Sygn. akt: KIO 646/26
WYROK
z dnia 26 marca 2026 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Justyna Tomkowska
Protokolant:
Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2026 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej w dniu 10 lutego 2026 roku przez wykonawcę Ł.S. prowadzący działalność gospodarczą pod
firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe EKOINŻBUD Ł.S.
z siedzibą w Woli Krzysztoporskiej (Odwołujący)
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Gmina Andrespol z siedzibą
w Andrespolu
przy udziale Przystępującego zgłaszającego przystąpienie po stronie Zamawiającego: Ł.P. prowadzący działalność
gospodarczą pod nazwą STRADA Ł.P. z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim
orzeka:
1.Oddala odwołanie,
2.kosztami postępowania obciąża Odwołującego - Ł.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe EKOINŻBUD Ł.S. z siedzibą w Woli Krzysztoporskiej
w
następujący sposób:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięciu tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset
złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, oraz kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzech tysięcy sześciuset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia
pełnomocnika;
2.2.zasądza od Odwołującego - Ł.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo
Produkcyjno-Usługowo-Handlowe EKOINŻBUD Ł.S. z siedzibą w Woli Krzysztoporskiej
na rzecz
Zamawiającego – Gminy Andrespol z siedzibą w Andrespolu kwotę
3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset złotych 00/100 groszy) stanowiącą uzasadnione koszty Strony
poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:
……………………………………
KIO 646/26
UZASADNIENIE
Zamawiający: Gmina Andrespol z siedzibą w Andrespolu, prowadzi postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej: „ustawa Pzp”) pn. pn. „Budowa i przebudowa ulicy
Bedońskiej w Justynowie wraz z budową sieci kanalizacji deszczowej i sanitarnej”. Ogłoszenie o zamówieniu
opublikowane zostało
w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 2025/BZP 00609783/01 z dnia 18.12.2025 r.
Dnia 10 lutego 2026 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, na podstawie art. 513 pkt 1 i pkt
2 ustawy Pzp odwołanie złożył wykonawca Ł.S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo
Produkcyjno-Usługowo-Handlowe EKOINŻBUD Ł.S. z siedzibą w Woli Krzysztoporskiej, dalej jako „Odwołujący”.
Powiadomienie o czynności stanowiącej podstawę do złożenia odwołania zostało opublikowane w dniu 5 lutego
2026 roku (informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej
i odrzuceniu oferty Odwołującego), zatem odwołanie złożono z zachowaniem ustawowego terminu. Kopia odwołania
została przekazana Zamawiającemu. Odwołujący uiścił wpis
w wymaganej wysokości.
Odwołanie złożono wobec czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na: odrzuceniu oferty
Odwołującego i wyborze oferty najkorzystniejszej.
Odwołujący zarzucał Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 224 ust. 1 i 5 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, poprzez:
− skierowanie do Odwołującego wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny o charakterze
ogólnym i nieskonkretyzowanym,
− sformułowanie w wezwaniu pytań nieadekwatnych do przedmiotu zamówienia – robót budowlanych
polegających na budowie kanalizacji sanitarnej i deszczowej,
− błędne uznanie złożonych przez Odwołującego wyjaśnień z dn. 21.01.2026 r. za niewystarczające z powodu
ich rzekomej ogólności,
− zaniechania powtórzenia wezwania, jeśli po stronie Zamawiającego, pomimo wyjaśnień, występowały
wątpliwości wobec ceny ofertowej Odwołującego, a w konsekwencji odrzucenie oferty Odwołującego i wybór jako oferty
najkorzystniejszej oferty złożonej przez Ł.P. prowadzącego działalność STRADA z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim
(dalej jako „Strada”).
Odwołujący wnosił o nakazanie Zamawiającemu:
a)unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej
b)unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego
c)powtórzenia czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem zarzutów postawionych w odwołaniu,
d)wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.
ewentualnie – w miejsce ostatniego podpunktu:
d) zobowiązanie Zamawiającego do ponowienia wezwania do złożenia przez Odwołującego wyjaśnień rażąco
niskiej ceny obejmującego.
Odwołujący wskazał, że ma interes we wniesieniu odwołania, gdyż jest Wykonawcą biorącym udział w
postępowaniu, a złożona przez niego oferta uplasowała się na pierwszej pozycji w rankingu ofert. W wyniku naruszenia
przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp oferta Odwołującego została jednak odrzucona, a interes Odwołującego w
uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku. W przypadku prawidłowego działania Zamawiającego oferta Odwołującego
zostałaby uznana za najkorzystniejszą. Powyższe stanowi zatem wystarczającą przesłankę uprawniającą Odwołującego
do skorzystania ze środków ochrony prawnej.
W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, że w toku postępowania, przed otwarciem ofert, Zamawiający ujawnił
kwotę jaką zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia.
W dniu 14 stycznia 2026 r. podał kwotę 3 975 000,00 zł. Już po otwarciu ofert, w dniu 16 stycznia 2026 r., Zamawiający
skorygował tę kwotę podwyższając ją do kwoty 4 889 250,00 zł.
W dniu 16 stycznia 2026 r. Zamawiający skierował do Odwołującego wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej
ceny z informacją, że szacunkowa wartość zamówienia to
4 889 351,83 zł. Odwołujący udzielił wyjaśnień, które Zamawiający uznał za niewystarczające. Konsekwencją
powyższego było odrzucenie oferty Odwołującego. Jako najkorzystniejszą wybrano ofertę złożoną przez STRADA.
Oferta Odwołującego nie była niższa o więcej niż 30% od średniej arytmetycznej pozostałych ofert w
postępowaniu. I to niezależnie od tego, czy w zestawieniu uwzględniać wszystkie złożone oferty, czy również te
odrzucone. Nie była również niższa niż 70% kwoty jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia, ujawnioną przed otwarciem ofert. Powyższe prezentuje tabela:
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Wykonawca
FUH "Martom"
PBDiM "ERBEDIM"
PIB "JARTEX"
STRADA Ł. Piątek
PPHUU EKOINŻBUD
PHU "JONTEX"
PPR "PEUK"
ŚLIW-BRUK
DROMAK
EKOBUD GLINICA
średnia
arytmet.
70%
średniej
arytmet.
