Sygn. akt:KIO 4638/24
WYROK
Warszawa, dnia 24 grudnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący:Mateusz Paczkowski
Protokolantka:
Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 grudnia 2024 r.
przez wykonawcę J. Chodacki, A. Misztal „Medica” Sp. j. z siedzibą w Lubiniew postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającego Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 1 im. prof. T.S. PUM z siedzibą w Szczecinie
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy Becton Dickinson Polska sp. z o.o. z siedzibą w
Warszawie
orzeka:
oddala odwołanie,
kosztami postępowania obciąża wykonawcę J. Chodacki, A. Misztal „Medica” Sp. j. z siedzibą w Lubinie i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez wykonawcę J. Chodacki, A. Misztal „Medica” Sp. j. z siedzibą w Lubinie tytułem wpisu od odwołania,
kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę J. Chodacki, A. Misztal
„Medica” Sp. j. z siedzibą w Lubinie tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę Becton Dickinson Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie
tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2zasądza od wykonawcy J. Chodacki, A. Misztal „Medica” Sp. j. z siedzibą w Lubinie na rzecz wykonawcy Becton
Dickinson Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy)
stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………………..
Sygn. akt:KIO 4638/24
UZASADNIENIE
Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 1 im. prof. T.S. PUM z siedzibą w Szczecinie (dalej: „Zamawiający”), prowadzi
z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz.
1320 ze zm. dalej: „ustawa Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu
nieograniczonego pn.: „Dostawa kaniul, koreczków i innych akcesoriów dla potrzeb USK Nr 1 PUM” (znak postępowania:
ZP-261-62/2024). Wartość szacunkowa zamówienia jest powyżej progów unijnych. Ogłoszenie o zamówieniu zostało
opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 3 września 2024 r. pod numerem 527929-2024.
W dniu 9 grudnia 2024 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, w przedmiotowym
postępowaniu w zakresie Pakietu nr 1 złożył wykonawca J. Chodacki, A. Misztal „Medica” Sp. j. z siedzibą w Lubinie
(dalej: „Odwołujący”).
Odwołanie złożono od czynności Zamawiającego, podjętych niezgodnie z przepisami ustawy Pzp oraz od zaniechania
czynności, które Zamawiający zobowiązany był podjąć na podstawie ustawy Pzp a polegających na:
(i)uznaniu, że cena zaoferowana przez Odwołującego jest ceną rażąco niską i konsekwentnym odrzuceniu oferty
Odwołującego, pomimo że Zamawiający nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości związanych z zaoferowaną przez
Odwołującego ceną,
(ii)zaniechaniu ponownego wezwania Odwołującego do wyjaśnienia ceny rażąco niskiej, w związku z powzięciem przez
Zamawiającego dalszych wątpliwości, tyczących się zaoferowanej przez Odwołującego ceny,
(iii)wyborze oferty Becton Dickinson Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Becton Dickinson”) jako oferty
najkorzystniejszej, pomimo że po stosownym wyjaśnieniu oferty Odwołującego i zastosowaniu kryteriów oceny
ofert do wszystkich ofert nie podlegających odrzuceniu, to oferta Odwołującego powinna być sklasyfikowana na
pierwszym miejscu,
(iv)zaniechaniu wyboru oferty Odwołującego jako oferty najkorzystniejszej.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
(i)art. 16 ustawy Pzp, art. 17 ust. 2 ustawy Pzp w związku z art. 224 ust. 1 lub 2 ustawy Pzp w związku z art. 239 ust. 1
ustawy Pzp poprzez błędne przyjęcie, że Zamawiający nie jest zobowiązany do należytego badania i oceny ofert,
do poszanowania zasad równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, ani do wyboru oferty w sposób
przejrzysty i zgodny z przepisami ustawy Pzp, co w konsekwencji doprowadzało Zamawiającego do błędnego
uznania, że nie jest zobowiązany do ponownego wezwania Odwołującego do wyjaśnienia, czy jego oferta nie
zawiera ceny o charakterze rażąco niskiej w sytuacji, gdy udzielone przez Odwołującego wyjaśnienia
odpowiadają na stawiane w wezwaniu zapytania, zaś z treści uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego
wynika, iż Zamawiający miał wątpliwości co do tego czy cena oferty Odwołującego ma charakter rażąco niskiej
