwania do złożenia wyjaśnień
możliwe jest tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i może dotyczyć wykonawcy,
który rzetelnie złożył pierwsze wyjaśnienia, np. gdy w świetle złożonych wcześniej wyjaśnień
pojawiły się u zamawiającego nowe wątpliwości (podobnie wyrok z dnia 27 września 2018 r.,
sygn. akt: KIO 1835/18, wyrok z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt: KIO 776/19, wyrok z dnia 21
sierpnia 2020 r., sygn. akt: KIO 1317/20, wyrok z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt: KIO
1566/20, KIO 1633/20, wyrok z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt: KIO 291/21, wyrok z dnia
28 kwietnia 2021 r., sygn. akt KIO 806/21, wyrok z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt KIO
888/21, wyrok z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt: KIO 1404/21, wyrok z dnia 25 listopada
2021 r. sygn. akt KIO 3231/21, wyrok z 8 lutego 2022 r., sygn. akt 117/22).
Odnośnie zarzutu naruszenia przez Zamawiającego zasady jawności opisanej w art.8
ust.1 ustawy Pzp, Izba uznała go za bezzasadny, bowiem Odwołujący nie przedstawił
żadnego dowodu potwierdzającego wystąpienie do Zamawiającego o udostępnienie mu
podmiotowych środków dowodowych złożonych przez wykonawcę konkurencyjnego, a z akt
sprawy nie wynikało, że dokumenty te zostały zastrzeżone przez tego wykonawcę klauzulą
tajemnicy przedsiębiorstwa.
W tym stanie rzeczy, uznając, iż powyższe naruszenia przepisów ustawy miały i
mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, Izba na
podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 wraz ze zm.), zwanej dalej ustawą Pzp,
postanowiła odwołanie uwzględnić.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 589
ustawy Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, z uwzględnieniem
przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz
wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art.553 w związku z art. 554 ust. 1 pkt 1
ustawy Pzp, orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący:.........................