Kwota, jaką zamawiający
zamierza przeznaczyć na
realizację - 14.01.2026
cena ofertowa
4092478,83
4433007,92
4482120
3458760
2984000
2797150,96
3531431,14
4340619,98
4070640,82
4441758,62
38631968,27
3511997,115
3583481,731
2458397,981
2508437,212
3975000
4092478,83
4433007,92
4482120
3458760
2984000
3531431,14
4340619,98
4070640,82
4441758,62
35834817,31
70% = 2782500
Kwota, jaką zamawiający
zamierza przeznaczyć na
realizację - 14.01.2026
4889250
70% = 3422475
Zamawiający skierował do Odwołującego wezwanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 Pzp, które miało
charakter ogólny i schematyczny. Zamawiający nie wskazał konkretnych elementów cenotwórczych, które w jego ocenie
budzą jego wątpliwości
i wymagają wyjaśnienia. Wezwanie sprowadzało się do ogólnego żądania przedstawienia kosztów realizacji „robót
budowlanych”, podczas gdy całe zamówienie jest robotą budowlaną. Ponadto Zamawiający nie powiązał treści wezwania
z realnym zakresem robót wynikającym ze specyfiki przedmiotu zamówienia, pytając o takie elementy cenotwórcze,
które nie wystąpią w trakcie realizacji robót. Treść wezwania wskazuje, że zostało ono sporządzone w oparciu
o uniwersalny wzorzec, stosowany przez Zamawiającego w różnych postępowaniach, bez uwzględnienia:
−
charakteru robót kanalizacyjnych,
−
technologii wykonania przewidzianej w dokumentacji projektowej,
−
rzeczywistego zakresu robót ziemnych i montażowych,
−
specyficznych czynników cenotwórczych typowych dla tego rodzaju inwestycji.
Zamiast tego Zamawiający posłużył się ogólnymi, powtarzalnymi pytaniami, które mogłyby zostać skierowane do
wykonawcy w dowolnym postępowaniu, niezależnie od jego przedmiotu. Wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie
rażąco niskiej ceny powinno być natomiast każdorazowo dostosowane do przedmiotu zamówienia i specyfiki danego
postępowania. Posługiwanie się wzorcowymi, uniwersalnymi formułami nie realizuje celu art. 224 Pzp. Takie
schematyczne wezwanie, nieuwzględniające charakteru i zakresu robót budowlanych, nie może stanowić podstawy do
rzetelnej oceny realności zaoferowanej ceny, co wielokrotnie podkreślała w swoim orzecznictwie Krajowa Izba
Odwoławcza (wyrok KIO
z 30 października 2023 r., KIO 3027/23; wyrok KIO z 6 listopada 2014 r., KIO 2224/14, KIO 2228/14).
Brak dostosowania wezwania do przedmiotu zamówienia skutkował tym, że Odwołujący nie miał możliwości
odniesienia się do rzeczywistych wątpliwości Zamawiającego, gdyż takie wątpliwości nie zostały w wezwaniu
skonkretyzowane. Te nieliczne pytania
o konkretne dane zostały natomiast przez Odwołującego podane.
W przypadku robót budowlanych Zamawiający dysponuje materiałem umożliwiającym szczegółowe
sformułowanie wezwania. Nawet jeśli nie jest nim oferta wykonawcy (co ma miejsce zwłaszcza w przypadkach, w
których wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy,
a formularz oferty ograniczony jest do podania ceny całkowitej za realizację przedmiotu zamówienia), to przecież
wartość zamówienia na roboty budowlane ustalana jest – w świetle przepisu art. 34 Pzp – na podstawie kosztorysu
inwestorskiego albo planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym. Treść
tych dokumentów pozwala zidentyfikować elementy wyceny, których wyjaśnienie powinno znaleźć się w oczekiwanej od
wykonawcy odpowiedzi na wezwanie.
Konsekwencją nieprawidłowego – zbyt ogólnego wezwania – jest niemożność karania wykonawcy za zbyt ogólne
wyjaśnienia. To Zamawiający dokonuje oceny, czy cena ofertowa wzbudza jego wątpliwości, a w konsekwencji wymaga
wyjaśnienia pod kątem rynkowości. Zamawiający jest obowiązany określić swoje wątpliwości w wezwaniu do wyjaśnień
tak, aby wykonawca wiedział, co należy wyjaśnić i z jakiego powodu powzięto wątpliwości co do realności ceny. Jeśli
tego nie uczyni, Wykonawca nie ma obowiązku domyślać się czego od niego oczekuje Zamawiający i udzielać wyjaśnień
„na zapas”, czy z ostrożności.
Odwołujący zapytany o wysokość kosztów robót budowlanych (czyli de facto koszt całego przedmiotu
zamówienia) wskazał koszt materiałów (około 1 450 000,00 zł), koszt geodezji (około 50 000,00 zł), koszt robocizny
(około 900 000,00 zł), koszty inne (około 170 000,00 zł). Wskazał również wartość sumy kosztów (około 2 600 000,00
zł/brutto) i zysk
z inwestycji (około 8-10%).
Pytanie o koszty uzyskania wszelkich pozwoleń, uzgodnień, opinii, certyfikatów, ekspertyz wymaganych
przepisami niezbędnych do wykonania zamówienia, z wyłączeniem decyzji administracyjnych, których koszt poniesie
Zamawiający jest nieadekwatne do przedmiotu zamówienia. Nie ma konieczności uzyskiwania pozwoleń, teren budowy
jest ogólnodostępny. Opłata za zajęcia pasa drogowego wynika z aktów prawa miejscowego, zatem nie ma możliwości
ani jej uniknięcia, ani modyfikacji. Ewentualny koszt zajęcia niewielkiej części działki będącej własnością PKP i
organizacji ruchu będzie miał charakter marginalny (nie więcej niż kilka tysięcy złotych). W ramach wyjaśnienia rażąco
niskiej ceny wyjaśniane są natomiast istotne elementy ceny lub kosztu.
Pytanie o certyfikaty i ekspertyzy jest nietrafione, takie koszty nie wystąpią w trakcie prac. Podobnie pytanie o
koszty podatków, opłat celnych i przewozowych. Podatek jest wkalkulowany w cenę zakupu materiałów, czy koszt pracy
pracowników. Do budowy sieci kanalizacyjnych nie ma potrzeby kupowania towarów spoza UE, które generowałyby
dodatkowe opłaty celno-podatkowe. Zamówienie obejmuje budowę standardowej sieci sanitarnej oraz robót drogowych,
więc wszystkie materiały są ogólnodostępne w Polsce.
Wobec pytania o koszt magazynowania Odwołujący wskazał, że jedna z baz technicznych jego firmy znajduje się
w niedalekiej odległości od placu budowy. Odwołujący nie ma więc potrzeby budowania zaplecza magazynowego.
Co do pytania o koszty związane z organizacją terenu budowy i zaplecza, dojazdu do terenu budowy – firma
Odwołującego mieści się w sąsiedztwie placu budowy. Koszty związane z samym dojazdem są więc marginalne.
Zaplecze budowy ograniczy się do niewielkiego zaplecza socjalnego (kontener dla pracowników w posiadaniu
Odwołującego).
Rodzaj robót niezbędnych do wykonania przedmiotu umowy nie wymaga zużycia wody i prądu. Wykonanie
wykopów, ułożenie rur i wykonanie robót drogowych wymagają pracy urządzeń napędzanych olejem
napędowym/benzyną. Proces technologiczny prac ziemnych
i drogowych nie wymaga użycia wody oraz elektronarzędzi.
