Sygn. akt: KIO 4856/24
WYROK
Warszawa, dnia 24 stycznia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Przemysław Dzierzędzki
Protokolant:Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 grudnia 2024 r.
przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia R.Z., prowadzącego w Łomży działalność
gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Zieja”, Z.R. oraz S.C., prowadzącą w Łomży
działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych S.C.
w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Sadowne w Sadownem
orzeka:
1.oddala odwołanie,
2.kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia R.Z.,
prowadzącego w Łomży działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Zieja”, Z.R.
oraz S.C., prowadzącą w Łomży działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych
S.C. i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia R.Z.,
prowadzącego w Łomży działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe
„Zieja”, Z.R. oraz S.C., prowadzącą w Łomży działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo
Robót Budowlanych S.C.tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy), poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2.zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia R.Z., prowadzącego w Łomży
działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Zieja”, Z.R. oraz S.C.,
prowadzącej w Łomży działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych
S.C. na rzecz Gminy Sadowne w Sadownem kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych
zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:………………….……
Sygn. akt: KIO 4856/24
Uzasadnie nie
Gmina Sadowne w Sadownem, zwana dalej „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia
na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.
1320), zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest budowa kanalizacji sanitarnej w Sadownem – ul.
Słoneczna, Drak, Cicha.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych 29 listopada 2024 r., nr
2024/BZP 00623798.
Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu 23 grudnia 2024 r. do prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej wnieśli odwołanie wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia R.Z., prowadzący w Łomży
działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Zieja”, Z.R. oraz S.C., prowadząca w Łomży
działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych S.C., zwani dalej „odwołującym”.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1) art. 224 ust. 6 Pzp przez błędną ocenę treści i wyjaśnień wraz z dowodami złożonych przez odwołującego i uznanie,
iż nie spełnia wymagań określonych w ustawie Pzp i specyfikacji warunków zamówienia, a w konsekwencji błędnym
uznaniu, że oferta odwołującego podlega odrzuceniu,
2)art. 224 ust. 5 Pzp przez uznanie, iż odwołujący nie wykazał i nie udowodnił, że oferta nie jest rażąco niska, przez
wykazanie niskich kosztów stałych, dużego parku maszynowego, specjalizacji prac oraz upustów u dostawców, ofert
zakupu materiałów oraz oferty podwykonawcy,
3)art. 224 ust. 4 Pzp przez zbyt ogólnikowe wezwanie odwołującego do złożenia wyjaśnień, braku wskazania elementów,
które wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego.
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1)uchylenia decyzji o odrzuceniu oferty,
2)powtórzenia czynności badania i oceny ofert,
3)unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania. W odpowiedzi i w trakcie
rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o
zamówieniu, postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), odpowiedzi na pytania dotyczące treści
SWZ, modyfikacje SWZ, informację z otwarcia ofert, oferty wykonawców, wezwania zamawiającego kierowane do
wykonawców w roku postępowania, odpowiedzi na ww. wezwania, zawiadomienie o odrzuceniu oferty
odwołującego, załączniki do pism procesowych stron, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, dokumenty i
stanowiska złożone przez strony w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła,
co następuje:
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 224 Pzp stanowi, że:
1.Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu
zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda
od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części
składowych.
3. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją
robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207
oraz z 2023 r. poz. 1667) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
4. W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których
mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6.
5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają rażąco niskiej ceny lub kosztu
tej oferty.
Art. 226 ust. 1 Pzp stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
8) zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Ustalono, że przedmiotem zamówienia jest budowa kanalizacji sanitarnej umożliwiającej odprowadzanie ścieków
sanitarnych do zbiorczego systemu kanalizacji sanitarnej z posesji położonych w miejscowości Sadowne przy ulicach:
Słoneczna, Drak, Cicha.
