Sygn. akt: KIO 3787/25
WYROK
Warszawa, dnia 15 października 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Odrzywolska
Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie z udziałem stron w dniu 10 października 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 września 2025 r. przez wykonawcę Serwis Pojazdów Szynowych Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Łochowie
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: POLREGIO S.A. z siedzibą w Warszawie
orzeka:
1.umarza postępowanie w zakresie zarzutów opisanych w pkt VII.1 petitum odwołania oraz w pkt VII.2 petitum odwołania
w części, w jakiej dotyczy on wymogu zaoferowania gwarancji na okres 36 miesięcy, z powodu ich wycofania przez
odwołującego;
2.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: dokonanie modyfikacji postanowień SW Z (Wzoru Umowy) § 9 ust. 1
(Warunki Gwarancji) w taki sposób, że przedmiot udzielonej przez wykonawcę gwarancji zostanie ograniczony do
zakresu prac wykonanych podczas przeglądu poziomu P4, wykonanego zgodnie z DSU;
3.kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego POLREGIO S.A. z siedzibą w Warszawie, i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Serwis Pojazdów Szynowych Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Łochowie, tytułem wpisu od odwołania;
3.2.zasądza od zamawiającego POLREGIO S.A. z siedzibą w Warszawie na rzeczwykonawcy Serwis Pojazdów
Szynowych Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Łochowiekwotę 18 600 zł 00 gr
(słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego
poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………………………….
Sygn. akt: KIO 3787/25
Uzasadnie nie
POLREGIO S.A. z siedzibą w Warszawie(dalej: „zamawiający”) prowadzi, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11
września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.) - dalej: „ustawa Pzp”
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Wykonanie naprawy
czwartego poziomu utrzymania pojazdów serii EN90”, numer postępowania: Gd.240.1516.2025 (dalej „postępowanie” lub
„zamówienie”).
Wartość szacunkowa zamówienia przekracza kwoty progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 27 sierpnia
2025 r.; numer publikacji ogłoszenia: 559275-2025, numer wydania Dz.U. S: 163/2025.
W tym samym dniu zamawiający opublikował na stronie prowadzonego postępowania specyfikację warunków
zamówienia (dalej „SWZ”).
W dniu 8 września 2025 r. przez wykonawcę Serwis Pojazdów Szynowych Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Łochowie zostało wniesione odwołanie na czynności zamawiającego podjęte i
zaniechane w toku postępowania, odnoszące się do zapisów Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: „SW Z”), w tym
w zakresie opisu warunków udziału w postępowaniu oraz projektowanych postanowień umowy.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów:
1.art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 112 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16
pkt 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 17 pkt 1 i 2 ustawy Pzp - poprzez określenie warunków udziału w postępowaniu
dotyczących zdolności technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia,
niezwiązany z przedmiotem zamówienia i nadmierny dla zweryfikowania zdolności wykonawcy do należytego
wykonania przedmiotu zamówienia, a w konsekwencji w sposób naruszający zasadę uczciwej konkurencji, równego
traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości, co prowadzi także do naruszenia zasady uczciwej
konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz zasady udzielania zamówienia zapewniającego najlepszą
jakość dostaw uzasadnioną charakterem zamówienia (zarzut opisany w pkt VII.1 petitum odwołania);
2.art. 577 Kodeksu cywilnego (dalej: „kc”) w związku z art. 638 kc, art. 353 (1) kc, art. 58 § 1 i 2 kc, art. 5 kc, w związku z
art. 8 ust. 1 ustawy Pzp, art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp oraz art. 431 ustawy Pzp poprzez ukształtowanie postanowień i
rozwiązań umowy w sposób sprzeczny z ww. przepisami, w tym z naturą stosunku prawnego gwarancji, zasadą
równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, zasadami współżycia społecznego, przepisami kodeksu cywilnego, a
tym samym w sposób naruszający naczelne zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, tj. zasadę uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, zasadę przejrzystości i
zasadę proporcjonalności (adekwatności), jak również naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, art. 99 ust. 1 i 4
ustawy Pzp w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp
poprzez zaniechanie sporządzenia opisu przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za
pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniających wszystkie wymagania i okoliczności
mogące mieć wpływ na sporządzenie pełnej i ważnej oferty, a także naruszenie wskazanych przepisów poprzez
opisanie cech przedmiotu zamówienia w sposób nieproporcjonalny do wartości i celów jakie zamierza osiągnąć
zamawiający realizując zamówienie oraz w sposób niezapewniający uzyskania najlepszej jakości dostaw i usług
oraz najlepszych efektów zamówienia, jak również naruszenie wskazanych przepisów poprzez narzucenie
wykonawcom obowiązków nadmiernych i sprzecznych z obowiązującymi przepisami prawa, które powodują
niemożliwy do oszacowania wzrost kosztów realizacji zamówienia, co przejawia się we wprowadzeniu do opisu
przedmiotu zamówienia oraz Wzoru Umowy postanowień, na mocy których wykonawca po wykonanej obsłudze
technicznej poziomu utrzymania P4 ma obowiązek udzielić na cały pojazd 36 miesięcznej gwarancji, co w
konsekwencji zwiększa w sposób nieokreślony koszty gwarancji oraz prowadzi do naruszenia praw wykonawcy,
który musi przyjąć na siebie odpowiedzialność za cały pojazd, a nie za wykonane prace objęte poziomem
utrzymania P4 (zarzut opisany w pkt VII.2 petitum odwołania).