Wobec pytania o koszty przeprowadzenia wszelkich wymaganych przepisami
i zasadami wiedzy technicznej testów, badań oraz rozruchów i regulacji, a także koszty sporządzenia wymaganych
dokumentami zamówienia instrukcji eksploatacyjnych i innych elementów dokumentacji powykonawczej podano, że
rozruch pompowni został uwzględniony w ofercie na pompownię ścieków, podobnie jak instrukcja eksploatacji. Dokument
został przedłożony wraz z pismem z dnia 21.01.2026 r.
Co do żądania wyjaśnienia pełnych kosztów pracy, w tym pozapłacowych kosztów, zostały one wyjaśnione
poprzez przedłożenie listy płac. Wynika z niej, że Odwołujący nie zatrudnia pracowników w oparciu o stawki
niespełniające aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Niezrozumiałe są natomiast argumenty, że Odwołujący nie
wykazał, czy i którzy pracownicy wskazani na listach płac będą skierowani do wykonania zamówienia.
Jeśli zamawiający będzie miał możliwość zrealizowania zamówienia, to dobierze pracowników spośród aktualnie
zatrudnionej załogi. W trakcie trwania postępowania wykonawca może jedynie wykazać, że nie narusza ustawy o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę i analogiczne stawki przyjął do wyceny. Zamawiający nie może natomiast domagać
się wykazania, że konkretni pracownicy zatrudnieni za wskazane stawki zrealizują zamówienie.
Żądanie wyjaśnienia kosztu zagospodarowania i wywozu odpadów Odwołujący pominął wobec oświadczenia
Zamawiającego o możliwości ponownego wbudowania gruntu. Odwołujący zna teren inwestycji i na tej podstawie założył
takie rozwiązanie. Jezdnie realizowane w ramach zadania są w dużej mierze jezdniami gruntowymi nieulepszonymi, stąd
odpady asfaltowe (kosztowne w utylizacji) wystąpią w niewielkiej ilości, niemającej realnego wpływu na całkowity koszt
oferty.
Koszty prac towarzyszących i robót tymczasowych niezbędnych do wykonania zamówienia to ogólne, zbiorcze
pojęcie. W przypadku robót budowlanych polegających na budowie kanalizacji sanitarnej i deszczowej w wykopach
otwartych nie wyróżnia się odrębnej, istotnej kosztowo kategorii prac towarzyszących lub robót tymczasowych. Zakres
robót obejmuje wykonanie wykopu, ułożenie przewodów oraz zasypanie wykopu, realizowane w jednej, spójnej
technologii. Odwołujący nie wskazał odrębnych kosztów prac towarzyszących lub robót tymczasowych nie dlatego, że
pominął elementy niezbędne do realizacji zamówienia, lecz dlatego, że w realiach tego zamówienia takie wyodrębnienie
nie występuje.
Nawet przy założeniu, że Zamawiający utożsamia roboty tymczasowe
z zabezpieczeniem wykopów, należy wskazać, że:
− przepisy BHP, normy oraz dokumentacja projektowa dopuszczają wykonanie wykopów zarówno w technologii
skarpowej, jak i szalowanej,
− koszty ewentualnych zabezpieczeń wykopów stanowią element robót zasadniczych i nie są wyodrębniane jako
samodzielna kategoria kosztowa. Podobnie w odniesieniu do robót drogowych.
Na pytanie o koszty usuwania wad i usterek w okresie rękojmi i gwarancji nie sposób odpowiedzieć podając
jakiekolwiek kalkulacje poparte dowodami. A to ze względu na niemożliwy do przewidzenia stopień prawdopodobieństwa
ich wystąpienia. Odwołujący uznaje, że tego rodzaju koszt, to koszt pośredni, który skalkulował w kosztach prac.
Odwołujący podał informację o przewidywanym zysku, wypełnił więc żądanie Zamawiającego.
Odwołujący (wbrew zarzutowi Zamawiającego) potwierdził w swoich wyjaśnieniach, że w ofercie skalkulował
wszystkie koszty realizacji robót. Wyjaśnił, że zamówienie planował wykonać samodzielnie, bez korzystania z usług
podwykonawców. Wskazał, że część materiałów wytwarza samodzielnie w swoim zakładzie, co ma przełożenie na brak
marży zakupowej.
Jako nietrafiony należy uznać zarzut Zamawiającego, że niewystarczające jest dołączenie przez Odwołującego
fotografii ze swojej siedziby, gdzie na placu parkingowym ustawione są pojazdy i urządzenia będące własnością
Odwołującego. Należy zauważyć, że nie istnieją dowody, których nie można podważyć. W ocenie Odwołującego bardziej
wiarygodne są fotografie dokumentujące jego park maszynowy niż np. wykaz środków trwałych (wobec którego można
postawić zarzut czy sprzęt na pewno istnieje, czy jest sprawny lub czy nie został oddany do użytkowania przez podmiot
trzeci).
W ocenie Odwołującego stopień złożonych przez niego wyjaśnień odpowiada stopniowi szczegółowości
wezwania Zamawiającego. Jeśli zatem Zamawiający uznaje, że jakieś okoliczności wymagają rozwinięcia,
uszczegółowienia, to winien ponowić wezwanie wskazując zakres żądanych informacji, adekwatnie do przedmiotu
zamówienia.
Bazując na powszechnie znanym zjawisku w branży robót budowlanych,
a polegającym na znacznej (wynoszącej kilkadziesiąt procent) rozbieżności pomiędzy kosztorysami inwestorskimi a
ofertami, które składają wykonawcy, należy uznać, że oferta Odwołującego gwarantuje prawidłowe wykonanie
zamówienia i jednocześnie nie narusza zasad konkurencji. Nie odbiega ona od średniej arytmetycznej wszystkich
złożonych ofert
o więcej niż 30%. Do tego nie odbiega ona o więcej niż 30% od kwoty, którą Zamawiający zamierzał przeznaczyć na
sfinansowanie zamówienia (przy uwzględnieniu faktu, że kwoty tej Zamawiający nie może modyfikować po otwarciu ofert
oraz tego, że dla oceny rynkowości ceny kwota ta jest bliższa cenom rynkowym niż wartość zamówienia).
