Sygn. akt: KIO 3405/23
WYROK
z dnia 5 grudnia 2023 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Renata Tubisz
Protokolant: Piotr Cegłowski
Rafał Komoń
po rozpoznaniu na posiedzeniu i rozprawie w dniach 28 listopada 2023r. i 1 grudnia 2023 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 13 listopada 2023 r. przez odwołującego: PORR S.A. ul.
Hołubcowa 123, 02-854 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Szkoła Główna
Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa
przy udziale:
A.Budimex S.A. ul. Siedmiogrodzka 9, 01-204 Warszawa zgłaszającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie odwołującego;
B.Finetech Construction Sp. z o.o., ul. Poleczki 32, 02-822 Warszawa,zgłaszającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie odwołującego;
C.Korporacja Budowlana Doraco Sp. z o.o. ul. Opacka 12, 80-338 Gdańsk, zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie odwołującego;
D.Mostostal Warszawa S.A. ul. Konstruktorska 12A, 02-673 Warszawa, zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie odwołującego;
E.NDI S.A. ul. Powstańców Warszawy 19, 81-718 Sopot, zgłaszającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie odwołującego;
F.STRABAG Sp. z o.o., ul. Parzniewska 10, 05-800 Pruszków, zgłas
zającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie odwołującego
orzeka:
1.Umarza postępowanie co do cofniętych zarzutów:- par. 5 ust. 18 , par. 5 ust. 20 , par. 5 ust. 21 , par. 5 ust. 25 , par. 6
ust. 13 pkt 1 i 2 , par. 7 ust. 14 , par. 8 ust. 10 , par. 9 ust. 2 , par. 14 ust. 2 pkt 13.
2.Uwzględnia zarzuty i nakazuje zmianę postanowień SW Z co do: terminu złożenia i otwarcia ofert z dodnia 6 grudnia
2023r. na do dnia 31 stycznia 2023r., par. 5 ust. 38, par. 7 ust. 11, par. 9 ust. 1 pkt 1, par. 9 ust. 5, par. 12 ust. 4 pkt 3 i 4,
par. 14 ust. 2 wzoru umowy
3.Oddala odwołanie co do zmiany opisu kryterium ofert pn. nieprawidłowy opis kryterium oceny ofert pn. „Gwarancja na
elementy konstrukcyjne" (w pkt XX pkt 2 lit. C SW Z), który wskazuje, że punktowanie jest udzielenie gwarancji na
elementy konstrukcyjne zrealizowane przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA), co do par. 8 ust. 1, par. 8 ust. 4a,
par. 14 ust. 5 wzoru umowy.
4.kosztami postępowania obciąża zamawiającego: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, ul.
Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa
i:
4.1. zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy),
uiszczoną przez odwołującego: PORR S.A. ul. Hołubcowa 123, 02-854 Warszawa, tytułem wpisu od odwołania
4.2. zasądza od zamawiającego: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, ul. Nowoursynowska 166, 02787 Warszawa na rzecz odwołującego: PORR S.A. ul. Hołubcowa 123, 02-854 Warszawa kwotę 20 000 zł 00 gr
(słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty poniesione z tytułu wpisu od
odwołania
Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.
U. z 2023 r. poz. 1605) na niniejszy wyrok – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie
Przewodniczący: …….………………………………
uzasadnienie
odwołanie dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu
nieograniczonego pn. „Budowa budynku Innowacyjnego Centrum Nauk Żywieniowych SGGW w Warszawie” (numer
referencyjny: DINT.250.16.2023).
Odwołanie
Działając w imieniu PORR S.A. („Odwołujący”), na podstawie art. 513 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 505 ust. 1 ustawy z dnia
11 września 2019r. Prawo zamówień publicznych (tj.Dz.U.2023.1605 z późn. zm.) dalej „Pzp” wnoszę odwołanie wobec
następujących czynności i zaniechań Zamawiającego:
-[zarzut nr 1] wyznaczenie terminu składania i otwarcia ofert na dzień 6.12.2023r. pomimo, że w tym terminie nie jest
możliwe rzetelne przygotowanie i skalkulowanie ofert z uwagi na zakres Dokumentacji Przetargowej stanowiącej
opis przedmiotu zamówienia oraz konieczność jej weryfikacji z uwzględnieniem okoliczności, że celem
zamówienia jest wybór wykonawcy, który dokończy budowę budynku laboratoryjno-dydaktycznego;
- [zarzut nr 2] nieprawidłowy opis kryterium oceny ofert pn. „Gwarancja na elementy konstrukcyjne”, który wskazuje,
że punktowane jest udzielenie gwarancji na elementy konstrukcyjne zrealizowane przez poprzedniego
Wykonawcę (SKANSKA);
- [zarzut nr 3] ukształtowanie postanowień wzoru umowy w sposób naruszający przepisy Pzp i kodeksu cywilnego, w
szczególności z przekroczeniem:
(i) granic swobody umów, (ii) zasad współżycia społecznego oraz (iii) zasad rozłożenia ryzyka kontraktowego pomiędzy
stronami umowy o roboty budowlane w zakresie:
(i) obciążenia Wykonawcy odpowiedzialnością za wady i nieprawidłowości elementów konstrukcyjnych zrealizowanych
przez innego Wykonawcę;
(ii) wysokości łącznego limitu kar umownych i stawki kary z tytułu odstąpienia od umowy,
(iii) procedury odbioru Dokumentacji;
(iv) ustalenia katalogu podstaw odstąpienia od umowy, który narusza zasadę stałości umów w sprawie zamówienia
publicznego;
(v)ustalenia procedury odbioru przedmiotu umowy, który umożliwia odmowę odbioru również w przypadku wystąpienia
wad nieistotnych;
(vi) sposobu rozliczenia kosztów wykonania zastępczego;
(vii) możliwości wstrzymania zapłaty całego wynagrodzenia Wykonawcy w przypadku braku kompletu oświadczeń
podwykonawców;
(viii) ustalenia zasad zmiany umowy w sposób nie dający Wykonawcy gwarancji co do zakresu dopuszczalnych zmian
oraz z pominięciem możliwości zmiany umowy w przypadku ujawnienia błędów i wad w Dokumentacji Przetargowej;
(ix) braku procedury usuwania błędów i nieścisłości Dokumentacji Przetargowej przez Zamawiającego;
(x) przyjęcia zasady wydłużenia okresu gwarancji w odniesieniu do całego przedmiotu zamówienia w przypadku
wykonywania napraw;
(xi) braku procedury rozliczania robót dodatkowych, zamiennych, zaniechanych;
(xii) braku terminu akceptacji kart materiałowych, dokumentacji warsztatowej;
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Budowa
budynku Innowacyjnego Centrum Nauk Żywieniowych SGGW w Warszawie” (numer referencyjny: DINT.250.16.2023)
przez Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
1)Zaskarżonym czynnościom i zaniechaniom Zamawiającego zarzucam naruszenie:
[zarzut nr 1]
- art. 16 Pzp pkt 1-3 w zw. zi art. 138 ust. 1 Pzp przez wyznaczenie terminu składania i otwarcia ofert na dzień
6.12.2023r. pomimo, że w tym terminie nie jest możliwe rzetelne przygotowanie i skalkulowanie ofert z uwagi na
zakres Dokumentacji Przetargowej stanowiącej opis przedmiotu zamówienia oraz konieczność jej weryfikacji z
uwzględnieniem okoliczności, że celem zamówienia jest wybór wykonawcy, który dokończy budowę budynku
laboratoryjno-dydaktycznego po poprzednim Wykonawcy (SKANSKA);
[zarzut nr 2]
- art. 240 ust. 1 i ust. 2 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i pkt 2 Pzp poprzez nieprawidłowy opis kryterium oceny ofert pn.