Zakres zamierzenia budowlanego obejmuje budowę sieć kanalizacji sanitarnej na gruntach obrębu Sadowne w
działkach nr ewid. 879/1, 879/2, 927/3, 927/5, 935, 936, 937, 938, 939/7, 1117/1 oraz przebudowę kolidujących z proj.
kanalizacją sanitarną przewodów wodociągowych zlokalizowanych w działkach 879/2, 927/3 i 927/5.
Projektowany system kanalizacji sanitarnej składać się będzie z kanałów sanitarnych głównych, kanałów
sanitarnych bocznych usytuowanych do granica pasa drogowego, zbiornikowych przepompowni ścieków i rurociągów
tłocznych.
Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia zawiera dokumentacja techniczna oraz przedmiar robót.
Kolejno ustalono także, że do upływu terminu składania ofert do zamawiającego wpłynęły oferty:
Nr oferty Wykonawca
Cena brutto
1.
INŻYNIERIA POLSKA Sp. z o.o.
4 712 392,01 zł
2.
3 853 604,97 zł
3.
Przedsiębiorstwo Inżynierii Lądowej
AQUARIUS Sp. z o.o. Sp. k.
BUDOINSTAL Sp. z o.o.
4.
5.
odwołujący
Spectare Sp. z o.o.
2 477 978,49 zł
4 610 785,34
2 843 760 zł
Konsorcjum:
5 829 954 zł
Lider:
H2O Katarzyna Karpińska
Partner:
AQUA-BUD Artur Karpiński
(por. informacja z otwarcia ofert, w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku
elektronicznym).
Ustalono także, że zamawiający na sfinansowanie zamówienia przewidział kwotę 4.600.000 zł brutto.
(por. informacja o kwocie, w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Ustalono także, że 16 grudnia 2024 r. zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, wezwał
odwołującego do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny, kosztu lub ich istotnych części
składowych, gdyż zaoferowana przez Państwa cena całkowita jest niższa co najmniej o 30% od wartości zamówienia
powiększonej o należny podatek od towarów i usług, średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert
niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10.
Zgodnie z art. 224 ust. 3 Pzp Państwa wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót
budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez Wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa
od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 z późn. zm.) lub
przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
Niedostarczenie przez Wykonawcę żądanych wyjaśnień do dnia 19 grudnia 2024 r. spowoduje, że zamawiający
odrzuci Państwa ofertę jako ofertę Wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone
wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadnią podanej w ofercie ceny lub kosztu, zgodnie z art. 224 ust. 6 Pzp.
Zamawiający podkreśla, że zgodnie z art. 224 ust. 5 Pzp., obowiązek wykazania, że Państwa oferta nie zawiera
rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na Wykonawcy, od którego zamawiający zażądał wyjaśnień.
(por. ww. wezwanie z 16 grudnia 2024 r., w aktach sprawy).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie odwołujący złożył wyjaśnienia z 18 grudnia 2024 r. W wyjaśnieniach
tych wskazał, co następuje.
Wyjaśniamy, iż cena podana w ofercie obejmuje całość usług objętych przetargiem w zakresie określonym w
Specyfikacji Warunków Zamówienia „Budowa kanalizacji sanitarnej w Sadownem – ul. Słoneczna, Drak, Cicha”.
W oparciu o załączone do Specyfikacji materiały przedstawiające zakres zadania do wyceny i złożenia oferty
dokonaliśmy kalkulacji ceny. Podstawą do kalkulacji ceny była załączona do przetargu dokumentacja projektowa,
6.
specyfikacja techniczna oraz przedmiary robót na wykonanie kanalizacji sanitarnej w Sadownem – ul. Słoneczna, Drak,
Cicha.
W naszej ofercie uwzględniono przepisy dotyczące kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie
jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 10.10.2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. poz. 2207 z późn.
zmianami) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie – zgodności z
przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest
zamówienie.
