Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 24 stycznia 2023 r., sygn. KIO 82/23

Sygn. akt KIO 82/23

WYROK

z dnia 24 stycznia 2023 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Monika Kawa-Ogorzałek

Protokolant:

Aldona Karpińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2023 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej

w dniu 9 stycznia 2023 r. przez wykonawcę Trusted Software Services Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w

postępowaniu prowadzonym przez Innobaltica Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku

przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: ITSurance Group Sp. z o.o. z

siedzibą w Warszawie oraz Iconten Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zgłaszających swoje przystąpienie do

postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego.

orzeka:

1.

umarza na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo

zamówień publicznych postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu numer 3,

2.

oddala odwołanie w pozostałym zakresie,

3.

kosztami postępowania odciąża Odwołującego i:

3.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł (piętnaście tysięcy złotych)

uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania,

3.2. zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) jako

zwrot kosztów poniesionych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z

2022 r., poz. 1710 t.j.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za

pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: ……………………………..

UZASADNIENIE

Zamawiający - Innobaltica Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września

2019r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2022r., poz. 1710 ze zm.; dalej: „Pzp”) postępowanie w trybie przetargu

nieograniczonego pn. „Zaprojektowanie i wykonanie systemu wsparcia w ramach Platformy Zintegrowanych Usług

Mobilności (PZUM)”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem 2022/S 195553323.

W dniu 9 stycznia 2023r. wykonawca Trusted Software Services Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Odwołujący”)

wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

1) art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej

przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: ITSurance Group Sp. z o.o. z siedzibą w

Warszawie oraz Iconten Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Konsorcjum” lub „Przystępujący”) pomimo, że

zawiera ona rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia;

2) art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. b) Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum pomimo niewykazania

spełnienia warunków udziału w postepowaniu ewentualnie art. 128 ust. 1 Pzp poprzez zaniechanie wezwania

Konsorcjum do poprawienia lub uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych dotyczących spełnienia

warunku zdolności technicznej i zawodowej pomimo, że złożone przez niego środki są niekompletne i zawierają

błędy, a w konsekwencji nie potwierdzają one spełnienia ww. warunku (w razie oddalenia zarzutu nr 1 odwołania);

3) art. 18 ust. 3 Pzp poprzez zaniechanie ujawnienia całości informacji zawartych w wykazie osób złożonych

przez Konsorcjum pomimo, że wraz ze złożeniem tych dokumentów wykonawca nie wykazał, że stanowią one

tajemnicę przedsiębiorstwa;

4) art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej

przez Toolla sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku (dalej: „Toolla”) pomimo, że zawiera ona rażąco niską cenę w

stosunku do przedmiotu zamówienia;

5) art. 18 ust. 3 Pzp poprzez zaniechanie ujawnienia całości informacji zawartych w złożonych przez Toolla

wyjaśnieniach ceny oferty pomimo, że wraz ze złożeniem tych dokumentów wykonawca nie zastrzegł, że nie

mogą być one udostępnione oraz nie wykazał, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1) unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;

2) powtórzenie czynności badania i oceny ofert, a w jej wyniku:

- odrzucenie oferty złożonej przez Konsorcjum na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp;

- odtajnienie całości wykazu usług oraz wykazu osób Konsorcjum;

- odrzucenie oferty Konsorcjum na podstawie art. 226 ust. 2 pkt 1) lit. b) Pzp ewentualnie wezwanie Konsorcjum

do poprawienia lub uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych dotyczących spełnienia warunku zdolności

technicznej i zawodowej (w razie oddalenia żądania odrzucenia oferty Konsorcjum);

- odrzucenie oferty złożonej przez Toolla na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp; - odtajnienie całości wyjaśnień

ceny oferty złożonych przez Toolla.

Uzasadniając zarzut nr 1 Odwołujący wskazał, że złożone przez Konsorcjum w trybie art. 224 ust. 2 pkt 1) Pzp

wyjaśnienia ceny oferty nie uzasadniają podanej w niej ceny, co w świetle art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp

oznacza konieczność odrzucenia oferty ww. wykonawcy. Odwołujący podkreślił, że zaistnienie wskazanej w art. 224 ust.

2 pkt 1) Pzp sytuacji, rodzącej konieczność skierowania do wykonawcy wezwania do wyjaśnienia ceny oferty skutkuje

powstaniem domniemania zaoferowania rażąco niskiej ceny. Domniemanie to może zostać obalone przez wykonawcę

poprzez złożenie szczegółowych wyjaśnień ceny oferty. Stosownie do art. 224 ust. 6 Pzp odrzuceniu, jako oferta z

rażąco niską ceną podlega oferta wykonawcy, jeżeli złożone przez niego wyjaśnienia ceny oferty nie uzasadniają podanej

w niej ceny.

Odwołujący zauważył, że podstawowym obowiązkiem Konsorcjum w zakresie złożonych wyjaśnień ceny oferty było

przedstawienie szczegółowej kalkulacji kosztów wykonania zamówienia. Kalkulacja ta, pozawala na ustalenie, czy cena

oferty uwzględnia wszystkie koszty niezbędne do należytego wykonania zamówienia, a w konsekwencji, czy umożliwia

ona wykonanie zamówienia bez poniesienia straty. Wymaga podkreślenia, że realność przyjętych w kalkulacji kosztów

wykonania zamówienia winna zostać potwierdzona szczegółowymi wyjaśnieniami, w tym złożonymi dowodami, w

przeciwnym razie nie może być mowy o wykazaniu realności kosztów wykonania zamówienia. Natomiast analiza

wyjaśnień ceny oferty złożonych przez Konsorcjum wskazuje na szereg ich wadliwości, których zaistnienie oznacza, że

Zamawiający z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp uznał, że cena oferty ww. wykonawcy nie

jest rażąco niska. Konsorcjum wskazało w swoich wyjaśnieniach (tabela z kosztami pośrednimi), że przewidział kwotę

90.000 zł netto na „Bufor bezpieczeństwa oraz gwarancja”. W opisie tej pozycji (kolumna

„opis kosztu”) wskazał natomiast: „Kwota założona na niezaplanowane wydatki lub niedoszacowanie niektórych pozycji

kosztowych”. Kierując się ujętym w wyjaśnieniach opisem ww. kosztu należy stwierdzić, że Konsorcjum nie uwzględniło

w cenie oferty kosztów gwarancji. Uwzględniając znaczenie kosztowe tej pozycji, brak wyjaśnień ceny oferty w tym

zakresie sam z siebie oznacza, że całość wyjaśnień nie uzasadnia podanej w ofercie ceny. Zamawiający zatem z

naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp nie zwrócił uwagi na wadliwość wyjaśnień ceny oferty w

powyższym zakresie. Niezależnie od powyższego Odwołujący stwierdza, że nawet gdyby przyjąć, wbrew treść

złożonych wyjaśnień, że ww. kwota 90.000 zł w całości może zostać przeznaczona na pokrycie kosztów gwarancji, to

nawet łącznie z założoną kwotą zysku w wysokości 260.000 zł, nie jest możliwe przyjęcie, że cena oferty, przy odliczeniu

pozostałych kosztów, umożliwia wykonanie zamówienia w zakresie świadczenia 6 letniej gwarancji bez poniesienia

straty. Odwołujący wskazał, że zgodnie z §12 umowy wykonawca zobowiązany jest do zapewnienia Zamawiającemu 6

letniej gwarancji na przedmiot umowy określony w §1 umowy. Gwarancją tą objęte ma zostać m.in. wykonane

oprogramowanie, w ramach której wykonawca zobowiązany jest do usuwania błędów i wad w wytworzonym

oprogramowaniu w terminach wyznaczonych przez Zamawiającego, których niedotrzymanie jest obwarowane karą

umowną (§6 ust. 1 pkt 5 umowy). Kalkulując koszty zapewnienia gwarancji należy zwrócić uwagę na fakt, że termin

realizacji projektu jest bardzo krótki (do dnia 31.07.2023 r.). Zakładając zatem podpisanie umowy w najwcześniej

możliwym terminie tj. 01.02.2023 r. na wykonanie przedmiotu umowy wykonawca dysponuje jedynie okresem 6 miesięcy.

Przy tak napiętym terminie wykonania zamówienia doświadczenie wskazuje, że zarówno wykonawca jak i Zamawiający

nie będą mieli wystarczająco dużo czasu na dokładne przetestowanie oprogramowania przed jego odbiorem, co z

pewnością spowoduje zwiększoną ilość błędów w nim szczególnie w początkowych okresie gwarancji.

Odwołujący wskazał ponadto, że w swoich wyjaśnieniach Konsorcjum przewidziało wykorzystanie bezpłatnych narzędzi

typu open source. Zastosowanie takich narzędzi rodzi istotne ryzyka m.in. w zakresie wzrostu kosztu gwarancji. Tym

bardziej zatem założony przez wykonawcę koszt gwarancji winien był zostać uznany za niewystarczający.

Uwzględniając powyższe, należy wskazać, że po dokonaniu odbioru przedmiotu zamówienia, rozpocznie się okres

stabilizacji oprogramowania wynoszący zwykle 6 miesięcy, z czego w pierwszych 3 występuje bardzo dużo błędów, co

wymaga bardzo dużego nakładu pracy ze strony zespołu wykonawcy. W tych okolicznościach okres 6 letniej gwarancji

można podzielić na następujące części:

- 6 miesięcy stabilizacji od zakończenia developmentu:

- pierwsze 3 miesiące – bardzo duża ilość błędów, wymagany minimalny zespół zaangażowany na 50% swojego

czasu: Developer BI, Fullstack developer, Analityk i Tester;

- Kolejne 3 miesiące – mniejsza ilość błędów. Zespół jak powyżej na 25% swojego czasu, - Rutynowa gwarancja

– pozostałe 5,5 roku. Minimalny zespół zaangażowany na poziomie 20% swojego czasu: BI Developer i Fullstack

Developer.

Zdaniem Odwołującego powyższe ustalenia oraz przyjęte w wyjaśnieniach Konsorcjum koszty pracy minimalne, to

koszty gwarancji powinny kształtować się następująco:

• Pierwsze 3 miesiące: 4 osoby * 60% zaangażowania czasowego * 20 900 zł * 3 miesiące = 150.480 zł

• Kolejne 3 miesiące: 4 osoby * 40% zaangażowania czasowego * 20 900 zł * 3 miesiące = 100.320 zł

• Rutynowa gwarancja: 2 osoby * 20% zaangażowania czasowego *20 900 zł * 66 miesięcy = 551.760 zł

Powyższe, daje sumaryczną kwotę w wysokości 802.560,00 zł. Jest to absolutnie minimalny koszt jaki należy

przewidzieć, aby zrealizować gwarancję na zasadach określonych w umowie.