„Gwarancja na elementy konstrukcyjne" (w pkt XX pkt 2 lit. C SW Z), który wskazuje, że punktowanie jest
udzielenie gwarancji na elementy konstrukcyjne zrealizowane przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA);
[zarzut nr 3]
- art. 99 ust. 1 i ust. 4 Pzp, art. 134 ust. 1 pkt 20 Pzp, art. 433 pkt 3 Pzp oraz art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 3531 k.c.,
art. 483 § 1 k.c. ik.c. (oraz pozostałych przepisów Pzp i k.c. wskazanych w dalszej treści odwołania) poprzez
ukształtowanie postanowień przyszłej umowy w sposób naruszający zasadę swobody umów, zasady współżycia
społecznego oraz równowagi kontraktowej stron, z uwagi na:
(i)obciążenie Wykonawcy odpowiedzialnością za wady i nieprawidłowości elementów konstrukcyjnych
zrealizowanych przez innego wykonawcę (§ 8 ust. 1 wzoru umowy);
(ii)ustalenie wygórowanego łącznego limitu kar umownych i stawki kary z tytułu odstąpienia od umowy (§9 ust. 1 pkt
1 i ust. 5 wzoru umowy),
(iii)ustalenie procedury odbioru Dokumentacji, która obciąża Wykonawcę odpowiedzialnością za zaniechania i
opóźnienia występujące po stronie Zamawiającego (§ 5 ust. 18, ust. 20, ust. 21 wzoru umowy);
(iv)ustalenie procedury odbioru przedmiotu umowy, który umożliwia odmowę odbioru również w przypadku
wystąpienia wad nieistotnych (§6 ust. 13 pkt 1) i pkt 2 wzoru umowy);
(v)ustalenie katalogu podstaw odstąpienia od umowy, który narusza zasadę stałości umów w sprawie zamówienia
publicznego (§9 ust. 2 oraz §12 ust. 4 pkt 3 i pkt 4 wzoru umowy);
(vi)ustalenie nieprawidłowego sposobu rozliczenia kosztów wykonania zastępczego (§7 ust. 11 wzoru umowy);
(vii)ustalenie zawieszenia zapłaty wynagrodzenia Wykonawcy w przypadku braku kompletu oświadczeń
podwykonawców (§7 ust. 14 wzoru umowy);
(viii)ustalenie zasad zmiany umowy w sposób nie dający Wykonawcy gwarancji co do zakresu dopuszczalnych
zmian oraz z pominięciem możliwości zmiany umowy w przypadku ujawnienia błędów i wad w Dokumentacji
Przetargowej (§ 14 ust. 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 13 wzoru umowy);
(ix)brak procedury usuwania błędów i nieścisłości Dokumentacji Przetargowej przez Zamawiającego (§ 5 ust. 38
wzoru umowy);
(x)przyjęcie zasady wydłużenia okresu gwarancji w odniesieniu do całego przedmiotu zamówienia w przypadku
wykonywania napraw (§ 8 ust. 10 wzoru umowy);
(xi)brak terminów akceptacji Kart materiałowych i dokumentacji warsztatowej (§ 5 ust. 25 wzoru umowy);
(xii)brak zasad rozliczania robót dodatkowych, zamiennych i zaniechanych (pkt 25 ’’Protokół Konieczności”).
2)Żądania Odwołującego.
W imieniu Odwołującego wnoszę o:
1)uwzględnienie niniejszego odwołania w całości;
2)nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany treści ogłoszenia i SWZ w następujący sposób:
a)przedłużenie terminu składania i otwarcia ofert do dnia 31.01.2024r. (pkt 5.1.12 ogłoszenia oraz rozdział XVI ust.
1 i ust. 2);
b)zmianę opisu kryterium oceny ofert pn. „Gwarancja na elementy konstrukcyjne” (w pkt XX pkt 2 lit. C SW Z)
poprzez jednoznaczne wskazanie, że gwarancja na elementy konstrukcyjne nie obejmuje robót wykonanych
przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA);
c)zmianę postanowień wzoru umowy w poniższy sposób (zmiany zaznaczono kolorem czerwonym)
Postanowienie Umowy Proponowana zmiana wzoru umowy
§ 5 ust. 18
Brak opinii Zamawiającego w tym terminie nie uprawnia
Wykonawcy do założenia, iż Zamawiający nie wnosi uwag, a
jedynie do wnioskowania o ewentualne przedłużenie terminu
wykonania danego etapu prac i wykonania Umowy oraz
zwiększenia wynagrodzenia Wykonawcy w zakresie w jakim
wydłużenie terminów realizacji umowy powoduje powstanie
dodatkowych kosztów.