Naszą ofertę przygotowaliśmy w oparciu o posiadany potencjał osobowy i techniczny, czyli posiadane kadry od
monterów do inżynierów z uprawnieniami bez ograniczeń w wymaganych specjalnościach, jak również potencjał
techniczny w postaci specjalistycznych maszyn i urządzeń do wykonywania przedmiotowych robót. Posiadamy własne
środki finansowe pozwalające na prowadzenie kilku robót budowlanych bez posiłkowania się fakturami przejściowymi.
Ponadto informujemy, iż przez wiele lat współpracy – solidnej współpracy z dostawcami materiałów mamy
wypracowane upusty od cen katalogowych. Nasza firma pracuje na rynku kilkadziesiąt lat i osiąga zyski, co obrazują
dokumenty księgowe.
Naszym żywotnym celem w prowadzeniu działalności gospodarczej jest osiąganie zysków oraz utrzymanie
dobrego imienia – czyli utrzymania wymogów jakościowych w wykonywanych zadaniach. Nasza cena jest prawidłowo
skalkulowana i pozwala wykonać zadanie z należytą starannością jak również pozwala osiągnąć należyty cel dla Inwestora
i Wykonawcy.
Reasumując, zaoferowana cena ofertowa na wykonanie w/w zadania nie zawiera rażąco niskiej ceny, jest na
poziomie ceny rynkowej, jakie obecnie obowiązują w naszym Przedsiębiorstwie.
(por. wyjaśnienia ceny odwołującego z 18 grudnia, w aktach sprawy).
Ustalono także, że 19 grudnia 2024 r. odwołujący przesłał zamawiającemu kolejne wyjaśnienia, w których wskazał, co
następuje.
W nawiązaniu do złożonego pisma w dniu 18.12.2024 r. dotyczącego wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny, kosztu
lub ich istotnych części składowych, załączamy oferty dostawców, na podstawie których został wyceniony przetarg:
- Oferta sprzedaży z dnia 11.12.2024 r, firmy HYDRO-PARTNER Sp. z o.o., 64-100 Leszno, ul. Gronowska 4a na
przepompownie ścieków;
- Oferta sprzedaży z dnia 12.12.2024 r. z firmy Hares Plus Handel-Usługi J.B., 18-400 Łomża, ul. Poznańska 152 A na
elementy kanalizacji m.in. rury, studnie itp.
Nadmieniam, iż nasza firma działa na rynku ponad 30 lat, współpracujemy ze stałymi dostawcami, dzięki czemu
mamy wypracowane upusty niejednokrotnie wyższe niż 50% od ceny katalogowej.
Uzupełnienie żądanych wyjaśnień złożono w terminie zgodnie z pismem z dnia 16.12.2024 r. Nr sprawy
GPI.271.19.2024.
Do wyjaśnień odwołujący załączył:
1)ofertę sprzedaży z 11 grudnia 2024 r, firmy Hydro-Partner sp. z o.o., 64-100 Leszno, ul. Gronowska 4a na
przepompownie ścieków;
2)ofertę sprzedaży z 12 grudnia 2024 r. z firmy Hares Plus Handel-Usługi J.B., 18-400 Łomża, ul. Poznańska 152 A na
elementy kanalizacji.
(por. ww. wyjaśnienia odwołującego z 19 grudnia 2024 r. wraz z załącznikami).
Kolejno ustalono, że 19 grudnia 2024 r. odwołujący złożył zamawiającemu kolejne wyjaśnienia, w których wskazał, co
następuje.
Złożona oferta do przetargu została opracowana po dogłębnym zapoznaniu się z dokumentami załączony do
przetargu. Zaprojektowana sieć kanalizacyjna posadowiono jest na standardowych głębokościach średnio ok. 2,65m.
