Sygn. akt: KIO 4322/25
WYROK
Warszawa, dnia 6 listopada 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Robert Siwik
Protokolant:Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczejw dniu 8 października 2025
r. przez wykonawcę Aarsleff sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Łańcut,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy FIRMA USŁUGOWA "GRZEŚKI” sp. z o.o. z siedzibą
w Dębicy, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego,
orzeka:
1.oddala odwołanie w całości,
2.kosztami postępowania obciąża Odwołującego – wykonawcę Aarsleff sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i zalicza w
poczet kosztów postępowania odwoławczego 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 959 zł 03 gr
(słownie: dziewięćset pięćdziesiąt dziewięć złotych trzy grosze) poniesioną przez Odwołującego tytułem kosztów
dojazdu.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………….
KIO 4322/25
UZASADNIENIE
Zamawiający – Miasto Łańcut (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia
publicznego w trybie podstawowym pn.: „Budowa kompleksu rekreacyjno-sportowego na terenie Stawu Browarnego w
Łańcucie w ramach zadania pn. Rewitalizacja i zagospodarowanie Stawu Browarnego w Łańcucie dla potrzeb utworzenia
centrum wypoczynku” (znak postępowania: WFZ. 271. 9. 2025; dalej jako „Postępowanie”).
Ogłoszenie o zamówieniu ww. postępowania zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu
30 czerwca 2025 r. pod nr 2025/BZP 00300545.
Dnia 8 października 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, na podstawie art. 513 ust. 1
ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 oraz z 2025 r. poz. 620,
dalej „ustawa Pzp”) odwołanie złożył wykonawca Aarsleff Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej jako
„Odwołujący”).
Odwołujący wniósł odwołanie od czynności Zamawiającego dotyczącej wyboru oferty wykonawcy Firmy
Usługowej G. sp. z o.o. z siedzibą w Dębicy (dalej jako „Przystępujący”) jako najkorzystniejszej, pomimo że oferta ta
zdaniem Odwołującego jest obarczona błędem stanowiącym podstawę do jej odrzucenia.
W związku z powyższym Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1)art. 17 ust. 2 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty F.G. jako najkorzystniejszej pomimo jej wcześniejszego
odrzucenia i niedokonania unieważnienia czynności odrzucenia tej oferty;
2)art. 226 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy Pzp w związku z art. 63 ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 8 ust.1 ustawy Pzp w zw. z art.
781 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 3 pkt. 11) i 12) oraz 26 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i
usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę
1999/93/W E (dalej jako "rozporządzenie elDAS") przez ich niezastosowanie i wybór oferty F.G. jako
najkorzystniejszej pomimo, że oferta ta podlega odrzuceniu, gdyż jest ofertą, której integralność została
naruszona (treść pliku Formularza Oferty została zmieniona po złożeniu podpisu), a więc oferta nie została
opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym i przez to oferta ta nie została sporządzona w sposób zgodny
z wymaganiami technicznymi oraz organizacyjnymi sporządzania ofert przy użyciu środków komunikacji
elektronicznej określonymi przez Zamawiającego;
3)art. 226 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy Pzp oraz 17 ust. 2 ustawy Pzp poprzez wadliwy wybór
oferty najkorzystniejszej.
W konsekwencji powyższego, Odwołujący wnosił o:
1)unieważnienie czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty F.G.,
2)powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym w każdym przypadku ze skutkiem powodującym odrzucenie
oferty F.G..
Jednocześnie Odwołujący wnosił o „dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do
niniejszego pisma. Wnoszę także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki na
okoliczność ustalenia czy nastąpiła modyfikacja pliku Formularza Oferty F.G. – czy nastąpiło naruszenie integralności
danych, a jeśli tak to kiedy nastąpiła ostatnia modyfikacja dokumentu i czy dokument został zmodyfikowany po złożeniu
kwalifikowanego podpisu elektronicznego”.
Odwołujący wskazywał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia, ponieważ jest wykonawcą zainteresowanym
uzyskaniem zamówienia w postępowaniu organizowanym przez Zamawiającego. Na skutek jednak nieprawidłowości po
stronie Zamawiającego oferta Odwołującego została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu ofert.
W uzasadnieniu odwołania została przedstawiona argumentacja dla podniesionych zarzutów.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca FIRMA USŁUGOWA
"GRZEŚKI” sp. z o.o. z siedzibą w Dębicy (dalej jako „Przystępujący”).