Odwołujący podkreślił, że wymagany w warunkach umowy okres gwarancji jest bardzo długi. Powyższa kalkulacja nie

uwzględnia ryzyka związanego ze wzrostem wynagrodzeń (Zamawiający nie przewidział w umowie waloryzacji

wynagrodzenia, gdyż uznał, że czas realizacji zamówienia nie przekroczy 6 miesięcy), jak również tego, że w tak długim

okresie bardzo prawdopodobna jest rotacja pracowników, zatem utrzymanie w organizacji wiedzy o systemie na

poziomie pozwalającym na skuteczną realizację zobowiązań gwarancyjnych będzie z pewnością wiązało się z

dodatkowymi kosztami. Podsumowując Odwołujący wskazał, że Konsorcjum przewidziało marżę w wysokości 260 000

zł oraz bufor na ryzyka w wysokości 90 000 zł. Łączna ta kwota nie pokrywa jednak faktycznych kosztów w zakresie

zapewnienia 6 letniej gwarancji, skutkując z samego tego tytułu powstaniem istotnej straty na projekcie, a w konsekwencji

koniecznością odrzucenia złożonej oferty we względu na niewykazanie realności zaoferowanej ceny.

Kolejno Odwołujący wskazał, że jak wynika z wyjaśnień ceny oferty Konsorcjum głównym czynnikiem cenotwórczym są

koszty osobowe. Łącznie, na wykonanie przedmiotu umowy, założył on 1562 osobodni, do wykonania przez zespół 11

osób w pełnym wymiarze czasu pracy. Wymaga wskazania, że łącznie w okresie od 01.02.2023 r. do 31.07.2023 r. jest

125 dni roboczych, co oznacza, że założony zespół 11 osób jest niewystarczający do wykonania 1562 osobodni (125 dni

roboczych w okresie 01.02-31.07 x 11 osób = 1.375 dni roboczych). Zespół 11 osób pracujący w pełnym wymiarze

czasu jest w stanie „wyrobić” łącznie 1.375 osobo dni. Wykonawca musi zatem zaangażować dodatkowe 1,5 osoby, co

przy uwzględnieniu stawki dziennej za osobę w wysokości 950 zł daje dodatkowy koszt w

wysokości 177.650 zł netto (187 osobodni x 950 zł). Powyższe zaprzecza wyjaśnieniu Konsorcjum, że zespół 11 osób

zrealizuje w całości zamówienie w wymaganym przez Zamawiającego terminie. Ponadto, przy uwzględnieniu

założonych przez Konsorcjum 1562 dni roboczych niezbędnych do wykonania zamówienia niedoszacowanie kosztów

pracy z samego tego tytułu wynosi blisko 178.000 zł netto. Jest to kolejna wadliwość złożonych wyjaśnień, która

wykluczała możliwość ustalenia, że wykonawca wykazał realność zaoferowanej ceny.

Odwołujący zakwestionował przyjęte w wyjaśnieniach ceny oferty założenie Konsorcjum, że do wykonania przedmiotu

umowy wystarczające jest przewidzenie 1562 osobodni. Według szacunków Odwołującego, do należytego wykonania

zamówienia niezbędne jest założenie minimum 2.241 osobodni, co przy uwzględnieniu jedynie 125 dni roboczych w

okresie realizacji zamówienia (01.02.2023 – 31.07.2023) wymaga zaangażowania zespołu 17,93 osób. Ponadto

uwzględniając założony przez Konsorcjum koszt 1 osobodnia (950 zł) to niedoszacowanie kosztów pracy w powyższym

zakresie wynosi łącznie 645.050 zł. Odwołujący zauważył, że w treści skierowanego do Konsorcjum wezwania do

wyjaśnienia ceny oferty Zamawiający wymagał przedłożenia szczegółowej kalkulacji, która miała zostać poparta

stosownymi dowodami. Wyjaśnienie bez dowodów nie może być uznane za potwierdzające realność danej pozycji

kosztowej. Zamawiający zatem w sposób wadliwy przyjął za wiarygodne wyjaśnienia Konsorcjum w zakresie założonej

ilości osobodni, a zatem w zakresie kosztów osobowych. Poza samym lakonicznym stwierdzeniem, że do realizacji

zamówienia wystarczające jest zaangażowanie zespołu 11 osób dla którego przeznaczone jest łącznie 1.562 osobodni,

wykonawca nie przekazał żadnych dowodów potwierdzających realność tych założeń. Ponadto Przystępujący nawet nie

wskazał według jakiej metodologii dokonał tych szacunków. Sam powyższy brak wyjaśnień ceny oferty uniemożliwiał

przyjęcie, że wykonawca wykazał realność kosztów osobowych, co w konsekwencji znaczenia tych kosztów (71%

całości kosztów), winno było doprowadzić do wniosku, że wyjaśnienia ceny oferty nie uzasadniają podanej w ofercie ceny

i rodzą konieczność jej odrzucenia.

Zamawiający, zdaniem Odwołującego, w sposób nieprawidłowy ocenił wyjaśnienia Konsorcjum w zakresie kosztów

wymaganej gwarancji. Nawet bowiem przyjmując, że cała kwota 90.000 zł netto przeznaczona jest na pokrycie kosztów

6 letniej gwarancji, to realność tej kwoty (średnio 1.250 zł netto/1 miesiąc) winna była zrodzić uzasadnione podejrzenia

Zamawiającego. Przyjęcie przez Zamawiającego tak lakonicznych wyjaśnień dotyczących niezwykle znaczącego i

mającego istotny wpływ na wysokość ceny czynnika było nieuzasadnione.

Również według Odwołującego, także pozostała część wyjaśnień ceny oferty winna zostać uznana za ogólną i

niepotwierdzającą realności zaoferowanej ceny. Oceniając bowiem wyjaśnienia Konsorcjum oraz porównując je do

własnego szacunku, który co należy przypomnieć opiewał na kwotę 4.270.764 zł netto, Zamawiający winien był zwrócić

uwagę, że podane koszty wykonania zamówienia, w szczególności koszty pracy (założona ilość osobodni) oraz koszty

gwarancji zostały ustalone na znacznie niższym poziomie niż można było tego oczekiwać. W tej sytuacji tak

newralgiczne znaczenie miało udowodnienie realności tak niskich kosztów, którego to obowiązku Konsorcjum nie

dopełniło, a Zamawiający tej wadliwości wyjaśnień ceny oferty nie zauważył.

Ponadto, w opinii Odwołującego zawarte w wyjaśnieniach stwierdzenia typu:

- ITSurance Group Sp. z o.o. posiada dojrzałe i efektywne procesy produkcji oprogramowania oparte na

metodyce SCRUM. Procesy zakładają duży poziom automatyzacji prac, w szczególności CI/CD,

- Posiadamy własne sprawdzone wzorce projektowe oraz komponenty oprogramowania, które zostaną

wykorzystane w trakcie realizacji zamówienia,

są lakoniczne i niczym nie poparte. Jeżeli wykonawca uznawał, że posiadanie procesów produkcji opartych na metodyce

SCRUM jest czynnikiem wpływającym na możliwość obniżenia kosztów to winien był uzasadnić to stwierdzenie. Winien

był opisać te procesy produkcji, jak również wykazać, że faktycznie je posiada i stosuje. Ponadto, winien był wskazać w

jakim stopniu ta okoliczność pozwoliła mu na obniżenie kosztów. Było to tym bardziej istotne, że w treści wezwania

Zamawiający wprost wskazał, że:

- „Wykonawca składając wyjaśnienia, powinien więc wskazać [….] stopień w jakim cena została obniżona dzięki

wskazanym czynnikom”.

- „Należy przy tym uzasadnić w jaki sposób i w jakim stopniu ich istnienie przedkłada się na obniżenie kosztów

wykonania zamówienia”.

Wskazując, że wykonawca posiada własne sprawdzone wzorce projektowe oraz komponenty oprogramowania, które

zostaną wykorzystane w trakcie realizacji zamówienia, Konsorcjum nawet nie wymieniło tych wzorców, jak również nie

wykazało, które konkretnie gotowe komponenty oprogramowania posiada i w jakim zakresie przedmiotu zamówienia

zostaną one wykorzystane.

Odwołujący wskazał, że zgadza się z Konsorcjum, że czynnikiem umożliwiającym obniżenie kosztów jest wykorzystanie

narzędzi open source. Jest to jednak założenie rodzące szereg ryzyk, na których pokrycie wykonawca działający z

należytą starannością winien był założyć odpowiednią kwotę, czego Konsorcjum zaniechało. Uzasadniając powyższe

wymaga podkreślenia, że powszechnie wiadomym jest, że oprogramowanie open source w pewnym momencie może

przestać być wspierane. Kiedy zatem np. w okresie gwarancji ujawni się błąd funkcjonalny lub błąd bezpieczeństwa

takiego oprogramowania

wykonawca będzie zmuszony do samodzielnego rozwiązania problemu, w tym nawet zakupienia nowego

oprogramowania, co rodzi konieczność poniesienia dodatkowych, znaczących kosztów. Ponadto oprogramowanie opensource nie gwarantuje kompatybilności wstecznej, więc na pewnym etapie może nie być możliwe wgranie aktualizacji do

nowszej wersji (która przykładowo zawiera poprawki błędów funkcjonalnych lub bezpieczeństwa). Również w takim

przypadku wykonawca będzie musiał na własną rękę dostosować takie oprogramowanie do aktualnego stanu systemu

zamawiającego. Sam brak zidentyfikowania w swoich wyjaśnieniach oczywistych ryzyk w powyższym zakresie oznacza

wadliwość złożonych wyjaśnień. W tej sytuacji jest to kolejny czynnik, który w razie ziszczenia się wskazanego ryzyka,

będzie skutkował wykonaniem przez wykonawcę zamówienia ze stratą.

Odwołujący zgodził się z Konsorcjum, że istotnym czynnikiem cenotwórczym jest poziom rotacji pracowników, co

będzie miało szczególne znaczenie w trakcie świadczenia 6 letniej gwarancji. Stwierdzając w wyjaśnieniach, że

Konsorcjum ma bardzo niski poziom rotacji pracowników wykonawca ten w żaden sposób nie udowodnił tej okoliczności.

W konsekwencji ta niewątpliwie istotna okoliczność nie powinna być uznana za udowodnioną.

Ponadto, Konsorcjum nie przedstawiło szczegółów dotyczących wyliczenia zgodnie z którym do wykonania zamówienia

wystarczające jest 1.562 osobodni. Wykonawca wskazał jedynie: „Wycena pracochłonności projektu została wykonana

metodą ‘bottom up’, a następnie sprawdzona poprzez porównanie z podobnymi projektami”. Wykonawca nawet nie

wskazał z którymi podobnymi projektami, skutecznie przez siebie zrealizowanymi, porównał wycenę przedmiotowego

projektu.