Skutkiem nieprzyjęcia wyjaśnień Odwołującego, ewentualnie zaniechania ponownego wezwania Odwołującego do
złożenia wyjaśnień, jest odrzucenie oferty optymalnej finansowo, a jednocześnie gwarantującej należyte wykonawstwo.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Odwołujący wnosił jak na wstępie.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i Uczestnika postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk Stron i Uczestnika
postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie
zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
W ocenie Izby Odwołujący wykazał interes we wniesieniu odwołania i możliwość poniesienia szkody w postaci
utraty zamówienia i osiągnięcia zysku. Odwołujący złożył
w postępowaniu ofertę, natomiast Zamawiający dokonał jej odrzucenia i uznał ofertę Przystępującego za
najkorzystniejszą. W ocenie Odwołującego Zamawiający dokonał badania i oceny ofert, a więc także wyboru oferty
najkorzystniejszej z naruszeniem przepisów ustawy Pzp, w szczególności błędnie ocenił wyjaśnienia cenowe złożone
przez wezwanego Wykonawcę. Działania te oznaczają, że Odwołujący nie uzyska zamówienia i nie osiągnie zysku z
jego realizacji.
Zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego złożył Wykonawca Ł.P.
prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą STRADA Ł.P.z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim. Izba potwierdziła
skuteczność zgłoszenia i dopuściła Wykonawcę jako Przystępującego.
Zamawiający i Przystępujący w złożonych pisemnych stanowiskach procesowych wnosili o oddalenie odwołania.
Na podstawie dokumentacji postępowania Izba ustaliła, że Zamawiający na podstawie art. 223 ust. 1 oraz art. 224
ust. 1 ustawy z Pzp w celu ustalenia czy oferta Odwołującego obejmuje kompletny przedmiot zamówienia oraz czy
zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwrócił się o udzielenie wyjaśnień dotyczących jej
części składowych mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny.
Zamawiający powziął podejrzenie rażącego zaniżenia ceny w oparciu o kryterium, dla którego punktem
odniesienia jest różnica pomiędzy ceną Państwa oferty, a ustaloną przez Zamawiającego wartością zamówienia.
Cena oferty brutto wynosi 2 984 000,00 PLN i jest o 38,97% niższa od wartości zamówienia brutto, tj. kwoty 4 889
351,83 PLN brutto.
Zamawiający wnosił o podanie szczegółów dotyczących składowych mających wpływ na wysokość
skalkulowanej ceny oferty, ze wskazaniem i opisaniem czynników, w tym określonych w art. 224 ust. 3 Pzp, które
zdaniem Wykonawcy mają wpływ na wysokość poszczególnych składowych ceny oferty oraz przedstawieniem
dowodów, że podane ceny są realne, wiarygodne, spełniające wszystkie wymagania określone przez Zamawiającego
w dokumentacji zamówienia i przepisach. 2
Proszono o przedstawienie kalkulacji szczegółowej przygotowanej dla ceny obejmującej budowę i przebudowę
ulicy Bedońskiej w Justynowie wraz z budową sieci kanalizacji deszczowej i sanitarnej.
W kalkulacji należało uwzględnić w szczególności takie koszty, jak:
1.koszty wykonania robót budowlanych;
2.koszty uzyskania wszelkich pozwoleń, uzgodnień, opinii, certyfikatów, ekspertyz wymaganych przepisami niezbędnych
do wykonania zamówienia, z wyłączeniem decyzji administracyjnych, których koszt poniesie Zamawiający;
3.koszty podatków, opłat celnych i przewozowych;
4.koszty magazynowania, składowania i ubezpieczenia dostaw objętych przedmiotem zamówienia;
5.koszty organizacji ruchu;
6.koszty związane z organizacją terenu budowy i zaplecza, dojazdu do terenu budowy;
7.koszty doprowadzenia i dostarczenia mediów do wykonania przedmiotu zamówienia na czas budowy;
8.koszty przeprowadzenia wszelkich wymaganych przepisami i zasadami wiedzy technicznej testów, badań oraz
rozruchów i regulacji, a także koszty sporządzenia wymaganych dokumentami zamówienia instrukcji eksploatacyjnych i
innych elementów dokumentacji powykonawczej;
9.pełne koszty pracy, w tym pozapłacowe koszty pracy, które pokrywają wynagrodzenie pracowników co najmniej równe
minimalnemu wynagrodzeniu za pracę albo wynagrodzenie uwzględniające minimalną stawkę godzinową (art. 225 ust. 3
pkt 4 ustawy Pzp);
10.koszty zagospodarowania i wywozu odpadów;
11.koszty prac towarzyszących i robót tymczasowych niezbędnych do wykonania zamówienia;
12.koszty usuwania wad i usterek, które wystąpią w okresie rękojmi za wady i gwarancji jakości;
13.zysk wykonawcy; zysk kalkulowany przez wykonawcę nie może być przeznaczony na pokrycie nakładów związanych
z wykonywaniem prac i robót, lecz stanowić założoną w cenie nadwyżkę przychodów pieniężnych nad kosztami.
Zamawiający zaznaczył, że wyjaśnienia powinny obejmować także potwierdzenie zgodności z przepisami
dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny w każdym z obu etapów przedmiotu zamówienia
nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie, oraz potwierdzenie zgodności z
przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest
zamówienie.
Wszystkie wyjaśnienia powinny być poparte dowodami dotyczącymi istotnych części składowych ceny oferty.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na Wykonawcy.
Odwołujący w wyjaśnieniach wskazał, że zaproponowana cena jest ceną rynkową uwzględniającą wszystkie
koszty związane z wykonaniem zamówienia.
Przygotowując ofertę, zgodnie z wytycznymi zawartymi w SW Z w rozdziale– „Opis sposobu obliczenia ceny”,
dokonano wszelkich starań aby zaproponowana cena oferty była możliwie najkorzystniejsza i jednocześnie spełniała
wszystkie wymogi dokumentacji przetargowej, czym kwalifikowałaby ofertę do uzyskania największej ilości punktów
w prowadzonym postępowaniu. W trakcie przygotowywania oferty przez zespół wykwalifikowanych kosztorysantów
budowlanych posiadających wieloletnie doświadczenie oraz stosowne do rodzaju robót uprawnienia budowlane,
dokonano sprawdzenia kompletności dokumentacji przetargowej, celem wyłonienia ewentualnych wątpliwości i uzyskania
brakujących informacji, umożliwiających rzetelne i skrupulatne przygotowanie oferty ponadto dokonano wizji lokalnej w
celu oceny na miejscu warunków wykonania robót oraz wzięto pod uwagę fakt realizacji, kilka lat temu zakresu kanalizacji
sanitarnej zlokalizowanej
w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji czyli w ul. Jordanowskiej w Justynowie (określenie warunków
realizacji przedsięwzięcia w tym dobra znajomość warunków terenowych i geotechnicznych występujących na miejscu).
Nadmieniono, że w wycenie zostały przyjęte materiały oraz rozwiązania technologiczne wymagane przez
Zamawiającego, określone w dokumentacji przetargowej, na potwierdzenie przedstawiono jedną z ofert cenowych na
materiały tj. pompownię wód deszczowych (załączniki do pisma).