Projektem objęte jest również wykonanie rurociągu tłocznego metodami mieszanymi t.j. wykop otwarty oraz metoda
przewiertu sterowanego. Z naszego doświadczenia po wykonywanych pracach na terenie Gminy Sadowne wynika iż na
terenie gminy znajdują się zalegające piaski łatwe do odwodnienia- miało to znaczący wpływ na koszty wykonania
odwodnia. Przedmiotową sieć kanalizacyjną wykonać należy ze standardowych materiałów dostępnych na rynku. Nasze
Przedsiębiorstwo specjalizuje się m.in. w wykonywaniu sieci kanalizacyjnych i wodociągowych. Co roku zawieramy
umowy na wykonanie tych sieci w dużych ilościach. W związku z ciągłym zakupem materiałów budowlanych wszelakiego
typu Nasza firma wypracowała duże rabaty w porównaniu do cen katalogowych materiałów. Oferta na materiały potrzebne
na tę budowę została załączona do poprzedniego pisma.
Nasze Przedsiębiorstwo ze względu na długoletnie doświadczenie oraz obraną specjalizację w wykonywaniu sieci
wod.-kan. w swoim parku maszynowym posiada m.in. wiertnicę horyzontalną (maszyna do wykonywania przewiertu
sterowanego), samochody ciężarowe niskopodwoziowe przeznaczone mi.in. do transportu maszyn oraz materiałów na
budowy, samochody samowyładowcze, koparki, koparko-ładowarki, zagęszczarki oraz inny sprzęt niezbędny do
wykonania przedmiotu przetargu.
Ponadto posiadamy wykwalifikowaną kadrę inżynierów oraz techników z wieloletnim doświadczeniem. W naszych
zasobach ludzkich są pracownicy z wieloletnim doświadczeniem w wykonywaniu sieci wod.-kan wraz z elementami
towarzyszący oraz montażu przepompowni ścieków. Posiadamy referencję robót wykonywanych dla innych Inwestorów z
podobnym zakresem, które dołączamy do pisma. Naszym najlepszym poświadczeniem do przedmiotu przetargu jest list
referencyjny wystawiony przez Urząd Gminy Sadowne w 2012r., który uwieńczył prawie dwuletnią współpracę m.in.
budowę kanalizacji grawitacyjnej, tłocznej oraz przepompowni ścieków. W dołączonych referencjach widnieje zapis, iż
powierzone nam prace wykonywane są rzetelnie, z wysoką jakością, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo
ukończone.
Wymieniowe wyżej przesłania oraz załączone do tego i poprzednich pism załączniki powinny być wystarczającym
wyjaśnieniem by przyjąć ofertę Naszej firmy jako najkorzystniejszą dla Zamawiającego.
W załączeniu do pisma:
1. Referencje od Gminy Szczuczyn z dn. 12.05.2023r.
2. Referencje od Gminy Szczuczyn z dn. 12.05.2023r.
3. Referencje od Gminy Szczuczyn z dn. 27.12.2023r.
4. Pismo od Gminy Rutki
5. List referencyjny od Urzędu Gminy Sadowne
(por. ww. wyjaśnienia odwołującego z 19 grudnia 2024 r. wraz z załącznikami).
Kolejno ustalono, że 19 grudnia 2024 r. zamawiający zawiadomił odwołującego o odrzuceniu jego oferty na podstawie art.
224 ust. 6 Pzp. W uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego zamawiający wskazał:
W związku z tym, że cena złożonej oferty jest niższa o co najmniej 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich
złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 Pzp, w dniu 16 grudnia 2024 r.
zamawiający zwrócił się o udzielenie wyjaśnień oraz przedłożenie dowodów w zakresie kalkulacji ceny za realizację
przedmiotu zamówienia.
