Sygn. akt: KIO 4472/25
KIO 4651/25
WYROK
Warszawa, dnia 1 grudnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Andrzej Niwicki
Katarzyna Odrzywolska
Anna Osiecka-Baran
Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 17 października 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we
Wrocławiu oraz odwołania wniesionego w dniu 27 października 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą Rekowo Górne i VOLVO
POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu
w postępowaniu prowadzonym przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m. st. Warszawie sp. z o.o. z siedzibą
w Warszawie
z udziałem wykonawcy TERBERG MATEC POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie,
przystępującego do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego oraz wykonawcy SCANIA POLSKA S.A.
siedzibą w Starej Wsi, 05-830 Nadarzyn, przystępującego do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego
orzeka:
1.A. oddala odwołanie o sygn. akt KIO 4472/25,
B. oddala odwołanie o sygn. akt KIO 4651/25
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 37 200 zł (słownie trzydzieści siedem
tysięcy dwieście złotych), w tym uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą Rekowo Górne i VOLVO
POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą weWrocławiu tytułem wpisu od odwołania w sprawie sygn. akt KIO
4472/25 w kwocie 15 000 zł oraz przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
tj. EKOCEL Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA
Spółka z o.o. z siedzibą we Wrocławiu tytułem wpisu od odwołania w sprawie sygn. akt KIO 4651/25 w
kwocie 15 000 zł oraz kwotę 7 200 zł przedstawioną przez zamawiającego Miejskie Przedsiębiorstwo
Oczyszczania w m. st. Warszawie z siedzibą w Warszawie w złożonym spisie kosztów, na które składa
się wynagrodzenie pełnomocnika zamawiającego w sprawie sygn. KIO 4472/25 wysokości 3 600 zł oraz
wynagrodzenie pełnomocnika zamawiającego w sprawie sygn. KIO 4651/25 w wysokości 3 600 zł.
2.2.Zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą
we Wrocławiu na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w m. st. Warszawie z siedzibą w
Warszawie kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania z
tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie sygn. akt KIO 4472/25.
2.3.Zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia tj. EKOCEL Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. z siedzibą
we Wrocławiu na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w m. st. Warszawie z siedzibą w
Warszawie kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania z
tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie sygn. KIO 4651/25.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu zamówień publicznych.
Przewodniczący:………….................
………………………
………………………
Sygn. akt: KIO 4472/25 KIO 4652/25
Uzasadnienie
Zamawiający: Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m. st. Warszawie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
siedzibą w Warszawie prowadzi postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z
dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej „PZP”), którego przedmiotem jest: Zakup, dostawa i
serwis fabrycznie nowych samochodów bezpylnych oraz szkolenia w zakresie przewidzianym przez Zamawiającego
Numer referencyjny postępowania: RZP.27.35.2025.IAW. Numer publikacji ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej: 495380-2025.
Przedmiot zamówienia podzielono na 9 Zadań:
1)Zadanie 1: zakup, dostawa i serwis 5 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23
m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia
2)Zadanie 2: zakup, dostawa i serwis 5 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23
m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia
3)Zadanie 3: zakup, dostawa i serwis 5 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23
m3 z napędem gazowym CNG i niską kabiną oraz szkolenia,
4)Zadanie 4: zakup, dostawa i serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23
m3 z napędem gazowym CNG i niską kabiną oraz szkolenia,
5)Zadanie 5: zakup, dostawa i serwis 7 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23
m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia
6)Zadanie 6: zakup, dostawa i serwis 6 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych o pojemności zabudowy 18-23
m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia
7)Zadanie 7: zakup, dostawa i serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych do odpadów
wielkogabarytowych bez urządzenia zasypowego o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz
szkolenia,
8)Zadanie 8: zakup, dostawa serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych do odpadów wielkogabarytowych
z urządzeniem zasypowym o pojemności zabudowy 18-23 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia,
9)Zadanie 9: zakup, dostawa i serwis 4 szt. fabrycznie nowych samochodów bezpylnych z zabudową bębnową o
pojemności zabudowy 14-16 m3 z napędem gazowym CNG oraz szkolenia w zakresie przewidzianym przez
Zamawiającego.
Sygn. akt KIO 4472/25
Odwołujący: Konsorcjum Wykonawców: EKOCEL Spółka z o.o., Rekowo Górne (lider – pełnomocnik) i VOLVO POLSKA
Spółka z o.o. siedzibą we Wrocławiu, wniósł 17 października 2025 r. odwołanie na czynności Zamawiającego, podjęte w
postępowaniu tj. na:
1)zaniechanie odrzucenia ofert Wykonawców: SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w
zakresie Zadań nr 5 i 8,
2)wybór jako najkorzystniejszej oferty, która została złożona przez Wykonawcę, którego oferta podlega odrzuceniu, tj.
oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;
Zamawiającemu zarzucił naruszenie:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5) w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2) lit a) PZP przez zaniechanie wykluczenia
Wykonawców
SCANIA oraz
TERBERG i w konsekwencji zaniechanie odrzucenia złożonych przez tych wykonawców ofert,
mimo istnienia wiarygodnych przesłanek, że doszło do zawiązania przez tych Wykonawców co najmniej nieformalnego
porozumienia zakłócającego uczciwą konkurencję w przedmiotowym postępowaniu.