W dniu 31 października 2025 r. Zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie, w której przedstawił
argumentację na oddalenie odwołania. W odpowiedzi przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Również w dniu 31 października 2025 r. Przystępujący złożył swoje stanowisko procesowe, wnosząc o oddalenie
odwołania oraz przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska. Ponadto Przystępujący w dniu 3
listopada 2025 r. złożył kolejne stanowisko procesowe – pismo przygotowawcze wraz z wnioskami dowodowymi.
Odwołujący na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. złożył wnioski dowodowe, stanowiące raporty z weryfikacji podpisu
elektronicznego Przystępującego, złożonego pod jego ofertą.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk stron postępowania,
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie
zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
Izba ustaliła, że wykonawca wnoszący odwołanie wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego w ustawowym terminie zgłosił
Przystępujący. Strony nie zgłosiły opozycji, ani zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia tego wykonawcy do
postępowania odwoławczego pod stronie Zamawiającego. Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia Przystępującego
do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie Zamawiającego.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołania wraz z
załącznikami, odpowiedzi na odwołanie złożonej przez Zamawiającego wraz z załącznikami oraz stanowisk
procesowych Przystępującego wraz z załącznikami.
Biorąc pod uwagę stanowiska stron i uczestnika postępowania odwoławczego oraz zgromadzony materiał
dowodowy, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu.
W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Odwołujący wskazywał w odwołaniu, że:
„Po dokonaniu otwarcia ofert, zgodnie z treścią Raportu z przebiegu otwarcia ofert z dnia 22.07.2025 roku,
Zamawiający uzyskał następujące informacje dotyczące Formularza Oferty nr 6- F.G.:
czy podpisany: Tak, ale zmodyfikowany po podpisaniu
podpis wymaga weryfikacji we własnym zakresie przez użytkownika: Tak
Dowód: Raport z przebiegu otwarcia ofert z dnia 22.07.2025 roku
Zamawiający pismem z dnia 29.07.2025 roku wezwał F.G. do złożenia wyjaśnień w zakresie przekazanego
Zamawiającemu za pośrednictwem platformy eZamówienia pliku pdf Formularza Oferty. W trakcie bowiem analizy oferty
F.G. Zamawiający nie mógł w sposób niebudzący wątpliwości dokonać weryfikacji poprawności podpisanego
elektronicznie pliku Formularza Oferty. W celu ustalenia przyczyny takiego stanu rzeczy Zamawiający wezwał do złożenia
wyjaśnień odnośnie sposobu przygotowania i przekazania „Formularza Oferty”, oraz przekazania Zamawiającemu pliku
Formularza Oferty zamieszczonego na platformie wraz z dokumentem walidacji.
Dowód: Wezwanie Zamawiającego z dnia 29.07.2025 roku
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 30.07.2025 roku, F.G. oświadczył, że sposób przygotowania oferty
wyglądał następująco: z platformy eZamówienia został pobrany i wypełniony Formularz Oferty, sprawdzono dane wpisane
do Formularza, a następnie prawidłowo podpisano podpisem elektronicznym. Do pisma F.G. miał załączyć raporty z
weryfikacji Formularza Oferty z platformy Eurocert oraz PUESC.
Dowód: Pismo F.G. z dnia 30.07.2025 roku
Pismem z dnia 09.09.2025 roku Zamawiający poinformował o odrzuceniu m.in. oferty F.G.. W uzasadnieniu
Zamawiający wskazał, że
1.Wykonawca w terminie składania ofert złożył dokumenty oznaczone na platformie eZamowienia (identyfikator
oferty): ocds-148610-c399ddc3-739b-40b4-be45-b5e0524cbedb:68160:01:01.
2.Plik oferty złożony w formacie pdf zawierał informację o nieprawidłowym podpisie.
3.Raport z otwarcia ofert (wygenerowany z platformy eZamówienia) zawierał informację: „Czy podpisany. Tak, ale
zmodyfikowany po podpisaniu”.
4.Weryfikacja podpisu za pomocą narzędzia KIR Szafir wykazała, że podpis jest niekompletny.
5.Weryfikacja podpisu za pomocą narzędzia:
https://ec.europa.eu/digital-building-blocks/DSS/webapp-demo/validation
wykazała, że dokument zawiera nieokreślone modyfikacje obiektów po rewizji podpisu.
Wobec powyższego Zamawiający uznał, że nastąpiła zmiana danych po złożeniu podpisu (naruszenie
integralności danych w pliku Formularz Oferty) stanowiąca o nieważności złożonego elektronicznego podpisu
kwalifikowanego - brak podpisu „uwzględniającego dokonane zmiany”.