Ponadto Odwołujący zauważył, że Konsorcjum wskazało w wyjaśnieniach, że w ramach prowadzonych prac planuje

wykorzystać następujące narzędzia:

- JIRA – zarządzanie backlogiem i powiazaniami pomiędzy zadaniami, bieżące śledzenie postępów i błędów

- Confluence – zarządzanie dokumentacją

- Enterprise Architect lub podobne – wizualizacja diagramów, architektura techniczna i procesowa/biznesowa

- System kontroli wersji kodu (np. GIT) ze wsparciem mechanizmu recenzji kodu realizowanymi we

wcześniejszym okresie.

Powołując się na powyższe ogólne okoliczności Konsorcjum nie wykazało w jakim stopniu pozwalają one na obniżenie

kosztów wykonania zamówienia. Wykonawca ten nawet nie wykazał faktu dysponowania takimi narzędziami.

Odwołujący stwierdza, że wyszczególniając w wyjaśnieniach poszczególne pozycje kosztowe Konsorcjum nie

przedstawiło, poza dowodami dotyczącymi kosztów pracy, żadnych dowodów dotyczących ich faktycznej wysokości i

realności. Powoduje to, że w zasadzie wykonawca wykazał jedynie realność założenia co do kosztu 1 osobodnia w

wysokości 950 zł, co samo z siebie uzasadnia odrzucenie oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust.

6 ustawy Pzp. Żadna inna pozycja kosztowa nie została wykazana, niezależnie od tego, że jak zostało to powyżej

wykazane, wykonawca zaniżył wyszczególnione pozycje. Odwołujący wykazał, że wykonawca nie skalkulował w cenie

oferty szeregu ryzyk, a w szczególności związanych z: opóźnieniem w podpisaniu umowy i skróceniem okresu realizacji,

zastosowaniem oprogramowania open-source, czy 6 letnią gwarancją.

Uzasadniając zarzut nr 2, Odwołujący wskazał, że stosownie do treści SWZ (pkt VIII.1.4 lit. a) Zamawiający w

następujący sposób określił warunek dotyczący zdolności technicznej i zawodowej wykonawcy: „Co najmniej dwa

Projekty zakończone poprawnym wdrożeniem i dotyczące: wytworzenia oraz implementacji narzędzi integracji danych

rozproszonych przestrzennie (tj. z minimum dwóch odrębnych lokalizacji), a także implementacji narzędzi wizualizacji

tych danych co najmniej na mapach i grafach oraz w tabelach, przy czym co najmniej jeden Projekt za co najmniej 2 500

000,00 zł brutto.”. W celu potwierdzenia spełnienia ww. warunku Zamawiający wymagał złożenia wykazu usług oraz

referencji. Zgodnie ze wzorem wykazu usług (wg. załącznika nr 3 do SWZ) wykonawca zobowiązany był ująć w kolumnie

„nazwa usługi” informacje pozwalające na ocenę spełnienia ww. warunku.

Odwołujący odnosząc się do wykazu usług Konsorcjum wskazał, że opis projektu referencyjnego tj.:

- Portal Konsultanta prezentujący dane w postaci wizualnej (grafy) jak i tabelarycznej agregujący wiele źródeł

danych jak hurtownia danych i systemy źródłowe - nie potwierdza spełnienia warunku z pkt VIII.1.4 lit. a) SWZ. Opis

ten w szczególności nie daje podstaw do przyjęcia, że przedmiotem projektu było:

- poprawne wdrożenie (brak w opisie sformułowania „wdrożenie”);

- wdrożenie wytworzenia oraz implementacji narzędzi integracji danych oraz narzędzi wizualizacji danych (brak

takich sformułowań w opisie projektu);

- wytworzenie oraz implementacja narzędzi integracji danych rozproszonych przestrzennie (brak wskazania, że

dane były rozproszone przestrzennie);

- integracja danych (użyte w opisie słowo agregacja nie jest tożsame z integracją);

- wizualizacja danych na mapach (brak w opisie takiej informacji).

Wykazane wyżej braki wykazu usług nie pozwalały na stwierdzenie, że Konsorcjum wykazało spełnienie

przedmiotowego warunku. Wykonawca winien był zostać wezwany do uzupełnienia wykazu usług o brakujące

informacje. Zamawiający naruszył tym samym art. 128 ust. 1 Pzp.

Odwołujący stwierdza, że również treść referencji dotyczącej ww. projektu referencyjnego nie pozwalała na przyjęcie, że

Konsorcjum w sposób prawidłowy wykazało spełnienie ww. warunku. Wymaga podkreślenia, że w treści listu

referencyjnego mowa jest jedynie o „uczestnictwie” Przystępującego w realizacji projektu, co sugeruje, że poza tym

podmiotem również inni wykonawcy z którymi została zawarta umowa ramowa (w treści listu referencyjnego wskazuje

się, że Konsorcjum jest stroną umowy ramowej) uczestniczyli w realizacji projektu referencyjnego. Okoliczność ta

wymagała co najmniej wyjaśnienia, skoro oczywistym jest, że sam fakt wspólnej realizacji z innymi podmiotami projektu

nie oznacza, że wykonawca nabywa całość doświadczenia z tytułu jego realizacji. Również zatem w tym zakresie

Zamawiający naruszył art. 128 ust. 1 Pzp.

Odwołujący zakwestionował również możliwość przyjęcia, że drugi z projektów referencyjnych zrealizowanych przez

spółkę Iconten Sp. z o.o. odpowiada sformułowanemu warunkowi. Według analogicznego uzasadnienia jak wskazane w

pkt 2 lit. a) powyżej opis projektu zawarty w wykazie usług nie pozwala na przyjęcie, że potwierdza on spełnienie

warunku. W szczególności należy zauważyć następujące jego wadliwości:

- brak potwierdzenia wdrożenia oraz implementacji narzędzi do integracji danych rozproszonych przestrzennie;

- w opisie jest mowa o mapach i grafach, ale jako o potencjalnej możliwości rozwiązania, a nie, że ta

funkcjonalność została wdrożona w ramach projektu referencyjnego.

Uzasadniając zarzut nr 3 Odwołujący wskazał, że jak wynika z treści pisma przewodniego do tych wykazów w żadnym

miejscu Konsorcjum nie zastrzegło, że informacje nie mogą być udostępniane, jak również nie wykazało, że informacje

te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Brak w powyższym zakresie oznacza konieczność odtajnienia zastrzeżonych

informacji.

Również jak wynika z treści wyjaśnień złożonych przez Toolla (pismo z dnia 24.11.2022 r.) wykonawca ten w żadnym

miejscu tego pisma nie dokonał stosownego zastrzeżenia, że załączona do wyjaśnień kalkulacja (plik excel) stanowi

tajemnicę przedsiębiorstwa. W konsekwencji zabrakło również wykazania, że zastrzeżone informacje stanowią

tajemnicę przedsiębiorstwa.

Ponadto Odwołujący stwierdził, że złożone przez Toolla w trybie art. 224 ust. 2 pkt 1) Pzp wyjaśnienia ceny oferty nie

uzasadniają podanej w niej ceny, co w świetle art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp oznacza konieczność

odrzucenia oferty ww. wykonawcy. Odwołujący podkreślił, że Toolla zaniżył koszt gwarancji. Poziom niedoszacowania

kosztów w tym zakresie wynosi łącznie ok. 495.720 zł netto. Kwota ta nie znajduje pokrycia w założonej marży, co

potwierdza, że cena oferty jest rażąco niska, a Zamawiający w sposób wadliwy dokonał oceny złożonych wyjaśnień.

Odwołujący stwierdził również, że wykonawca

ten nie doszacował poziomu osobodni, i zaniżenie to wynosi 782 osobodni. Przekłada się to, przy uwzględnieniu

założonego przez wykonawcę średniego kosztu 1 osobodnia w wysokości 967,20 zł, na nieoszacowanie w wysokości

756.350 zł netto. Kwota ta nie znajduje pokrycia w cenie oferty, co skutkuje wykonaniem zamówienia ze stratą. Z

wyjaśnień ceny oferty wynika, że wykonawca założył wykonanie zamówienia przez zespół składający się z 11 osób oraz

przewidział dla nich na wykonanie zamówienia łącznie 1459 osobodni. Powyższe założenie jest wadliwe. Jak zostało to

już wskazane, składając ofertę wykonawca winien był założyć, że umowa zostanie podpisana najwcześniej w dniu

01.02.2023 r. a na wykonanie zamówienia będzie miał on max 6 miesięcy. W okresie tym jest 125 dni roboczych, co

oznacza, że założony zespół 11 osób będzie w stanie „wyrobić” jedynie 1.375 osobodni. Nie jest zatem możliwe

„wykonanie” 1459 osobodni przez zespół 11 osób, a zatem konieczne będzie zaangażowanie dodatkowych 0,6 „etatu”

(84 osobodni), co przekłada się na wzrost kosztów w wysokości 81.244 zł, przy uwzględnieniu założonej w

wyjaśnieniach kwoty 967,20 zł za 1 osobodzień. Ponadto, jak wskazał Odwołujący, w przypadku wykonawcy Toolla nie

jest możliwe podpisanie umowy w dniu 01.02.2023 r. Uwzględniając ewentualną konieczność powtórzenia czynności

badania i oceny ofert, wezwania do złożenia dokumentów podmiotowych oraz czas przewidziany na skorzystanie ze

środków ochrony prawnej, w przypadku ww. wykonawcy realne jest podpisanie umowy najwcześniej w dniu 01.03.2023 r.

Okres realizacji zamówienia skraca się zatem do 5 miesięcy. Powoduje to zatem konieczność zatrudnienia do realizacji

zamówienia kolejnego 0,6 etatu, co skutkuje powstaniem dodatkowych kosztów w wysokości 81.244 zł netto.

Uwzględniając zatem konieczne do skalkulowania ryzyko związane ze skróceniem okresu realizacji zamówienia, w

związku z przesunięciem momentu podpisania umowy, w przypadku wykonawcy Toolla poziom dodatkowych kosztów z

tego tytułu wynosi łącznie 162.490 zł netto. Kwota ta oznacza, że założona przez wykonawcę marża, która z natury

umożliwia pokrycie ryzyka, obniża się do poziomu 328.868 zł netto. Uwzględniając wykazane poziomy niedoszacowania

choćby kosztów gwarancji nie sposób zatem uznać, że wykonawca wykazał, że cena jego oferty nie jest rażąco niska.