Podnosząc powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie zamawiającemu, aby:
1.zmienił treść SWZ w sposób wskazany w uzasadnieniu odwołania;
2.dokonaną zmianę SWZ niezwłocznie udostępnił na stronie internetowej prowadzonego postępowania;
3.przesunął termin składania ofert o czas niezbędny na zapoznanie się ze zmianą SW Z i przygotowanie oferty, z
uwzględnieniem postanowień art. 137 ust. 6 ustawy Pzp.
Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania,
wzywając uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.
W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp do postępowania odwoławczego nie zgłosił przystąpienia
żaden wykonawca.
Zamawiający, działając na podstawie art. 521 ust. 1 ustawy Pzp, złożył odpowiedź na odwołanie (pismo z 8
października 2025 r.) w której w zakresie zarzutu opisanego w pkt VII.1 petitum odwołania, dotyczącego warunku udziału
w postępowaniu - wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego. Zamawiający, po wniesieniu odwołania, opublikował
na platformie prowadzonego postępowania modyfikację dokumentacji postępowania, która to dotyczyła postanowienia
kwestionowanego w odwołaniu przez odwołującego. Odnosząc się do zarzutów opisanych w pkt VII.2 petitum odwołania
tj. w zakresie, w jakim w SW Z znalazło się wymaganie, aby wykonawca udzielił 36 - miesięcznej gwarancji na cały
pojazd - zamawiający wniósł o oddalenie odwołania.
Odwołujący w piśmie procesowym z 9 października 2025 r. oświadczył, że cofa zarzuty odwołania w
następującym zakresie: (1) zarzut z pkt VII.I. odwołania dotyczący naruszenia: art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 112
ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 17 pkt 1 i 2
ustawy Pzp - w całości (z uwagi na dokonaną przez zamawiającego zmianę SW Z zgodną z żądaniem odwołującego)
oraz zarzut z pkt VII.2. odwołania w części, w jakiej dotyczył on wymogu 36 miesięcy gwarancji. Odwołujący wycofał
zarzut dotyczący okresu ważności gwarancji (36 miesięcy), podtrzymał natomiast zarzut z pkt VII.2. odwołania w części
odnoszącej się do przedmiotu gwarancji - wymogu zaoferowania gwarancji na cały pojazd (warunki gwarancji ust. 1
Wzoru Umowy), który to wymóg, w ocenie odwołującego jest nadmierny i niczym nieuzasadniony.
Izba umorzyła postępowanie w zakresie, w jakim odwołujący złożył oświadczenie o wycofaniu odwołania,
orzekając w pkt 1 sentencji.
Izba skierowała sprawę do rozpoznania na rozprawie w zakresie, w jakim odwołujący podtrzymał swoje zarzuty.
Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie
zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, przesłaną przez zamawiającego w formie elektronicznej, po zapoznaniu się z treścią odwołania,
odpowiedzią zamawiającego na nie, jak też po zapoznaniu się ze stanowiskiem procesowym stron, złożonym
ustnie do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje
Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem
odwołania.
Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to
jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania, która przejawia się w następujący sposób.
Odwołujący zamierza złożyć swoją ofertę w postępowaniu, naruszenia przez zamawiającego przepisów
opisywane przez niego w treści odwołania, mogą uniemożliwić odwołującemu złożenie oferty pomimo, że dysponuje on
potencjałem umożliwiającym realizację zamówienia, a także, w przypadku złożenia oferty, narazić go na poniesienie
realnej i faktycznej szkody w związku z realizacją zamówienia w oparciu o aktualnie brzmienie postanowień SW Z.
Powyższe wyczerpuje przesłankę opisaną w art. 505 ustawy Pzp, tj. posiadania legitymacji do wniesienia odwołania.
Izba włączyła w poczet materiału dowodowego dokumentację postępowania przesłaną przez zamawiającego do
akt sprawy.