Zatem oferta została odrzucona na podst. art. 226 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy Pzp. Oferta jest
niezgodna z przepisami ustawy.
Dowód: Informacja o odrzuceniu ofert z dnia 09.09.2025 roku
W dniu 09.09.2025 roku Zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej, tj. oferty Odwołującego.
Dowód: Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej z dnia 09.09.2025 roku
W piśmie z dnia 10.09.2025 roku F.G. wskazał, że: W odpowiedzi na pismo z dnia 09.09.2025r nr sprawy
W FZ.271.9.2025 otrzymanego w dniu 10.09.2025 informujemy, że przesyłamy dodatkowo raport kwalifikowanej walidacji
który jednoznacznie potwierdza, że podpis jest prawidłowy, jest to podpis kwalifikowany i treść dokumentu nie została
zmieniona po wykonaniu podpisu, potwierdzającej ważność i poprawność podpisu w złożonej przez nas ofercie.
Dowód: Pismo F.G. z dnia 10.09.2025 roku
Pismem z dnia 11.09.2025 roku, na wniosek F.G., Zamawiający przekazał temu wykonawcy dokumenty pobrane z
platformy eZamówienia, w tym plik Formularza oferty.
Dowód: Pismo Zamawiającego z dnia 11.09.2025 roku
Pismem z dnia 15.09.2025 roku F.G. przekazał Zamawiającemu ekspertyzę wykonaną przez M.T., która miała
potwierdzać, że oferta F.G. została podpisana w sposób prawidłowy.
Dowód: Pismo F.G. z dnia 15.09.2025 roku wraz z Ekspertyzą M. Tomaka z dnia 12.09.2025 roku
Tego samego dnia Zamawiający poinformował o unieważnieniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty
Odwołującego i przystąpienie do ponownej oceny i badania ofert. Jako uzasadnienie Zamawiający wskazał, że wybór
oferty najkorzystniejszej został dokonany z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, gdyż Zamawiający powziął
informacje wskazujące na brak podstaw odrzucenia oferty F.G..
Dowód: Zawiadomienie z dnia 15.09.2025 roku o unieważnieniu wyboru oferty najkorzystniejszej
W dniu 03.10.2025 roku Zamawiający poinformował o wyborze najkorzystniejszej oferty, tj. oferty F.G..
Dowód: Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej z dnia 02.10.2025 roku (data udostępnienia: 03.10.2025
roku).
Co istotne, w treści wyżej wskazanego pisma ani z innych dokumentów udostępnionych przez Zamawiającego nie
wynika aby dokonał unieważnienia czynności odrzucenia oferty F.G. z dnia 09.09.2025 r. Tym samym czynność
Zamawiającego z dnia 02.10.2025 dot. wyboru najkorzystniejszej oferty (ponowny wybór) dotyczyła oferty F.G. tj. oferty
uprzednio odrzuconej, co do której Zamawiający nie podjął czynności tzw. naprawczych (unieważnienie czynności
odrzucenia oferty).”
Powyżej zarysowany stan faktyczny sprawy, zaprezentowany przez Odwołującego w odwołaniu, nie był sporny
między stronami sporu. Spór ogniskował się w zakresie zarzutu Odwołującego, jakoby doszło do naruszenia
integralności danych w pliku Formularza oferty Przystępującego i w konsekwencji wpływu tego naruszenia na samą
ważność złożenia podpisu pod ofertą Przystępującego.
Biorąc poczynione ustalenia pod uwagę, a także szczegółową argumentację przedstawioną w pisemnych
stanowiskach stron oraz Przystępującego, w tym przedstawianych na rozprawie, Izba uznała, że odwołanie nie
mogło zostać uwzględnione.
W pierwszej kolejności Izba odniesie się do zarzutu „naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy Pzp w związku z art. 63
ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 8 ust.1 ustawy Pzp w zw. z art. 781 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 3 pkt. 11) i 12) oraz
26 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r.
w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym
oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (dalej jako "rozporządzenie elDAS") przez ich niezastosowanie i wybór oferty F.G.
jako najkorzystniejszej pomimo, że oferta ta podlega odrzuceniu, gdyż jest ofertą, której integralność została naruszona
(treść pliku Formularza Oferty została zmieniona po złożeniu podpisu), a więc oferta nie została opatrzona kwalifikowanym
podpisem elektronicznym i przez to oferta ta nie została sporządzona w sposób zgodny z wymaganiami technicznymi
oraz organizacyjnymi sporządzania ofert przy użyciu środków komunikacji elektronicznej określonymi przez
Zamawiającego”.