Ponadto zdaniem Odwołującego także pozostała część wyjaśnień ceny oferty Toolla sp. z o.o. winna zostać uznana za

ogólną i niepotwierdzającą realności zaoferowanej ceny. Oceniając wyjaśnienia Toolla oraz porównując je do własnego

szacunku, który co należy przypomnieć opiewał na kwotę 4.270.764 zł netto, Zamawiający winien był zwrócić uwagę, że

podane koszty wykonania zamówienia, w szczególności koszty pracy (założona ilość osobodni) oraz koszty gwarancji

zostały ustalone na znacznie niższym poziomie niż można było tego oczekiwać w oparciu o dokonaną analizę rynku, w

której ww. wykonawca zresztą uczestniczył. W tej sytuacji tak newralgiczne znaczenie miało udowodnienie realności

założonych w wyjaśnieniach kosztów, którego to obowiązku Toolla nie dopełnił, a

Zamawiający tej wadliwości wyjaśnień ceny oferty nie zauważył. Na stronie 3 wyjaśnień wykonawca Toolla sp. z o.o.

wymienił łącznie 4 czynniki, które jego zdaniem pozwoliły mu na obniżenie ceny oferty. Są to jednak ogólne stwierdzenia

niczym nie poparte. Przykładowo, wykonawca powołuje się na doświadczenie w realizacji podobnych projektów, a nie

wymienia ich i nie wykazuje, że są one faktycznie podobne do przedmiotowego. Co jednak szczególnie istotne

wykonawca nie uczynił zadość żądaniu Zamawiającego w poniższym zakresie:

- „Wykonawca składając wyjaśnienia, powinien więc wskazać [….] stopień w jakim cena została obniżona dzięki

wskazanym czynnikom”.

- „Należy przy tym uzasadnić w jaki sposób i w jakim stopniu ich istnienie przedkłada się na obniżenie kosztów

wykonania zamówienia”.

W żadnym punkcie wykonawca nie wskazał w jakim stopniu przywoływane przez niego czynniki pozwoliły mu na

obniżenie kosztów wykonania zamówienia.

Odwołujący stwierdził, że wyszczególniając w wyjaśnieniach ceny oferty pozycje kosztowe wykonawca Toolla nie

przedstawił żadnych dowodów dotyczących ich faktycznej wysokości i realności.

Przykładowo poza samym wskazaniem, że:

- Koszty utrzymania środowiska deweloperskiego, specjalistycznego oprogramowania do tworzenia raportów i

dashboardów BI, koszty amortyzacji sprzętu i koszty administracyjne w trakcie trwania projektu wyceniono na

92.000,00 zł netto, wykonawca nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów, które by potwierdzały, że taka

wysokość kosztów będzie wystarczająca. Wykonawca ten nawet nie wykazał realności kosztów pracy (brak

załączenia umów o pracę, umów zlecenia itp.). Wykonawca nie skalkulował w cenie oferty szeregu ryzyk, a w

szczególności związanych z: opóźnieniem w podpisaniu umowy i skróceniem okresu realizacji; 6 letnią gwarancją;

niedoszacowaniem ilości dni roboczych.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia 20 stycznia 2023r. wniósł o jego oddalenie w całości.

Wskazał m.in. dniu 20 stycznia 2023 r. zamawiający zgodnie z obowiązkiem weryfikacji prawidłowości zastrzeżenia

informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa, przeanalizował raz jeszcze poprawność zastrzeżenia informacji w

złożonych przez Konsorcjum dokumentach tj. wyjaśnieniach oraz złożonych podmiotowych środkach dowodowych

(wykazie usług oraz wykazie osób) i stwierdził, że zastrzeżone informacje w ocenie Zamawiającego nie stanowią

tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdyż wykonawca

nie podjął działań w celu utrzymania w poufności. W związku z powyższym pismem z dnia 20 stycznia 2023 r.

przekazał Odwołującego odtajnionymi dokumenty Konsorcjum. W związku z powyższym zarzut Odwołującego stał się

bezprzedmiotowy.

Przystępujący w piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2023r. wniósł o oddalenie odwołania, prezentując stanowisko w

zakresie niezasadności zarzutów odwołania.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając złożone odwołanie na rozprawie i uwzględniając dokumentację z

przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz stanowiska stron zaprezentowane ustnie do

protokołu rozprawy, a także złożone dowody ustaliła i zważyła co następuje:

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Izba ustaliła, że Odwołujący posiada interes we wniesienia odwołania wynikający z art. 505 Pzp.

Izba stwierdziła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art.

528 Pzp i skierowała sprawę na rozprawę.

Izba dopuściła wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: ITSurance Group Sp. z

o.o. z siedzibą w Warszawie oraz Iconten Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu po stronie

Zamawiającego.

Na wstępie wskazania wymaga, że Izba umorzyła postępowanie odwoławcze na podstawie art. 568 pkt 2 Pzp, w

zakresie zarzutu nr 3 i żądania odwołania w tym zakresie -co do ujawnionych przy piśmie z dnia 20 stycznia 2023r. przez

Zamawiającego informacji zawartych w wykazie osób złożonych przez Konsorcjum. Zauważyć należy, że żądaniem

odwołania było nakazanie Zamawiającemu odtajnienie całości wykazu usług oraz wykazu osób Konsorcjum. Mając na

względzie, że Zamawiający formalnie nie uwzględnił odwołania ale zdecydował o ujawnieniu tych informacji, których

udostępnienia domagał się Odwołujący to tym samym, w tym zakresie zrealizowało się żądanie odwołania. W

konsekwencji, rozpoznawanie zarzutu nr 3 stało się bezprzedmiotowe, a więc jak stanowi Pzp – zbędne.

Izba ustaliła:

Zamawiający pismem z dnia 21 grudnia 2022r. działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1) Pzp w związku z tym, iż

zaproponowana przez tych wykonawców w ofercie cena jest niższa o ponad 30% od wartości zamówienia ustalonej

przed wszczęciem postępowania, Zamawiający wezwał Konsorcjum oraz wykonawcę Toolla do złożenia wyjaśnień, w

tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub jej istotnych części składowych dotyczących złożonej oferty:

„Zamawiający informuje, że przedmiotowe wyjaśnienia muszą

być poparte stosownymi dowodami, z których będzie w sposób czytelny oraz niepodlegający wątpliwościom wynikało, iż

przedstawiona w ofercie cena nie jest w sposób zamierzony zaniżona i nieadekwatna do rzeczywistej wartości

zamówienia.

Lakoniczne wyjaśnienia, nie zawierające przydatnych informacji dla oceny oferty, potwierdzają rażąco niską cenę.

Wykonawca, składając wyjaśnienia, powinien więc wskazać, co spowodowało możliwość obniżenia ceny oraz stopień, w

jakim cena została obniżona dzięki wskazanym czynnikom. Należy wskazać takie czynniki, które mają wymierne

przełożenie na cenę. Należy przy tym uzasadnić w jaki sposób i w jakim stopniu ich istnienie przekłada się na obniżenie

kosztów wykonania zamówienia.

Wyjaśnienia powinny być jak najbardziej szczegółowe i powinny zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na cenę (w

tym wykazanie zysku), tak aby nie pozostawiały wątpliwości, co do prawidłowego jej wyliczenia.

Ponadto przedłożone wyjaśnienia powinny dotyczyć w szczególności:

- zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być

niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie

przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych

właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

- zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w

którym realizowane jest zamówienie;

Powyższe wyjaśnienia są niezbędne Zamawiającemu do ustalenia, czy Państwa oferta zawiera rażąco niską cenę.

Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na Wykonawcy.”.

Odpowiadając na powyższe wezwania Konsorcjum wskazało: „W kalkulacji ceny wskazanej w ofercie przyjęliśmy

podział kosztów na:

1. Bezpośrednie w postaci wynagrodzeń osób pracujących przy projekcie,

2. Pośrednie pokrywające amortyzację infrastruktury, koszty subskrypcji chmury i w szczególności także

oczekiwany zysk.

Koszty bezpośrednie to koszty wynagrodzeń wypłacanych naszym pracowników w formie dowolnej umowy o współpracy

(umowa o pracę, umowa cywilnoprawna, współpraca na zasadzie b2b). Odpowiednio w przypadku poszczególnych form

współpracy przyjęliśmy: a) Umowa o pracę – koszty wynagrodzenia pracownika wraz ze składkami odprowadzanymi po

stronie pracodawcy oraz koszt urlopu i antycypowany poziom zwolnień lekarskich, b) Umowa cywilnoprawna – koszty

wynagrodzenia pracownika wraz ze składkami odprowadzanymi po stronie pracodawcy,

c) Umowa o współpracy b2b – koszty wynagrodzenia w kwocie netto (bez podatku VAT).

Do każdej formy umowy doliczyliśmy odpowiednio koszty pakietu benefitów należnych współpracownikowi. Do pracy nad

projektem zostaną skierowane osoby z dużym doświadczeniem i wiedzą wymaganymi przez zapisy zapytania, ale też

gwarantujące efektywne wykonanie prac i zakończenie projektu w oczekiwanym czasie z sukcesem.

Zaproponowana kompozycja zespołu to:

a) 11 osób w pełnym wymiarze czasu pracy w zespole wytwórczym

b) 1 osoba odpowiadająca za zarządzanie projektem i koordynująca komunikację z InnoBaltica (pozycja ujęta w

ramach kalkulacji kosztów pośrednich).

Powyższe liczby oznaczają liczbę odpowiedników pełnych „etatów”, natomiast mogą się różnie kształtować w

zależności od fazy projektu. Na bazie założonego kształtu zespołu obliczyliśmy średni koszt jednego osobodnia pracy

(uwzględniając odpowiednio urlopy w przypadku osób pracujących na umowę o pracę). Wyliczona średnia została

zaokrąglona w górę do 950 PLN za jeden dzień pracy. Wskazana średnia stawka jak i także jednostkowe stawki są

zdecydowanie wyższe niż wynikające z przepisów ustalających minimalne wynagrodzenie za pracę, a także pozwalają

na zatrudnienie specjalistów z odpowiednimi kwalifikacjami zgodnymi z wymaganiami wskazanymi w SIWZ, których

wynagrodzenie jest rynkowe.

Równolegle, bazując na zapisach SIWZ oraz naszym dużym doświadczeniu w obszarze tworzenia systemów

informatycznych określiliśmy estymowaną pracochłonność poszczególnych etapów prac (…) SUMA 1562.

Szczegółowe rozbicie na poszczególne zadania oraz na poszczególne produkty prac możemy dostarczyć w przypadku

takiej konieczności. Biorąc pod uwagę średni koszt oraz szacowaną pracochłonność koszty bezpośrednie wyniosą

1.483.900 PLN.

Koszty pośrednie projektu składają się z kilku podstawowych pozycji, zgodnie z poniższą tabelą.

Koszt

pośredni

Amortyzacja

sprzętu

biurowego

Najem

Opis kosztu

Kwota

kosztu

8000

Do kalkulacji przyjęto średnie ceny komputerów oraz innych urządzeń wykorzystywanych przez naszych

pracowników oraz okres amortyzacji przez 7 miesięcy

powierzchni Aktualnie posiadamy stosowną powierzchnie biurową, a kwota została policzona poprzez alokację

powierzchni przeznaczonej dla zespołu pracującego na rzecz

28000

biurowej

InnoBaltiki w stosunku do całkowitej liczby współpracowników przez okres trwania projektu.