W dniu 18 grudnia 2024 r. Wykonawca przesłał wyjaśnienia, jednak zamawiający uznał, że złożone przez Wykonawcę
nie są wystarczające. Wykonawca ograniczył swoje pismo do przedstawienia twierdzeń, lecz nie przedstawił żadnych
dowodów na brak rażąco niskiej ceny. Ustawa PZP jasno w art. 224 stanowi, że wykonawca jest zobowiązany przedstawić
dowody w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. Wykonawca nie przedstawił żadnych dowodów. Dodatkowo, z w/w przepisu
wynika także, że obowiązek wykazania, iż cena nie jest rażąco niska obciąża wyłącznie Wykonawcę
(por. ww. zawiadomienie, w aktach sprawy)
Kolejno ustalono, że 20 grudnia 2024 r. zamawiający przesłał odwołującemu pismo. W piśmie tym zamawiający
wskazał: Nawiązując do dodatkowych uzupełnień do złożonych wyjaśnień dotyczących uzasadnienia podanej w ofercie
ceny, informuję, że zamawiający podtrzymuje stanowisko przedstawione w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty z dnia
19.12.2024 r. iż złożone wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.
Wykonawca ponownie ograniczył swoje pismo do przedstawienia twierdzeń, lecz nie przedstawił wystarczających
dowodów na brak rażąco niskiej ceny. Przedstawione oferty nie odzwierciedlają wszystkich materiałów, które są
niezbędne do realizacji przedmiotu zamówienia. Natomiast przedłożone referencje i listy referencyjne nie stanowią
podstawy kalkulacji kosztów.
(por. pismo zamawiającego z 20 grudnia 2024 r., w aktach sprawy).
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Jak wskazuje się w orzecznictwie izby, wyjaśnienia składane w reakcji na wezwanie zamawiającego kierowane w
trybie art. 224 Pzp powinny stanowić podstawę oceny przez zamawiającego, czy zaoferowano mu cenę rażąco niską w
stosunku do przedmiotu zamówienia, czy też nie. Jak wynika z treści art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że
oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Polski ustawodawca przesądził w
przywołanym przepisie, że wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ustawy Pzp, ma obowiązek
udowodnić zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej. Z przepisu tego wynika zatem domniemanie,
że wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień zaoferował cenę rażąco niską. Wyjaśnienia i dowody na ich poparcie,
składane przez wykonawcę w odpowiedzi na wezwanie, muszą zaś obalić owo domniemanie. Nie ulega również
wątpliwości, że udowodnienie realności ceny powinno nastąpić w toku postępowania o udzielenie zamówienia przed
zamawiającym, a nie w toku postępowania odwoławczego przed izbą. Jeżeli wykonawca ciężaru obalenia domniemania
rażąco niskiej ceny w postępowaniu przed zamawiającym nie udźwignie, to jego oferta podlega odrzuceniu. Przepis art.
224 ust. 6 ustawy Pzp stanowi bowiem, że podlega odrzuceniu jako oferta z rażąco niską cena lub kosztem, oferta
wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Jak wynikało z treści wezwania zamawiającego z 16 grudnia 2024 r., wątpliwości zamawiającego zbudziła
całkowita cena oferty odwołującego. Zamawiający wskazał bowiem, że zaoferowana przez odwołującego cena całkowita
jest niższa co najmniej o 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, średniej
arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10. Z
chwilą wystosowania ww. wezwania, po stronie odwołującego zaktualizował się obowiązek wykazania, że cena jego
oferty nie jest rażąco niska.
Izba stwierdziła, że rację ma zamawiający, iż odwołujący przez swe wyjaśnienia nie sprostał ciężarowi obalenia
domniemania rażąco niskiej ceny i w konsekwencji zamawiający prawidłowo i zgodnie z przepisami art. 224 ust. 6 w zw.
z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, odrzucił ofertę odwołującego.
Zdaniem izby, odwołujący, pomimo wezwania zamawiającego do złożenia wyliczeń ceny oferty, nie przedstawił
zamawiającemu rzetelnych, szczegółowych, nadających się do rzetelnej weryfikacji wyjaśnień ceny popartych
dowodami. Odwołujący nie obalił domniemania, że zaoferowana przez niego cena jest ceną nierynkową.
Nie można było się zgodzić z odwołującym, że zamawiający skierował do niego zbyt ogólnikowe wezwanie do
złożenia wyjaśnień, które nie zawierało wskazania elementów, jakie wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu
zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego.