i winien wątpliwości te wyjaśnić, co z kolei skutkowało przedwczesnym wyborem oferty Becton Dickinson jako
oferty najkorzystniejszej,
(ii)art. 16 ustawy Pzp, art. 17 ust. 2 ustawy Pzp w związku z art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp w związku
z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp poprzez błędne przyjęcie, że Zamawiający nie jest zobowiązany do należytego
badania i oceny ofert, do poszanowania zasad równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, ani do
wyboru oferty w sposób przejrzysty i zgodny z przepisami ustawy Pzp, co w konsekwencji doprowadzało
Zamawiającego do błędnego uznania, że uprawniony jest na tym etapie, tj. przed wyjaśnieniem wszystkich swych
wątpliwości, do odrzucenia oferty Odwołującego, pomimo że odrzucenie to było czynnością przedwczesną, co z
kolei skutkowało przedwczesnym wyborem oferty Becton Dickinson jako oferty najkorzystniejszej.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości oraz o nakazanie Zamawiającemu:
(i)unieważnienia czynności wyboru oferty Becton Dickinson, jako oferty najkorzystniejszej,
(ii)powtórzenia czynności badania i oceny ofert, w tym powtórzenia czynności wezwania Odwołującego do wyjaśnienia
ceny rażąco niskiej,
(iii)dokonania ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej, spośród ofert nie podlegających odrzuceniu.
Odwołujący wskazał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia, gdyż ubiega się o udzielenie zamówienia. W przypadku
uwzględnienia zarzutów odwołania, oferta Odwołującego, aktualnie odrzucona, będzie miała realną szansę na uznanie
za najkorzystniejszą. W postępowaniu Zamawiający ustanowił dwa kryteria oceny ofert – cenę oraz termin płatności.
Każdy z trzech wykonawców zaoferował maksymalny termin płatności (60 dni) uzyskując w tym kryterium maksymalną
ilość punktów. Zatem, to kryterium ceny faktycznie kształtowało ranking ofert. W postępowaniu zostały złożone 3 oferty.
Oferta z najniższą ceną oraz oferta Odwołującego zostały odrzucone. Becton Dickinson zaoferował wyższą cenę
od Odwołującego. Zatem, w przypadku przywrócenia się do postępowania to oferta Odwołującego zostanie
sklasyfikowana na pierwszym miejscu rankingu ofert i zostanie wybrana ofertą najkorzystniejszą. W związku ze
wskazanymi w odwołaniu zarzutami Odwołujący może ponieść szkodę polegającą na nieudzieleniu zamówienia.
Naruszenie wskazanych powyżej przepisów ustawy Pzp miało więc istotny wpływ na wynik postępowania.
Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 1) lit. a) ustawy Pzp.
Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania Odwołujący uzyskał w dniu 27 listopada 2024 r.
(zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty i odrzuceniu oferty Odwołującego). W związku z powyższym
odwołanie wniesione w dniu 9 grudnia 2024 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.
Wpis od odwołania w kwocie 15 000,00 złotych (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) został uiszczony przelewem na
rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania Zamawiającemu
oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.
Zamawiający pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. złożył odpowiedź na odwołanie, oświadczając iż: uznaje odwołanie,
unieważnia czynność odrzucenia oferty Odwołującego i dokona ponownego wybory oferty najkorzystniejszej z
uwzględnieniem oferty Odwołującego.
Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. Becton Dickinson wniósł o oddalenie odwołania w całości jako niezasadnego.
Pismem z dnia 23 grudnia 2024 r. Zamawiający dodatkowo oświadczył, że uzupełnia wnioski odpowiedzi na odwołanie o
deklarację unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty. Zamawiający wniósł też o przeprowadzenie
dowodu z zestawienia aktualnych cen rynkowych - osprzęt do kaniul na okoliczność zawyżenia pierwotnej wartości
szacunkowej przedmiotu zamówienia, kształtowania się aktualnej ceny rynkowej przedmiotu zamówienia w zakresie
objętym odwołaniem na poziome cenowym adekwatnym do oferty Odwołującego.
Na posiedzeniu z udziałem stron i uczestnika postępowania odwoławczego w dniu 23 grudnia 2024 r. Becton Dickinson
oświadczył, że wnosi sprzeciw wobec uwzględnienia przez Zamawiającego zarzutów przedstawionych w odwołaniu.
Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz
oświadczeń, a także stanowisk, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu nie została wypełniona żadna z przesłanek
skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane
merytorycznie.
Izba oddaliła wniosek Odwołującego o umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 568 pkt 2) ustawy Pzp,
ze względu na jego bezprzedmiotowość. Ziszczenia się przesłanki umorzenia Odwołujący upatrywał w oświadczeniach,
jakie zamieścił Zamawiający w swoich stanowiskach pisemnych z dnia 20 grudnia 2024 r. i z dnia 23 grudnia 2024 r. W
ocenie Izby nie zaszły jednak przesłanki do zastosowania art. 568 pkt 2) ustawy, bowiem, co zresztą nie było sporne
pomiędzy Odwołującym i Przystępującym, Zamawiający nie zamieścił informacji o unieważnieniu czynności wyboru
oferty najkorzystniejszej na stronie internetowej prowadzonego postępowania, nie powiadomił o takim fakcie
wykonawców albo chociaż nie przekazał takiej informacji razem z pismami procesowymi. W ocenie Izby dopiero
wyraźne unieważnienie dotychczasowego wyboru niewątpliwie czyniłoby przedmiotowe postępowanie odwoławcze
zbędnym. Wobec braku stawiennictwa Zamawiającego na posiedzeniu z udziałem stron i uczestnika postępowania
odwoławczego, nie można było w pełni poznać intencji Zamawiającego. Niemniej jednak, w ocenie Izby, nie sposób
uznać oświadczeń Zamawiającego za wystarczających do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania
odwoławczego, tym bardziej, że Zamawiający razem z pismem z dnia 23 grudnia 2024 r. złożył dowód, co rzecz jasna
służy merytorycznym aspektom postępowania odwoławczego.
Izba ustaliła ponadto, że Odwołujący wykazał przesłanki skorzystania ze środków ochrony prawnej zgodnie z art. 505
ust. 1 ustawy Pzp.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego w ustawowym terminie po stronie Zamawiającego zgłosił Becton
Dickinson. Strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia ani opozycji przeciw przystąpieniu
do postępowania odwoławczego, w związku z czym Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia do postępowania
odwoławczego zgłoszonego przez Becton Dickinson po stronie Zamawiającego.
Izba postanowiła dopuścić dowody:
-z dokumentacji przedmiotowego postępowania,
-załączone do odwołania: wezwanie Odwołującego do wyjaśnienia ceny rażąco niskiej z dnia 12 maja 2023 r.,
odpowiedź udzielona przez Odwołującego w dniu 12 maja 2023 r., umowa nr ZP-261-19/2023/DZ z dnia 12
czerwca 2023 r. zawarta przez Zamawiającego z Odwołującym,
-załączone do pisma Zamawiającego z dnia 23 grudnia 2024 r. zestawienie aktualnych cen rynkowych - osprzęt do
kaniul,
-przedłożone przez Przystępującego na posiedzeniu wezwanie z dnia 25 kwietnia 2024 r. oraz odpowiedź z 18
czerwca 2024 r.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Biorąc pod uwagę stanowiska Stron, uczestnika postępowania odwoławczego oraz zgromadzony materiał dowodowy,
Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 21 października 2024 r., na podstawie art. 224 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp,
Zamawiający wezwał Odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny zaoferowanej w ofercie w Pakiecie 1.
Zamawiający wskazał przy tym, że: „Wartość zamówienia w Pakiecie nr 1 oszacowana przez Zamawiającego i
powiększona o podatek VAT wynosi 653 095,44 PLN. Wykonawca w swojej ofercie zaproponował wykonanie zamówienia
za kwotę 438 706,80 PLN. Cena całkowita Państwa oferty jest niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej
o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania. Wykonawca składa wyjaśnienia wraz z
dowodami dotyczącymi wyliczenia ceny. Zgodnie z art. 224 ust 3 Ustawy z dnia 11 września 2019 r. wyjaśnienia, mogą
dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót
budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa
od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy”.