Koszt infrastruktury

nieprodukcyjnej

65000

Koszt pokrywa subskrypcje w ramach chmury obliczeniowej jak i

niezbędne narzędzia developerskie

Zarządzanie projektem

i

Przyjęto jedną osobę pracującą w wymiarze 120 dni roboczych w trakcie projektu ze stawką 1200

komunikacja

PLN za dzień roboczy

Podróże

służbowe,

koszty backoffice

Koszty przejazdów, diet i funkcji backoffice

Bufor bezpieczeństwa Kwota założona na niezaplanowane

oraz gwarancja

wydatki lub niedoszacowanie niektórych pozycji kosztowych

Zakładany zysk

Przyjęty zakładany zysk na realizacji

projektu

SUMA KOSZTÓW POŚREDNIYCH

144000

11100

90000

260000

606100

Warto w tym momencie podkreślić przyjęte założenia:

1. Do realizacji zamówienia zostanie przeznaczony zespół złożony z 11 specjalistów dziedzinowych

legitymujących się kompetencjami, których wymaga Zamawiający i które zostały przedstawione w Sekcji III

Ogłoszenia o zamówieniu. W naszej ocenie taki zespół (w składzie większym niż wymagany przez

Zamawiającego) zrealizuje w całości zamówienie w wymaganym przez Zamawiającego terminie. Oprócz

powyższego zespołu zakładamy obecność project managera w pełnym wymiarze czasu przez znaczący czas

realizacji projektu.

2. ITSurance Group Sp. z o.o. posiada dojrzale i efektywne procesy produkcji oprogramowania oparte na

metodyce SCRUM. Procesy zakładają duży poziom automatyzacji prac, w szczególności CI/CD.

3. Posiadamy własne sprawdzone wzorce projektowe oraz komponenty oprogramowania, które zostaną

wykorzystane w trakcie realizacji zamówienia.

4. W naszej ocenie zapewnienie wymaganych przez Zamawiającego narzędzi możliwe jest przy wykorzystaniu

bezpłatnych narzędzi typu open source, przykładowo Apache Kafka, Metabase, Pentaho. Niniejsze znacząco

obniża koszty licencji, ale też późniejszego utrzymania w długiej perspektywie czasu podczas liczenia TCO.

5. ITSurance jest firmą działającą zgodnie z metodykami zwinnymi przy bardzo płaskiej strukturze. Dzięki

powyższemu posiadamy bardzo niskie koszty administracyjne i też bardzo niski poziom rotacji współpracowników.

6. Wycena pracochłonności projektu została wykonana metodą ‘bottom up’, a następnie sprawdzona poprzez

porównanie z podobnymi projektami realizowanymi we wcześniejszym okresie.

7. Projektowany zysk z realizacji projektu pozwala uzyskać satysfakcjonującą nas marżę. Warto tu też dodać, że

oczekujemy, iż znakomita większość kwoty „bufora bezpieczeństwa” również powinna zostać skonwertowana na

zysk. Założenia dotyczące pracochłonności przyjęto zgodnie z podejściem ostrożnościowym. Odnosząc się do

kwestii zgodności skalkulowanej ceny z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do

ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej

ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw („Wynagrodzenie minimalne”), z którymi związane jest

realizowane zamówienie oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,

obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie oświadczam co następuje:

- większość członków zespołu realizującego zamówienie współpracuje z nami na wyłączność w oparciu o

umowę cywilnoprawną lub własne podmioty gospodarcze działające w różnych formach prawnych, dając nam

możliwość wykorzystania pełnego zaangażowania czasowego współpracowników. Osoby współpracujące z nami

w oparciu o wskazane umowy osiągają dochody znaczące powyżej odpowiednika Wynagrodzenia minimalnego.

- część osób wchodząca w skład Zespołu zatrudniona jest w ITSurance Group Sp. z o.o. na podstawie umowy o

pracę, a ich wynagrodzenie jest wyższe niż Wynagrodzenie minimalne.

Chcielibyśmy jeszcze na końcu wspomnieć kilka słów nt. metodyki naszej pracy ukształtowanej przez wieloletnie

doświadczenie we współpracy z sektorem finansowym, który jest bardzo wymagającym klientem. Poniższa dojrzała

metodyka pozwala nam pracować w sposób bardzo efektywny, a tym samym optymalny kosztowo.

Proponujemy od początku projektu pracę zgonie z metodyka SCRUM, w stałych sprintach dwutygodniowych. Długość

sprintu jak i inne aspekty metodyki pracy, Strony dopracują podczas samego projektu i mogą ewoluować. Niemniej

inicjalna propozycja wynika ze zrównoważenia czasu poświęconego na efektywne programowanie oraz czasu

poświęconego na proces wdrażania. Zaproponowane rozwiązanie sprawdziło się w przypadku prac z wieloma innymi

klientami. Metodyka Scrum bardzo dobrze adresuje bieżące potrzeby biznesowe, skraca time-tomarket, zwiększa

zadowolenie, obniża koszty. Niemniej pewną ułomnością metodyki jest jej krótkowzroczność. Dlatego z naszej strony

oprócz spojrzenia na konkretny sprint zawsze patrzymy na spójność architektury biznesowej i architektury technicznej.

Efektem takiego podejścia jest wytworzone spójne rozwiązanie, tanie i łatwe w utrzymaniu. Dlatego przywiązujemy dużą

wagę do wytworzenia dokumentacji HLD i LLD. Zasadniczo sugerujmy, by po każdym sprincie następowało wdrożenie

produkcyjne. A zatem testy regresyjne i samo wdrożenie. Oczywiście powyższe ma znaczenie dopiero po produkcyjnym

uruchomienia pierwszej wersji (MVP). W przypadku funkcjonalności wymagających dłuższych prac niż jeden sprint mogą

wejść na produkcję w postaci zaślepionej lub mogą być rozwijane z boku do głównego nurtu (branch) i są łączone do

głównej gałęzi dopiero w sprincie, w którym planowane jest ich wydanie.

W ramach prowadzonych prac planujemy wykorzystać następujące narzędzia:

- JIRA – zarządzanie backlogiem i powiazaniami pomiędzy zadaniami, bieżące śledzenie postępów i błędów

- Confluence – zarządzanie dokumentacją

- Enterprise Architect lub podobne – wizualizacja diagramów, architektura techniczna i procesowa/biznesowa

- System kontroli wersji kodu (np. GIT) ze wsparciem mechanizmu recenzji kodu

Powyższa lista pomija narzędzia stricte techniczne jak Jenkins, Selenium. Doświadczenie zdobyte podczas podobnych

projektów wskazuje, iż od samego początku projektu warto zatroszczyć się o spójny wygląd i zachowanie aplikacji.

Jesteśmy przekonani, że czas poświęcony na początku projektu na przygotowanie interaktywnych prototypów

zaprocentuje na dalszych etapach poprzez:

- Spójny interfejs użytkownika, a zatem łatwiejszy proces wdrożenia nowych użytkowników.

- Krótszy time-to-market wdrażania nowych funkcjonalności/zmian dzięki wykorzystaniu biblioteki gotowych

komponentów i uniknięciu dyskusji za każdym razem o podobnych elementach. Tym samym obniżą się koszty

rozwoju Platformy.

W celu przygotowanie spójnego uproszczonego System Design, zaangażujemy nasz wykwalifikowany zespół składający

się z doświadczonego Designera UX/UI oraz Architekta. Zespół jest w stanie przeprowadzić u Zamawiającego serię

warsztatów, aby zrozumieć na czym Państwu zależy i dokonać tzw. audytu identyfikacji wizualnej. W wyniku audytu

zostanie Państwu zaproponowana wizja spójnej komunikacji wizualnej, a po jej zatwierdzeniu zostaną przygotowane

składowe uproszczonego Design Systemu (m.in. Style Guide).

Finalnie na bazie wymagań biznesowych i warsztatów z użytkownikami, zespół zaproponuje na bazie System Design,

także wygląd Platformy będącej przedmiotem zamówienia. Warto tu podkreślić, że przed implementacją większych

funkcjonalności będziemy udostępniać „klikane” demo celem sprawdzenia czy strony dobrze się zrozumiały oraz

weryfikacji czy zaproponowany UX spełnia oczekiwania.”.

Odpowiadając na wezwanie wykonawca Toolla wskazał: „w załączeniu przesyłamy (w pliku Excel) szczegółowe

wyliczenie kosztów projektu (użyte podczas sporządzania złożonej przez nas oferty), w tym kosztów pracy dla

specjalistów o poszczególnych funkcjach w ramach zespołu deweloperskiego. Wyliczenie określa szacowaną liczbę

osobotygodni potrzebnych do wykonania poszczególnych zadań, w kolejnych etapach określonych w Opisie Przedmiotu

Zamówienia przez osoby wykonujące określone funkcje w zespole Toolla Sp. z o. o., koszty osobowe związane z

zarządzaniem projektem, koszty związane z licencjami dla oprogramowania i środowiska deweloperskiego, koszty

obsługi gwarancyjnej oraz zastosowaną marżę.

Przy wyliczeniach założono koszty pracy wskazane w Tabeli 1 poniżej dla specjalistów o określonych funkcjach.

Tabela 1: Koszty pracy dla poszczególnych funkcji specjalistów w Toolla Sp. z o. o., dla pełnego wymiaru godzin pracy.

Funkcja specjalisty

Projektant UX (User Experience), Projektant UI

(User Interface)

Specjalista Data & Analysis

Architekt IT, BI/DW Developer, BI developer,

Specjalista

działu

Całkowity

miesięczny koszt Całkowity tygodniowy koszt

pracodawcy (PLN)

pracodawcy (PLN)

12.000,00

2.857,14

Średnia skuteczna stawka

godzinowa (PLN)

71,71

22.500,00

23.500,00

5.357,14

5.595,24

134,46

140,44

developerski Data&Analytics

BI report & visualization

21.500,00

5.119,05

128,49

developer, Frontend developer

Tester oprogramowania

12.000,00

2.857,14

71,71

Specjalista ds.

9.000,00 2.142,86 53,78

dokumentacji technicznej

Stawki przedstawione w Tabeli 1 spełniają ustawowe wymagania w zakresie minimalnej stawki godzinowej (wynoszącej

22,80 zł/23,50 zł w latach 2022-23) oraz minimalnego wynagrodzenia za pracę (wynoszącego 3010 zł brutto (całkowity

koszt pracodawcy: 3671,61 zł) w 2022 r. oraz 3490 zł / 3600 zł brutto (całkowity koszt pracodawcy: 4257,09 zł / 4391,28

zł) w 2023 r. Na całkowity koszt pracodawcy składają się: wynagrodzenie brutto pracownika oraz składki pracodawcy na

ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, FP, FGŚP oraz PPK).

Tabela 2 poniżej zawiera szacowanie osobo-tygodni dla poszczególnych funkcji specjalistów, potrzebnych do wykonania

zamówienia (zgodnie z szczegółowym wyliczeniem w załączonym pliku Excel)

Tabela 2: Osobo-tygodnie dla poszczególnych funkcji specjalistów w Toolla Sp. z o. o. potrzebne do wykonania

zamówienia.