Ponadto przyjęta stawka roboczogodziny jest wyższa niż wynika to z przepisów stosownych aktów prawnych o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę tj. ustawy z dnia 10 października 2002roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. Z 2020 r. poz. 2207). oraz w wynagrodzeniu za prace uwzględniane są wszystkie inne przepisy z zakresu prawa
pracy i zabezpieczenia społecznego (stawka roboczogodziny 40zł przyjęta do kosztorysu obliczeniowego ceny). Na
potwierdzenie załączono listę płac.
Wykonawca poinformował, że jest firmą z województwa łódzkiego, przez co ogranicza wszystkie koszty
związane z dojazdem, utrzymaniem zaplecza budowy, zakwaterowaniem
i logistyką materiałów. Jako firma dysponuje łącznie sześcioma, w pełni usprzętowionymi brygadami roboczymi. W
związku z powyższym, w przypadku przyznania zamówienia jest
w stanie oddelegować duże moce przerobowe na wykonanie powyższego zadania.
W przypadku wysłania wszystkich wolnych brygad roboczych, w znacznym stopniu ograniczy się czas realizacji zadania
i związane z nim koszty pośrednie, w tym koszty zakwaterowania, koszty wynagrodzeń związanych z tym
zamówieniem, amortyzację sprzętu, koszty związane z opłatami za zajęcie terenu. Ograniczając czas niezbędny do
wykonania zamówienia do minimum, minimalizują się również związane z tym koszty organizacyjne, dlatego wpłynęło to
na obniżenie wartości oferty. Od siedziby firmy do miejsca budowy jest około 30-40min czasu dojazdu przez co
efektywny dzień pracy będzie dłuższy. Dla przedsiębiorcy działającego
w rynku zamówień publicznych bardzo istotne jest posiadanie budów możliwie jak najbliżej
„na miejscu” gdyż pozwala to na lepszą organizację, dopilnowanie i ograniczenie zbędnych kosztów.
Ponadto firma dysponuje wszelkim zapleczem sprzętowym, a park maszynowy, który posiada zapewnia
wykonanie wszystkich przewidzianych w zamówieniu prac we własnym zakresie bez konieczności zlecania wykonania
robót czy wynajmowania sprzętu. Zaznaczono, że Wykonawca samodzielnie wykonuje prace zarówno z zakresu robót
ziemnych
i montażowych sieci wodociągowych sieci kanalizacyjnych, robót drogowych asfaltowych (posiada kilkanaście koparek
kilka ładowarek, kilka koparko-ładowarek, spycharki do robót ziemnych, rozkładarki kamienia, rozkładarki mas
bitumicznych, walce do robót ziemnych
i walce do robót asfaltowych), robót inżynierii bezwykopowej tj. przewiertów hydraulicznych oraz przewiertów
horyzontalnych (posiada 4 wiertnice horyzontalne), wszystkimi możliwymi do zastosowania rurami przewodowymi.
Dodatkowo posiada bardzo liczny tabor aut dostawczych samowyładowczych w zakresie wywrotek, czy ciągników
siodłowych do transportu kruszyw
z terenu kopalni na miejsce budowy. Dodatkowo posiad węzeł do produkcji betonu co umożliwia obniżenie kosztów
związanych z zakupem betonu do stabilizacji i warstw konstrukcyjnych drogi. Tak szerokie spektrum działania, umożliwi
Wykonawcy ograniczenie kosztów związanych z wypłatą zawyżonych stawek, w przypadku konieczności zlecania
jakiegoś fragmentu robót podwykonawcy, czy innym firmą wyspecjalizowanym.
W odniesieniu do zakresu zadania oferta przygotowana przez firmę jest uczciwa
i odnosi się do realnych wartości i kosztów wykonania tego zamówienia w swym zakresie uwzględniając prawidłowe i
bezpieczne rozwiązania technologiczne.
Na potwierdzenie twierdzeń przedstawiono sposób kalkulacji oferty oraz zestawienie cen podstawowych
materiałów (na podstawie ofert cenowych z hurtowni).
Koszt materiałów: około 1 450 000,00zł
Koszt geodezji około 50 000,00zł
Robocizna około 900 000,00zł
Koszty inne około 170 000,00zł
Wartość sumy kosztów około 2 600 000,00zł/Brutto
Zysk z inwestycji około 8-10%
Wykonawca zaznaczył, że wyjaśnienia uważa za wyczerpujące, a cenę zaproponowanej oferty za zasadną i
gwarantującą wykonanie inwestycji, bez naruszenia zasad uczciwej konkurencji, lecz w dużym stopniu uwzględniającą
sprzyjające warunki wykonania zamówienia, nie obniżające jakości i terminowości wykonywanych prac.
Na koniec Wykonawca potwierdził spełnianie warunków udziału w postępowaniu oraz zgodność oferty z
warunkami SWZ nie naruszając zasad uczciwej konkurencji i gwarantując rzetelne wykonanie zamówienia.
Do wyjaśnień dołączono dokumentację fotograficzną parku maszynowego, ofertę na przepompownię ścieków
PD2, zanonimizowane listy płac.
Zamawiający w trybie art. 253 ustawy Pzp poinformował o wyniku postępowania, w tym o odrzuceniu oferty
Wykonawcy - Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe EKOINŻBUD, Ł.S., Wola Krzysztoporska.
Odrzucenie następiło na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp - oferta zawierająca
rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Zamawiający zaznaczył, że wezwał wykonawcę do wyjaśnień dotyczących jej części składowych mających
wpływ na wysokość zaoferowanej ceny w celu ustalenia czy oferta wykonawcy obejmuje kompletny przedmiot
zamówienia oraz czy zawiera rażąco niską cenę
w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Zamawiający przytoczył treść wezwania i podał, że wymagał, aby wyjaśnienia obejmowały potwierdzenie
zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy. Wszystkie wyjaśnienia powinny być poparte dowodami
dotyczącymi istotnych części składowych ceny oferty.
W odpowiedzi na wezwanie zdaniem Zamawiającego wykonawca przedstawił ogólne informacje o przygotowaniu
oferty zgodnie z wytycznymi zawartymi w SW Z w rozdziale– „Opis sposobu obliczenia ceny”, dokonaniu wizji lokalnej,
jedną z ofert cenowych na materiały tj. pompownię wód deszczowych, oświadczenie o przyjętej stawce roboczogodziny,
która jest wyższa niż wynika to z przepisów stosownych aktów prawnych o minimalnym wynagrodzeniu za pracę tj.
ustawy z dnia 10 października 2002roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Z 2020 r. poz. 2207) oraz
informację, że w wynagrodzeniu za prace uwzględniane są wszystkie inne przepisy z zakresu prawa pracy i
zabezpieczenia społecznego (stawka roboczogodziny 40zł przyjęta do kosztorysu obliczeniowego ceny). Na
potwierdzenie tego oświadczenia wykonawca jw. przedstawił listę płac, nie wskazując, ile osób z tej listy będzie
wykonywać zamówienie oraz czy ich wynagrodzenie zostało uwzględnione w cenie robocizny.