§ 5 ust. 20
Sk skreślenie
§ 5 ust. 21
21. Przedłużenie akceptacji danego etapu wykonania
Dokumentacji z powodu konieczności usunięcia przez
Wykonawcę wad w wykonanej przez niego Dokumentacji nie
wpływa na termin realizacji Przedmiotu Umowy.
§ 5 ust. 25
25. Wykonawca zobowiązany jest uzyskać uprzednią pisemną
akceptację Zamawiającego (w postaci kart zatwierdzeń
materiałów i urządzeń zgodnie ze wzorem stanowiącym
Załącznik nr 19 do Umowy) na wbudowanie materiałów i
zainstalowanie urządzeń przewidzianych dokumentacją
projektową.
Zamawiający
jest
zobowiązany
do
akceptacji/odrzucenia Karty Materiałowej złożonej zgodnie z
Załącznikiem 19 niepóźnej niż w ciągu 3 dni. Powyższa
akceptacja będzie ważna wyłącznie za potwierdzeniem
inspektora nadzoru i przedstawiciela Zamawiającego. Powyższe
odnosi się także do dokumentacji warsztatowej. W przypadku
odrzucenia Karty Materiałowej i/lub dokumentacji warsztatowej
Zamawiający poda na piśmie uzasadnienie odrzucenia. W
przypadku odstępstwa od tej zasady Wykonawca będzie
odpowiedzialny za szkody z tym związane oraz poniesie
wszelkie konsekwencje finansowe i prawne, włącznie z kosztami
i organizacją przywrócenia danego zakresu prac do stanu
zgodnego z Dokumentacją Przetargową oraz Dokumentacją.
§ 5 ust. 38
38. Jeżeli dostarczona przez Zamawiającego Dokumentacja
Przetargowa lub Teren budowy przewidziany dla prac
budowlanych nie nadają się do prawidłowego wykonania robót
albo jeżeli zajdą inne okoliczności, które mogą przeszkodzić
prawidłowemu wykonaniu prac budowlanych, Wykonawca
powinien niezwłocznie zawiadomić o tym Zamawiającego, nie
później jednak niż w terminie 3 dni od daty powzięcia
wiedzy/wystąpienia takich okoliczności. W terminie 5 dni od
otrzymania powiadomienia wskazującego błąd czy nieścisłość w
Dokumentacji Przetargowej
4. termin na wniesienie odwołania.
1. Termin na wniesienie odwołania w niniejszym postępowaniu wynosi 10 dni (art. 515 ust. 2 pkt 1 Pzp).
2.Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE z dnia 3.11.2023r. pod nr 006715182023. Z uwagi na powyższe termin na wniesienie odwołania wobec treści SWZ został zachowany.
d)Interes w uzyskaniu zamówienia oraz szkoda Odwołującego
1)Odwołujący ma interes we wniesieniu niniejszego odwołania, ponieważ jest przedsiębiorcą działającym na rynku
budownictwa kubaturowego i zamierza złożyć ofertę w niniejszym postępowaniu. W przypadku złożenia
atrakcyjnej pod względem cenowym i jakościowym oferty ma realną możliwość uzyskania niniejszego
zamówienia publicznego.
2)Jednak wskutek działań i zaniechań Zamawiającego, Odwołujący może ponieść szkodę w postaci braku możliwości
złożenia oferty.
3)Postanowienia SWZ zaskarżone w niniejszym odwołaniu (w tym w projekcie umowy) utrudniają Odwołującemu
dostęp do niniejszego zamówienia, tj. opracowanie oraz złożenie konkurencyjnej oferty, a w konsekwencji
uzyskanie niniejszego zamówienia publicznego (por. wyrok KIO z 7.04.2016 r., Sygn. akt: KIO 443/16).
4) W szczególności nie jest możliwe prawidłowe skalkulowanie ceny i złożenie porównywalnych ofert w terminie do
dnia 6.12.2023r. Zamawiający udostępnił bowiem bardzo obszerną Dokumentację Przetargową zawierającą m.in.
Projekty Przetargowe, które zmieniają i uzupełniają oryginalną dokumentację projektową. W związku z tym
kalkulacja ceny musi zostać poprzedzona szczegółową analizą Dokumentacji Przetargowej oraz jej konfrontacją z
wynikami wizji lokalnej aktualnego stanu inwestycji.
5)Jednocześnie kwestionowane w niniejszym odwołaniu postanowienia wzoru umowy przerzucają na wykonawców
odpowiedzialność za okoliczności pozostające poza strefa ich wpływów oraz generują dodatkowe ryzyka, których
wystąpienie może spowodować nierentowność projektu lub nawet uniemożliwić jego wykonanie.
6)„Środki ochrony prawnej określone w dziale VI Pzp przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu, a tak że innemu
podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w
wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Na etapie postępowania o udzielenie zamówienia przed
otwarciem ofert, np. w przypadku odwołań czy skarg dotyczących postanowień ogłoszenia i siwz przyjąć należy, i ż
każdy wykonawca deklarujący zainteresowanie uzyskaniem danego zamówienia posiada jednocześnie interes w
jego uzyskaniu.” (wyrok KIO z dnia 4.10.2010r., Sygn. akt: KIO 2036/10).
6. Termin publikacji ogłoszenia. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE dnia
3.11.2023r. pod numerem: 00671518-2023.
[Stan faktyczny]
1.Zamawiający prowadzi postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego o udzielenie zamówienia publicznego pn.
„Budowa budynku Innowacyjnego Centrum Nauk Żywieniowych SGGW w Warszawie” (numer referencyjny: RSS/SZP/P49/2023).
2.Zamówienie będzie realizowane w systemie „wybuduj i doprojektuj” w formule wynagrodzenia ryczałtowego.
3.Przedmiotem zamówienia jest: budowa obiektu laboratoryjno - dydaktycznego wraz z zapleczem technicznym,
infrastrukturą towarzyszącą, przyłączami, ciągami komunikacyjnymi i zagospodarowaniem terenu na potrzeby
Innowacyjnego Centrum Nauk Żywieniowych SGGW w Warszawie przy ul. Nowoursynowskiej 159 na terenie działki
114/2 obręb 1.10.12 oraz uzyskanie decyzji pozwolenia na użytkowanie.