Izba dopuściła i oceniła dowody złożone przez odwołującego, o przeprowadzenie których wnioskował w piśmie
procesowym, inne niż stanowiące element dokumentacji postępowania, na okoliczności przez niego wskazane:
1.zestawienia przykładowych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie podobnych usług, tj.
wykonanie obsługi technicznej różnych poziomów utrzymania różnych typów pojazdów, przeprowadzonych w
okresie ostatnich kilku lat, zawartych przez odwołującego z zamawiającymi (w tym również POLREGIO S.A.);
2.wzorów umów z ww. postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, których odpowiednie fragmenty zostały
przytoczone w ww. zestawieniu;
3.wyjaśnień i zmian treści SW Z z dnia 21 listopada 2024 r., w postępowaniu prowadzonym przez POLREGIO S.A. na
„Wykonanie naprawy P4 elektrycznych zespołów trakcyjnych serii EN57FPS”, w szczególności Pytania 1 i zmiany
SWZ dokonanej w odpowiedzi na to pytanie
- wszystkie ww. dowody zostały przedłożone na okoliczność zasadności zarzutu sformułowanego w odwołaniu, w
szczególności na potwierdzenie, że w kwestionowanych w odwołaniu postanowieniach SW Z zamawiający narzuca
wykonawcom obowiązki nadmierne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, które powodują niemożliwy
do oszacowania wzrost kosztów realizacji zamówienia, podczas gdy w innych postępowaniach o udzielenie
zamówienia publicznego na wykonanie podobnych usług zamawiający (w tym również inne oddziały POLREGIO
S.A.) nie wymagają od wykonawców udzielenia gwarancji ani rękojmi na cały pojazd, lecz wyłącznie na wykonane
prace objęte danym poziomem utrzymania;
4.korespondencji w sprawie przykładowych zgłoszeń reklamacji (zgłoszeń roszczeń z tytułu udzielonej gwarancji na
cały pojazd), przekazanych odwołującemu przez zamawiającego w ramach umowy CRU-K/Gd/70/2024, zawartej
12 września 2024 r. pomiędzy odwołującym i zamawiającym na wykonanie obsługi technicznej poziomu utrzymania
P4 pojazdów z serii EN90
- na okoliczność, że zamawiający wielokrotnie domagał się od odwołującego usunięcia wad różnych pojazdów
szynowych, przy czym wady te nie dotyczyły ani zamontowanych przez odwołującego nowych elementów, ani
również wykonanych przez odwołującego napraw, robót i usług, lecz takich elementów pojazdów szynowych, które
nie były poddane czynnościom utrzymaniowym, względnie które były poddane tylko sprawdzeniu/ oględzinom przez
odwołującego i nie miały wówczas żadnych wad.
Izba dopuściła i oceniła dowody złożone przez zamawiającego, o przeprowadzenie których wnioskował na
rozprawie, inne niż stanowiące element dokumentacji postępowania, na okoliczności przez niego wskazane:
1.wyciągów z dwóch umów zawartych pomiędzy odwołującym a POLREGIO, w których sformułowania w zakresie
gwarancji są tożsame do tych, jakie zostały wprowadzone do treści przedmiotowej umowy, na okoliczność, że
odwołujący na dzień składania oferty w postępowaniu był w stanie oszacować wartość przeglądów, jak też wycenić
ryzyka związane z realizacją zamówienia publicznego.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje
Izba ustaliła, że przedmiotem zamówienia, zgodnie z opisem zawartym w SW Z jest świadczenie usługi
polegającej na wykonaniu naprawy poziomu utrzymania P4 pojazdu EN90-006, 007, 008, 009 i 010 zgodnie z
dokumentacją Techniczną i technologiczną pojazdu oraz normami wykazanymi zgodnie z Dokumentacją Systemu
Utrzymania (DSU) wraz z ich zmianami, Dokumentacją Techniczno-Ruchową (DTR) pojazdu i zainstalowanych w nim
urządzeń, Warunkach Technicznych Wykonania i Odbioru Pojazdu jak i również Katalogiem części zamiennych oraz
Instrukcji o utrzymaniu pojazdów kolejowych z napędem Pt-5.
W załączniku nr 1 do SW Z jak również w § 3 Wzoru Umowy zamawiający wskazał,co obejmuje zakres zadania
(zamówienia).
Ponadto czynności, które należy wykonać opisane zostały przez zamawiającego w przywołanych w SW Z:
Dokumentacji Systemu Utrzymania wraz ze zmianami (dalej „DSU”), Dokumentacji techniczno-ruchowej (dalej „DTR”)
pojazdu i zainstalowanych w nim urządzeń, Katalogu części zamiennych oraz Instrukcji o utrzymaniu pojazdów
kolejowych z napędem Pt-5.
W Opisie przedmiotu zamówienia zamawiający wskazał między innymi: „Jeżeli DSU określa sprawdzenie
elementu, którego wynik jest negatywny to Wykonawca, w zakresie stałym wykonania naprawę lub wymianę
uszkodzonego elementu/ podzespołu co pozwoli na przywrócenie pojazdu do pełnej sprawności. Jeżeli Wykonawca
wymieni dany podzespół na podzespół nie będący w Katalogu części zamiennych to koniecznym jest przeprowadzenie
analizy znaczenia zmiany oraz wnioskowanie o umieszczenie nowego podzespołu w Katalogu części zamiennych.