Pismem z dnia 23 października 2024 r. Odwołujący złożył wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny, wskazując, że:
„Przyjęte w Pakiecie nr 1 ceny oferty wynikają ze sprzyjających i dostępnych warunków cenotwórczych, co pomogło w
uzyskaniu odpowiedniej kalkulacji cenowej. Podane ceny obejmują wszystkie koszty wchodzące w prawidłowe wykonanie
zadania. Zostały uwzględnione zarówno koszty produkcji/ zakupu, transportu, magazynowania jak i marża gwarantującą
zysk na odpowiednim poziomie. W załączeniu przesyłamy dowód w postaci kalkulacji cenowej”. W dalszych fragmentach
wyjaśnień Odwołujący przedstawił uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Końcowo Odwołujący dodał,
że: „Wieloletnie doświadczenie jako uczestnika przetargów publicznych pokazuje, iż częstym jest występowanie dużej
różnicy między ofertami wykonawców a szacunkową wartością zamówienia. Z uwagi na dynamiczne zmiany na rynkach
światowych, dochodzi do częstych zmian kosztów transportu, zakupu materiałów, dodatków paliwowych oraz kursów walut
, nie jest to niczym nadzwyczajnym” oraz powołał się na definicję rażąco niskiej ceny zawartej w wyroku Izby o sygn. akt
KIO/UZP 383/08. Do wyjaśnień Odwołujący załączył (zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa) dowody w postaci
własnej kalkulacji oraz zanonimizowanej umowy o pracę (która, jak wyjaśnił na rozprawie pełnomocnik Odwołującego,
była złożona na potrzeby wykazania zasadności zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
W dniu 27 listopada 2024 r. Zamawiający opublikował zawiadomienie o wynikach postępowania (datowane na 25
listopada 2024 r.), w którym w zakresie Pakietu nr 1 poinformował o wyborze jako najkorzystniejszej oferty Becton
Dickinson oraz o odrzuceniu m. in. oferty Odwołującego podając następujące uzasadnienie prawne i faktyczne:
„Uzasadnienie prawne:
Art. 224 ust 1 pkt 6) w zw. z art. 226 ust. 8 ustawy (…).
Uzasadnienie faktyczne:
Pismem z dnia 21,.10.2024 r. na podstawie art. 224 ust. 1 (w zw. z art. 224 ust. 2 pkt 1) ustawy (…) Zamawiający wezwał
Wykonawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny zaoferowanej w ofercie w Pakiecie nr 1. Cena całkowita oferty
Wykonawcy jest niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług,
ustalonej przed wszczęciem postępowania. (…). W terminie wyznaczonym przez Zamawiającego Wykonawca złożył
wyjaśnienia zawierające wyliczenie ceny. Złożone wraz z wyjaśnieniami dowody są niewystarczające. Obowiązkiem
Wykonawcy jest dostarczenie konkretnych, spójnych, jasnych, logicznych i wyczerpujących wyjaśnień wraz z dowodami
na ich potwierdzenie. Wykonawca winien podać Zamawiającemu wszystkie informacje dotyczące kalkulacji, istotne
elementy mające wpływ na wysokość zaoferowanej ceny etc. Wyjaśnienia mają rozwiać wątpliwości Zamawiającego (a w
postępowaniu odwoławczym wątpliwości KIO) co do wystąpienia rażąco niskiej ceny. Wskazanie przez Wykonawcę
ogólnych, szablonowych wyjaśnień, że zaoferowane ceny stanowią bilans sprzyjających i dostępnych wykonawcy
warunków cenotwórczych wykonania zamówienia, że obejmują wszystkie koszty związane z prawidłowym wykonaniem
zadania, że uwzględniają koszty zakupu/produkcji, magazynowania i transportu oraz że gwarantują zysk są
niewystarczające i nie wnoszą niczego istotnego do sprawy. Do wyjaśnień Wykonawca dołącza: zanonimizowaną umowę
o pracę (która nie zawiera informacji o stanowisku, wysokości wynagrodzenia, okresie zatrudnienia itp) oraz kalkulację
cenową. Dołączone do wyjaśnień dowody są dokumentami zbyt ogólnymi żeby na ich podstawie Zamawiający mógł
stwierdzić, że cena zaoferowanych produktów nie jest rażąco niska. Żaden z ww. dokumentów nie potwierdza faktycznej
wysokości kosztów eksploatacji pojazdów, kosztów zatrudnienia oraz cen wynegocjowanych z dostawcami. Wyjaśnienia
Wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego. Muszą być na tyle konkretne
i szczegółowe, aby na ich podstawie Zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wzywanemu do
wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty. Obowiązkiem Wykonawcy jest więc przedstawienie
takich składników i wskazanie indywidualnych czynników wpływających na to, że Wykonawca mógł zaoferować niższą
cenę. Dodatkowo ustawodawca wymaga, aby wskazane w wyjaśnieniach informacje poparte były dowodami. Jeżeli
Zmawiający wzywa wykonawcę do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów potwierdzających wyliczenie ceny, to
jego obowiązkiem jest zadośćuczynienie temu wezwaniu. Składanie wyjaśnień ogólnych powoduje, że Wykonawca ponosi
negatywne skutki niewykazania zasadności swoich twierdzeń. Zamawiający dokonuje oceny, czy oferta podlega
odrzuceniu na podstawie treści wyjaśnień, nie zaś na podstawie wiedzy własnej. Wyjaśnienia udzielone przez Wykonawcę
nie są szczegółowe, kompletne i rzetelne. Wykonawca nie przedłożył wystarczającego dowodu potwierdzającego
występowanie czynników sprzyjających obniżeniu ceny. Wyjaśnienia złożone w postaci opisowej wraz z kalkulacją ceny
oraz dołączone do nich dowody nie pozwalają na uznanie, że cena podana w ofercie jest ceną rynkową i obejmuje pełen
zakres zamówienia opisany w SW Z. Zdaniem Zamawiającego Wykonawca nie dołożył należytej staranności
w wyjaśnieniu sposobu kalkulacji ceny, przez co nie wykazał że jego oferta nie jest rażąco niska. Wykonawca nie
przedłożył żadnego dowodu, z którego wynika, że faktycznie sprzedaje zaoferowane produkty w cenie zaoferowanej
Zamawiającemu, umów zawartych w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, ofert dostawcy od
którego Wykonawca kupuje zaoferowane produkty potwierdzających cenę zakupu. Tym samym Zamawiający uznał
wyjaśnienia złożone przez Wykonawcę za niewystarczające, a oferta Wykonawcy podlega odrzuceniu jako zawierająca
rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia z uwagi na to, że złożone wyjaśnienia nie zostały poparte
dowodami i tym samym nie uzasadniają podanej w ofercie ceny”.
Według art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, przejrzysty oraz
proporcjonalny.
Jak zaś stanowi 17 ust. 2 ustawy Pzp, zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub
kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Poza tym w art. 224 ust. 2 ustawy Pzp wskazano, że w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest
niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania
lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt
1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika
z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem
okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający
może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
Nadto, art. 224 ust. 5 ustawy Pzp stanowi, że obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na wykonawcy.
Poza tym w art. 224 ust. 6 ustawy Pzp wskazano, że odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega
oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp, Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, jeżeli zawiera rażąco niską
cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Zgodnie z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert
określonych w dokumentach zamówienia.
Przechodząc do postawionych przez Odwołującego w odwołaniu zarzutów, należy wskazać, że Odwołujący zawarł dla
nich wspólne uzasadnienie, stąd też Izba dokonała łącznego rozpatrzenia obu zarzutów.
Odwołujący zarzucał, że Zamawiający błędnie uznał, że nie jest zobowiązany do ponownego wezwania Odwołującego
do wyjaśnienia, czy jego oferta nie zawiera ceny o charakterze rażąco niskiej w sytuacji, gdy udzielone przez
Odwołującego wyjaśnienia odpowiadają na stawiane w wezwaniu zapytania, zaś z treści uzasadnienia odrzucenia oferty
Odwołującego wynika, iż Zamawiający miał wątpliwości co do tego czy cena oferty Odwołującego ma charakter rażąco
niskiej i winien wątpliwości te wyjaśnić. Odwołujący podnosił też, że Zamawiający błędnie uznał, że uprawniony jest na
tym etapie, tj. przed wyjaśnieniem wszystkich swych wątpliwości, do odrzucenia oferty Odwołującego, pomimo
że odrzucenie to było czynnością przedwczesną.