2)art. 226 ust. 1 pkt 7 PZP w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez zaniechanie odrzucenia ofert Wykonawców:
SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8, mimo iż można było
stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wskazani wykonawcy zawarli między sobą porozumienie mające
na celu zakłócenie konkurencji, a w konsekwencji wybór oferty SCANIA POLSKA S.A. pomimo tego, że złożona przez
niego oferta podlegała odrzuceniu w zakresie Zadań nr 5 i 8, w związku z zawarciem porozumienia mającego na celu
zakłócenie konkurencji;
3)art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2 PZP przez wybór oferty najkorzystniejszej z naruszeniem zasad
postępowania tj. wybór oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8 w sposób nieprzejrzysty
i
niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:
1)unieważnienia czynności wyboru oferty SCANIA w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8 jako oferty najkorzystniejszej;
2)odrzucenia ofert Wykonawców SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. jako ofert
złożonych w warunkach nieuczciwej konkurencji w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;
3)dokonania ponownego badania i oceny ofert w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;
4)dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej spośród pozostałych ofert złożonych w postępowaniu, niepodlegających
odrzuceniu w zakresie Zadań nr 5 oraz nr 8;
Odwołujący posiada interes w złożeniu odwołania, w zakresie Zadań nr 5 i nr 8, złożona przez niego oferta została
sklasyfikowana na miejscu kolejnym po ofertach Wykonawców: SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC
POLSKA sp. z o.o.
Odwołujący złożył ofertę na 9 zadań, natomiast SCANIA POLSKA S.A. („SCANIA”)
jak i TERBERG MATEC Sp. z o.o.
(„TERBERG”) złożyli ofertę na 8 pierwszych zadań (1-8).
Istotne jest, że każda oferta firmy SCANIA wskazuje jako wykonawcę zabudowy firmę TERBERG i na odwrót – każda
oferta firmy TERBERG wskazuje firmę SCANIA jako dostawcę podwozia. Kooperacja tych oferentów wskazuje na
możliwość wzajemnego poznania cen jednostkowych poszczególnych elementów cenotwórczych istotnych dla
opracowania ceny ofertowej każdego zadania. Po udostępnieniu przez Zamawiającego treści ofert, Wykonawca powziął
wątpliwości w zakresie zachowania zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców w postępowaniu
przetargowym prowadzonym przez Zamawiającego w kontekście możliwego porozumienia cenowego pomiędzy
wykonawcami TERBERG oraz SCANIA. Odwołujący zauważył:
stałe i mieszczące się w niewielkim przedziale różnice
procentowe w cenach ofert, sugerujące koordynację zamiast realnej konkurencji - w zadaniach 1-8 różnica między ceną
TERBERG a SCANIA stanowi niewielki przedział 1,94-3,55 %; rotację zwycięstw między wykonawcami, sugerującą
podział udziału w Zamówieniu pomiędzy wskazanymi wykonawcami: oferta TERBERG manajniższą cenę w zadaniach:
1, 2, 3, 4, natomiast oferta SCANIA ma najniższe ceny w zadaniach: 5, 6, 7, 8;
niemal identyczną łączną wartość ofert – łączna wartość wszystkich ofert TERBERG wynosi dokładnie 53 681 796,51 zł,
a Scania Polska S.A. – 54 038 988,51 zł (różnica zaledwie 357 192 zł, czyli ok. 0,66%). Obie oferty są natomiast
znacznie niższe od pozostałych ofert złożonych w toku zamówienia i znacząco odbiegają od założonego przez
Zamawiającego budżetu nieznacznie tylko odbiegając od progu 30% przewidzianego w art. 224 ust. 2 PZP;
identyczną różnicę cenową pomiędzy ofertami złożonymi w zadaniach o różnych specyfikacjach technicznych; ceny
ofert TERBERG i SCANIA zbliżone do progu rażąco niskiej ceny; podobny czas przygotowania dokumentów, tj. 28.08.
2025 r., godz. 16:24 i godz. 16:40;
poprzednie postępowanie przetargowe organizowane przez Zamawiającego z 2023 roku, w którym oferenci
uczestniczyli, dzieląc pomiędzy siebie zadania w analogiczny sposób.
Ad 1) W zadaniach 1-8 różnica między cenami ofertowymi TERBERG a SCANIA stanowi niewielki przedział 1,94-3,55 %.
Przedstawiono zestawienie tabelaryczne.
W warunkach realnej konkurencji na rynku specjalistycznych pojazdów komunalnych, taka stabilność i niewielka różnica
między cenami jest nietypowa i sugeruje celową koordynację cenową, zamiast niezależnego kalkulowania ofert. Różnica
między cenami ofertowymi TERBERG i SCANIA stanowi wąski przedział ok. 1,94-3,55 %. Takie uplasowanie cen z
pewnością nie jest efektem naturalnych czynników konkurencyjnych i rynkowych, lecz sugeruje celowe dopasowanie
cen, celem symulacji uczciwej konkurencji. Wykonawca w tym miejscu zauważył, że odpowiednio dla zadań 1-2, 3-4, 56, 7-8 te różnice pomiędzy oferowanymi cenami są stałe i wynoszą odpowiednio 3,41%, 3,55%, 2,03%, 1,94%.
Zgodnie ze stanowiskiemUZP
(komentarz
do art. 108 ustawy PZP, II wydanie) zmowa przetargowa w
układzie horyzontalnym może przybrać różne formy, w tym formę ofert kurtuazyjnych. Oferty kurtuazyjne polegają na
uzgodnieniu, że potencjalny konkurent złoży ofertę, która będzie celowo mniej korzystna dla zamawiającego od oferty
wytypowanej na zwycięską. Oferta kurtuazyjna ma na celu stworzenie pozoru konkurencyjności przetargu lub też
wywołanie wrażenia, że cena oferty wytypowanej jest relatywnie korzystna (Por. UOKiK, Zmowy przetargowe, Warszawa
2013, s. 9).
Ad 2) Rotacja zwycięstw między wykonawcami, sugerująca podział rynku
W drugiej kolejności odwołujący wskazał na fakt, że TERBERG zaoferował najniższą ofertęw zadaniach 1-4, SCANIA
zaś zaoferowała najniższą ofertę w zadaniach 5-8. Powyższe sugeruje na blokowy podział zamówień pół na pół. Brak
takiej rotacji z innymi oferentami wzmacnia przypuszczenia, że oferty wykonawców TERBERG i SCANIA zostały
uprzednio skoordynowane. Informacja z otwarcia ofert ukazuje wzorzec potencjalnie wskazujący rotację/segmentowanie
zleceń w proporcji 50%/50%. W warunkach realnej konkurencji oferenci dążyliby do wygrania jak największej liczby
zadań poprzez konsekwentne obniżanie cen we wszystkich segmentach, co prowadziłoby do nieregularnych,
rozproszonych zwycięstw bez wyraźnych wzorców. Tutaj jednak wzajemna rotacja pomiędzy cenami tych dwóch
oferentów jest wyraźna i przewidywalna.