Próby i badania wszystkich urządzeń podlegających dozorowi technicznemu, przewidzianych właściwymi przepisami
polskiego Transportowego Dozoru Technicznego (TDT)”.
Zgodnie z DSU, wśród czynności objętychprzeglądem na poziomie P4 wymienione zostały: czynności z zakresu
utrzymania naprawczego wykonywane w zakładach posiadających zaplecze techniczne i stanowiska pomiarowe. Jako
ramowy zakres prac wymieniono: szczegółowe sprawdzenie stanu technicznego przewidzianych w dokumentacji
podzespołów i zespołów połączone z ich demontażem z pojazdu kolejowego; planowane wymiany podzespołów i
zespołów; naprawy zespołów i podzespołów wykonywane w wyspecjalizowanych warsztatach.
Izba ustaliła także, że zamawiający w § 9 (Warunki gwarancji) ust. 1 Wzoru Umowy, zamieścił następujące
postanowienie: „Wykonawca udziela 36-miesięcznej gwarancji na pojazd z wykonaną naprawą poziomu P4 (rozumianej
także jako gwarancja na poszczególne elementy, zespoły, podzespoły, części oraz ich oprogramowanie, a także
malaturę, liczonych od dnia podpisania bez zastrzeżeń przez Komisarza Odbiorczego zgodnego z DSU protokołu
wykonania przeglądu Pojazdu (Załącznik nr 2 do Umowy).”.
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowiska stron oraz zakres zarzutów
podnoszonych w odwołaniu Izba uznała, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w jakim odwołujący
podtrzymał zarzuty odwołania, tj. w jakim zamawiający w treści SW Z (Wzoru Umowy) domagał się objęcia gwarancją
całego pojazdu, podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania, co wynika z opisu przedmiotu zamówienia jest
świadczenie usługi polegającej na wykonaniu czynności z zakresu utrzymania naprawczego poziomu P4 pojazdów
EN90, nie zaś, co potwierdza sam zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, dostawa nowych pojazdów.
Na wstępie należy przypomnieć treść przepisów, które znajdą zastosowanie przy rozpoznaniu zarzutów
odwołania.
Stosownie do art. 14 ust. 1 i art. 139 ust. 1 ustawy Pzp do czynności zamawiającego podejmowanych w
postępowaniu oraz do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli ustawy
Pzp nie stanowią inaczej.
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób: (1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; (2)
przejrzysty; (3) proporcjonalny.
Z kolei zgodnie z art. 99 ustawy Pzp: 1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i
wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności
mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. 2. Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy
dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody
produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich
cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem
zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. 4. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób,
który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub
pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego
wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub
produktów.
Art. 5 kc stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społecznogospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie
uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Zgodnie z art. 353 (1) kc strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby
jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Z kolei zgodnie z art. 577 kc: § 1. Udzielenie gwarancji następuje przez złożenie oświadczenia gwarancyjnego,
które określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy rzecz sprzedana nie ma właściwości
określonych w tym oświadczeniu. Oświadczenie gwarancyjne może zostać złożone w reklamie. § 2. Obowiązki
gwaranta mogą w szczególności polegać na zwrocie zapłaconej ceny, wymianie rzeczy bądź jej naprawie oraz
zapewnieniu innych usług. § 3. Jeżeli została udzielona gwarancja co do jakości rzeczy sprzedanej, poczytuje się w razie
wątpliwości, że gwarant jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad,
o ile wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w oświadczeniu gwarancyjnym.
Zgodnie z art. 638 § 2 kc: Jeżeli zamawiającemu udzielono gwarancji na wykonane dzieło, przepisy o gwarancji
przy sprzedaży stosuje się odpowiednio.
Nie budzi wątpliwości składu orzekającego w sprawie, że z przywołanych przez odwołującego przepisów art. 577
kc oraz art. 638 § 2 kc wynika, że gwarancja przewidziana i uregulowana w kodeksie cywilnym dotyczy czy to rzeczy
sprzedanej (czyli rzeczy stanowiącej przedmiot świadczenia sprzedawcy), czy też dzieła wykonanego przez
przyjmującego zamówienie w ramach umowy o dzieło. Tym samym odpowiedzialność, ponoszona przez wykonawcę,
dotyczyć powinna tylko tego, co jest przedmiotem świadczenia danej strony umowy, tj. odpowiednio sprzedawcy lub
przyjmującego zamówienie.
Należało zatem, w okolicznościach tej sprawy, w pierwszej kolejności rozstrzygnąć co jest przedmiotem
niniejszego zamówienia, jakie obowiązki zostały nałożone na wykonawcę w ramach przedmiotowego zamówienia
publicznego, w końcu też czy zakres prac które powinien zrealizować wykonawca na poziomie P4, które to jak twierdzi
zamawiający wiążą się „z definicji z ingerencją w cały pojazd” uzasadnia żądanie zamawiającego do objęcia gwarancją
całego pojazdu, a nie jak chce tego odwołujący zakres obowiązków wykonawcy powinien zostać ograniczony do tych
czynności, które wykonawca wykonał w ramach przeglądu na poziomie P4.