Ponadto wykonawca poinformował, że jest firmą z województwa łódzkiego, przez co ogranicza wszystkie koszty
związane z dojazdem, utrzymaniem zaplecza budowy, zakwaterowaniem i logistyką materiałów, oświadczył że
dysponuje łącznie sześcioma, w pełni usprzętowionymi brygadami roboczymi, posiadam kilkanaście koparek kilka
ładowarek, kilka koparko-ładowarek, spycharki do robót ziemnych, rozkładarki kamienia, rozkładarki mas bitumicznych,
walce do robót ziemnych i walce do robót asfaltowych), robót inżynierii bezwykopowej tj. przewiertów hydraulicznych
oraz przewiertów horyzontalnych, posiadam
4 wiertnice horyzontalne, węzeł do produkcji betonu co umożliwia obniżenie kosztów związanych z zakupem betonu do
stabilizacji i warstw konstrukcyjnych dróg.
Nie przedstawiając żadnych dowodów w tym zakresie, z wyjątkiem 3 zdjęć bez opisu.
Zamawiający przywołał zamieszczoną w wyjaśnieniach kalkulację.
Przedstawione wyjaśnienia nie pozwalają Zamawiającemu na obalenie domniemania rażąco niskiej ceny, ani
ustalenie czy oferta obejmuje cały przedmiot zamówienia, chociaż pytanie o treść oferty również było przedmiotem
wezwania. W większości są to jedynie gołosłowne oświadczenia nie powiązane ze sposobem kalkulacji ceny oferty. Tak
złożone wyjaśnienia są oderwane od zakresu i ilości robót objętych przedmiotem zamówienia.
Oprócz listy płac i jednej oferty cenowej wykonawca nie przedłożył żadnych innych dowodów lub innych
wiarygodnych wyjaśnień, które mogłyby uprawdopodobnić możliwość realizacji zamówienia zgodnie z wymaganiami
technicznymi, formalnymi i prawnymi,
za zaoferowaną cenę.
Reasumując, zdaniem Zamawiającego złożone przez wykonawcę wyjaśnienia są ogólnikowe, nie poparte
dowodami co do istotnych elementów zamówienia i nie pozwalają na obalenie domniemania, że zaoferowana cena ma
charakter rażąco niski i nie obejmuje wszystkich wymagań dokumentacji zamówienia.
W zaistniałym stanie faktycznym ponowne wzywanie wykonawcy o przedstawienie innej adekwatnej do
przedmiotu zamówienia kalkulacji ceny oferty byłoby bezpodstawne
i stanowiłoby de facto przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień, które należało złożyć na pierwsze, jednoznaczne w
zakresie żądań i niezaskarżone wezwanie Zamawiającego. Kolejne wezwanie do wyjaśnień naruszałoby zasadę
generalną zachowania uczciwej konkurencji
i równego traktowania wykonawców. Mając to na uwadze, Zamawiający nie mógł podjąć innej decyzji niż odrzucenie
oferty wykonawcy z postępowania.
Wobec powyższego, Zamawiający stwierdził, że złożona oferta wykonawcy podlega odrzuceniu na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, jako zawierająca rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Izba uznała, że odwołanie w całości podlegało oddaleniu.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na wykonawcy. Art. 224 ust. 6 ustawy Pzp stanowi, że odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub
kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia
wraz
z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub
koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Natomiast zgodnie z art. 239 ustawy Pzp Zamawiający wybiera
najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia. Najkorzystniejsza
oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta
z najniższą ceną lub kosztem.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Izby oraz sądów powszechnych za ofertę̨
z rażąco niską ceną należy uznać́ ofertę̨ z ceną niewiarygodną , nierealistyczną w porównaniu do cen rynkowych
podobnych zamówień́ . Oznacza to cenę̨ znacząco odbiegającą od cen przyjętych, wskazującą na fakt realizacji
zamówienia poniżej kosztów wytworzenia usługi, dostawy, roboty budowlanej. W orzecznictwie wskazuje się również, że
o cenie rażąco niskiej można mówić́ wówczas, gdy oczywiste jest, iż przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie
umowy przez wykonawcę̨ byłoby dla niego nieopłacalne.
Analiza przepisów ustawy Pzp prowadzi do wniosku, iż ciężar wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, który otrzymał wezwanie do złożenia wyjaśnień. Tym samym złożone przez
wykonawcę wyjaśnienia w zakresie ceny oferty lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, winny być konkretne,
wyczerpujące
i rozwiewające wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w specyfikacji lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Wykonawca zobowiązany jest
wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia.
To na wykonawcy ciąży obowiązek wykazania, jakie obiektywne czynniki pozwoliły mu na obniżenie ceny oferty oraz w
jakim stopniu dzięki tym czynnikom cena oferty została obniżona. Wyjaśnienia złożone przez wykonawcę powinny
poparte być stosownymi dowodami. W ramach wyjaśnień,
o których mowa w art. 224 Pzp, wykonawca zobligowany jest nie tylko do sformułowania twierdzeń dotyczących ceny lub
kosztu ofert, ale także do przedstawienia dowodów, dzięki którym zamawiający będzie miał możliwość zweryfikowania
złożonych wyjaśnień (tak wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt: KIO 817/16, LEX nr
2054658; podobnie wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt: IX Ca 39/15, LEX nr
1835972). Podkreślenia wymaga również, że przy badaniu prawidłowości ceny oferty Zamawiający winien zestawić
posiadaną wiedzę specjalistyczną wynikającą ze znajomości prowadzenia działalności w danej branży z treścią
otrzymanych wyjaśnień. Istnienie po stronie Zamawiającego takiej wiedzy nie usprawiedliwia odstąpienia od złożenia
wyczerpujących wyjaśnień. Wezwanie wykonawcy do wyjaśnień powoduje bowiem powstanie po jego stronie obowiązku
wykazania realności i prawidłowości kalkulacji ceny, poprzez złożenie wyczerpujących i popartych dowodami wyjaśnień.
Nie może więc być tak, że wykonawca składa ogólne wyjaśnienia, a następnie w postępowaniu odwoławczym twierdzi,
że różnice między cenami poszczególnych ofert nie są drastycznie wysokie, a Zamawiający ma wiedzę pozwalającą mu
uznać, że zaoferowana cena jest realna. (za wyrokiem KIO 17.09.2019 r., sygn. akt: KIO 1697/19).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Izby Odwołujący składając
Zamawiającemu wyjaśnienia nie sprostał ciężarowi dowodowemu
i nie uczynił zadość treści wezwania do złożenia wyjaśnień.