4.Roboty budowlane będą realizowane podstawie projektu budowlanego przekazanego przez Zamawiającego oraz
projektu wykonawczego opracowanego przez Wykonawcę i zatwierdzonego przez Zamawiającego. Przedmiot
zamówienia obejmuje bowiem wykonanie dodatkowych prac projektowych polegających na wykonaniu projektu
wykonawczego wraz z elementami dokumentacji warsztatowej jako uzupełnienie Dokumentacji Przetargowej w zakresie
niezbędnym do wykonania przedmiotu zamówienia.
5.Wykonawca zobowiązany jest zrealizować Przedmiot Umowy z uwzględnieniem istniejącego stanu zaawansowania
robót budowlanych. Prace budowlane na Inwestycji zostały zakończone przez poprzedniego Wykonawcę na etapie
kondygnacji -1, w ramach których zrealizowano wykopy wraz z ich zabezpieczeniem oraz większą część fundamentów i
fragment kubatury kondygnacji -1.
[Zarzut nr 1; Termin składania ofert]
1.Zamawiający wyznaczył termin składania i otwarcia ofert na dzień 6.12.2023r. pomimo, że w tym terminie nie jest
możliwe rzetelne przygotowanie i skalkulowanie ofert.
2.Niniejsze postępowanie jest drugim postępowaniem, którego celem jest wybór wykonawcy budynku laboratoryjnodydaktycznego. SKANSKA S.A., będąca pierwszym Wykonawcą, zakończyła realizację na etapie kondygnacji -1, w
ramach których zrealizowano wykopy wraz z ich zabezpieczeniem oraz większą część fundamentów i fragment
kubatury kondygnacji -1.
3.Stan zaawansowania prac określa Inwentaryzacja powykonawcza stanu istniejącego Inwestycji, na którą składają się:
Decyzje, Opracowanie geotechniczne, Projekt Budowlany - Wypis, Projekt powykonawczy SKANSKA - Wypis oraz
Zdjęcia stanu wykonanych prac (załącznik nr 12 do SWZ).
4.Opis przedmiotu zamówienia stanowią (oprócz ww. Inwentaryzacji powykonawczej stanu istniejącego Inwestycji Załącznik nr 12 SW Z): Projekt Przetargowy - Architektura (Załącznik nr 4 SW Z), Projekt Przetargowy - Konstrukcja
(Załącznik nr 5 SW Z), Projekt Przetargowy - Zagospodarowanie Terenu, Zieleń, Drogi Załącznik nr 6 SW Z), Projekt
Przetargowy - Instalacje Sanitarne (Załącznik nr 7 SW Z), Projekt Przetargowy - Elektryczny, Teletechniczny (Załącznik nr
8 SWZ), Projekt Przetargowy - BIM (Załącznik nr 9
SWZ), Projekt Przetargowy - Technologia (Załącznik nr 10 SWZ), STWiORB wielobranżowe (Załącznik nr 11 SWZ), Opis
przedmiotu zamówienia - Uszczegółowienie (Załącznik nr 13 SWZ).
5.Ponadto Wykonawcy zobowiązani są do odbycia wizji lokalnej (pkt 111.1 SW Z), której wyniki wymagają szczegółowej
analizy z uwagi na fakt, że przedmiotem niniejszego zamówienia jest dokończenie inwestycji. Konieczna jest zatem
ocena stanu wykonanych prac oraz odniesienie go do Projektów Przetargowych, które sanują braki, nieprawidłowości i
błędy oryginalnej dokumentacji projektowej.
6.W takich okolicznościach faktycznych termin składania ofert wyznaczony przez Zamawiającego jest nierealny. Termin
ten nie uwzględnia czasu niezbędnego na przygotowanie i złożenie oferty, a w konsekwencji ogranicza krąg
potencjalnych oferentów. Zamawiający w niniejszym postępowaniu wyznaczył bowiem termin składania ofert nieznacznie
dłuższy niż poziom minimalny, tj. dzień przekazania ogłoszenia do publikacji od dnia złożenia ofert - dzieli 37 dni (art. 138
ust.1 Pzp).
7.Natomiast „termin składania ofert w każdym postępowaniu powinien uwzględnić czas niezbędny do przygotowania i
złożenia oferty. Zamawiający jest zobowiązany do uwzględnienia przedmiotu i rodzaju zamówienia, poziomu jego
skomplikowania, wszystkich czynności, które należy wykonać, aby złożyć prawidłową ofertę" (wyrok KIO z dnia
24.03.2015r.; Sygn. akt: KIO 469/15).
8.Zgodnie z art. 131 ust. 1 Pzp, Zamawiający wyznacza terminy składania wniosków o dopuszczenie do udziału w
postępowaniu, ofert wstępnych oraz ofert, z uwzględnieniem złożoności i specyfiki przedmiotu zamówienia oraz czasu
niezbędnego do ich przygotowania i złożenia, z tym że terminy te nie mogą być krótsze niż ustawowe terminy minimalne,
o ile są one określone.
9.Powyższy przepis „ma charakter gwarancyjny i zobowiązuje zamawiających do uwzględnienia przy wyznaczaniu
terminów złożoności zamówienia, a także czasu potrzebnego na sporządzenie ofert. Terminy powinny być zatem
ustalane indywidualnie, w zależności od rodzaju udzielanego zamówienia, oraz powinny uwzględniać przy szacowaniu
ich długości daty kalendarzowe, np. okresy świąt państwowych, które faktycznie ograniczą czas przeznaczony na
przygotowanie oferty. Ustalenie właściwego terminu składania ofert zwiększa szanse zamawiającego na osiągnięcie
większej konkurencyjności ofert" (Skubiszak-Kalinowska I., Wiktorowska E., Prawo zamówień publicznych, Komentarz
aktualizowany, Lex).
10.Wykonawca powinien mieć bowiem czas na „dokładne zapoznanie się z wszystkimi wymaganiami zamawiającego,
sprawdzenie, czy spełnia warunki udziału w postępowaniu, przygotowanie do złożenia wymaganych dokumentów, ale też
czas na nawiązanie relacji z potencjalnymi konsorcjantami, podwykonawcami czy dostawcami. Nierealne jest bowiem
oczekiwanie, że w każdym przypadku wykonawca będzie mógł bez odpowiedniego przygotowania złożyć ofertę"
(Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M., Prawo zamówień publicznych, Komentarz, wyd. VII, 2018).