Postawiony zarzut dotyczy wadliwości sporządzenia oferty Przystępującego, gdyż … „jest ofertą, której integralność
została naruszona (treść pliku Formularza Oferty została zmieniona po złożeniu podpisu), a więc oferta nie została
opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym…”.
Izba ustaliła, co też nie było kwestionowane przez żadną ze stron sporu, ani przez Przystępującego, że pod ofertą
Przystępującego został złożony elektroniczny podpis kwalifikowany, złożony przez G.K., umocowanego do reprezentacji
Przystępującego. Plik oferty (tj. Formularz oferty Przystępującego -ocds-148610-c399ddc3-739b-40b4-be45b5e0524cbedb_Oferta_1-1-1-1.pdf) został opatrzony prawidłowym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Powyższe
potwierdza także pierwotny raport, jaki uzyskał sam Zamawiający, tj. raport z otwarcia ofert (wygenerowany z platformy
e-Zamówienia), który zawierał informację: „Czy podpisany. Tak, ale zmodyfikowany po podpisaniu”. Dodatkowo wszystkie
załączone do odpowiedzi na odwołanie raporty z weryfikacji podpisu elektronicznego pod ofertą Przystępującego
potwierdzały ważność złożenia podpisu. Tym samym przedkładane raporty z weryfikacji podpisu wskazywały, że podpis
został złożony we właściwej formie i przy użyciu ważnego certyfikatu.
Nie ulega zatem wątpliwościom, że sporny Formularz oferty Przystępującego został właściwie podpisany, tj. zgodnie z
wymaganiami Zamawiającego – „Formularz ofertowy podpisuje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym lub podpisem osobistym” (pkt II.7 - pkt. II Opis sposobu przygotowania i składania oferty).
Prawidłowość złożenia samego podpisu elektronicznego pod Formularzem oferty Przystępującego nie było
kwestionowane przez Odwołującego. Odwołujący przedstawił jako dowody:
1)Raport z weryfikacji podpisu KIR Szafir, z którego wynika: status weryfikacji podpisu: „pozytywny”, „Kwalifikowany
podpis poprawnie zweryfikowany certyfikatem kwalifikowanym”;
2) Zrzut ekranu z CertumSign – z treścią w języku polskim oraz angielski (bez tłumaczeni);
3)Wizualizację – zrzut ekranu Formularza oferty Przystępującego z programu Adobe Reader, gdzie wskazano w
komentarzach, że „Podpis nie jest prawidłowy”.
Z powyższych dowodów Odwołującego można wysnuć wniosek, że dowody te w sposób jednoznaczny nie
potwierdzają zarzutu Odwołującego, że podpis pod ofertą Przystępującego był nieprawidłowy. Przeczy temu chociażby
raport z weryfikacji podpisu KIR Szafir, z którego wynika: status weryfikacji podpisu: „pozytywny”, „Kwalifikowany podpis
poprawnie zweryfikowany certyfikatem kwalifikowanym”.
Odwołujący podważał, co wynika z treści ww. zarzutu odwołania, ale i zakresu argumentacji prezentowanej na
samej rozprawie, że „integralność samej oferty została naruszona (treść pliku Formularza Oferty została zmieniona po
złożeniu podpisu)”, co miało implikować „nieważność złożonego podpisu” (tak też zakres postawionego zarzutu).
Tym samym Odwołujący, jako zasadniczą oś sporu z Zamawiającym w postawionym zarzucie, jak i prezentowanej
argumentacji uczynił fakt, że w strukturze pliku – Formularz oferty Przystępującego – zidentyfikowano nieokreślone,
dodatkowe dane, które zostały dopisane po złożeniu podpisu, co miały potwierdzać generowane i złożone jako wnioski
dowodowe raporty z weryfikacji podpisu elektronicznego oferty Przystępującego; przy czym jak wskazano powyżej –
strony sporu – nie kwestionowały prawidłowości podpisu pod Formularzem oferty jako takim, tj. złożonym ważnym,
kwalifikowanym podpisem elektronicznym (certyfikatem) z możliwością identyfikacji tożsamości osoby składającej
podpis. Jak sam z resztą wskazywał na rozprawie Odwołujący ocena prawidłowości złożenia oferty przez
Przystępującego musi uwzględniać dwa aspekty, tj. przy walidacji podpisu pod ofertą trzeba wziąć pod uwagę
tożsamość samego podpisu (jego identyfikację) oraz integralność danych podpisywanego pliku.