Ad 3) Niemal identyczna łączna wartość ofert, sugerująca uzgodniony równy podział
Łączna wartość wszystkich ofert Terberg Matec Polska sp. z o.o. wynosi 53 681 796,51 zł, a Scania Polska S.A. – 54
038 988,51 zł. Różnica między tymi wartościami to zaledwie 357 192 zł, czyli ok. 0,66%. Odwołujący zauważył, że tak
istotna bliskość sum całkowitych jest anomalią w kontekście złożonego przetargu na specjalistyczne pojazdy CNG, gdzie
naturalne wahania kosztów powinny prowadzić do większych rozbieżności. W polskim prawie konkurencji (ustawa o
ochronie konkurencji i konsumentów, art. 6) taka równowaga cenowa, zwłaszcza w oligopolu, jest traktowana jako
poszlaka antykonkurencyjnego porozumienia, sugerującego celowy podział rynku po równo, by maksymalizować zyski
bez ryzyka dominacji jednej firmy.
Różnica 0,66% sugeruje, że mogło zajść uzgodnienie cen sumarycznych, co jest klasycznym mechanizmem
nieuczciwych praktyk rynkowych zwanym "market sharing". UOKiK w decyzjach dotyczących zmów przetargowych (np.
w branży budowlanej z 2023 r.) uznaje takie zrównoważone sumy za dowód na koordynację, gdzie oferenci dzielą
wartość zamówień po równo.
Nie bez znaczenia w tej sytuacji jest fakt, że każda z ofert jest z kolei znacząco niższa zarówno od cen, wynikających z
pozostałych ofert złożonych w toku postępowania, a także od założonej przez Zamawiającego szacunkowej wartości
zamówienia. Zbieżność wartości tych dwóch ofert, przy jednoczesnej znacznej rozbieżności z ofertami pozostałych
oferentów uznać należy za element potwierdzający istnienie pomiędzy oferentami porozumienia.
Ad 4) Identyczna różnica cenowa w zadaniach o różnych specyfikacjach technicznych
W Zadaniach 1 i 2 cena za 1 szt. pojazdu wynosi w ofercie TERBERG – 1 135 278 zł netto, zaś w ofercie SCANIA – 1
174 038 zł netto. Dla każdego z zadań różnice w cenie 1 szt. pojazdu to dokładnie 38 760 zł netto.
Z kolei w Zadaniach 3 i 4 cena za 1 szt. pojazdu wynosi w ofercie TERBERG – 1 090 773 zł netto, zaś w ofercie SCANIA
– 1 129 533 zł netto. Ponownie dla każdego zadania różnica w cenie 1 szt. pojazdu to dokładnie 38 760 zł netto.
Nie sposób pominąć faktu, iż różnica między ofertą TERBERG a ofertą SCANIA w cenie na jeden pojazd dla Zadania 1-2
i Zadania 3-4 jest identyczna co do grosza i wynosi 38.760 PLN netto. Jest to o tyle istotne, że dlaZadania 1-2 i Zadania
3-4 mamy do czynienia z innymi podwoziami (kabina zwykła versus kabina low entry droższa od kabiny zwykłej) i inną
zabudową (z wyrzutnikiem manualnym versus z wrzutnikiem automatycznym rozwiązaniem droższym od wyrzutnika
manualnego), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w zróżnicowaniu cen. Jednak różnice te nie przeszkodziły oferentom
złożyć ofert, w których różnice w cenach są dokładnie takie same.
Stały wzorzec różnic cenowych widać również w Zadaniach 5-8.
W Zadaniach 5 i 6 (standardowa zabudowa z wrzutnikiem) cena w ofercie TERBERG – 1 066 000 zł netto, zaś w ofercie
SCANIA – 1 044 760 zł netto. Różnica to dokładnie 21 240 zł netto.
W Zadaniu 7 (zabudowa do gabarytów bez wrzutnika) cena w ofercie TERBERG – 1 039 000 zł netto, w ofercie SCANIA
– 1 017 760 zł netto. Różnica ponownie dokładnie 21 240 zł netto.
W Zadaniu 8 (zabudowa do gabarytów z wrzutnikiem) cena za 1 szt. pojazdu wynosi w ofercie TERBERG – 1 115 000 zł
netto, zaś w ofercie SCANIA – 1 093 760 zł netto. Różnica między cenami po raz kolejny wynosi dokładnie 21 240 zł
netto.
Co jest w ocenie odwołującego istotne to fakt, że zadania 5-8 opierają się na tym samym podwoziu, ale różnią się
zabudowami. Są to odpowiednio:
a)standardowa z wrzutnikiem (Zadania 5-6), b)do gabarytów bez wrzutnika (Zadanie 7)
c)do gabarytów z wrzutnikiem (Zadanie 8).
Te różnice w konstrukcji zabudowy w sposób oczywisty wpływają na koszty (np. brak wrzutnika powinien obniżyć cenę
zabudowy o kilka tysięcy zł). Tymczasem, pomimo różnych wymogów w specyfice pojazdów postawionych przez
Zamawiającego, różnica cenowa między ofertami TERBERG a SCANIA dla tych 4 zadań jest zawsze identyczna i
wynosi 21 240 zł netto To sugeruje sztuczne uzgodnienie oferowanych cen - w normalnych warunkach rynkowych
różnice powinny fluktuować w zależności od specyfiki zabudowy, kosztów materiałów czy negocjacji z dostawcami.
Identyczna różnica cen sugeruje, że oferenci celowo uzgodnili stały "spread" cenowy, aby symulować konkurencję. Bez
uprzedniego porozumienia osiągnięcie takiej precyzji cenowej aż w 4 zadaniach jest wręcz matematycznie niemożliwe,
zwłaszcza w przetargu o łącznej wartości kilkudziesięciu milionów złotych.