11.Utrzymanie zatem terminu składania ofert wyznaczonego przez Zamawiającego na dzień 6.12.2023r. naraża
potencjalnych oferentów na ryzyko błędnego oszacowania ceny zamówienia. Jednocześnie może spowodować
rezygnację z udziału w niniejszym postępowaniu szeregu wykonawców, co ograniczy konkurencyjność niniejszego
postępowania i możliwość wyboru wykonawcy, który gwarantowałby prawidłowe i terminowe wykonanie inwestycji.
Zaniechanie wydłużenia terminu składnia ofert z dużym prawdopodobieństwem spowoduje również, że Zamawiający
otrzyma oferty niezgodne z SWZ oraz nieporównywalne.
12.Z uwagi na powyższe wniosek Wykonawcy o wydłużenie terminu składania ofert do dnia 31.01.2024r. jest w pełni
uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Obszerność Dokumentacji Przetargowej oraz specyficzny opis przedmiotu
zamówienia za pomocą Projektów Przetargowych wprowadzających zmiany i rozwiązania naprawcze pierwotnej
dokumentacji projektowej, a także konieczność uwzględnienia aktualnego (w dacie składania ofert) stanu technicznego
inwestycji powoduje, że Wykonawcom niezbędny jest dodatkowy czas na weryfikację Dokumentacji Przetargowej oraz
wyników wizji lokalnej, a następnie przygotowanie poprawnej merytorycznie oferty.
[Zarzut nr 2; Kryterium oceny ofert]
1.Zgodnie z pkt XX ust. 1 lit. C SW Z, Wykonawca w ramach kryterium oceny ofert: „Gwarancja” może uzyskać 20
punktów.
2.Kryterium do rozbite zostało na podkryteria, w tym podkryterium „Gwarancja na elementy konstrukcyjne”, które
umożliwia uzyskanie 5 pkt w przypadku zaoferowania 10-letniego okresu gwarancji.
3.Z opisu obecnego stanu inwestycji zawartego pkt III.3 SW Z, wynika, że poprzedni Wykonawca do czasu zakończenia
realizacji wykonał wykopy wraz z ich zabezpieczeniem oraz większą część fundamentów i fragment kubatury
kondygnacji -1. Wykonał on zatem „elementy konstrukcyjne” inwestycji.
4.Natomiast opis kryterium oceny ofert nie zawiera rozróżnienia na elementy konstrukcyjne wykonane przez
poprzedniego i nowego Wykonawcę, co wskazuje, że w ramach ww. kryterium należy uwzględnić cały zakres robót
polegających na wykonaniu elementów konstrukcyjnych bez względu na to, który z wykonawców je zrealizował.
5.Powyższy sposób konstrukcji kryterium oceny ofert jest nieprawidłowy. Wykonawca, który wygra niniejsze
postępowanie nie może być bowiem obarczany odpowiedzialnością za roboty wykonane przez inny podmiot.
Jednocześnie uzyskanie jakichkolwiek punktów w ramach tego podkryterium jest możliwe jedynie w razie
zaproponowania 10-letniego okresu gwarancji.
6.Zgodnie z art. 241 ust. 1 Pzp, obowiązkiem Zamawiającego jest opisanie kryteriów oceny ofert w sposób jednoznaczny
i zrozumiały. Zamawiający nie może zatem ograniczyć się do wskazania jedynie nazwy kryterium.
7.W niniejszy postepowaniu z uwagi na okoliczności realizacyjne inwestycji przy ustalaniu kryterium oceny ofert
Zamawiający powinien doprecyzować zakres wydłużonej gwarancji poprzez wyłączenie z niej robót wykonanych przez
podmiot trzeci.
8.Opis kryteriów oceny ofert ma istotny wpływ na przygotowanie ofert. Kryterium w postaci „długość okresu gwarancji”
ma bezpośredni wpływ na wysokość ceny oferty. Z tych względów opis powinien być jednoznaczny i umożliwiać jego
jednolite rozumienie. Jedynie w takim przypadku możliwie jest uczciwe porównanie ofert z zachowaniem zasady
równego traktowania wykonawców.
9. Ponadto należy wskazać, że z uwagi na okoliczności faktyczne niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, naruszeniem zasady uczciwej konkurencji oraz zasady proporcjonalności, byłoby ustalenie w ramach
kryterium oceny ofert wymagania udzielenia przez oferentów wydłużonej gwarancji na elementy konstrukcyjne wykonane
przez inny podmiot.
10.Istotną część opisu przedmiotu zamówienia stanowią bowiem Projekty Przetargowe stanowiące projekty naprawcze
pierwotnej dokumentacji projektowej. Zawierają one rozwiązania optymalizujące poprzedni projekt i dostosowujące go do
aktualnego stanu inwestycji, w szczególności nośności wykonanych elementów.
11.W związku z tym jako nadużycie prawa podmiotowego przez Zamawiającego należałoby zakwalifikować sytuację, w
której kryterium oceny ofert byłoby wymaganie udzielenia wydłużonej gwarancji na wszystkie elementy konstrukcyjne.
13.Celem kryteriów pozacenowych jest przede wszystkim wybór najkorzystniejszej oferty, a Zamawiający dysponuje
dużą swobodą w ich kreowaniu. Jednak ustalając ww. kryteria Zamawiający musi uwzględniać podstawowe zasady
udzielenia zamówień publicznych.
14.Z uwagi na powyższe uzasadnione jest twierdzenie, że Zamawiający w nieprawidłowy sposób ukształtował kryterium
oceny ofert. Kryterium to może być bowiem odmiennie rozumienie przez poszczególnych oferentów, a więc
niejednoznaczny opis powoduje naruszenie zasady przejrzystości.
15.Jednocześnie w sytuacji gdy intencją Zamawiającego było objęcie wydłużonym okresem gwarancji również
elementów konstrukcyjnych wykonanych przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA), takie ukształtowanie kryterium
selekcji jest nadużyciem przez Zamawiającego pozycji dominującej w stosunku do oferentów poprzez ustalenie zasad
odpowiedzialności umownej z pominięciem specyfiki zamówienia, stopnia złożoności oraz warunków realizacyjnych.