Funkcja specjalisty

Osobotygodnie, Osobotygodnie,

Zadanie 1

Zadanie 2

W sumie: Projektant UX (User Experience) + Projektant UI (User Interface) 57,2

Specjalista Data & Analysis

W sumie: Architekt IT + BI/DW Developer + BI developer +

75,1

0,8

2,5

86,6

2,6

Specjalista działu developerski

Data&Analytics

W sumie: BI report & visualization developer + Frontend developer

Tester oprogramowania

Specjalista ds. dokumentacji technicznej

Koszt pracy Project Managera w trakcie trwania projektu wyceniono na 155.158,93 zł netto (przy założonym, typowym

wskaźniku wynoszącym 11% kosztów personelu deweloperskiego) oraz 1 pełny etat Project Managera (dla

szacowanego czasu trwania projektu równego 7 miesięcy). Miesięczny koszt Project Managera (pełny wymiar

godzinowy) to 22,000 zł.

Koszty utrzymania środowiska deweloperskiego, specjalistycznego oprogramowania do tworzenia raportów i

dashboardów BI, koszty amortyzacji sprzętu i koszty administracyjne w trakcie trwania projektu wyceniono na 92.000,00

zł netto. Całkowite koszty obsługi gwarancyjnej (w całym okresie gwarancyjnym) wyceniono na 306.840,01 zł, stosując

wskaźnik 18.5% kosztów dewelopmentu. Do wyceny dodano marżę w wysokości 491.358,66 zł netto (patrz plik Excel w

załączeniu).

Szczegółowe porównanie wyceny kosztu poszczególnych elementów zamówienia i wskazanie o ile wycena Toolla Sp. z

o. o. różni się od wyceny, w oparciu o którą Zamawiający ustalił wartość zamówienia przed wszczęciem postępowania,

byłoby możliwe gdyby Zamawiający udostępnił tę wycenę. (Toolla Sp. z o. o. nie wykonywała wstępnego szacowania

wartości zamówienia w ramach bieżącego postępowania na prośbę Zamawiającego.) Tym niemniej, możemy wskazać

czynniki, które pozwoliły nam zoptymalizować planowane koszty wykonania zamówienia i przedstawić ofertę o znacząco

niższej cenie, w stosunku do ustalonej przez Zamawiającego wartości zamówienia. Kluczowe czynniki to:

• Technologia wykonania narzędzi webowych do generowania raportów oraz

interaktywnych narządzi Business Intelligence (BI) do tworzenia dashboardów analitycznych, w oparciu o gotowe

zaawansowane biblioteki do tworzenia raportów oraz gotowe podsystemy do generowania webowych, interaktywnych

aplikacji analitycznych typu BI, co pozwoliło na bardzo istotne obniżenie kosztów dewelopmentu dla warstwy

prezentacyjnej. Z drugiej strony, licencje dla wspomnianych gotowych narzędzi są bezterminowe i nieuzależnione od

liczby użytkowników końcowych, co pozwala na dalsze obniżenie kosztów.

• Znajomość elementów systemu wsparcia, w tym systemów CRM Bitrix24 oraz Jira SM, w tym doświadczenie

w wykorzystaniu interfejsów API dla obu systemów do komunikacji danych dotyczących zgłoszeń reklamacyjnych /

serwisowych oraz znajomość procesów wsparcia klienta w ramach systemu PZUM – pozwalające na istotne

obniżenie kosztów integracji z tymi systemami w celu automatyzacji generowania stosownych raportów BI.

• Dogłębna znajomość struktur danych definiujących sieć połączeń oraz rozkłady jazdy pojazdów komunikacji

publicznej, w tym formatów/standardów takich jak GTFS, NeTEx czy SIRI) oraz aplikacji webowych

wykorzystywanych przez Zamawiającego, które mogą zostać rozbudowane w celu prezentacji niektórych raportów

(w tym raportów mapowych), co bardzo istotnie przyczynia się do obniżenia planowanych kosztów wykonania

środowiska pośredniego do przetwarzania danych

transportowych oraz kosztów wykonania narzędzi do generacji raportów transportowych.

• Wieloletnie doświadczenie zespołu Toolla Sp. z o. o. w zakresie procesów i narzędzi ETL, projektowaniu i

tworzeniu systemów wykorzystujących hurtownie danych, systemów BigData oraz narzędzi i technologii ML/AI –

pozwalające na uzyskanie wyższej wydajności i skuteczności przy projektowaniu i wdrażaniu planowanego

systemu.”.

Izba zważyła:

Zgodnie z przepisem art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w

stosunku do przedmiotu zamówienia. Zgodnie z przepisem art. 224 ust. 5 Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie

zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. W myśl przepisu art. 224 ust. 6 Pzp odrzuceniu, jako

oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie,

lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Z ww. przepisów Pzp

wynika, że w przypadku wystosowania do wykonawcy wezwania do udzielenia wyjaśnień ceny lub kosztu, na wykonawcy

spoczywa obowiązek udowodnienia, że zaoferowana przez niego cena lub koszt nie zostały ustalone na rażąco niskim

poziomie. Oferta podlega odrzuceniu, jeżeli wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli

złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Jednakże podkreślić należy,

że punktem wyjścia do oceny złożonych przez wykonawców wyjaśnień, a także rozpoznania zarzutów odwołania

dotyczących rażąco niskiej ceny Konsorcjum i Toolla była treść wezwania z dnia 21 listopada 2022 r. Izba stwierdziła, że

w treści ww. pisma Zamawiający poza nakazaniem wykonawcom odniesienia się do zgodności z przepisami

dotyczącymi kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego nie

wskazał na żadne inne okoliczności, które winny być przez wykonawców wyjaśnione, nie skonkretyzował również

żadnych oczekiwań co do zakresu i szczegółowości wyjaśnień.

Przechodząc do rozpoznania zarzutów przypomnieć należy, że Odwołujący zarzucał, że Konsorcjum oraz Toolla

skalkulowali w ofercie niedostateczną liczbę osób skierowanych do realizacji zamówienia. Wskazywał na „zagrożenia”

dotyczące wybranych do realizacji zamówienia rozwiązań technologicznych (w szczególności oprogramowanie opensource) oraz na niedoszacowanie kosztów związanych z udzieleniem gwarancji na przedmiot umowy. Zarzucał ponadto,

że wyjaśnienia są lakoniczne, a także, że wykonawca Toolla nie przedłożył dowodów na poparcie argumentów zawartych

w wyjaśnieniach.

Odnosząc się do wyjaśnień złożonych przez Konsorcjum wskazać należy, że Izba nie znalazła podstaw do uznania, że

cena oferty Przystępującego jest rażąco niska. Izba oceniając wyjaśnienia Konsorcjum kierowała się przede wszystkim

treścią wezwania i uznała, że w przedmiotowym przypadku Przystępujący odniósł się do wszystkich zagadnień

podniesionych w wezwaniu, ponieważ przedstawił założenia w zakresie kosztów pracy, na co przedłożył Zamawianemu

stosowne dowody. Wyjaśnienia potwierdziły, że cena w tym zakresie jest skalkulowana w sposób prawidłowy, z

uwzględnieniem wymogów wynikających z odpowiednich przepisów prawa.

W ocenie Izba również powoływanie się przez Konsorcjum na posiadane doświadczenie miało wpływ na ocenę

wyjaśnień tego wykonawcy. Nie sposób bowiem uznać, że podmiot profesjonalnie działający na rynku IT, biorący udział w

postępowaniach o podobnym przedmiocie, w sposób nieprawidłowy ocenił koszty związane w koniecznością

zapewnienia Zamawiającemu 6 letniej gwarancji, jak również wykonaniem zamówienia w określonym czasie.

Odnosząc się do kosztów gwarancji, które w ocenie Odwołującego zostały rażąco niedoszacowane, to po pierwsze

wskazać należy, że konieczność wyjaśnień tej kwestii nie wynikała z wezwania Zamawiającego. Ponadto, Izba

stwierdziła, że Odwołujący pomimo wskazywania na konieczność zapewnienia znacznego zaangażowania personelu,

nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego awaryjność systemu oferowanego przez Przystępującego, co

uzasadniać by mogło poczynione przez niego założenia w tym zakresie. Tym samym, wobec braku dowodów, Izba w

całości podzieliła stanowisko Przystępującego, że nie sposób przyjąć, by obsługa gwarancyjna była tak pracochłonna w

przypadku oprogramowania, które już działa produkcyjnie i wymagała tak znacznego zaangażowania czasowego jak

wskazał Odwołujący. Ponadto, na co zwracał uwagę zarówno Zamawiający jak i Przystępujący gwarancja zgodnie z

wymaganiami Zamawiającego nie pokrywa usług serwisu w zakresie aktualizacji oprogramowania czy wsparcia

użytkowników (service desk). Podkreślić należy, że zdaniem Izby, Przystępujący jako twórca oprogramowania ma pełną

wiedzę odnośnie jego awaryjności oraz czasu niezbędnego, w tym zaangażowania personelu do zapewnienia

prawidłowego działania systemu i obsługi gwarancyjnej. Co więcej Przystępujący odpowiadając na zarzuty zawarte w

odwołaniu w sposób szczegółowy, jasny i precyzyjny wyjaśnił sposób, w jaki szacował koszty z tym związane. W

konsekwencji Izba uznała, że wieloletnie doświadczenie Przystępującego w realizacji podobnych usług, ma takie

znaczenie, że Wykonawca ten wykorzystując nabytą wiedzę potrafi precyzyjnie wyszacować faktyczne koszty

wykonania zamówienia, w tym koszty związane koniecznością zapewnienia gwarancji. Postępowanie odwoławcze także

wykazało, że Przystępujący realizuje analogiczne zamówienia, jak wskazał nawet 10-krotnie bardziej skomplikowane niż

system będący przedmiotem niniejszego zamówienia, dlatego też logicznym jest, że Wykonawca posiada niezbędną

wiedzę odnośnie kosztów związanych z personelem, zapewnieniem obsługi gwarancyjnej, czy też kosztami pośrednimi i

logistycznymi wykonania zamówienia. Doświadczenie to, w ocenie Izby, pozwalało również Przystępującemu

oszacować niezbędną ilość osób potrzebnych do terminowego wykonania zamówienia. Nie sposób natomiast przyjąć,

że tylko szacunki Odwołującego w tym zakresie są prawidłowe i na ich podstawie należy oceniać realność i rzetelność

wyceny ofert pozostałych wykonawców. Fakt, że Odwołujący potrzebuje znacznie więcej osobogodzin, aby wykonać

zamówienia, nie oznacza, że Przystępujący, nie jest w stanie wykonać tego w założonym przez siebie czasie i składzie

osobowym. Również w ocenie Izby realność założeń w zakresie zaangażowania personelu pośrednio potwierdza

kalkulacja wykonawcy Toolla, który również do realizacji zamówienia przewidział analogiczny skład osobowy oraz

zbliżoną liczbę osobodni.