Izba, po dokonaniu szczegółowej analizy zapisów SW Z w zakresie opisu przedmiotu zamówienia, w
szczególności także tych zapisów na które zamawiający zwracał uwagę na rozprawie doszła do przekonania, że
zamawiający, opisując zakres obowiązków wykonawcy precyzyjnie wskazał, że do jego zadań należał będzie serwis i
modernizacja posiadanych przez zamawiającego elektrycznych zespołów trakcyjnych. Przy tym zakres czynności, jakie
w ramach utrzymania naprawczego wykonawca będzie zobowiązany wykonać zostały precyzyjnie opisane w SW Z oraz
dokumentacji (DSU).
Niezależnie od tego jak szeroki jest zakres czynności, które zamawiający przewidział w ramach poziomu
utrzymania P4, a które to czynności zamawiający szeroko opisywał w piśmie procesowym - Odpowiedzi na odwołanie,
nie sposób jest zgodzić się z takim stanowiskiem zamawiającego, że dokonywana przez wykonawcę „głęboka i
systemowa ingerencja w konstrukcję i kluczowe zespoły pojazdu” uzasadnia oczekiwanie, aby wykonawca objął
gwarancją cały pojazd bo rzekomo tylko taka gwarancja na całość pojazdu stanowi zabezpieczenie, że wykonawca
zrealizował powierzone mu zadania w zakresie diagnostycznym i naprawczym w sposób należyty.
Takie wymaganie należy uznać za nadmierne i wykraczające poza zakres opisu przedmiotu zamówienia,
albowiem zamawiający oczekuje od wykonawcy, aby ten przyjął odpowiedzialność zarówno za te elementy, które
znalazły się w zakresie opisu przedmiotu zamówienia (sprawdzone, wymienione czy naprawione), jak również za te,
które w ramach czynności utrzymaniowych nie były, bowiem nie musiały być wykonane.
Trafnie odwołujący wywodził w odwołaniu, że powyższe wymaganie oznacza de facto oczekiwanie, że zwycięski
wykonawca dostarczy zamawiającemu cały pojazd, względnie pojazd, w którym będzie musiał wymienić na nowe
wszystkie elementy składowe, skoro w świetle zapisów Wzoru Umowy ponosi odpowiedzialność zarówno za te
elementy, które zostały sprawdzone czy też wymienione w ramach obowiązkowego przeglądu P4, jak też za te, które nie
były nim objęte.
W ocenie Izby takie oczekiwanie zamawiającego, wbrew temu co twierdzi w Odpowiedzi na odwołanie, jest
sprzeczne z przywołanymi przez odwołującego przepisami kodeksu cywilnego, w tym przepisami opisującymi naturę
gwarancji, ale też zasadą równowagi stron umowy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 353 (1) kc strony zawierające
umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości
(naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przepis ten przyznaje wprawdzie stronom pewne
uprawnienie co do kształtowania treści umowy, niemniej jednak swoboda ta nie jest nieograniczona. Zarówno treść, jak i
cel umowy nie mogą być bowiem sprzeczne z właściwością stosunku zobowiązaniowego, przepisami prawa oraz
zasadami współżycia społecznego. Postanowienia umowy, bez względu zatem na wyrażoną wyżej swobodę umów, nie
mogą naruszać istoty i charakteru danego zobowiązania, przepisów bezwzględnie obowiązujących oraz ogólnych zasad
słuszności, dobrych obyczajów, uczciwości, czy rzetelności, które mieszczą się w pojęciu zasad współżycia
społecznego.