Odwołujący sporządził szczegółowe zestawienie, które stanowiło załącznik do odwołania.(Dowód: Zestawienie Excel
2025).
Ad 5) W kontekście analizy ofert złożonych w przedmiotowym postępowaniu przetargowym, odwołujący zwrócił
szczególną uwagę na fakt, iż ceny zaproponowane przez wykonawców TERBERG i SCANIA różnią się jedynie o kilka
procent od ustawowego progu 30%, który zgodnie z art. 224 ust. 2 PZP wskazuje na rażąco niską cenę i obliguje
Zamawiającego do zwrócenia się o udzielenie wyjaśnień. Zgodnie z tym przepisem, rażąco niska cena występuje, gdy
całkowita cena oferty jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia ustalonej przez zamawiającego przed
wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert (z wyłączeniem ofert
odrzuconych). W niniejszej sprawie oferty TERBERGi SCANIA, znacząco niższe od pozostałych ofert oraz od
szacunkowej wartości zamówienia założonej przez Zamawiającego, utrzymują się w granicach 22-28% poniżej tych
wartości w zależności od zadania, co oznacza, że są one zaledwie kilka procent od automatycznego uruchomienia
procedury wyjaśnień i potencjalnego odrzucenia jako rażąco niskie.
Analizując ceny ofertowe w Zadaniach nr 1-8, różnica między najkorzystniejszą ofertą (TERBERG lub SCANIA) a
najdroższą ofertą waha się w przedziale 11,24% - 21,93%, co po przeliczeniu względem średniej arytmetycznej cen oraz
szacunkowej wartości zamówienia wskazuje na poziom zbliżony do 25-28% dla wszystkich zadań. Taka precyzyjna
kalibracja cen – niska na tyle, by zapewnić wygraną w danym zadaniu, ale nie przekraczająca krytycznego progu 30% w
jakimkolwiek zadaniu – nie jest wynikiem naturalnych mechanizmów rynkowych, lecz sugeruje celowe uzgodnienie
między TERBERG a SCANIA. Okoliczności
te jednoznacznie sugerują, iż oferty SCANIA i TERBERG są skoordynowane
w taki sposób, by pozostać „bezpiecznie” najniższymi ofertami cenowymi, jednocześnie symulując rzeczywistą
oferentów rywalizację poprzez minimalne różnice procentowe (1,94-3,55%).
Ad 6) W dalszej kolejności odwołujący wskazał, że oferty TERBERG i SCANIA były przygotowywane w bardzo podobnym
czasie. Wymienione dokumenty ofertowe były przygotowywane w bardzo bliskim odstępie czasu wynoszącym zaledwie
16 minut różnicy, co wskazuje na potencjalną koordynację i uzasadnia podejrzenie wspólnego ich uzgadniania,
synchronizowania czy też wręcz współdziałania przy opracowywaniu i składaniu ofert. Fakt, że ostatni z podpisów na
ofercie SCANIA został złożony w kolejnym dniu, nie niweczy okoliczności skompletowania obu ofert
w tym
samym czasie. Po złożeniu
pierwszego z podpisów na ofercie SCANIA w dniu 28 sierpnia 2025 r.
o godzinie 16:42 oferta – jak podaje sam wykonawca w swoich wyjaśnieniach – nie uległa już jakiejkolwiek modyfikacji.
W polskim prawie konkurencji (ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów) taki niewielki odstęp czasowy pomiędzy
złożeniem poszczególnych ofert jest traktowany jako istotna poszlaka antykonkurencyjnego porozumienia. Trudno
bowiem dać wiarę, że dwa niepowiązane ze sobą podmioty, w tak niewielkim odstępie czasowym składają obszerne
oferty. Co więcej –znacząco przed terminem, co wyklucza – tłumaczące koincydencję czasową - zaistnienie
okoliczności składania oferty w ostatnim momencie. W połączeniu z innymi wskaźnikami, takimi jak stałe różnice
procentowe w cenach (3-4%) i rotacja zwycięzców między wykonawcami. UOKiK w swoich decyzjach i wytycznych
dotyczących zwalczania zmów przetargowych uznaje synchronizację zachowań oferentów – w tym timing składania
ofert – za jeden z kluczowych wskaźników zmowy przetargowej.
Ad 7) Odwołujący podkreślał, że SCANIA oraz TERBERG są podmiotami, które pozostają
w stałych stosunkach
gospodarczych. Zarówno w warunkach sprzedaży jak i w warunkach usługi leasingu (formalnie wówczas jako oferent
występuje finansujący lub konsorcjum z udziałem finansującego i producenta zabudowy). Należy uznać, że osoby
przygotowujące oferty regularnie się ze sobą komunikują. Co więcej, opisywany wyżej schemat działania nie jest
przypadkiem odosobnionym. Podobny sposób wyceny ofert SCANIA i TERBERG przyjęty został również w przetargu
Zamawiającego w 2023 r. nr sprawy: RZP.27.12.2023.LK.
Powtórzenie tego wzorca w 2025 r. wskazuje na powtarzalny mechanizm zmowy przetargowej, gdzie wykonawcy
ustalają stałe marże, by uniknąć realnej rywalizacji od 2023 r.
Dodatkowo, porównując ceny ofertowe z postępowania z 2023 r. względem aktualnego postępowania, nie sposób nie
zauważyć pewnej anomalii cenowej, która przejawia się w tym, że ceny ofertowe zarówno SCANIA jak i TERBERG dla
tych samych typów pojazdów w 2025 r. są niższe niż w 2023 r.
Pismem z dnia 12.09.2025 r. Odwołujący wskazał na powyższe okoliczności, przedstawiając obszerną argumentację i
zwracając uwagę Zamawiającego na możliwość zawarcia zmowy przetargowej między wykonawcami SCANIA oraz
TERBERG. Odwołujący wniósł o podjęcie przez Zamawiającego czynności zmierzających do odrzucenia ofert
wykonawców zakłócających konkurencję oraz rozważenia przez Zamawiającego zgłoszenia powyżej opisanych
okoliczności do Prezesa UOKiK.