Izba stwierdziła ponadto, że Odwołujący nie wykazał niedoszacowania kosztów związanych z zastosowaniem przez

Konsorcjum narzędzi open source. Odwołujący nie złożył jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego w jakiej

prezentowane przez niego stanowisko, nie wykazał też wysokości ewentualnego niedoszacowania oferty w tym zakresie.

Zaznaczenia wymaga, że „odwrócony” rozkład ciężaru dowodu nie powoduje, że Odwołujący pozostaje całkowicie

zwolniony z obowiązku wskazania podstaw faktycznych zarzutu i przedstawienia dowodów na ich poparcie.

W konsekwencji Izba uznała, że wiedza uzyskana przez Przystępującego przy realizacji podobnych zamówień pozwoliła

mu na zaoferowanie ceny konkurencyjnej uwzględniającej wszystkie aspekty zamówienia, a treść udzielonych wyjaśnień

odpowiadała treści wezwania Zamawiającego z dnia 21 listopada 2022r. W ocenie Izby złożone wyjaśnienia są rzetelne i

w sposób konkretny odnoszą się do czynników, które spowodowały obniżenie ceny oferty. Ponadto w zakresie

wezwania, wyjaśnienia zostały poparte dowodami: fakturami VAT, listą płac, a także umową najmu powierzchni biurowej i

nie sposób ich uznać za lakoniczne. Powołanie się na sposób realizacji zamówienia przy wykorzystaniu odpowiednich

narzędzi, w ocenie Izby pozwolił Zamawiającemu poznać założenia, które wykonawca wziął pod uwagę kalkulując cenę

oferty.

W związku z powyższym nie sposób uznać, że oferta Konsorcjum podlegać powinna odrzuceniu na podstawie art. 226

ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp, co skutkować musiało oddaleniem zarzutu jako bezzasadnego.

Izba za niezasadne uznała także zarzuty Odwołującego dotyczące wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez

Toolla. Izba ponownie wskazuje, że oceniając wyjaśnienia złożone przez Toolla kierowała się przede wszystkim treścią

wezwania i uznała, że w

przedmiotowym przypadku wykonawca odniósł się do wszystkich zagadnień podniesionych w wezwaniu, ponieważ

przedstawił założenia do kalkulacji kosztu zatrudnienia, na co przedłożył Zamawianemu stosowne dowody. Wykonawca

ten złożył również Zamawiającemu plik Excel, w którym w sposób szczegółowy w kilkudziesięciu pozycjach wskazał, na

wszystkie założenia uwzględnione przy kalkulacji ceny oferty. Wykonawca ten w sposób szczegółowy odniósł się do

kosztów związanych z kosztami pracy, w tym wyjaśnił sposób kalkulacji w zakresie osobotygodni.

W zakresie dowodów Izba stwierdziła, że wykonawca Toolla nie załączył do wyjaśnień żadnych dowodów na poparcie

swojej argumentacji, jednakże w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak ten nie mógł skutkować uwzględnieniem

zarzutu. Wykonawca ten, zdaniem składu, odniósł się i w sposób rzetelny przedstawił wyjaśnienia w zakresie żądanym

przez Zamawiającego.

W konsekwencji Izba zarzut oddaliła, podtrzymując argumentację co do zaangażowania personelu i kosztów gwarancji

przedstawioną w odniesieniu do wyjaśnień Konsorcjum. W ocenie Izby nie sposób podzielić stanowiska Odwołującego,

że Toolla w sposób nieprawidłowy skalkulował cenę oferty. Izba stwierdziła, że po pierwsze Toolla jako podmiot

profesjonalnie prowadzący działalność na rynku IT posiada doświadczenie pozwalające mu po pierwsze wycenić koszty

świadczenia gwarancji, oraz czasu niezbędnego do wykonania przedmiotu zamówienia. Okoliczność tą potwierdza fakt,

że zarówno Toolla jak i Konsorcjum przewidzieli do realizacji zamówienia taką samą liczbę osób i zbliżony czas.

Podkreślić należy, że nie można przyjąć, że tylko i wyłącznie szacunki Odwołującego są rzetelne i prawidłowe i na ich

podstawie należało oceniać realność ceny oferty Toolla. W związku z tym Izba oddaliła dowód z dokumentu złożonego

przez Odwołującego na rozprawie dotyczącego szacowania pracochłonności.

Ponadto wskazać należy, że Izba stwierdziła, że z uwagi na brak definicji „dowodu”, oświadczenia własne Konsorcjum i

Toolla mogą być uznane za wypełniające normę z art. 224 ust. 1 Pzp w zakresie konieczności „udowodnienia”, jeśli wraz

ze złożonymi wyjaśnieniami uwiarygadniają zaoferowaną cenę. W ocenie Izby, złożone przez obu wykonawców

oświadczenia oraz kalkulacje cenowe są precyzyjne, konkretne i wykazują realność ceny oferty, a przede wszystkim

odpowiadają merytorycznie treści wezwania Zamawiającego.

Co do kwestii braku szczegółowości przedstawionych kalkulacji cenowych, to zaznaczenia wymaga, że wezwanie

skierowane do wykonawców sprowadzało się w istocie do powołania się na przepis art. 224 ust. 2 pkt 1 i ust. 6 Pzp.

Zamawiający w wezwaniu do wyjaśnień nie sprecyzował elementów ceny oferty, które wymagają szerszego wyjaśnienia.

Nie wskazał również jak szczegółowego rozbicia ceny ofertowej oczekuje dla stwierdzenia jej realności. W konsekwencji

powyższego wykonawcy złożyli wyjaśnienia w takim zakresie, w jakim uważali za wystarczający dla udowodnienia, że

cena ich oferty gwarantuje należyte wykonanie zamówienia i jest wiarygodna. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem

Izby, skierowanie ogólnego wezwania do wykonawcy rodzi po jego stronie uprawnienie do sformułowania wyjaśnień na

tyle szczegółowych, aby potwierdzały wykonanie zamówienia po cenie rynkowej, zgodnie z wymaganiami

Zamawiającego (tak też: wyrok KIO z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt: KIO 1399/14). Nie mniej jednak zauważyć należy,

że kalkulacja Toolla obejmowała kilkadziesiąt pozycji, a więc nie sposób jej uznać za mało szczegółową, natomiast w

kalkulacji Konsorcjum zostały wskazane niezbędne koszty związane w ustaleniem wysokości ceny.

W ocenie Izby złożone wyjaśnienia czynią zadość wezwaniu Zamawiającego, są rzetelne, konkretne, uwzględniają

wszystkie czynniki kosztotwórcze, a także w wiarygodny sposób uzasadniają zaoferowaną cenę w związku z czym nie

ma podstaw do odrzucenia oferty Konsorcjum i Toolla. Ponadto, Izba stwierdziła, że również pośrednio złożone jako

dowodów przez Zamawiającego dowody potwierdzają realność cen wykonawców.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. b) Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty

Konsorcjum pomimo niewykazania spełnienia warunków udziału w postepowaniu ewentualnie art. 128 ust. 1 Pzp

poprzez zaniechanie wezwania Konsorcjum do poprawienia lub uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych

dotyczących spełnienia warunku zdolności technicznej i zawodowej pomimo, że złożone przez niego środki są

niekompletne i zawierają błędy, a w konsekwencji nie potwierdzają one spełnienia ww. warunku (w razie oddalenia

zarzutu nr 1 odwołania), Izba ustaliła:

Zamawiający w punkcie pkt VIII.1.4 lit. a) SWZ określił warunek dotyczący zdolności technicznej i zawodowej wykonawcy:

„Co najmniej dwa Projekty zakończone poprawnym wdrożeniem i dotyczące: wytworzenia oraz implementacji narzędzi

integracji danych rozproszonych przestrzennie (tj. z minimum dwóch odrębnych lokalizacji), a także implementacji

narzędzi wizualizacji tych danych co najmniej na mapach i grafach oraz w tabelach, przy czym co najmniej jeden Projekt

za co najmniej 2 500 000,00 zł brutto.”. W celu potwierdzenia spełnienia ww. warunku Zamawiający wymagał złożenia

wykazu usług oraz referencji.

W wykazie usług stanowiącym załącznik nr 3 do SWZ Zamawiający oczekiwał podania nazwy usługi wykonawca

zobowiązany był ująć w kolumnie „nazwa usługi” informacje pozwalające na ocenę warunków określonych w Rozdziale

VIII ust. 1 pkt 4 lit. a).

W złożonym przez Konsorcjum wykazie usług podał on następujące usługi referencyjne na potwierdzenie spełnienia

warunku udziału w postępowaniu:

1) Portal Konsultanta prezentujący dane w postaci wizualnej (grafy) jak i tabelarycznej agregujący wiele źródeł

danych jak hurtownia danych i systemy źródłowe.

Jako potwierdzenie należytego wykonania zamówienia, Konsorcjum przedłożyło list referencyjny z dnia 8 grudnia 2022r.,

w którym zamawiający – spółka Prudential International Assurance plc S.A. wskazał, że spółka „ITSurance uczestniczyła

w zaprojektowaniu, oprogramowaniu, wdrożeniu i uruchomieniu:

- hurtowni danych integrującej dane transakcyjne z oddziałów lokalnych Prudential,

- portalu dla pośredników ubezpieczeniowych, zawierającego rozbudowany zestaw narzędzi raportowych

bazujących na zintegrowanych danych (z DWH) wizualizujących przekrojowo wskaźniki sprzedażowe w postaci

tabel, wykresów oraz grafów,

- portalu dla klientów firmy ubezpieczeniowej.”.

2) System „ANGUS” jako system klasy ERP opracowany na lecenie firmy Sfinks Polska S.A. przeznaczony do

centralnego zarządzania siecią punktów sprzedażowych (w tym przypadku restauracji). System został wdrożony

w restauracjach zarządzanych przez największą polską sieć restauracji (ponad 120 punktów). Jest to rozwiązanie:

modułowe, otwarte, skalowalne (w układzie pionowym i poziomym), przygotowane w oparciu o nowoczesne

rozwiązania technologiczne. System zapewnia pełną synchronizację danych pomiędzy wszystkimi punktami,

umożliwiając jednocześnie pracę w przypadku braku połączenia z serwerami centralnymi. System zapewnia

możliwość raportowania zarówno wizualnego (mapy, grafy) jak i też tabelarycznego danych pochodzących z

różnych rozproszonych źródeł.

Jako potwierdzenie należytego wykonania zamówienia Konsorcjum przedłożyło Zamawiającemu list referencyjny z 16

listopada 2022r., w którego treści spółka Sfinks Polska S.A. wskazała, że „firma Iconten sp. z o.o. z siedzibą w

Warszawie wykonała i wdrożyła w latacj 2017-2022 w Sfinks Polska S.A. system o nazwie „Angus” przeznaczony do

zarządzania siecią rozporoszonych punktów restauracyjnych, z którego Spółka aktualnie korzysta w centrali i punktach

gastronomicznych, którymi zarządza. System pokrywa w szczególności funkcjonalności integracji danych

rozproszonych przestrzennie z około 100 lokalizacji, a także posiada narzędzia wizualizacji tych danych na mapach,

grafach i w tabelach”.