Jak Izba wskazała powyżej, co do samego podpisu i jego formy – strony nie miały zastrzeżeń – został on złożony w
kwalifikowanej postaci elektronicznej przez G.K.. Tym samym, zdaniem Izby nie sposób czynić zarzutu, że oferta nie
spełnia wymagań Zamawiającego – została bowiem sporządzona w jednej z oczekiwanych przez Zamawiającego form,
tj.: Formularz ofertowy podpisuje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem
osobistym.
W odniesieniu zaś do drugiego aspektu procesu walidacji podpisu, na co wskazywał Odwołujący, tj. konieczności
weryfikacji integralność danych podpisywanego pliku, które w niniejszej sprawie miały dotyczyć oferty Przystępującego i
co też zdaje się nie było sporne pomiędzy stronami i Przystępującym, że taka modyfikacja w zakresie podpisywanego
pliku miała miejsce, to Izba w tym zakresie uznała tą okoliczność za irrelewantną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,
mając na uwadze sposób sformułowania zarzutu, gdzie z inkryminowanego przez Odwołującego naruszenia
integralności danych pliku Formularza oferty miałaby wynikać wadliwość samego podpisu pod ofertą. Nic bardziej
mylnego zdaniem Izby. Sam podpis pod Formularzem oferty Przystępującego był prawidłowy, zawierał ważny certyfikat i
identyfikował tożsamość składającego podpis.
Tym samym Izba nie znalazła podstaw do uznania, że czynność prawna Przystępującego w postaci złożenia oferty w
Postępowaniu została złożona z zachowaniem niewłaściwej wymaganej formy, w niniejszym wypadku formy
elektronicznej. Prawidłowość samego kwalifikowanego podpisu elektronicznego, którym opatrzono dokument oferty
Przystępującego nie był co do faktu jego złożenia i tożsamości składającego kwestionowany.
Odwołujący w swoim odwołaniu na s. 10 wprost wskazał, że:
Aby zweryfikować prawidłowość kwalifikowanego podpisu elektronicznego należy przeprowadzić proces jego walidacji. Nie
każdy bowiem podpis elektroniczny jest kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Weryfikacja lub walidacja
kwalifikowanego podpisu elektronicznego to proces sprawdzenia, czy podpis został prawidłowo złożony i czy dokument,
na którym został umieszczony, nie został zmodyfikowany od momentu podpisania. Proces ten jest kluczowy, ponieważ
pozwala potwierdzić tożsamość osoby, która złożyła podpis, oraz integralność samego dokumentu. (art. 32
rozporządzenia eiDAS).
Podczas weryfikacji sprawdzane są następujące elementy:
1.Certyfikat podpisu – czy jest ważny, wydany przez uznane centrum certyfikacji i nie został unieważniony.
2.Integralność dokumentu – czy dokument nie został zmieniony po złożeniu podpisu.
3.Autentyczność podpisującego – czy podpis został złożony przez osobę, która rzeczywiście dysponuje kluczem
prywatnym związanym z certyfikatem.
4.Zgodność z przepisami prawnymi – czy podpis spełnia wymogi prawne danego kraju lub regionu.
W zakresie wyżej wskazanych punktów sam Odwołujący nie kwestionował ich, poza pkt 2 dot. naruszenia integralności
dokumentu, opierając się wyłącznie na własnych raportach z weryfikacji spornego pliku oferty Przystępującego, które
miałyby sugerować modyfikacje pliku oferty po złożeniu podpisu (tak chociażby załącznik nr 17 do odwołania – raport
DSS Validator).
W ocenie Izby w okolicznościach przedmiotowej sprawy oraz mając na uwadze zebrany materiał dowodowy
powoływanie się wyłącznie na adnotacje/ komentarze (i to w wybranych raportach), że sporny plik oferty Przystępującego
zawiera (nieokreślone) modyfikacje oferty czy też komentarz z platformy zakupowej o poprawnym złożeniu oferty było
niewystarczające. Odwołujący zdawał się poprzestawać tylko na tych uwagach/ komentarzach licząc na to, że
sugerowana w ten sposób wątpliwość podważy niesporną prawidłowość samego podpisu elektronicznego, o czym była
mowa powyżej.