Odnosząc się do argumentacji Odwołującego, że wezwanie Zamawiającego było ogólnikowe i schematyczne, to
skoro Odwołujący z treścią wezwania nie polemizował
z momentem jego otrzymania, to oznacza, że przyjął argumentację Zamawiającego dotyczącą wątpliwości w zakresie
ceny ofertowej. Z momentem otrzymania wezwania powstało domniemanie, że cena oferty danego Wykonawcy, w
zakresie w jakim otrzymano wezwanie, nosi cechy rażąco niskiej i to na tym podmiocie spoczywał obowiązek
skutecznego zaprzeczenia stanowisku Zamawiającego. Rację należy przyznać Zamawiającemu
i Przystępującemu, że traktując wprost zarzuty Odwołującego odnoszące się do kwestionowania treści skierowanego do
niego wezwania, uznać można by ich spóźniony charakter, ponieważ Wykonawca powinien je zgłosić w terminie 5 dni od
otrzymania wezwania od Zamawiającego. Izba przyjęła, że treścią zarzutu jest czynność, do której otrzymanie wezwania
doprowadziło, mianowicie odrzucenie oferty Odwołującego. Gdyby Odwołujący uważał i podnosił, że kwestionuje obecnie
treść i sposób wezwania do wyjaśnień, odwołanie podlegałoby odrzuceniu.
Niewątpliwie w przedmiotowym postępowaniu Zamawiający skierował żądanie złożenia wyjaśnień wobec ceny
całkowitej oferty ale także wyspecyfikował kilkanaście punktów z pytaniami o charakter wyceny poszczególnych
elementów przedmiotu zamówienia, konkretnych robót do wykonania, zakładanego zysku oraz w zakresie zgodności z
przepisami dotyczącymi kosztów pracy, a także zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy
i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
Izba nie podziela stanowiska Odwołującego, że wezwanie do złożenia wyjaśnień było ogólne. Wezwanie było na
tle precyzyjne, że specyfikowało kilka grup zagadnieniowych, co do których miał odnieść się Wykonawca, odnosiło się do
wybranych zagadnień, które zdaniem Zamawiającego wymagały złożenia wyjaśnień (koszty wykonania robót
budowlanych, koszty organizacji ruchu; koszty związane z organizacją terenu budowy i zaplecza, dojazdu do terenu
budowy; koszty doprowadzenia i dostarczenia mediów do wykonania przedmiotu zamówienia na czas budowy; pełne
koszty pracy; koszty zagospodarowania i wywozu odpadów; koszty prac towarzyszących i robót tymczasowych
niezbędnych do wykonania zamówienia oraz inne podane w wezwaniu). W wezwaniu Zamawiający wprost wskazał
elementy, które budzą jego wątpliwości w zakresie ceny i obowiązkiem Odwołującego było złożenie takich wyjaśnień,
z których wynikałby w jaki sposób mógł obniżyć cenę do zadeklarowanego poziomu bez uszczerbku dla należytego
wykonania przedmiotu zamówienia.
Przechodząc do szczegółowej analizy złożonych przez Odwołującego wyjaśnień, na ich początku Wykonawca
złożył ogólne zapewnienia o prawidłowości ceny ofertowej, uwzględnieniu opisu przedmiotu zamówienia i innych
wymagań Zamawiającego. Wykonawca oświadczył, iż przeprowadził wizję lokalną w planowanym miejscu wykonywania
robót,
co należy odczytywać jako działanie in plus Wykonawcy. Takie przygotowanie świadczy
o znajomości ternu budowy, pomaga uwzględnić w wycenie potencjalne ryzyka i zaplanować koszty w rzeczywistym ich
wymiarze. Wykonawca jednak nie opisał w jaki sposób wpłynęło to na cenę.
Dalej Odwołujący zaznaczył, że część wyjaśnień stanowi oferta na zakup materiałów, czyli zakup pompowni wód
deszczowych. Dostrzeżenia jednak wymaga, iż oferta ta opiewa na kwotę około 200 000,00 zł, podczas gdy w
zestawieniu zawartym w wyjaśnieniach wartość materiałów Wykonawca zakreślił jako kwotę 1 450 000,00 zł. Zatem
złożony materiał dowodowy potwierdza zakup tylko niewielkiej części materiałów. Zamawiający na podstawie oferty i
zakreślonej przez Odwołującego kwoty za materiały nie jest w stanie stwierdzić ani czy zakładana kwota jest
wystarczająca, ani co wchodzi w jej zakres. Warto także dodać, że zadanie obejmuje roboty budowlane polegające na
budowie i przebudowie ulicy, zaś złożone wyjaśnienia o materiałach niezbędnych do wykonania tej części przedmiotu
milczą.
Można zgodzić się z wywodami Odwołującego z wyjaśnień, że lokalizacja firmy
w pobliżu miejsca realizacji robót budowlanych może ograniczyć koszty związane z dojazdem, utrzymaniem zaplecza
budowy, zakwaterowaniem i logistyką materiałów. Jednak Odwołujący w wyjaśnieniach i kalkulacji nie pokazał w jaki
sposób i w jakim zakresie mogło to obniżyć cenę oferty.
Odwołujący oświadczył, że dysponuje bogatym parkiem maszynowym i nie będzie korzystał z podwykonawców i
wynajmował sprzętu. W ocenie Izby jest to z pewnością okoliczność, która pozwala obniżyć cenę oferty. Na pewno
niższe koszty ponosi Wykonawca dysponujący na własność sprzętem specjalistycznym niż Wykonawca, który musi
zapłacić za wynajem takiego sprzętu. Do wyjaśnień dołączono materiał zdjęciowy, z którego jednak nie wynika, że
zdjęcia przedstawiają sprzęt należący do Odwołującego. Są to zdjęcia bliżej niezidentyfikowanych pojazdów, nie
wiadomo w jakim zakresie te maszyny byłyby wykorzystywane do realizacji przedmiotu zamówienia.
W wyjaśnieniach zapewniono, że Odwołujący zatrudnia pracowników na umowę
o pracę i otrzymują oni wynagrodzenie co najmniej w wysokości równiej lub wyższej wynagrodzeniu minimalnemu a
Wykonawca na bieżąco reguluje wszystkie należności publicznoprawne spoczywające na pracodawcy. Niestety
powyższe zapewnienia nie zostały poparte stosownymi dowodami, bowiem do wyjaśnień dołączono listy płac za
grudzień 2025 roku. Na podstawie tych dokumentów Zamawiający nie jest w stanie ustalić czy przedsiębiorca w kalkulacji
ujął stawki wynagrodzenia wynikające z przepisów na 2026 rok. Poza tym Zamawiający nie może ustalić ilu pracowników
Wykonawca zamierza skierować do realizacji przedmiotu zamówienia, tak więc nie jest wiadomo, czy koszty założone
jako robocizna (około 900 000,00 zł) są wystarczające. W ocenie Izby zabrakło elementu związanego
z przełożeniem tych twierdzeń na kalkulację ceny ofertowej. Odwołującemu umyka, że to wykonawca odpowiada za
kształt wyjaśnień. Nie było konieczne wskazywanie na zatrudnienie lub delegowanie konkretnych osób, ale celowym
wydaje się podanie, jaką liczbą pracowników Wykonawca zamierza dysponować w toku wykonywania zamówienia,
obliczenie niezbędnej ilości roboczogodzin do wykonania przedmiotu zamówienia i zestawienie tych danych w ujęciu
wynagrodzenia, które otrzymuje pracownik z kosztami pracodawcy.