W uzasadnieniu Odwołujący wskazywał, że treść wezwania do wyjaśnień ceny nie zawiera żadnych elementów
szczególnych, cechujących przedmiotowe Zamówienie, które chciałby wyjaśnić. Zdaniem Odwołującego, na tak
sformułowane wezwanie Odwołujący przekazał wyjaśnienia, w których potwierdził uwzględnienie wszystkich kosztów
oraz zysku, oraz przekazał dowód w postaci szczegółowej kalkulacji cenowej. Odwołujący podkreślił też, że wezwanie
Zamawiającego jest niemalże identyczne w swej treści w treścią wezwania do wyjaśnień ceny, które Zamawiający
skierował do Odwołującego w toku postępowania „Dostawa kaniul, kaniul dotętniczych, koreczków i innych akcesoriów
dla potrzeb SPSK Nr 1 PUM” znak sprawy ZP-261-19/2023 w dniu 12 maja 2023 r., a poprzednie wyjaśnienia
Odwołującego zostały uznane przez Zamawiającego za należyte wykazanie, że zaoferowana cena jest ceną rażąco
niską. To, w ocenie Odwołującego, dowodzi, że Odwołujący należycie odczytał intencje Zamawiającego. Odwołujący
podnosił też, że dopiero z uzasadnienia odrzucenia własnej oferty, dowiedział się, że intencją Zamawiającego było
uzyskanie znacznie bardziej szczegółowych wyjaśnień, szerszych informacji, innych dowodów niż wskazywałby na to
standard wezwania. Konkludując, zdaniem Odwołującego, Zamawiający błędnie odrzucił ofertę Odwołującego, gdyż
winien był ponownie wezwać Odwołującego do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny.
Mając powyższe na względzie, należy przypomnieć po pierwsze treść wezwania Zamawiającego z dnia 21 października
2024 r. Bezspornym jest bowiem, iż Zamawiający wezwał Odwołującego do złożenia wyjaśnień, w tym dowodów
w zakresie wyliczenia ceny, wskazując, że wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności zakresu wymienionego
w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp. Ustawodawca w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp wprowadził przykładowy, otwarty katalog
czynników wpływających na wysokość ceny lub kosztu, których dotyczyć mogą wyjaśnienia wykonawcy. Ustawa Pzp nie
ogranicza więc wykonawcy do argumentacji w oparciu o inne, niewymienione w przepisie okoliczności. Brak jest zatem
dla Izby powodów, żeby uznać, że wezwanie Zamawiającego z dnia 21 października 2024 r. nie było na dostatecznym
poziomie konkretności.
Należy także wskazać, że w przypadku skierowania przez zamawiającego wezwania, wykonawca jest zobowiązany do
udzielenia wyjaśnień, gdyż to na wykonawcy właśnie spoczywa ciężar wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny lub kosztu. To bowiem wyjaśnienia wykonawcy stanowią podstawę do oceny przez zamawiającego, czy cena oferty
jest rażąco niska, czy też nie. Koniecznym jest przy tym, aby wykonawca pamiętał o dołożeniu należytej staranności przy
ich konstruowaniu, co należy rozumieć jako odniesienie się do wszystkich kwestii poddanych pod wątpliwość przez
zamawiającego. Należy też zastrzec, że ze względów przezorności, wykonawca powinien dokonać wszelkich starań,
aby już pierwotne wyjaśnienia przestały budzić podejrzenia zamawiającego. Wykonawca w swoich wyjaśnieniach nie jest
bowiem ograniczony treścią wezwania i może poza wskazanymi przez zamawiającego kwestiami rozszerzyć swoją
argumentację.
Izba podziela stanowisko Zamawiającego wyrażone w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego. W ocenie Izby,
odpowiedź Odwołującego z dnia 23 października 2024 r. w postaci wyjaśnień rażąco niskiej ceny, nie może zostać
uznana za wystarczającą do uznania jej za odpowiadającą treści wezwania Zamawiającego. Zdaniem Izby wyjaśnienia
Odwołującego w zakresie wyjaśnień ceny oferty, sprowadzały się do lakonicznych zapewnień Odwołującego co do tego,
iż przyjęte ceny oferty wynikają ze sprzyjających i dostępnych warunków cenotwórczych i obejmują wszystkie koszty
wchodzące w prawidłowe wykonanie zadania. Nie można więc uznać za wystarczających zapewnień Odwołującego, że
uwzględnił zarówno koszty produkcji/zakupu, transportu, magazynowania jak i marżę gwarantującą zysk na odpowiednim
poziomie. Za niewystarczające zdaniem Izby należy uznać gołosłowne wyjaśnieniem że występowanie dużej różnicy
między ofertami wykonawców a szacunkową wartością zamówienia nie jest niczym nadzwyczajnym. Izba zgadza się
też z zawartym w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego stanowisku względem złożonych dowodów, gdzie
Zamawiający wskazał, że: „Dołączone do wyjaśnień dowody są dokumentami zbyt ogólnymi żeby na ich podstawie
Zamawiający mógł stwierdzić, że cena zaoferowanych produktów nie jest rażąco niska. Żaden z ww. dokumentów nie
potwierdza faktycznej wysokości kosztów eksploatacji pojazdów, kosztów zatrudnienia oraz cen wynegocjowanych z
dostawcami”.