Jak wynikało z treści wezwania zamawiającego z 16 grudnia 2024 r., wątpliwości zamawiającego zbudziła
całkowita cena oferty odwołującego. Zamawiający wskazał bowiem, że zaoferowana przez odwołującego cena całkowita
jest niższa co najmniej o 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, średniej
arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10.
Uszło uwadze odwołującego, że podstawą prawną wezwania, jakie zamawiający wystosował do niego 16 grudnia
2024 r. był przepis art. 224 ust. 2 ustawy Pzp, a nie przepis art. 224 ust. 1 Pzp. Powodem wezwania było to, że całkowita
cena ofertowa odwołującego okazała się niższa o 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od
towarów i usług, średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 1 i 10. Zamawiający skierował zatem do odwołującego wezwanie z 16 grudnia 2024 r., gdyż zgodnie z jego
treścią został przekroczony ustawowy próg, o którym mowa w przepisie art. 224 ust. 2 Pzp.
Po drugie zaś odwołujący nie dostrzegł, że zamawiający nie wymagał od wykonawców złożenia wraz z ofertą
kosztorysów ofertowych. W konsekwencji odwołujący nie składał zamawiającemu takiego dokumentu. W tej sytuacji
zamawiający nie znał jakichkolwiek cen jednostkowych składających się na cenę ofertową odwołującego. Nie mógł zatem
nawet potencjalnie wskazać, które istotne elementy ceny oferty odwołującego budzą wątpliwości. Wezwanie musiało
zatem odnosić się do konieczności wyjaśnienia całej ceny ofertowej, zaś źródłem wątpliwości było to, że cena całej
oferty przekraczała ustawowy próg z art. 224 ust 2 Pzp, czego odwołujący nie zakwestionował w odwołaniu.
Odwołujący nie może się także powoływać na to, że zamawiający w wezwaniu wyznaczył mu zbyt krótki termin
na złożenie wyjaśnień i dowodów. Zamawiający w wezwaniu z 16 grudnia 2024 r. wyznaczył odwołującemu termin na
złożenie wyjaśnień do 19 grudnia 2024 r., który obejmował 3 pełne dni robocze. Jeśli odwołujący uważał, że termin ten
jest zbyt krótki to miał prawo wniesienia odwołania do prezesa izby na czynność wezwania zamawiającego z 16 grudnia
2024 r. Odwołujący mógł także przed upływem tego terminu skierować do zamawiającego wniosek o wydłużenie terminu
na złożenie wyjaśnień. Odwołujący nie skorzystał z żadnej z ww. możliwości. Wobec powyższego argumentacja
odwołującego podnoszona dopiero na tym etapie nie zasługiwała na uwzględnienie.
Nie można było się także zgodzić z odwołującym, że zamawiający nie dokonał żadnej analizy przedstawionych
wyjaśnień i załączników oraz w żadnym zakresie nie odniósł się merytorycznie do wystosowanych wyjaśnień i
załączników. W uzasadnieniu faktycznym czynności odrzucenia oferty odwołującego z 20 grudnia 2024 r. zamawiający
wskazał, że Wykonawca ponownie ograniczył swoje pismo do przedstawienia twierdzeń, lecz nie przedstawił
wystarczających dowodów na brak rażąco niskiej ceny. Przedstawione oferty nie odzwierciedlają wszystkich materiałów,
które są niezbędne do realizacji przedmiotu zamówienia. Natomiast przedłożone referencje i listy referencyjne nie
stanowią podstawy kalkulacji kosztów.