Same deklaracje nie są wystarczające do uzasadnienia poziomu ceny oferty. Irrelewantne dla sprawy jest także,
że dotychczas Zamawiający uznał za prawidłowe wyjaśnienia składane przez Odwołującego w podobnym kształcie. Izba
ocenia działania
i zaniechania Zamawiającego w konkretnym, jednostkowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i w
ocenie składu orzekającego Izby w tym postępowaniu odwoławczym wyjaśnienia cenowe nie mogły zostać uznane za
prawidłowe, wyczerpujące, logiczne i spójne.
Zgodzić można się, że Odwołujący prawidłowo zidentyfikował kategorie kosztów tworzących cenę oferty, nie
można jednak podzielić stanowiska Odwołującego, że Wykonawca złożył w tym zakresie wiarygodne wyjaśnienia,
wyjaśniające co zostało w poszczególnych kategoriach wycenione. Można stwierdzić, że Wykonawca wymienił koszty,
ale z pewnością ich nie wykazał. Wykonawca nie pokazał i udowodnił ponoszenia tych kosztów, a co więcej nie określił w
ogóle w jaki sposób koszty te przekładają się na możliwość obniżenia ceny oferty. Dostrzeżenia wymaga, iż
zapewnieniom tworzącym wyjaśnienia nie towarzyszy pogłębiona analiza, że to właśnie wymienione przez
Odwołującego czynniki pozwoliły obniżyć cenę do poziomu podanego w ofercie. Brakuje także wykazania w jakim stopniu
czynniki te pozwoliły obniżyć cenę ofertową dla danego elementu kosztotwórczego. Dodatkowo sam Odwołujący
w odwołaniu przyznał, że nie odniósł się do wszystkich szczegółowych pytań wynikających
z wezwania, ponieważ uważał, że jeżeli dany element nie występuje, nie ma potrzeby o nim pisać. Zamawiający nie
może natomiast domyślać się, czy wykonawca celowo pominął dany element, czy o nim zapomniał. Rolą
Zamawiającego jest ocena wyjaśnień w zestawieniu
z treścią wezwania, natomiast za szczegółowość i konstrukcję wyjaśnień odpowiada Wykonawca. Obowiązkiem
Zamawiającego jest przeanalizowanie czy wycena poszczególnych elementów niezbędnych do wykonania przedmiotu
zamówienia jest realna
i dlaczego mogła zostać ukształtowana na poziomie wynikającym z oferty.
Reasumując, Izba uznała, że Odwołujący złożonymi wyjaśnieniami nie sprostał dowiedzeniu, że zaoferowana
przez niego cena w odniesieniu do treści wezwania nie ma rażąco niskiego charakteru.
Izba uznała złożone w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego przez Odwołującego wyjaśnienia nie
były wyczerpujące i spójne, nie obrazowały poszczególnych koszty do poniesienia na wystarczającym poziomie, by
uzasadnić możliwość obniżenia ceny oferty objętej wezwaniem do wyjaśnień. W ocenie Izby stanowisko Zamawiającego
dotyczące braku szczegółowości złożonych wyjaśnień potwierdziło się. Odwołujący nie uzasadnił podanej w ofercie ceny
i nie przedstawił wystarczających dowodów na prawidłowość kalkulacji.
W zakresie przedstawionej przez Odwołującego argumentacji wskazującej na możliwość ponownego wezwania
do wyjaśnień, Izba pragnie podkreślić, iż sam wezwanie do złożenia wyjaśnień może być skierowane do wykonawcy
nawet kilkakrotnie w sytuacji, gdy na podstawie złożonych wyjaśnień powstają dalsze kwestie i nowe wątpliwości
wymagające wyjaśnienia. Rozwiązanie to nie może zatem sprowadzać się do stworzenia wykonawcy drugiej szansy na
udzielenie wyjaśnień w zakresie spełniającym oczekiwania zamawiającego w sytuacji, gdy wykonawca złożył wyjaśnienia
nierzetelne, niekompletne lub niepotwierdzające prawidłowości ceny (tak wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28
kwietnia 2017 r., sygn. akt: KIO 686/17, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt: KIO
23/22).
Zatem otrzymanie kolejnej szansy na przedstawienie stanowiska Zamawiającemu poprzedzić muszą co najmniej
nowe wątpliwości Zamawiającego i nowe kwestie do wyjaśnienia. Przy czym te okoliczności powinny wynikać z
otrzymanych już wyjaśnień.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Izby, treść złożonych przez Odwołującego wyjaśnień nie rodzi żadnych nowych
okoliczności, które wymagałby przedstawienia dodatkowego stanowiska. Izba uważa także, że nie istnieją dalsze
kwestie, które wymagałby złożenia ponownie wyjaśnień. Odwołujący odpowiadając na wezwanie Zamawiającego
wskazał czynniki, które w jego ocenie uzasadniają poziom cen danych elementów. Złożone wyjaśnienia mają na tyle
niedoskonały charakter i nie są poparte wystarczającym materiałem dowodowym, że otrzymanie ponownego wezwania
do wyjaśnień oznaczałoby umożliwienie Wykonawcy przedstawienia stanowiska od nowa, a nie jego uzupełnienie w
kwestiach niejasnych dla Zamawiającego.
W ocenie Izby w zaistniałym stanie faktycznym skierowanie do Odwołującego ponownego wezwania do
wyjaśnień sprowadzało się do żądania od wykonawcy przestawienia nowych dowodów i informacji, podczas gdy, takie
ponowne wezwanie, powinno służyć jedynie doprecyzowaniu wyjaśnień, które już w pierwotnej wersji były szczegółowe,
spójne, logiczne
i poparte stosownymi dowodami.
Izba uznała, iż Zamawiający badając wyjaśnienia i dokonując wyboru oferty najkorzystniejszej nie naruszył zasad
prowadzenia postępowania wynikających z art. 16 i 17 ustawy Pzp. Wyboru oferty najkorzystniejszej dokonano na
podstawie kryteriów oceny ofert ustalonych w postępowaniu.
W świetle powyższych ustaleń Izba uznała za niezasadne zarzuty odwołania i oddaliła odwołanie w całości.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w
oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020
roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i
sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020r., poz. 2437 ze zmianami), orzekając w tym zakresie o
obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Odwołującego.
Przewodnicząca:
……………………………………