Izba rozumie wprawdzie intencje zamawiającego, wyrażane przez niego w Odpowiedzi na odwołanie, a
sprowadzające się do chęci zabezpieczenia jego interesów w taki sposób, który daje mu pewność, że przeprowadzony
przegląd zapewni, że pojazdy będą w pełnej sprawności, bezpieczne i niezawodne, jednakże powyższe nie może
prowadzić do takiego ukształtowania postanowień umowy, które są obiektywnie niekorzystne dla jednej ze stron, w tym
wypadku - wykonawcy. Zamawiający oczekuje bowiem od wykonawcy, aby ten udzielił mu gwarancji nie tylko w takim
zakresie, jaki opisany został przez zamawiającego w ramach utrzymania naprawczego poziomu P4, ale znacznie
wykraczającym poza te czynności. O ile bowiem zasadne jest oczekiwanie zamawiającego, aby wykonawca był w pełni
odpowiedzialny za efekt końcowy wykonanych prac, to podkreślić należy, że w tym przypadku efektem końcowym jest
sprawne działanie pojazdów po przeprowadzonym serwisie i wymianie tych części, które w ramach tego serwisu zostały
dokonane, a nie za sprawne funkcjonowanie całego pojazdu, w tym w zakresie w jakim czynności serwisowe nie były
przewidziane lub też zamawiający nie wyraził zgody na wymianę jakiejś części. Izba nie podziela oceny zamawiającego,
że odwołujący domagając się zmiany zapisów Wzoru Umowy zmierza do tego, aby uniknąć odpowiedzialności za te
obowiązki, które wiążą się ze sprawdzeniem stanu technicznego i, jeśli stwierdzone zostanie zużycie lub zepsucie
części - uniknięcia odpowiedzialności za ich wymianę. To zamawiający, w sposób zbyt daleko idący, nieuzasadniony
opisem przedmiotu zamówienia na który sam się powołuje, sprowadza wymaganie co do dokonania oględzin i
sprawdzenia działania pojazdów do tego, aby wykonawca wziął na siebie wszelkie ryzyka, także te wynikające z tego, że
dany element lub część, które nie zostaną uznane za wadliwe w ramach przeglądu, a ulegną awarii np. po roku od jego
przeprowadzenia - zostały wymienione przez wykonawcę. Takie oczekiwanie jest nadmierne, nieuzasadnione i prowadzi
do pokrzywdzenia wykonawcy, gdyż przyjmuje on na siebie zobowiązania, które nie są możliwe do przewidzenia ani w
dacie zawierania umowy, ani też nawet w momencie dokonywania przeglądów.
Izba dopuściła i oceniła dowody wnioskowane przez odwołującego z treści korespondencji w sprawie
przykładowych zgłoszeń reklamacji (zgłoszeń roszczeń z tytułu udzielonej gwarancji na cały pojazd), przekazanych
odwołującemu przez zamawiającego w ramach umowy CRU-K/Gd/70/2024, zawartej w dniu 12 września 2024 r.,
pomiędzy odwołującym i zamawiającym na wykonanie obsługi technicznej poziomu utrzymania P4 pojazdów z serii
EN90. Wynika z niej, że zamawiający, przy analogicznych zapisach umowy w zakresie gwarancji, jakie zostały
wprowadzone do treści przedmiotowej umowy, zgłasza reklamacje (roszczenia) z tytułu udzielonej gwarancji na cały
pojazd, także w zakresie tych elementów pojazdów, które nie były poddane czynnościom utrzymaniowym w ramach
poziomu utrzymania P4, względnie tych, które były poddane tylko sprawdzeniu/ oględzinom przez odwołującego i nie
miały wówczas żadnych wad. Odwołujący zatem, chcąc uniknąć w przyszłości takich roszczeń - domaga się zmiany
zapisów umowy w taki sposób, aby nie ponosił w przyszłości odpowiedzialności za takie zdarzenia.
Izba uznała, że oczekiwanie zamawiającego, aby wykonawca przyjął na siebie tak szerokie zobowiązanie, które
nie jest uzasadnione zakresem udzielanego zamówienia, jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego i nie może
być usprawiedliwione ani interesem zamawiającego, ani też zasadą swobody umów. Ta ostatnia doznaje bowiem
ograniczenia m.in. w obowiązku przestrzegania zasad współżycia społecznego, które w tym wypadku zostały naruszone
poprzez chęć narzucenia wykonawcom, przy wykorzystaniu silniejszej pozycji zamawiającego, niekorzystnych dla nich
rozwiązań. Nie budzi bowiem wątpliwości, że takie rozwiązanie, w którym wykonawca przyjmuje na siebie de facto
nieograniczoną odpowiedzialność za wady rzeczy, które to wady wykonawca zidentyfikował w trakcie sprawdzenia stanu
technicznego pojazdu, ale też za takie wady, które nie zostały stwierdzone w momencie dokonywania przeglądu P4, ale
wystąpiły po pewnym czasie - jest sprzeczne zarówno z zasadami opisanymi w art. 16 ustawy Pzp, jak też zasadami
kodeksu cywilnego.
Izba stwierdziła także, że zamawiający wprowadzając do umowy powyższe postanowienia, naruszył przepisy art.
99 ust. 1 i 2 ustawy Pzp. Te bowiem wprowadzają zasadę, zgodnie z którą zamawiający ma obowiązek opisania
przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych
określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 99 ust. 1
ustawy Pzp), a przedmiotu tego nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję (art. 99 ust.
2 ustawy Pzp). Przepis art. 99 ust. 2 ustawy Pzp jest de facto powtórzeniem jednej z zasad opisanych w art. 16 ustawy
Pzp, który to wymaga, aby zamawiający przygotował i przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób
zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami
proporcjonalności i przejrzystości.