Powyższa argumentacja nie mogła znaleźć uznania, ponieważ w postępowaniu odwoławczym przed Izbą
obowiązuje zasada kontradyktoryjności, z której wynika obowiązek wskazywania przez strony i uczestników
postępowania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Na gruncie Pzp emanacją tej zasady
jest przepis art. 534 ust. 1. W jej myśl Izba nie mógł poprzestać na gołosłownych zarzutach odwołującego, ponieważ to
na nim spoczywał ciężar dowodu dotyczący wykazania, jaki charakter i zakres miały rzekome modyfikacje, co by także
potwierdzało fakt ich istnienia oraz że wskazane modyfikacje rzeczywiście naruszyły integralność danych pliku oferty
Przystępującego, co by w dalszej konsekwencji mogło doprowadzić do negatywnego procesu samej walidacji podpisu
pod ofertą. Takiego procesu dowodowego Odwołujący nie przeprowadził. Tym samym Izba uznała, że Odwołujący nie
udźwignął ciężaru dowodu, który na nim spoczywał.
Odwołujący w żaden sposób nie wykazał, ażeby działania Przystępującego doprowadziły do utraty integralności
podpisanych danych w pliku Formularza oferty, która zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. g) rozporządzenia eIDAS jest warunkiem
koniecznym walidacji kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Nie zostało wykazane przy pomocy wiarygodnych
dowodów, że do naruszenia integralności danych w pliku Formularza oferty i to w jakim zakresie doszło po jego
podpisaniu, brak jest zatem podstaw do uznania, że w tej sytuacji podpis elektroniczny Przystępującego pod
Formularzem oferty nie stanowi wyrazu stanowczości zakończonego w ten sposób oświadczenia woli.
Izba przypomina w tym zakresie, że w toku rozprawy żaden z uczestników, w tym Odwołujący nie był w stanie
stwierdzić – na wyraźne pytanie Izby – na podstawie licznych raportów z weryfikacji podpisu Formularza oferty
Przystępującego, jaki był zakres ewentualnej modyfikacji pliku oferty, tj. naruszenia integralności danych pliku.
Przystępujący nie wskazywał też, że doszło do zmiany treści oferty po jej podpisaniu kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, ale że mogło co najwyżej dojść do niezamierzonych zmian formatu pliku z uwagi na korzystanie z
programu Adobe Reader w różnym stadium aktualizacji tego programu.
Ponadto Izba wskazuje, że dowody przedkładane przez Odwołującego i referujące do rzekomych modyfikacji
treści oferty Przystępującego już po złożeniu podpisu, zarówno dowody załączone do odwołania, jak i niektóre dowody
przedstawione na rozprawie nie mogły być wzięte pod uwagę przez Izbę także z przyczyn formalnych, gdyż były one
sporządzone w języku angielskim.
Do ww. dokumentów nie załączono ich tłumaczeń na język polski. W efekcie Izba zdecydowała, że nie będzie ich
brała pod uwagę przy rozstrzyganiu sporu. Zgodnie bowiem z art. 506 ustawy Pzp – „postępowanie odwoławcze jest
prowadzone w języku polskim. Wszystkie dokumenty przedstawia się w języku polskim, a jeżeli zostały sporządzone w
języku obcym, strona oraz uczestnik postępowania odwoławczego, który się na nie powołuje, przedstawia ich tłumaczenie
na język polski”. Odwołujący nie przedstawił do zamknięcia rozprawy tłumaczenia na język polski dokumentów, na jakie
się powoływał w swoim odwołaniu i jakie składał na rozprawie, stąd też Izba nie wzięła ich pod uwagę przy
rozpoznawaniu odwołania; nie zostały one bowiem złożone w sposób prawidłowy.
Izba nie podziela poglądu Odwołującego wyrażonego w treści odwołania, że „W tym miejscu należy wskazać, iż
Zamawiający w treści zał. nr 6 do SW Z, w pkt. II dot. Opisu sposobu przygotowania i składania oferty, wskazał na
konieczność stosowania programu Adobe Acrobat Reader DC, przy każdorazowym otwieraniu zapisanego „Formularza
oferty” podkreślając tym samym istotność jego użycia również w procesie walidacji kwalifikowanego podpisu
elektronicznego co do ważności kwalifikowanego podpisu elektronicznego złożonego przez wykonawcę.”
Zgodnie z pkt II.3 - pkt. II Opis sposobu przygotowania i składania oferty:Zapisany „Formularz ofertowy” należy zawsze
otwierać w programie Adobe Acrobat Reader DC. Rzeczone postanowienie specyfikacji nie odnosi się do konieczności
prowadzenia procesu walidacji podpisu wyłącznie przy użyciu wskazanego programu; nakazuje, aby technicznie
zapisany plik oferty – Formularza oferty dał się otwierać przy pomocy tego programu, nota bene powszechnie
stosowanego w obrocie prywatnym i zawodowym. Sama walidacja – weryfikacja złożonego podpisu może odbywać się
przy użyciu różnych, dostępnych na rynku, programów dotyczących kwalifikowanych podpisów elektronicznych.