W przepisie art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, mowa jest o wykazaniu, czyli udowodnieniu, że cena nie jest rażąco niska.
Chodzi tu przede wszystkim o przedstawienie konkretnych informacji, pozwalających później zamawiającemu na realną
weryfikację wyceny. Dla wypełnienia obowiązku przez wykonawcę nie wystarczy zatem, aby ograniczył się on wyłącznie
do ogólnych stwierdzeń, że w zaoferowanej cenie wykona zamówienie. Jak podaje się w orzecznictwie Izby:
„Wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny nie powinny ograniczać się do zapewnień wykonawcy, a wskazywać konkretne
dane i ustalone koszty, aby zamawiający mógł sprawdzić czy przyjęty poziom poszczególnych składników cenowych
jest właściwy – zamawiający powinien dowiedzieć się w jakiej wysokości wyceniono koszt pracy specjalistów, aby
zweryfikować kalkulację ceny w ramach zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy” (wyrok Izby z dnia 7 marca
2022 r. sygn. akt: KIO 421/22) oraz „wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi
na wezwanie zamawiającego, zawierającej ogólne informacje o działalności wykonawcy lub deklaracje co do realizacji
zamówienia za zaoferowaną cenę, niepoparte stosownymi dowodami. Wyjaśnienia wykonawcy muszą być na tyle
konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe
wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki sposób okoliczności te
spowodowały obniżenie ceny i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać” (wyrok Izby z dnia 16 stycznia
2020 r. sygn. akt: KIO 2664/19).
Izba nie podziela wyrażonego w odwołaniu poglądu co do tego, że z treści uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego
wynika, iż Zamawiający miał wątpliwości co do tego, czy cena oferty Odwołującego ma charakter rażąco niskiej i winien
wątpliwości te wyjaśnić ani też poglądu co do tego, że intencją Zamawiającego było uzyskanie znacznie bardziej
szczegółowych wyjaśnień, szerszych informacji, innych dowodów niż wskazywałby na to standard wezwania. W ocenie
Izby treść uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego jasno wskazywała, że Zamawiający uznał wyjaśnienia
Odwołującego za niewystarczające do obalenia domniemania rażąco niskiej ceny. Należy jeszcze raz podkreślić,
że to na Odwołującym spoczywał obowiązek dochowania należytej staranności przy udzielaniu pierwotnych wyjaśnień, a
jak już wskazano, za takie nie można jednak uznać wyjaśnień Odwołującego.
Co zaś się tyczy argumentacji Odwołującego odnośnie standardów wezwania Zamawiającego i wyjaśnień Odwołującego
we wcześniej prowadzonym przez Zamawiającego postępowaniu na tożsamy przedmiot zamówienia (pisma te stanowiły
dowody złożone przez Odwołującego), to Izba uznała, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Po
pierwsze na ocenę zasadności działań Zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia nie
ma wpływu to, w jaki sposób podchodził Zamawiający do oceny wyjaśnień Odwołującego w przeszłości.