Obaj wykonawcy oświadczają, że oferty złożone zostały samodzielnie i zaprzeczają istnieniu zmowy cenowej. Żaden z
wykonawców jednak nie wyjaśnia merytorycznie, nie wyjaśnia różnic cenowych w różnych zadaniach (tj. dla Zadań 1-4
różnica 38.760 PLN netto, a dla Zadań 5-8 różnica 21 240 PLN netto. Nie wyjaśniają teżwzorca rotacji, jaka zaistniała w
złożonych ofertach – tj. że dokładnie dla 50% zadań najkorzystniejsze oferty złożyła SCANIA,a na pozostałe 50% zadań
najkorzystniejsze oferty złożył TERBERG.
II. Uzasadnienie prawne
Działania przedsięwzięte przez wykonawców SCANIA i TERBERG w postępowaniu
w pełni potwierdzają występowanie
pomiędzy podmiotami porozumienia mającego na celu wywarcie niedozwolonego wpływu na wynika postępowania oraz
wyczerpują znamiona czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o ochronie konkurencji i
konsumentów oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nie ulega też
wątpliwości, że działania te zostały podjęte w celu osiągnięcia korzyści wynikającej z uzyskania zamówień objętych
postępowaniem.
Przytoczone w pierwszej części Odwołania okoliczności wskazują prawdopodobieństwo istnienia cichego porozumienia
między wykonawcami w zakresie cen ofertowych. Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP Zamawiający odrzuca
ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r.
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Natomiast zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 5 PZP postępowania o udzielenie
zamówienia wyklucza się wykonawcę jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że
wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli
należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i
konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że
wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie. Co istotne, ustawodawca nie uzależnił ziszczenia się
przesłanki wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp od uprzedniego wydania w stosunku do takiego wykonawcy
prawomocnego orzeczenia sądowego lub też prawomocnej decyzji stwierdzającej istnienie "zmowy przetargowej".
Przeciwnie - ustawodawca w ustawie Prawo zamówień publicznych przewidział niezależną przesłankę wykluczenia
wykonawcy w sytuacji, gdy to właśnie zamawiający (a nie inny organ) stwierdzi istnienie wiarygodnych przesłanek, które
uzasadniają przyjęcie, że pomiędzy wykonawcami doszło do zawarcia porozumienia. (Wyrok KIO z dnia 6 września
2021 r., sygn. akt KIO 2254/21).
Należy brać pod uwagę również art. 6 ust. 1 pkt 7 UOKIK, ; zakazanesą porozumienia, których celem lub skutkiem jest
wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku, polegające na uzgadnianiu przez
przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem
przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu pracy i ceny. (...).
W doktrynie i orzecznictwie dotyczącym ochrony konkurencji porozumienie stypizowane w art. 6 ust. 1 pkt 7 UOKiK
określane jest w skrócie jako tzw. zmowa przetargowa.
W orzecznictwie antymonopolowym podkreśla się, że dla wykazania zawarcia tego rodzaju porozumienia nie jest
wymagane dysponowanie bezpośrednim dowodem np. w postaci pisemnego porozumienia określającego taki
bezprawny cel. Wystarczającym jest, aby całokształt okoliczności sprawy pozwalał na racjonalne i logiczne
wyprowadzenie wniosku, że doszło do zawarcia zmowy przetargowej. W orzecznictwie wskazuje się, że udowodnienie
ukrytego porozumienia może być dokonane za pomocą analizy statystycznej, czy logiki zdarzeń, a także że zgodnie z
właściwymi przepisami ustalenia pewnych faktów mogą być dokonane, jeżeli możliwe jest wyprowadzenie takiego
wniosku na podstawie innych faktów (domniemania faktyczne) (...).
W wyroku z 7 września 2023 roku (KIO 2512/23) czytamy, że do wykazania zawarcia porozumienia nie jest wymagane
dysponowanie bezpośrednim dowodem, np. w postaci pisemnego porozumienia określającego taki bezprawny cel.
Wystarczające jest, gdy całokształt okoliczności sprawy pozwala na racjonalne i logiczne wyprowadzenie wniosku, że
doszło do zmowy przetargowej. Fakt zawarcia zmowy przetargowej może być logicznym wnioskiem wyprowadzonym na
podstawie całokształtu okoliczności sprawy, (…) korzystanie z własnych zasobów niezbędnych do wykonania
zamówienia, jednakowo przygotowane pod względem formy i treści oświadczenie zawarte w ofercie obu Wykonawców,
dotyczące posiadanych zasobów (dysponowania pojazdami) oraz powtarzający się schemat postępowania w zakresie
rozstawiania ofert i wycofywania jednej z nich, są okolicznościami potwierdzającymi zawarcie nielegalnego porozumienia
zakłócającego konkurencję.
Jednocześnie podkreśla się w piśmiennictwie, że ustalenie prawdopodobieństwa wystąpienia czynu nieuczciwej
konkurencji ma niejednokrotnie charakter ocenny. Stąd też ewentualne odrzucenie oferty powinno zostać poprzedzone
wezwaniem wykonawcy o stosowne wyjaśnienia (a niekiedy być może i przedstawienie dowodów) na podstawie art. 223
ust. 1 Pzp. Wyjaśnienia nie mogą oczywiście prowadzić do zmiany ceny oferty.
Istnienie tzw. zmowy przetargowej powinno wyraźnie wynikać z okoliczności sprawy, układających się w pewien logiczny
ciąg.(…) Zakazane nie jest więc samo porozumienie między wykonawcami, lecz cel tego porozumienia lub też skutek,
jakim jest zakłócenie konkurencji.
Wykonawcy złożyli odpowiednio najniższą oraz drugą najniższą cenę w ośmiu z dziewięciu zadań. Obaj – rzekomo
konkurujący – oferenci przystąpią faktycznie wspólnie do realizacji zamówienia na bez mała tożsamych warunkach.