Potwierdza to też bieżąca praktyka zamówieniowa, w tym zachowanie samych stron i uczestnika Postępowania w
odniesieniu do przedkładanych raportów z weryfikacji podpisu pod ofertą Przystępującego, pochodzących od różnych
dostawców usług podpisu elektronicznego.
W tym miejscu Izba odnosząc się do dalszej argumentacji Odwołującego, wskazanej w treści odwołania, dotyczącej
weryfikacji podpisu inkryminowanej oferty, tj. : „Po otwarciu pliku oferty F.G. przy użyciu wskazanego przez
Zamawiającego programu Adobe Acrobat Reader DC pojawia się komunikat: co najmniej jeden podpis wymaga
sprawdzenia poprawności. Po przewinięciu pliku na ostatnią stronę i kliknięciu na ikonę podpisu kwalifikowanego pojawia
się wielki czerwony znak X oraz informacja, że podpis jest NIEPRAW IDŁOW Y; dokument został zmieniony lub
uszkodzony po zastosowaniu Podpis. Po kliknięciu w Panel podpisu pojawia się lista zmian wprowadzonych w
dokumencie”, wskazuje że rzeczony komunikat zidentyfikował „nieprawidłowość pliku”, niemniej jednak stan taki wymaga
– co też wynika z komunikatu – „sprawdzenia poprawności”. I właśnie wskazane sprawdzenie poprawności winno
nastąpić przy użyciu innych, miarodajnych ku temu programów weryfikujących podpisy elektroniczne.
Izba wskazuje, że zgodnie z art. 781 § 1 k.c. do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie
oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Natomiast art. 781
§ 2 k.c. stanowi, że oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym
w formie pisemnej. Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej konieczne są zatem dwa elementy. Po
pierwsze, złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej, po drugie, opatrzenie takiego oświadczenia woli
kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Podpisanie Formularza ofertowego kwalifikowanym podpisem elektronicznym
jest warunkiem koniecznym do uznania, że oferta - będąca oświadczeniem wykonawcy - została złożona
zamawiającemu.
Podsumowując, Izba zważyła, że nie sposób uznać w świetle zgromadzonego w sprawie materiału, że podpis
pod ofertą Przystępującego został prawidłowo złożony, we właściwej formie oraz z możliwością identyfikacji osoby
składającej. Tym samym doszło zdaniem Izby do prawidłowego złożenia całości oferty przez Przystępującego, stąd też
zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy Pzp uznać należy za niezasadny.
Ponadto zdaniem Izby Odwołujący w aspekcie wykazania jaki zakres naruszenia integralności danych pliku oferty
Przystępującego oraz jaki wpływ tego naruszenia na ważność samego podpisu pod ofertą Przystępującego miał
miejsce, nie sprostał temu wykazaniu.
Izba przypomina, że strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody do
stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Dowody na poparcie swych twierdzeń lub odparcie twierdzeń
strony przeciwnej strony i uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać aż do zamknięcia rozprawy.
Postępowanie przed Izbą stanowi postępowanie kontradyktoryjne, czyli sporne, a z istoty tego postępowania
wynika, że spór toczą strony postępowania i to one mają obowiązek wykazywania dowodów, z których wywodzą
określone skutki prawne w myśl zasady - ei incubit probatio qui dicit non qui negat (na tym ciąży dowód kto twierdzi a nie
na tym kto zaprzecza).
W trakcie postępowania odwoławczego to Odwołujący kwestionuje podjęte przez Zamawiającego czynności, co
oznacza, że to na Odwołującym ciąży ciężar dowiedzenia, że stanowisko Zamawiającego jest nieprawidłowe. Ciężar
dowodu rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu (w tym
przypadku Krajowej Izby Odwoławczej) argumentacją oraz dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej
konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności, zaś tą konsekwencją jest zazwyczaj
niekorzystny dla strony wynik postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt II CSK
293/07).