16.Z uwagi na powyższe Odwołujący proponuje zmianę zaskarżonego kryterium selekcji poprzez jednoznaczne
wskazanie, że w ramach tego kryterium nie jest punktowane objęcie 10-letnią gwarancją elementów konstrukcyjnych
zrealizowanych przez poprzedniego Wykonawcę.
[Zarzut nr 3; Treść umowy]
1.Zamawiający jest gospodarzem postępowania i autorem specyfikacji warunków zamówienia, która zgodnie z art. 134
ust. 1 pkt 20 Pzp powinna zawierać postanowienia projektowanej umowy w sprawie zamówienia publicznego. Jednakże
swoboda Zamawiającego w kształtowaniu przyszłej umowy nie jest absolutna. Zamawiający nie może bowiem
nadużywać swojego prawa podmiotowego. Zgodnie z art. 5 k.c., „nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był
sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie
działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.
2. „Zamawiający uprawniony jest do kształtowania postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego w granicach
swobody umów, aczkolwiek uprawnienie to nie ma charakteru absolutnego, gdyż Zamawiający nie może swego prawa
podmiotowego nadużywać” (wyrok KIO z dnia 28.01.2019r.; Sygn. akt: KIO 26/19).
3.W konsekwencji postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego nie mogą być korzystne tylko dla jednej
strony (Zamawiający) lub nakładać same obowiązki tylko na drugą stronę (Wykonawca). „Wykonawca ma prawo do
równego traktowania z zamawiającym, jak i uczciwej konkurencji jako podmiotu prawa cywilnego zobowiązanego do
wykonania, w tym należytego wykonania, umowy (art. 7 ust. 1 p.z.p.)” (wyrok KIO z dnia 30.10.2017 r., Sygn. akt: KIO
2163/17).
4.Powyższe wynika z zasady swobody umów określonej w art. 3531 k.c., zgodnie z którą treść lub cel stosunku nie
może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego). „Zarówno treść,
jak i cel umowy nie mogą być sprzeczne z właściwością stosunku zobowiązaniowego, przepisami prawa oraz z
zasadami współżycia społecznego. Postanowienia umowy, bez względu zatem na swobodę umów, nie mogą naruszać
istoty i charakteru danego zobowiązania, przepisów bezwzględnie obowiązujących oraz ogólnych zasad słuszności,
dobrych obyczajów, uczciwości, czy rzetelności, które mieszczą się w pojęciu zasad współżycia społecznego” (wyrok
KIO z dnia 2.02.2021 r.; Sygn. akt: KIO 3512/20).
5.Natomiast zaskarżone postanowienia umowne naruszają wprost przepisy kodeksu cywilnego i/lub przepisy Prawa
zamówień publicznych wskazane w niniejszym odwołaniu oraz kształtują uprawnienia Zamawiającego w sposób
nieadekwatny charakteru inwestycji i nadmierny w stosunku do wymogu racjonalnego wydatkowania środków
publicznych.
6.W ocenie Odwołującego, Zamawiający ukształtował zaskarżone postanowienia umowy z przekroczeniem
akceptowanej i dopuszczalnej na gruncie przepisów Prawa zamówień publicznych modyfikacji zasady równości stron
kontraktowych.
7.„To, że zamawiający ustanawia wzór umowy nie oznacza, że może jednostronnie narzucać uciążliwą regulację
obowiązków po stronie przeciwnej. Jednostronne ustanawianie warunków umowy nie stanowi realizacji swobody
zawierania umów, a wręcz ją narusza, ustanawiając przywilej dyktowania warunków tylko po jednej stronie w tym
przypadku zamawiającego” (wyrok KIO z dnia 30.10.2017 r.; Sygn. akt: KIO 2163/17).
8.Z uwagi na powyższe uzasadnione i konieczne jest wprowadzenie zmian postanowień przyszłej umowy w sprawie
zamówienia publicznego w sposób zaproponowany przez Odwołującego.
(Termin zatwierdzania Dokumentacji; §5 ust. 18, § 5 ust. 20, § 5 ust. 21; § 5 ust. 25 wzoru umowy)
1.Zgodnie z § 5 ust. 18 wzoru umowy, brak opinii Zamawiającego (co do przedłożonej Dokumentacji) w terminie 5 dni
roboczych (ustalonym w§ 5 ust. 17 wzoru umowy) nie uprawnia Wykonawcy do założenia, iż Zamawiający nie wnosi
uwag, a jedynie do wnioskowania o ewentualne przedłużenie terminu wykonania danego etapu prac.
2.Jednocześnie zgodnie z §5 ust. 21 wzoru umowy, przedłużenie akceptacji danego etapu wykonania Dokumentacji nie
wpływa na termin realizacji Przedmiotu Umowy.
3.Pozostawienie ww. postanowień umownych w dotychczasowym brzmieniu może spowodować paraliż w realizacji
umowy oraz przerzuca na Wykonawcę ryzyko braku decyzyjności oraz uchybień Zamawiającego w wykonywaniu
zobowiązań umownych (tj. obowiązku współdziałania z wykonawcą). W każdym przypadku wydłużenia terminu
akceptacji dokumentacji powstają bowiem dodatkowe koszty ogólne (np. z tytułu utrzymania placu budowy, koszty
pracownicze) oraz zagrożony jest termin końcowy inwestycji.
4.Powyższe zapisy są sprzeczne z art. 433 pkt 3 Pzp oraz art. 354 § 2 k.c., ponieważ obarczają Wykonawcą
odpowiedzialnością, za którą wyłączną winę ponosi Zamawiający. Postanowienia umowne referują bowiem do
bezczynności Zamawiającego, której przyczyny leżą poza strefą wpływów Wykonawcy.
5.Z powyższych względów w pełni uzasadnione są zmiany zaproponowane przez Odwołującego, pozwalają bowiem
zniwelować skutki zaniechań Zamawiającego poprzez zapewnienie pokrycia dodatkowych kosztów oraz wydłużenie
terminu realizacji.