Opis przedmiotu zamówienia powinien zatem pozwolić wykonawcom na przygotowanie oferty i skalkulowanie
ceny z uwzględnieniem wszystkich czynników wpływających na nią, w tym przypadku wykonawca powinien mieć wiedzę
co do tego, jaki będzie zakres udzielonej przez niego gwarancji. W omawianej sprawie zakres ten nie został jednak
opisany w sposób, który pozwalałby potencjalnemu wykonawcy oszacować ryzyka związane z przyjęciem na siebie tak
szerokich obowiązków, jakich oczekuje od niego zamawiający.
Zamawiający powinien w świetle cytowanych przepisów tak określić przedmiot zamówienia, w tym w zakresie
warunków realizacji umowy, by wykonawca, już na etapie składania oferty, mógł prawidłowo ustalić zakres swojego
zobowiązania przez cały czas trwania umowy, swoje ryzyko biznesowe, oraz - przede wszystkim - nakłady i koszty,
które będzie musiał ponieść na jego realizację, oraz potencjalny zysk, a tym samym prawidłowo ustalić cenę oferty. W
omawianym przypadku wykonawca nie jest z kolei w stanie, na dzień sporządzania oferty oszacować w pełni ryzyk, jakie
na siebie przyjmuje, nie ma bowiem w szczególności wiedzy na temat tego jaki przebieg mają serwisowane pojazdy, ani
też w jakim są stanie technicznym, a zatem nie może na dzień składania oferty, stwierdzić które to elementy będą
wymagały wymiany na nowe tak, aby jak oczekuje tego zamawiający zapewnić nieprzerwaną pracę pojazdu.
W skrajnym z kolei przypadku musiałby wycenić przedmiot zamówienia w taki sposób, że w kalkulacji musiałby
przewidzieć konieczność wymiany wszystkich elementów pojazdu, które mogłyby okazać się wadliwe w okresie 3 lat, po
przeprowadzeniu przez niego przeglądu na poziomie P4. Takie z kolei podejście spowoduje, że oferta wykonawcy będzie
w znaczeniu ekonomicznym nieopłacalna i nie zostanie wybrana przez zamawiającego, jako przekraczająca jego
budżet.
Z punktu widzenia wykonawcy istotne jest zatem, celem umożliwienia mu oceny ryzyka związanego z realizacją
zamówienia, ograniczenie odpowiedzialności z tytułu gwarancji wyłącznie do tych czynności, które objęte są zakresem
zamówienia, a nie rozszerzanie tej odpowiedzialności poza zakres ujęty w opisie przedmiotu zamówienia.
Bez wpływu na powyższe stanowisko Izby pozostają dowody przedłożone przez zamawiającego na rozprawie w
postaci wyciągów z umów zawartych pomiędzy odwołującym a zamawiającym, w których tożsame były zapisy w
zakresie udzielanej przez wykonawcę gwarancji i rękojmi. Jak wywodził zamawiający fakt zawarcia przedmiotowych
umów świadczy o tym, że na podstawie tak ukształtowanych zapisów wykonawca był w stanie wycenić swoją ofertę i
oszacować ryzyka związane z realizacją tego zamówienia. Jak wyjaśnił odwołujący jego interpretacja zapisów tej umowy
była bowiem odmienna od tej, prezentowanej przez zamawiającego tj. taka, że zakres gwarancji obejmował wyłącznie te
elementy i czynności, które były objęte przeglądem P4. Z kolei przywołane wcześniej przez odwołującego dowody w
postaci
treści korespondencji w sprawie przykładowych zgłoszeń reklamacji (zgłoszeń roszczeń z tytułu udzielonej gwarancji na
cały pojazd), przekazanych odwołującemu przez zamawiającego w ramach jednej z umów CRU-K/Gd/70/2024, zawartej
12.09.2024 r. pomiędzy odwołującym i zamawiającym na wykonanie obsługi technicznej poziomu utrzymania P4
pojazdów z serii EN90 wskazuje, że odwołujący nie zgadza się ze wskazaną przez zamawiającego interpretacją
zapisów tej umowy.
Izba wzięła także pod uwagę argumentację odwołującego, jak też dowody przez niego przedłożone wskazujące,
że praktyka rynkowa w zakresie wymagań dotyczących gwarancji oraz rękojmi potwierdza, że zapisy w tym zakresie są
kształtowane w sposób postulowany przez odwołującego. Nie był to wprawdzie dowód rozstrzygający w sprawie,
jednakże fakt, że jak argumentował odwołujący w piśmie procesowym, w okresie ostatnich lat zawarł wiele umów z
innymi zamawiającymi na wykonanie podobnych usług, tj. świadczenie usług obsługi technicznej poziomu utrzymania P4
różnych typów pojazdów, których zestawienie zawarł w załączniku nr 1 do pisma i, co podkreślał, w przypadku
wymienionych tam umów, inni zamawiający, prowadzący taką samą działalność jak POLREGIO i udzielający zamówień
na tożsame usługi do tych, stanowiących przedmiot postępowania nie wymagają udzielenia gwarancji czy rękojmi na
cały pojazd, ale wyłącznie na zakres prac objętych poziomem utrzymania - potwierdza pewne ugruntowane podejście co
do tego jakie czynności mogą być objęte gwarancją i, że są to wyłącznie te czynności, które zostały wykonane podczas
konkretnego poziomu utrzymania, po drugie zaś wskazuje, że przy tak ukształtowanych zapisach w zakresie gwarancji i
rękojmi inni zamawiający nie obawiają się, że wykonawca nie zrealizuje w ramach powierzonych mu do wykonania
czynności tego, do czego zobowiązuje go zakres opisany w ramach przeglądu P4.