Takie złożenie oferty daje wszak w przetargu „drugą szansę” – bowiem jeżeli jeden z wykonawców popełni błąd przy
składaniu oferty lub przy uzupełnianiu dokumentów, kolejny wykonawca (wszak ceny zaoferowane są bez mała tożsame)
to drugi wykonawca przygotuje dokumenty lepiej – a i tak wykonawca pierwotnie odrzucony, z racji przyjętego schematu
współpracy, zamówienie będzie realizował. Stąd niewątpliwie występuje w tej sytuacji działanie, które narusza reguły
uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców w postępowaniu.
Do wniosku potwierdzającego istnienie zmowy prowadzą fakty. Oferty każdego z wykonawców na osiem z dziewięciu
zadań nie tylko są odpowiednio najkorzystniejsze i drugie w kolejności. Na pierwsze cztery zadania najkorzystniejsze
oferty złożył jeden wykonawca, a na pozostałe cztery drugi. Jednocześnie dla poszczególnych zadań oferenci złożyli
oferty różniące się cenami idealnie, pomimo występowania technicznych różnic. W ocenie Odwołującego w taki
przypadek trudno uwierzyć w przypadku jednego postępowania. W sytuacji, gdy zdarza się taki przypadek po raz kolejny
(przy tożsamej rotacji, tych samych oferentów) o przypadku już mowy być nie może. Występuje logiczny ciąg przesłanek
zawiązania porozumienia pomiędzy oferentami celem ograniczenia uczciwej konkurencji. Na Zamawiającym ciąży
obowiązek takiego przygotowania i przeprowadzenia postępowania, aby zapewnić zachowanie uczciwej konkurencji oraz
równe traktowanie wykonawców. Ocena złożonych ofert oraz weryfikacja postępowania wykonawców pod kątem
zgodności z warunkami przetargu oraz z obowiązującym prawem mieści się w prowadzeniu postępowania. Oznacza to,
że wnikliwa weryfikacja składanych ofert nie jest obowiązkiem podmiotów składających konkurencyjne oferty, ale właśnie
Zamawiającego.
W drugiej kolejności Odwołujący sformułował zarzut naruszenia art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2 PZP
przez dokonanie wyboru oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadań nr 5 oraz nr w
8 sposób nieprzejrzysty i
niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.
Działania podejmowane przez Zamawiającego są dalekie od respektowania zasady równego traktowania wykonawców w
postępowaniu, gdyż pomimo uzyskania od Odwołującego informacji o możliwości zawarcia na potrzeby postępowania
prowadzonego przez Zamawiającego zmowy przetargowej, Zamawiający nie podjął w tym przedmiocie żadnych
czynności. Przeciwnie, dokonał wyboru oferty SCANIA jako najkorzystniejszej.
Rozstrzygnięcie postępowania stanowi rażące naruszenie przepisów art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2
PZP. Załączono dowody powołane w uzasadnieniu.
Sygn. akt KIO 4651/25
Odwołujący: Konsorcjum EKOCEL Spółka z o.o.Rekowo Górne i VOLVO POLSKA Spółka z o.o. weWrocławiu wniósł
odwołanie na:
1)zaniechanie odrzucenia ofert Wykonawców: SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w
zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6;
2)wybór jako najkorzystniejszej w postępowaniu oferty, która została złożona przez Wykonawcę, którego oferta podlegała
odrzuceniu w niniejszym postępowaniu, tj. oferty TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4;
3)wybór jako najkorzystniejszej oferty SCANIA POLSKA S.A. w zakresie Zadania nr 6;
II. Zamawiającemu zarzucam
naruszenie:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5) w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2) lit a) PZP przez zaniechanie wykluczenia
Wykonawców
SCANIA oraz TERBERG i w konsekwencji zaniechanie odrzucenia złożonych przez tych wykonawców ofert,
pomimo istnienia wiarygodnych przesłanek, że doszło do zawiązania przez tych Wykonawców co najmniej
nieformalnego porozumienia zakłócającego uczciwą konkurencję w postępowaniu.
2)art. 226 ust. 1 pkt 7 PZP w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zaniechanie odrzucenia ofert ww
Wykonawców w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6, pomimo iż można było stwierdzić, na podstawie wiarygodnych
przesłanek, że wskazani wykonawcy zawarli między sobą porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, a w
konsekwencji wybór oferty TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4 oraz oferty SCANIA
POLSKA S.A. w zakresie Zadania nr 6 pomimo tego, że złożone przez tych Wykonawcówoferty podlegały odrzuceniu, w
związku z zawarciem porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji;
3)art. 239 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 2 PZP poprzez dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej z
naruszeniem zasad tj. wybór oferty TERBERG MATEC POLSKA sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4 oraz wybór
oferty SCANIA POLSKA S.A. w Zadaniu nr 6,
w sposób nieprzejrzysty i niezapewniający zachowania uczciwej
konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,
III.Wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:
1)unieważnienia czynności wyboru oferty TERBERG MATEC POLSKA Sp. z o.o. w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4 jako ofert
najkorzystniejszych;
2)unieważnienia wyboru oferty SCANIA POLSKA S.A. w Zadania nr 6;
3)odrzucenia ofert Wykonawców SCANIA POLSKA S.A. oraz TERBERG MATEC POLSKA jako złożonych w warunkach
nieuczciwej konkurencji w Zadaniu 1, 2, 3, 4, 6;
4)dokonania ponownego badania i oceny ofert w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6;
5)dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej spośród pozostałych ofert złożonych w postępowaniu, niepodlegających
odrzuceniu w zakresie Zadań nr 1, 2, 3, 4, 6.
Uzasadniając zarzuty i żądania odwołujący przedstawił stan faktyczny, jak w odwołaniu KIO 4472/25 ze wskazaniem
ofert dla zadań 1, 2, 3, 4 i 6, dla których wybór zamawiającego został dokonany w drugiej kolejności tj. 16 października
2025 r. .