6.Jednocześnie w nadmierne i niemierzalne na etapie ofertowania obciążanie Wykonawcy przewiduje § 5 ust. 21 wzoru
umowy. W myśl tego zapisu umowa nie limituje ilości cyklów zatwierdzeń Dokumentacji wytworzonej przez Wykonawcę.
7.W powiązaniu z postanowieniami § 5 ust. 18 oraz § 5 ust. 20 wzoru umowy (w zakresie zaskarżonym przez
Odwołującego) powyższe uprawnienia Zamawiającego mogą sparaliżować realizację inwestycji. Zamawiający na
podstawie tych postanowień umownych uprawniony jest bowiem, bez ponoszenia jakichkolwiek obciążań, do
wielokrotnego zgłaszania uwag do przekazanej dokumentacji.
8.Powyższe uprawnienie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach oraz praktyce rynkowej. Co więcej
należy je zakwalifikować jako naruszające art. 433 pkt 3 Pzp, ponieważ przerzuca na Wykonawcę odpowiedzialność za
zaniechania Zamawiającego.
9.Zmawiający po otrzymaniu określonej części dokumentacji powinien być bowiem w stanie dokonać jej weryfikacji i
oceny oraz zgłosić uwagi i zastrzeżenia w określonym, zamkniętym przedziale czasu. Natomiast Zamawiający w oparciu
o zakwestionowane zapisy zamierza wielokrotnie zmieniać wytyczne i ocenę przedstawionych dokumentów, przy czym
Zamawiający całkowicie pomija, że tego typu działania mają istotny wpływ na koszt i termin realizacji inwestycji.
Zamawiający przewidział bowiem jedynie wydłużenie terminu danego etapu prac, pomijając konieczność wydłużenia w
takich przypadkach również terminu końcowego.
10.W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy oraz z uwagi na bardzo krótki termin realizacji w stosunku do
stopnia skomplikowania inwestycji oraz historię budowy, § 5 ust. 20 wzoru umowy narusza również z art. 354 § 2 k.c.
statuujący obowiązek współdziałania wierzyciela przy realizacji umowy.
11.Analogicznie należy zakwalifikować brak jakichkolwiek terminów akceptacji kart zatwierdzeń materiałów oraz
dokumentacji warsztatowej w § 5 ust. 25 wzoru umowy. W przypadku tej procedury Zamawiający również nie jest
ograniczony żadnymi terminami, co w sposób istotny może spowolnić realizację inwestycji oraz wygenerować
dodatkowe koszty realizacji. Jednocześnie tego typu zapisy umowne zwiększają w sposób istotny ryzyka i obciążenia
Wykonawcy, z uwagi na konieczność oszacowania niemierzalnych ryzyk. W związku z tym w pełni uzasadnione jest
ustalenie ram czasowych ww. procedury w sposób wnioskowany przez Zamawiającego.
12.Jednocześnie należy zauważyć, że modyfikacja ww. postanowień umowy nie spowoduje zagrożenia dla jakości
przedmiotu zamówienia, w szczególności z uwagi na fakt, że dokumentacja będzie wykonywana w standardzie BIM, a co
umożliwia sprawną i szczegółową jej weryfikację.
13.Brak zatem jakiegokolwiek uzasadnienia konstruowania procedury odbioru dokumentacji w sposób narzucony przez
Zamawiającego, tj. bez żadnych limitów i obciążań po stronie Zamawiającego, w szczególności gdy ustalenie zasad
współpracy uwzględniających interesy obydwu stron umowy, wymaga od Zamawiającego jedynie podjęcia odpowiednich
działań organizacyjnych, tj. zapewnienia zespołu osób o odpowiednich kwalifikacjach. Nie jest to przy tym zobowiązanie
nadmierne w sytuacji, gdy Zamawiający zapewnił wykonywanie nadzoru autorskiego w trakcie odrębnego postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie Dokumentacji Przetargowej.
(Termin usuwania wad Dokumentacji Przetargowej; §5 ust. 38 wzoru umowy)
1.Zgodnie z §5 ust. 38 wzoru umowy, jeżeli dostarczona przez Zamawiającego Dokumentacja Przetargowa lub Teren
budowy przewidziany dla prac budowlanych nie nadają się do prawidłowego wykonania robót albo jeżeli zajdą inne
okoliczności, które mogą przeszkodzić prawidłowemu wykonaniu prac budowlanych, Wykonawca powinien niezwłocznie
zawiadomić o tym Zamawiającego, nie później jednak niż w terminie 3 dni od daty powzięcia wiedzy/wystąpienia takich
okoliczności.
2.Powyższe postanowienie umowne nakłada na Wykonawcę obowiązek notyfikacji stwierdzonych wad Dokumentacji
Przetargowej. Brak jednak procedury postępowania w takim przypadku, która umożliwiłaby sprawną realizację kontraktu.
3.Natomiast brak reakcji ze strony Zamawiającego może spowodować znaczne wydłużenie lub uniemożliwić dalszą
realizację umowy. Z tych względów uzasadnione jest wprowadzenie ram czasowych działań Zamawiającego.
4.Ponadto uzasadnione jest przyznaje w takiej sytuacji Wykonawcy uprawnienia do żądania wydłużenia terminów
realizacji Umowy i zwrotu kosztów związanych z takim wydłużeniem.
5.Dokumentację Przetargową przygotował bowiem Zamawiający. Fakt wystąpienia w niej błędów i nieprawidłowości, a
następnie opóźnienia Zamawiającego w ich usuwaniu, nie może powodować dodatkowych obciążań po stronie
Wykonawcy. Stanowiłoby to bowiem naruszenie art. 433 pkt 3 Pzp, z uwagi na obarczenie Wykonawcy
odpowiedzialnością za okoliczności, za które wyłączną winę ponosi Zamawiający.