Ponadto, jak wskazał odwołujący sam zamawiający, tj. POLREGIO S.A. (oddziałw Poznaniu), w ramach
Wyjaśnień i zmiany treści SW Z, z dnia 21 listopada 2024 r., w innym postępowaniu którego przedmiotem było
„Wykonanie naprawy P4 elektrycznych zespołów trakcyjnych serii EN57FPS", tj. w ramach Pytania 1 - dokonał zmiany
SW Z, wprowadzając wymóg gwarancji na wykonane prace, a nie na bezawaryjną pracę całego pojazdu. Zamawiający
dokonując przedmiotowej zmiany uznał zatem zasadność i konieczność dokonania zmiany w tym zakresie, o co
postulował wykonawca zadając pytanie do treści SW Z, co wskazuje, że takie ukształtowanie zapisów w zakresie
udzielonej gwarancji nie stoi, wbrew temu co zamawiający twierdzi obecnie, w sprzeczności ani z zakresem udzielanego
zamówienia, ani też nie narusza interesów zamawiającego, w wystarczający sposób zapewniając jakość świadczonych
przez wykonawcę usług.
Mając na uwadze powyższe Izba uznała zarzuty odwołującego za zasadne, a uwzględniając odwołanie nakazała
zamawiającemu dokonanie modyfikacji postanowień SWZ (Wzoru Umowy) § 9 ust. 1 (Warunki Gwarancji) w taki sposób,
że przedmiot udzielonej przez wykonawcę gwarancji zostanie ograniczony do zakresu prac wykonanych podczas
przeglądu poziomu P4 wykonanego zgodnie z DSU.
Trafnie też odwołujący powołał się na tezy zawarte w orzeczeniu Krajowej Izby Odwoławczej, która orzekając w
sprawie o sygn. akt: KIO 4839/24 (Wyrok z dnia 20 stycznia 2025 r.) dotyczącej tożsamego rodzaju zamówienia
(naprawa pojazdów trakcyjnych w poziomie utrzymania P4) również wskazała, że rozszerzenie odpowiedzialności
wykonawcy poprzez wprowadzenie gwarancji na cały pojazd jest niezgodne z zasadą proporcjonalności oraz z naturą
świadczenia wynikającego z przeglądu P4. W uzasadnieniu tego wyroku Izba także zwracała uwagę, że naprawa
czwartego poziomu utrzymania polega na weryfikacji stanu technicznego i wykonaniu niezbędnych czynności
naprawczych, a nie na odtworzeniu pojazdu w całości i, z tego względu, żądanie udzielenia gwarancji obejmującej cały
pojazd, w tym elementy, które nie były przedmiotem naprawy - jest niewspółmierne do zakresu rzeczywistego
świadczenia i prowadzi do nieuprawnionego przerzucenia ryzyka eksploatacyjnego z zamawiającego na wykonawcę.
Podobnie, jak to mam miejsce w rozpoznawanej sprawie, także skład orzekający w sprawie przywołanej
uwzględnił odwołanie i analogiczny zarzut oraz nakazałzamawiającemu - ograniczenie zakresu gwarancji i rękojmi do
wykonanych prac. Co do rozszerzenia gwarancji poprzez wymaganie: 36 miesięcznej gwarancji oraz rękojmi na cały
pojazd, Krajowa Izba Odwoławcza, w uzasadnieniu wyraziła następujący pogląd: „Powyższe w ocenie Izby świadczy o
tym, że obowiązki z tytułu gwarancji i rękojmi wykraczały poza ustawowe obowiązki związane z wykonaniem zamówienia
i rozszerzały je do wykonywania nowych czynności nie wchodzących w przedmiot zamówienia. Gwarancja jakości
obejmuje wady tkwiące w dostarczanym produkcie, referujące do jego wartości, a więc winna obejmować wykonane
prace wynikające z opisu przedmiotu zamówienia, a nie, jak chce tego Zamawiający, aby obejmowała wszystkie
elementy pojazdu (poza marginalnymi wyjątkami) poddane czynnościom utrzymaniowym, nawet jeśli czynności
utrzymaniowe polegały tylko na sprawdzeniu, oględzinach czy weryfikacji danego elementu pojazdu”. Powyższy pogląd,
przytoczony powyżej skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557
oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodnicząca:…………………………………