To, że zamawiający w analogicznej sytuacji do sytuacji mającej miejsce w innym postępowaniu, doszedł do odmiennych
wniosków, dokonując jakiejkolwiek innej czynności w postępowaniu, nie może świadczyć o prawidłowości lub
nieprawidłowości czynności (lub jej zaniechania) w innym, nawet tożsamym przedmiotowo postępowaniu. Analogicznie,
jako nieprzydatne dla oceny zarzutu Izba uznała też dowody Przystępującego. Izba ocenia bowiem konkretne
zachowania zamawiającego w danym postępowaniu, które zostały zakwestionowane w odwołaniu. Odnosząc się
jeszcze do dowodu złożonego przez Zamawiającego, Izba uznała również ten dowód za nieprzydatny do rozstrzygnięcia
sprawy. Zamawiający złożył go na okoliczność zawyżenia pierwotnej wartości szacunkowej przedmiotu zamówienia,
kształtowania się aktualnej ceny rynkowej przedmiotu zamówienia w zakresie objętym odwołaniem na poziomie
cenowym adekwatnym do oferty Odwołującego. Przypomnieć jednak trzeba, że okoliczność potencjalnego
przeszacowania wartości zamówienia nie została objęta zakresem zaskarżenia, czy też nie było kwestionowane przez
Odwołującego samo skierowanie wezwania do udzielenia wyjaśnień. Na obecnym etapie Odwołujący zarzucał
nieprawidłową ocenę wyjaśnień przez Zamawiającego, która doprowadziła do przedwczesnego odrzucenia oferty
Odwołującego i to właśnie te czynności podlegały rozpoznaniu.
Zarazem, jako, że Odwołujący kilkukrotnie podnosił, że odrzucenie jego oferty było przedwczesne, a Zamawiający
powinien ponownie wezwać Odwołującego do wyjaśnień, należy wskazać, że skoro, jak już zostało to wyżej
podkreślone, wyjaśnienia udzielone przez Odwołującego nie referowały w stopniu wystarczającym do wezwania
Zamawiającego, niezasadnym byłoby ponowne wzywanie Odwołującego do wyjaśnień. Należy wskazać, że co do
zasady wykonawca ma wyłącznie jedną szansę na przedstawienie swojej argumentacji w celu rozwiania wątpliwości
zamawiającego co do zaoferowania rażąco niskiej ceny lub kosztu. Niemniej jednak, wielokrotne przedstawianie
wyjaśnień przez wykonawcę jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy pierwotne wezwanie zamawiającego było
niekonkretne, niepełne, a kolejne wezwania zamawiającego odnoszą się do wątpliwości zamawiającego, które nie zostały
uprzednio wyartykułowane albo wyartykułowano jest w sposób niejasny. W pozostałych przypadkach, to znaczy gdy
pierwotne wezwanie zamawiającego jest precyzyjne, natomiast wyjaśnienia wykonawcy są nieprzekonujące, lakoniczne,
czy też niepoparte dowodami, ponawianie zapytania do wykonawcy należy uznać za niedopuszczalne. Jak podnosi się
w orzecznictwie Izby: „Wykonawca biorący udział w postępowaniu, jako profesjonalista, zobowiązany jest udzielić
wyczerpujących wyjaśnień na pierwsze wezwanie zamawiającego, które jasno określało zakres wymaganych wyjaśnień.
Niewywiązanie się przez wykonawcę z ciężaru wykazania prawidłowości ceny oferty nie może uzasadniać ponownego
wzywania do wyjaśnień, gdyż stanowiłoby naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców”
(tak Izba w wyroku z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt: KIO 3216/21).
Podsumowując, nie sposób w ocenie Izby uznać, ażeby przedstawione przez Odwołującego wyjaśnienia w zakresie
zaoferowanej ceny były wyczerpujące i wystarczające w stosunku do treści wezwania Zamawiającego, które przecież
wyraźnie wskazywało na ustawowy katalog okoliczności, o którym mowa w art. 224 ust. 3 ustawy Pzp. Wyjaśnienia
Odwołującego nie refowały do wezwania Zamawiającego w stopniu wystarczającym na stwierdzenie, iż zostały
udzielone z należytą starannością, co należy rozumieć jako odniesienie się do wszystkich kwestii poddanych pod
wątpliwość przez Zamawiającego. Stąd też niezasadnym byłoby w tym stanie rzeczy ponowne wzywanie Odwołującego
do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, a tym samym czynność odrzucenia oferty Odwołującego nie była
przedwczesna. Reasumując powyższe, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, a w działaniach
Zamawiającego nie dopatrzyła się naruszenia zasad wynikających z ustawy Pzp.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu
o przepisy § 8 ust. 2 pkt 2) w zw. z § 5 pkt 1) i 2) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r.
poz. 2437).
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Przewodniczący:…………………………..