Analogicznie uzasadnił stwierdzenie, że działania przedsięwzięte przez wykonawców SCANIA i TERBERG w
postępowaniu potwierdzają występowanie pomiędzy podmiotami porozumienia mającego na celu wywarcie
niedozwolonego wpływu na wynik postępowania oraz wyczerpują znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, a
okoliczności wskazują na prawdopodobieństwo istnienia cichego porozumienia między wykonawcami w zakresie cen
ofertowych. Załączono dokumenty powołane w uzasadnieniu.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie złożone w postępowaniach KIO 4472/25 i KIO 4651/25, zwanych łącznie
„odwołaniami”, wniósł o oddalenie obu odwołań.
Wskazał na dokumentację postępowania, w szczególności treść swz, treść i wynik wyboru ofert w ośmiu zadaniach
będących przedmiotem zarzutów obydwu odwołań.
Wskazał nadto na swoje wezwania skierowane do Przystępujących na okoliczność, iż celem zbadania zasadności
zarzutów Odwołującego o zmowie
Przystępujących na etapie po ogłoszeniu informacji z otwarcia ofert, a
jeszcze przed dokonaniem wyboru ofert na poszczególne zadnia wezwał te podmioty o wyjaśnienie czy pomiędzy nimi
nie doszło do zmowy w Postępowaniu. Przedstawił treść wyjaśnień na tę okoliczność.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Przystępujący 1 oświadczył, min. że: stanowczo zaprzecza zarzutom sformułowanym
przez konsorcjum Wykonawców EKOCEL Sp. z o.o. oraz VOLVO POLSKA Sp. z o.o. jako nie znajdującym podstaw
faktycznych i prawnych. Przedstawiono uzasadnienie.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Scania oświadczył, min. że: „Oferta została skalkulowana, przygotowana i złożona
samodzielnie przez Scania Polska, tj. bez koordynowania jej treści, w tym zaoferowanych warunków cenowych z innym,
konkurencyjnym oferentem w postępowaniu przetargowym - spółką TERBERG MATEC POLSKA. Wszelkie zarzuty są
oparte na indywidualnych przekonaniach członków Konsorcjum Ekocel co do rzekomej współpracy Scania Polska oraz
Terberg Matec w zakresie dotyczącym prowadzonego Postepowania.
Należy także wskazać, że ani Przystępujący 1 ani Przystępujący 2 w toku Postępowania nie dopuścili się żadnego
zachowania, które zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wskazuje na zmowę cenową wykonawców.
Konkludując w Postępowaniu nie doszło do zakłócenia rywalizacji konkurencyjnej.
Przystąpienia po stronie zamawiającego zgłosili wykonawcy SCANIA POLSKA S.A. Stara Wieś, 05-830 Nadarzyn oraz
Terberg Matec Polska Sp. z o.o. siedzibą w Warszawie wnosząc o oddalenie odwołań.
SCANIA POLSKA S.A. przedstawiła argumenty w piśmie złożonym 24 listopada 2025 r.
Przystępujący stoi na stanowisku, że całokształt okoliczności sprawy nie uzasadnia przyjęcia, że między
Przystępującym a Terberg zaistniało jakiekolwiek niedozwolone porozumienie. Przedstawił argumentację.
PrzystępującyTERBERG MATEC
PO LSKA
Spółka z o.o. siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie
odwołania. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu stwierdził ,że nie zostały spełnione przesłanki, o których
mowa w przepisach ustawy pzp i ustawy o ochronie konkurencji wskazanych przez odwołującego. W szczególności nie
doszło do zawiązania przez wskazanych wykonawców – przystępujących do postępowania odwoławczego – co najmniej
nieformalnego porozumienia zakłócającego uczciwą konkurencję. Przedstawił szczegółową argumentację
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje
Skład orzekający po dokonaniu oceny stanu faktycznego w sprawie, mając na względzie zakres sprawy
zakreślony przez okoliczności podniesione w odwołaniach oraz mając na uwadze treść przepisu art. 554 ust. 1 pkt 1
ustawy Pzp, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało
wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia stwierdził, że postawione przez
odwołującego zarzuty nie znalazły potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, zatem rozpoznawane
odwołanie, zostało przez Izbę oddalone.
Zarzuty i żądania odwołań jako niesporne nie wymagają ponownego przytoczenia. Strony i uczestnicy przedstawili swoje
stanowiska na piśmie i do protokołu rozprawy. Przeanalizowano dokumentację postępowania w zakresie niezbędnym do
całościowego rozpatrzenia odwołań. W istocie rzeczy obydwa odwołania dotyczą analogicznych czynności i zaniechań
zamawiającego i zostały złożone z uwagi na dokonanie wyboru najkorzystniejszej oferty w poszczególnych zadaniach, w
dwóch terminach tj. 8 października 2025 r., w zakresie zadań 5 i 8, a 16 października 2025 r., Zamawiający poinformował
o wyborze oferty w zakresie pozostałych zadań objętych zarzutami.
Skład orzekający zauważa, co jest zasadniczo niesporne, że specyfika przedmiotu zamówienia wskazuje, że przedmiot
ten składa się z dwóch zasadniczych komponentów: podwozia samochodu ciężarowego i nadwozia śmieciarki, co w
sposób zasadniczy wpływa na cenę oferty, jako że pozostały komponent w postaci kosztu dostawy i szkoleń stanowi
wartość marginalną. Rynek tych pojazdów, jako produktów specjalistycznych jest stosunkowo ograniczony do
producentów, którzy w postępowaniu złożyli oferty. Jak to lapidarnie i sentencjonalnie stwierdził zamawiający na
rozprawie „rynek jest taki jaki jest” wskazując, że dysponuje pojazdami specjalistycznymi pochodzącymi od wszystkich
uczestników postępowania odwoławczego. Ma także znaczenie fakt, że producenci nadwozia (nadbudowy) korzystają z
podwozia nabywanego od podmiotu drugiego, działającego z reguły jako poddostawca lub podwykonawca. Przy
wskazanej konfiguracji podmiotów i produkowanego sprzętu naturalne jest, że ceny oferowane są zbliżone, a
niejednokrotnie w zakresie komponentów, jednolite. W tym postępowaniu udział wzięło czterech wykonawców dla
czerech zadań i trzech w pozostałych zadaniach, a zatem nie tylko Scania, Terberg i odwołujący, co z jednej strony
potwierdza znany krąg podmiotów zainteresowanych, z drugiej nie prowadzi do wniosku o ograniczenia dostępu do
zamówienia przez rzeczywistych wykonawców. Ewentualny podział rynku w drodze niedozwolonej zmowy w sposób,
jaki wskazuje Odwołujący, mógłby mieć w jakiejś mierze sens i uzasadnienie wyłącznie w sytuacji, w której pewny byłby
udział tylko obydwu przystępujących. Z uwagi natomiast na udział innych dostawców pojazdów specjalistycznych
umawianie się między Scania i Terberg mogłoby ostatecznie prowadzić do negatywnego dla nich wyniku.