Odwołujący nie dość, że nie kwestionował prawidłowości samego podpisu pod Formularzem oferty, w tym co zdaniem
Izby znamienne – formy tego podpisu (kwalifikowany podpis elektroniczny) i tożsamości składającego podpis (G.K.), to
wskazując na naruszenie integralności danych podpisywanego pliku oferty (jak Izba zrozumiała – w konsekwencji treści
art. 32 rozporządzenia eiDAS), nie był w stanie wskazać (nawet uprawdopodobnić) w jakim zakresie rzeczone
naruszenie integralności danych występowało i co za tym idzie w jaki sposób wpływało na ważność samego podpisu (tj.
czy te hipotetycznie rzecz ujmując naruszenia integralności wynikały ze świadomych mian treści pliku oferty, czy też
jedynie z posługiwania się różnymi wersjami oprogramowania Adobe Reader, które implikowało automatyczną zmianę
formatu danych).
W ocenie Izby to były kluczowe aspekty, które powinny zostać przez samego Odwołującego w jakikolwiek sposób
eksplorowane z wykorzystaniem konkretnych środków dowodowych, złożonych przy tym we właściwej formie.
Niemniej jednak, Izba nie stwierdziła, ażeby sam Formularz oferty Przystępującego nie został opatrzony ważnym,
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, sporządzonym przez umocowaną w tym zakresie osobą. To implikuje
konieczność uznania oferty złożonej przez Przystępującego za prawidłową.
W zakresie zaś drugiego zarzutu Odwołującego, tj. naruszenia art. 17 ust. 2 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru
oferty F.G. jako najkorzystniejszej pomimo jej wcześniejszego odrzucenia i niedokonania unieważnienia czynności
odrzucenia tej oferty, I. wskazuje, co następuje.
Samo formalny brak dokonania unieważnienia odrzucenia oferty Przystępującego w kontekście unieważnieniu czynności
wyboru oferty najkorzystniejszej dokonanej przez Zamawiającego nie stanowi okoliczności, mającej wpływ na wynik
Postępowania, tj. samą czynność unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej i zamiaru podjęcia określonych,
dalszych czynności już po unieważnieniu wyboru oferty najkorzystniejszej.
W ocenie Izby czynność unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej – jako „czynności najdalej idącej” i
zobowiązanie Zamawiającego do ponownego badania i oceny ofert oznacza konieczność rewizji wszelkich czynności
Zamawiającego prowadzących go do unieważnionej „głównej czynności” – tu wyboru oferty. Powyższe wprost koreluje z
wyraźnym uzasadnieniem decyzji Zamawiającego, gdzie Zamawiający wskazał: „Po powzięciu informacji wskazujących
na brak podstaw odrzucenia oferty wykonawcy: Firma Usługowa „G.” Sp. z o.o.; ul. G. 36, 39-200 Dębica, Zamawiający
przystępuje do powtórzenia czynności badania i oceny ofert zmierzającej do wyboru oferty najkorzystniejszej i
naprawienie wadliwie podjętych czynności”; wszystkich czynności z tym powiązanych, w tym odrzucenia oferty
Przystępującego –wynika to wprost z uzasadnienia informacji o unieważnieniu czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej”.
Nie sposób zatem uznać, że z treści przekazanych przez Zamawiającego dokumentów o unieważnieniu czynności
wyboru oferty najkorzystniejszej oraz badania i oceny ofert i powtórzeniu czynności nie wynika sama czynność
unieważnienia odrzucenia oferty Przystępującego. Izba nie dopatrzyła się w tym zakresie nieprawidłowości w działaniach
Zamawiającego, które miałyby dodatkowo jakikolwiek wpływ na wynik Postępowania.
Izba postanowiła także oddalić wniosek o powołanie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, stwierdzając,
iż stan sprawy ustalony w toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie wymaga wiadomości specjalnych
do wydania orzeczenia. Izba była w stanie, czy to na podstawie przedłożonych raportów z weryfikacji podpisu pod ofertą
Przystępującego, czy też we własnym zakresie dokonując weryfikacji przy użyciu ogólnodostępnych narzędzi
weryfikacyjnych (jak chociażby ). W ocenie Izby wniosek o powołanie dowodu z opinii biegłego został złożony jedynie dla
przewlekłości tego postępowania odwoławczego, a okoliczności na jakie wnioskowany był dowód z opinii biegłego
wykazane zostały dokumentami złożonymi w Postepowaniu, a przynajmniej w żadnym zakresie nieudowodnionymi przez
Odwołującego (zakres naruszenia integralności danych pliku Formularza oferty).
W konsekwencji Izba uznała, że zarzuty odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie
i oddaliła odwołanie w całości.
Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie na podstawie art. 574 oraz art. 575
ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020r., poz. 2437 ze zmianami),
orzekając w tym zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Odwołującego.
Przewodniczący:
……………………………