Izba dodatkowo ustaliła również, że w piśmie z dnia 15 grudnia 2022r. Przystępujący wyjaśnił, że: „ITSurance w latach

2019-2022 zrealizowała na rzecz Prudential usługi opisane w Liście Referencyjnym, polegające na zaprojektowaniu,

oprogramowaniu, wdrożeniu i uruchomieniu m.in. portalu dla pośredników ubezpieczeniowych, zawierającego

rozbudowany zestaw narzędzi raportowych bazujących na zintegrowanych danych

wizualizujących przekrojowo wskaźniki sprzedażowe w postaci tabel, wykresów i grafów (portal został określony w

Wykazie usług, jako Portal Konsultanta). Należy podkreślić, że nie tylko Portal Konsultanta, lecz wszystkie wymienione w

Liście Referencyjnym usługi zrealizowane przez ITSurance wypełniają w pełni wymogi Zamawiającego w zakresie

potwierdzenia zdolności technicznej i zawodowej Wykonawcy wymienione w Rozdziale VIII ust. 1 pkt 4 lit. a) SWZ, tj.

zakończyły się poprawnym wdrożeniem i w ich ramach nastąpiło wytworzenie oraz implementacja narzędzi integracji

danych rozproszonych przestrzennie (tj. z minimum dwóch odrębnych lokalizacji), a także implementacja narzędzi

wizualizacji tych danych co najmniej na mapach i grafach oraz w tabelach. Portal Konsultanta został produkcyjnie

uruchomiony w dniu 30.04.2020 r. i dlatego wskazaliśmy taką datę. W późniejszych miesiącach i latach następował i

nadal następuje dalszy rozwój poprzez integrację kolejnych obszarów danych czy udostępnienie kolejnych widoków.

Wartość usług świadczonych przez ITSurance na rzecz Prudential w samym tylko roku 2021 wyniosła ponad 3.000.000

zł i taka kwota została wpisana w przesłanym Zamawiającemu Wykazie usług. Na życzenie Zamawiającego jesteśmy

gotowi podać wartość usług świadczonych przez ITSurance na rzecz Prudential do dnia 30.04.2020 r., tj. do dnia

wdrożenia Portalu Konsultanta.

Należy podkreślić, że podstawową usługą referencyjną konsorcjum firm ITSurance (Lider) i Iconten Sp. z o.o. (członek

konsorcjum), jest zrealizowana przez Iconten Sp. z o.o. na rzecz Sfinks Polska S.A. usługa w postaci systemu Angus.

Projekt o wartości netto 4.200.000,00 zł został zakończony poprawnym wdrożeniem i wypełnia wszystkie wymogi

określone przez Zamawiającego w Rozdziale VIII ust. 1 pkt 4 lit. a) SWZ, zarówno merytoryczne, jak również dot.

wartości Projektu. Przedstawiona przez ITSurance usługa w postaci Portalu Konsultanta jest drugim z Projektów

referencyjnych wymaganych przez Zamawiającego, wypełniającym w pełni wymogi merytoryczne, względem którego

Zamawiający nie formułuje jednak wymogu w postaci minimalnej wartości.”.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Izba stwierdziła, że zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

W ocenie Izby w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do kierowania przez Zamawiającego do Konsorcjum

wezwania w trybie art. 128 ust. 1 Pzp. Podkreślić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Zamawiający

prawidłowo ocenił, że Konsorcjum spełniło warunek udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, że wykaz usług stanowi

oświadczenie wykonawcy, że określona usługa referencyjna spełnia wymogi wynikające z warunku. Dokument ten wraz

z referencjami oraz dodatkowymi oświadczeniami i wyjaśnieniami z dnia 15 grudnia 2022r. umożliwiał Zamawiającemu

pozytywną weryfikację podmiotową Konsorcjum. W ocenie Izby skoro w wyniku udzielonych wyjaśnień z dnia 15 grudnia

2022r. wykonawca doprecyzował zakres usług referencyjnych i wyjaśnił, że „zakończyły się

poprawnym wdrożeniem i w ich ramach nastąpiło wytworzenie oraz implementacja narzędzi integracji danych

rozproszonych przestrzennie (tj. z minimum dwóch odrębnych lokalizacji), a także implementacja narzędzi wizualizacji

tych danych co najmniej na mapach i grafach oraz w tabelach” to Zamawiający miał pełną wiedzę w tym zakresie i mógł

ocenić spełnienie warunku przez Konsorcjum. Izba podzieliła pogląd wyrażony w wyroku KIO z 7 lipca 2017 r. (KIO

1316/17), co prawda wydany pod rządami poprzedniej ustawy Pzp, ale w dalszym ciągu zachowujący aktualność, że

„samodzielne złożenie zamawiającemu przez wykonawcę nowych dokumentów powinno być respektowane przez

zamawiającego i zamawiający powinien brać nowe dokumenty pod uwagę w trakcie oceny spełniania przez

wykonawców warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz do badania ofert. Zamawiający powinien

brać te dokumenty pod uwagę tak, jakby ich zażądał na zasadzie art. 26 ust. 3 p.z.p.”.

Brak użycia sformułowań wskazywanych przez Odwołującego w uzasadnieniu zarzuty, w treści wykazu usług oraz

referencjach nie może powodować stwierdzenia, że dana usługa nie zawierała w sobie elementów koniecznych w celu

wykazania się zdolnościami do realizacji przedmiotu zamówienia. Odwołujący nie przedłożył natomiast żadnego dowodu,

aby wykazać, że wbrew oświadczeniu wystawców referencji oraz Konsorcjum usługi referencyjne nie potwierdzały

spełnienia warunku udziału w postępowaniu.

Izba za zasadny uznała zarzut dotyczący naruszenia art. 18 ust. 3 Pzp poprzez zaniechanie ujawnienia całości

informacji zawartych w złożonych przez Toolla wyjaśnieniach ceny oferty pomimo, że wraz ze złożeniem tych

dokumentów wykonawca nie zastrzegł, że nie mogą być one udostępnione oraz nie wykazał, że stanowią one tajemnicę

przedsiębiorstwa.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania zarzutu wskazać należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 Pzp, postępowanie o

udzielenie zamówienia jest jawne. W myśl zaś art. 18 ust. 3 Pzp nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę

przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.

z 2022 r. poz. 1233 ze zm.; dalej: „uznk”), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie

mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Wyraźnego podkreślenia wymaga, że jedną z podstawowych zasad obowiązujących w systemie zamówień publicznych

jest zasada jawności postępowania, a ograniczenie dostępu do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie

zamówienia może zachodzić wyłącznie w przypadkach określonych ustawą, co wynika z art. 18 ust. 2 Pzp. Wyjątkiem

od tej zasady jest wyłączenie udostępniania informacji stanowiących tajemnicę

przedsiębiorstwa, na podstawie art. 18 ust. 3 Pzp. Jak wynika z powyższego przepisu, na wykonawcę nałożono

obowiązek wykazania Zamawiającemu przesłanek zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. W

konsekwencji rolą Zamawiającego w toku badania złożonych dokumentów jest ustalenie, czy wykonawca temu

obowiązkowi sprostał udowadniając, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zdaniem Izby

sformułowanie użyte przez ustawodawcę, w którym akcentuje się konieczność „wykazania” oznacza obowiązek dużo

dalej idący, niż tylko złożenie oświadczenie co do przyczyn objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, a już z

pewnością za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzające się deklaracji, że przedstawione

informacje spełniają określone w tym przepisie przesłanki, czy też przedstawienia ogólnikowych twierdzeń mających

uzasadnić zastrzeżenie.

Aby zatem wykazać skuteczność zastrzeżenia informacji, wykonawca Toolla zobowiązany był wykazać łączne

wystąpienie następujących przesłanek definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 11 ust. 2 uznk:

1) informacje mają charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inny posiadający

wartość gospodarczą,

2) informacje jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane

osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób,

3) uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności,

działania w celu utrzymania ich w poufności.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Izba stwierdziła, że wykonawca Toolla oprócz wskazania w

dokumencie stanowiącym plik Excel, że jest on poufny, nie przedłożył jakiegokolwiek uzasadnienia mającego na celu

wykazanie, że dokument ten zasługuje na ochronę, a tym samym nie sposób uznać, że wykazał on, że dokument ten

stanowi jego tajemnicę przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że Zamawiający naruszył przepisy 18 ust.

1 i 3 Pzp, przez zaniechanie ujawnienia dokumentu Excel załączonych przez Toolla do wyjaśnień rażąco niskiej

ceny.

Izba pomimo uznania zasadności zarzutów w tym zakresie, działając na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp oddaliła

odwołanie. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp Izba uwzględnia odwołanie, w całości lub w

części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik

postępowania o udzielenie zamówienia. W ocenie Izby naruszenie o takim skutku w rozpoznawanym przypadku nie

miało miejsca. W świetle powyższego przepisu, dla uwzględnienia odwołania, konieczne jest wykazanie dwóch

przesłanek:

1) naruszenie przepisów ustawy oraz

2) wykazanie, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Z powyższego wynika, że nie każde naruszenie przez Zamawiającego przepisów Pzp będzie skutkowało

uwzględnieniem odwołania, ale tylko takie, które w sposób istotny wpłynęło lub może wpłynąć na wynik postępowania o

udzielenie zamówienia. Wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego należy rozumieć przez pryzmat

pojęcia tego postępowania, a więc jako akt wyboru oferty tego wykonawcy, z którym zamawiający zawrze umowę w

sprawie zamówienia publicznego. Tak też orzekł Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt: IV

CSK 291/13. Innymi słowy – z wpływem naruszenia na wynik postępowania mamy do czynienia wyłącznie w sytuacji, w

której uwzględnienie zarzutów zawartych w odwołaniu prowadzi lub może prowadzić do wyboru jako najkorzystniejszej

oferty innego wykonawcy.

W ocenie Izby ewentualne ujawnienie informacji zawartych w tym dokumencie złożonym przez Toolla mogłoby

skutkować podniesieniem zarzutu zaoferowania przez niego rażąco niskiej ceny. Podkreślić zaś należy, że taki zarzut

został już przez Odwołującego w tym postępowaniu podniesiony. Uwzględniając powyższe, wskazać należy, że

ponowne więc podniesienie zarzutu na podstawie danych, które Izba wzięła pod uwagę przy rozpoznaniu zarzutu, nie

byłoby skuteczne i nie wpłynęłoby na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.

Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 3308/22 orzeczono w punkcie 2 sentencji, na

podstawie art. 557 i 575 Pzp w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych

rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od

odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020r. poz. 2437).

Przewodniczący: …………………………………………