Oczywiste jest przy tym, że podmioty te złożyły oferty na przedmiot zamówienia, który ma być wykonany z komponentów
obydwu podmiotów, w wyniku wspólnego działania, jako że jeden (Scania) jest producentem podwozia, drugi zaś
(Terberg) nadbudowy. Dopuszczalność składania oferty w postępowaniu przez podwykonawcę innego wykonawcy
składającego ofertę w tym samym postępowaniu jest wszak dopuszczalna, na co wskazali uczestnicy w swoich
stanowiskach z powołaniem stosownego orzecznictwa.
Każdy z tych wykonawców, mając zamiar samodzielnego uczestnictwa w postępowaniu, zwrócił się do drugiego, a
także innych z zapytaniem o możliwość uzyskania drugiego elementu przedmiotu dostawy. W odpowiedzi na zapytanie
Terberg złożył Scanii stosowną ofertę i w wyniku pozytywnych odpowiedzi zawarto stosowne umowy prowadzące do
przygotowania i złożenia ofert. Niewątpliwie potwierdza się zatem fakt współpracy, jednakże w ocenie Izby, legalnej i nie
mającej charakteru zmowy przetargowej.
Skład orzekający nie ocenia zdarzeń sugerowanych i hipotetycznych, jak np. tezy odwołującego, że w celu uniknięcia
stanu zmowy, podmioty powinny złożyć wspólne oferty działając jako konsorcjum. Ale nawet w takim wariancie, przy
takich samych ofertach w ośmiu zadaniach, oferty te ceteris paribus, byłyby także wybrane jako najkorzystniejsze. Jak
bowiem potwierdza dokumentacja postępowania i stan faktyczny przedstawiony przez wszystkich uczestników, oferty
przystępującego Scania i przystępującego Terberg okazały się najkorzystniejsze w określonych zadaniach w
szczególności z uwagi na wynik oceny w dominującym kryterium, to jest w zaoferowanych cenach. Wynik ten jest
obiektywny, a jego uzyskanie nie wymagało zabiegów stanowiących o zaistnieniu czynu nieuczciwej konkurencji.
Skład orzekający zauważa przy tym, że powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie, gdyż jak wskazuje
doświadczenie najczęstszym celem i skutkiem zmowy przetargowej jest doprowadzenie do zawarcia umowy o mniej
korzystnych dla zamawiającego warunkach ekonomicznych (cenowych), niż byłoby to możliwe w warunkach uczciwej
konkurencji.
Izba wskazuje także, że przepis art. 108 ust. 1 pkt 5 PZP wskazuje na porozumienia mające na celu zakłócenie
konkurencji. Przykład ten odnosi się do sytuacji, w której wykonawcy należący do tej samej grupy kapitałowej w
rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o
dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie.
W przedmiotowej sprawie nie miała miejsce taka sytuacja tj. wykonawcy składający oferty nie należeli do tej samej grupy
kapitałowej, tym niemniej zamawiający, który otrzymał informację o możliwości zaistnienia niedozwolonego porozumienia
pomiędzy wykonawcami, zwrócił się do nich z prośbą o wyjaśnienie tej sytuacji. Wykonawcy takie wyczerpujące
wyjaśnienia złożyli, opisując szczegółowo w jaki sposób realizowane są zamówienia tego rodzaju, jak kalkulowana była
oferta, w końcu wskazali także, że oferta cenowa w postępowaniu (rozumiana jako zaoferowana wartość za całość w
danym zadaniu) została przygotowana samodzielnie przez każdy z podmiotów, przy czym zbliżone wartości wynikają
tylko z tego, że kluczowe pod względem wartościowym elementy (podwozie i nadbudowa) wykonawcy Ci oferują sobie
nawzajem. Zdaniem Izby przedmiotowe wyjaśnienia obalają istnienie domniemania, że doszło do niedozwolonego
porozumienia, którego celem i skutkiem było zakłócenie konkurencji.
Tym samym, mając na uwadze specyfikę przedmiotu zamówienia, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie sposób
wywieść, że w postępowaniu doszło do zmowy przetargowej pomiędzy Przystępującym 1 i Przystępującym 2. Przy tym
Odwołujący, po stronie którego leżał ciężar dowodu w sprawie, nie zdołał wykazać, ani nawet uprawdopodobnić, że do
takiego niedozwolonego porozumienia przy przygotowywaniu ofert przetargowych doszło. Ponownie należy podkreślić,
że wskazywane przez Odwołującego okoliczności, które to miały dowodzić istnieniu takiej zmowy, da się w sposób łatwy
i logiczny wytłumaczyć, mając chociażby na uwadze specyfikę rynku tego rodzaju pojazdów.
Mając na uwadze powyższe Izba stwierdziła, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 553
zdanie pierwsze ustawy Pzp orzekła jak w sentencji. Brak potwierdzenia się zarzutów powoduje, iż w przedmiotowym
stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11
września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.) oraz rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).
Przewodniczący: ……………………..
……………………..
……………………..