Jak wynikało z przytoczonego fragmentu zamawiający – wbrew twierdzeniom odwołującego - dokonał oceny
wyjaśnień i dowodów złożonych przez niego. Podstawowym powodem odrzucenia oferty odwołującego było
poprzestanie jedynie na ogólnych twierdzeniach, które nie zostały poparte dowodami. Takie ustalenie zamawiającego
okazało się zgodne z rzeczywistością. Owszem, w wyjaśnieniach ceny odwołujący oświadczył, że posiada wiertnicę
horyzontalną (maszyna do wykonywania przewiertu sterowanego), samochody ciężarowe niskopodwoziowe przeznaczone
mi.in. do transportu maszyn oraz materiałów na budowy, samochody samowyładowcze, koparki, koparko-ładowarki,
zagęszczarki oraz inny sprzęt niezbędny do wykonania przedmiotu przetargu. Odwołujący oświadczył także, że posiada
wykwalifikowaną kadrę inżynierów oraz techników z wieloletnim doświadczeniem. W naszych zasobach ludzkich są
pracownicy z wieloletnim doświadczeniem w wykonywaniu sieci wod.-kan wraz z elementami towarzyszący oraz montażu
przepompowni ścieków. Jednakże, jak słusznie wskazał zamawiający, odwołujący na poparcie swoich twierdzeń nie
przedstawił zamawiającemu żadnych dowodów w postaci choćby wykazu sprzętu i wykazu osób, które potwierdzałyby
dość ogólne twierdzenia odwołującego w tym zakresie. Zamawiający nie miał zatem w jaki sposób zweryfikować
gołosłownych i niekonkretnych twierdzeń odwołującego w tym zakresie.
Odwołujący w odwołaniu podniósł także, że zamawiający nie wziął pod uwagę, iż on sam wystawił mu list
referencyjny w zakresie zrealizowanej inwestycji pn. „Budowa mechaniczno- biologicznej oczyszczalni ścieków w
Sadownem wraz z budową kanalizacji sanitarnej z przyłączami domowymi w miejscowości Sadowne – etap I ”. Takie
twierdzenie odwołującego okazało się niezgodne z rzeczywistością. Zamawiający w uzasadnieniu czynności odrzucenia
oferty odwołującego odniósł się do ww. listu referencyjnego i pozostałych referencji załączonych przez odwołującego do
pisma z 19 grudnia 2024 r.. Zamawiający ocenił te dowody i uznał: Natomiast przedłożone referencje i listy referencyjne
nie stanowią podstawy kalkulacji kosztów. Jak słusznie wskazał zamawiający, dokumenty referencyjne stanowią jedynie
wyraz tego, że w przeszłości wykonawca wykonał należycie określone roboty budowlane. Dowody takie dotyczą zatem
posiadania doświadczenia przez wykonawcę, które podlega odrębnemu badaniu w ramach oceny spełniania warunków
udziału w postępowaniu. Jednakże dokumenty referencyjne w żaden sposób nie świadczyły o tym, że cena oferty
zaoferowana przez odwołującego w tym postępowaniu została obliczona należycie. Dokumenty takie, jak słusznie
wskazał zamawiający, nie zawierają bowiem żadnych elementów kalkulacyjnych.
Nie można było się także zgodzić z odwołującym, że zamawiający nie ocenił dowodów załączonych przez niego
do wyjaśnień z 19 grudnia 2024 r. to jest:
a)oferty sprzedaży z 11 grudnia 2024 r, firmy HYDRO-PARTNER sp. z o.o. na przepompownie ścieków,
b)oferty sprzedaży z 12 grudnia 2024 r. z firmy Hares Plus Handel-Usługi J.B. na elementy kanalizacji.
W uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego zamawiający wskazał, że Przedstawione oferty nie
odzwierciedlają wszystkich materiałów, które są niezbędne do realizacji przedmiotu zamówienia. Odwołujący w odwołaniu
nie zaprzeczył stanowisku zamawiającego, że przedstawione przez niego dwie oferty nie obejmują wszystkich
materiałów koniecznych do wykonania przedmiotu zamówienia. W odpowiedzi na odwołanie zamawiający przykładowo
wskazał zaś, że brakuje m.in. części rur, elementów montażowych (w tym łączników, kształtek), armatury przemysłowej
(np. hydrantów), studzienek, czy materiałów do odtworzenia nawierzchni. Skoro odwołujący nie podał (np. składając
kosztorys szczegółowy) cen wszystkich kluczowych materiałów, a następnie nie wyjaśnił i nie udowodnił realności ich
cen, to zamawiający słusznie wytknął mu to w uzasadnieniu czynności odrzucenia jego oferty.
Odwołujący w odwołaniu podniósł także, że zamawiający nie zażądał od niego jakiegokolwiek doprecyzowania
czy też wskazania konkretnych wątpliwości związanych z kalkulacją ceny. Jak wskazuje się w orzecznictwie izby
zamawiający ma prawo do skierowania do wykonawcy dodatkowego wezwania do złożenia wyjaśnień ceny, gdy
wykonawca prawidłowo reaguje na pierwsze wezwanie, przedstawia szczegółowe i konkretne wyjaśnienia poparte
dowodami, a jedynie pewne kwestie poruszone w tych wyjaśnieniach i dowodach wymagają dalszego doprecyzowania.
Zamawiający nie jest natomiast uprawniony do kierowania do wykonawcy ponownego wezwania do złożenia wyjaśnień i
dowodów w sytuacji gdy wykonawca ignoruje pierwsze wezwanie, a jego wyjaśnienia są ogólnikowe i wymijające.
Wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, zawierającej
ogólne informacje o działalności wykonawcy lub deklaracje co do realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę, niepoparte
stosownymi dowodami. Zdaniem izby w analizowanej sprawie takie dodatkowe wezwanie musiałoby polegać na
ponownym wzywaniu wykonawcy o to samo, o co był pytany w pierwszym wezwaniu. Ponadto nie wiadomo, jakie
wątpliwości związane z kalkulacją ma na myśli odwołujący, w sytuacji, gdy nie przedstawił zamawiającemu całościowej
kalkulacji, np. w postaci szczegółowego kosztorysu ofertowego i ograniczył się jedynie do złożenia dwóch dowodów
obejmujących jedynie część materiałów niezbędnych do wykonania umowy.
Kierując się powyższymi rozważaniami izba stwierdziła, że wyjaśnienia złożone przez odwołującego nie obaliły
domniemania zaoferowania przez tego wykonawcę ceny rażąco niskiej. Chybione okazały się zatem zarzuty odwołania,
to jest zarzuty naruszenia art. 226 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy Pzp podniesione w odwołaniu.
Stosownie do art. 553 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W
pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenie izby, o którym mowa w pkt 1 sentencji, miało charakter
merytoryczny, gdyż odnosiło się do oddalenia odwołania. Z kolei orzeczenie izby zawarte w pkt 2 sentencji miało
charakter formalny, gdyż dotyczyło kosztów postępowania, a zatem było postanowieniem. O tym, że orzeczenie o
kosztach zawarte w wyroku izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP
109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 553 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez izbę
orzeczenia o charakterze merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu
rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym (pkt 1 sentencji) i formalnym (pkt 2 sentencji), całe orzeczenie musiało
przybrać postać wyroku.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławczauwzględnia odwołanie w całości
lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik
postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie nie
stwierdzono naruszeń ustawy Pzp zarzucanych zamawiającemu, co skutkowało oddaleniem odwołania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 553 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba
rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik
postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego
stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego,
zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę
„przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” J.J., Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w:
D.W.., J.J.., S.M.. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.
W analizowanej sprawie izba oddaliła odwołanie. Odpowiedzialność za wynik postępowania ponosił zatem
odwołujący. Na koszty postępowania składał się wpis od odwołania uiszczony przez odwołującego w kwocie 10.000 zł
oraz wynagrodzenie pełnomocnika zamawiającego w wysokości 3.600 zł, ustalone na podstawie rachunku złożonego do
akt sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt
2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r.
poz. 2437).
Przewodniczący:………………….…