(Zasady odbiorów; definicja wady istotnej; 6 ust. 13 pkt 1) i pkt 2) wzoru umowy)
1.Zgodnie z §6 ust. 13 pkt 1) i pkt 2) wzoru umowy, w trakcie odbioru Zamawiający może:
1)stwierdzić występowanie wad i usterek, które nie uniemożliwiają odbioru końcowego. W takim przypadku Zamawiający
może dokonać odbioru końcowego z jednoczesnym powiadomieniem Wykonawcy o powstałych wadach przedmiotu
Umowy natomiast Wykonawca jest zobowiązany do ich usunięcia w terminie wyznaczonym przez Zamawiającego w
protokole odbioru. Do takiej sytuacji stosuje się odpowiednio postanowienia dotyczące usuwania wad i usterek w okresie
rękojmi i gwarancji;
2)stwierdzić występowanie wad istotnych, wówczas Zamawiający może odmówić odbioru do czasu usunięcia wad. W
takim przypadku za dzień wykonania Przedmiotu Umowy przez Wykonawcę uznaje się dzień faktycznego usunięcia tak
stwierdzonych wad, co powinno zostać potwierdzone podpisanym przez obie Strony protokołem odbioru końcowego,
sporządzonym po usunięciu wad istotnych przez Wykonawcę.
2.Przytoczone postanowienia umowne regulują zasady dokonywania odbiorów. Jednakże ich sposób redakcji powoduje,
że Zamawiający nie jest zobligowany do dokonania odbioru w sytuacji wystąpienia wad nieistotnych.
3.Ponadto brak definicji wady istotnej. W praktyce zatem ww. postanowienie umowne przyznaje Zamawiającemu
uprawnienie do jednostronnej kwalifikacji wad stwierdzonych w trakcie odbioru.
4.Brak uzasadnienia dla przyznawania Zamawiającemu powyższych uprawnień. Odbiór robót budowlanych nie jest
bowiem uzależniony od tego, czy są one całkowicie wolne od wad. W przypadku ujawnienia nieistotnych i drobnych wad
lub usterek, brak podstaw do odmowy odbioru lub ponawiania czynności odbioru, a także odmowy zwolnienia
udzielonych zabezpieczeń oraz wstrzymywania rozpoczęcia biegu okresu rękojmi i gwarancji.
5.„W świetle art. 647 k.c. odbiór robót należy do obowiązków inwestora (odpowiednio - zamawiającego) i nie może być
uzależniony od braku wad bądź usterek tych robót. Powołany przepis stanowi bowiem o odbiorze robót, a nie o
"bezusterkowym" odbiorze robót. Wskazywanie więc na konieczność odbioru "bezusterkowego" statuuje przesłankę,
której w zapisie ustawowym nie ustanowiono. Przez wykonanie robót budowlanych rozumieć należy taką sytuację, gdy
roboty zostały wykonane zgodnie z zakresem przedmiotowym umowy, na co nie ma wpływu ewentualne posiadanie
przez te roboty nieistotnych wad, usterek i niedoróbek. Odmowa odbioru robót znajduje uzasadnienie jedynie w
przypadku, gdy przedmiot umowy będzie mógł być kwalifikowany jako wykonany niezgodnie z projektem i zasadami
wiedzy technicznej lub wady będą na tyle istotne, że obiekt nie będzie się nadawał do użytkowania.” (wyrok SA w
Białymstoku z 27.10.2017r., sygn. akt:I ACa 321/17).
6.„Odbiór robót jest elementem przełomowym w stosunkach pomiędzy stronami umowy o roboty budowlane, gdyż z
jednej strony potwierdza wykonanie zobowiązania i otwiera wykonawcy prawo do żądania wynagrodzenia, bądź wskazuje
na jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie w całości lub w części wobec istnienia wad i rodzi odpowiedzialność za
wady ujawnione przy odbiorze, a z drugiej strony wyznacza początek biegu terminów rękojmi za wady. Gdy zamawiający
z przyczyn leżących po jego stronie uchybia obowiązkowi odbioru robót, następują skutki zwłoki po jego stronie i takie
zachowanie pozostaje bez wpływu na roszczenie wykonawcy, który uprawniony jest do żądania wynagrodzenia, a
roszczenie jego staje się wymagalne z chwilą, w której po spełnieniu obowiązków przez wykonawcę, odbiór winien
nastąpić” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 lutego 2000r., sygn.akt: I ACa 1027/99).
7.Ponadto należy podkreślić, że „skoro celem zawarcia umowy o roboty budowlane jest wybudowanie określonego w
projekcie technicznym budynku, co wiąże się z obowiązkiem Wykonawcy do jego należytego wykonania, z którym
związany jest obowiązek Zamawiającego jego odbioru i zapłaty wynagrodzenia, to uznanie, iż taki formalny odbiór będzie
mógł mieć miejsce po usunięciu nawet najdrobniejszych usterek, w żaden sposób niewpływających na możliwość z
niego korzystania i przesuwania w czasie spisania protokołu końcowego, także np. w sytuacji gdy nastąpiło przejęcie
budynku, zawiera się w ograniczeniach swobody umów” (wyrok KIO z dnia 8 listopada 2019 r., KIO 2017/19, KIO
2027/19).
8.Z uwagi na powyższe zmiany wnioskowane przez Odwołującego są w pełni uzasadnione.
(Rozliczenie wykonania zastępczego; §7 ust. 11 wzoru umowy)
1.Zgodnie z §7 ust. 11 wzoru umowy, w przypadku przystąpienia do wykonania zastępczego na podstawie Umowy
oraz/lub przepisów prawa, wynagrodzenie zostanie pomniejszone o koszty wykonania zastępczego, w tym w
szczególności o kwoty należne wykonawcy lub wykonawcom wykonującym zastępczo część lub całość Przedmiotu
Umowy, chyba że Zamawiający zadecyduje o potrąceniu całości lub części kosztów wykonania zastępczego z
wierzytelnościami Wykonawcy.
2.Zaskarżone postanowienie umowne w sposób nieprawidłowy, prowadzący do pokrzywdzenia Wykonawcy ustala
zasady rozliczenia kosztów wykonania zastępczego.
3.Postanowienie w obecnym brzmieniu powoduje bowiem, że Wykonawca będzie finansował koszty wykonania
zastępczego, a w konsekwencji Zamawiający otrzyma tę część zamówienia za darmo.
4.W przypadku bowiem wykonania zastępczego Wykonawca nie otrzymuje wynagrodzenia za tę cześć robót. W
związku z tym w razie skorzystania przez Zamawiającego z wykonania zastępczego Wykonawca powinien być
obarczony jedynie kwotą stanowiącą różnicę pomiędzy wynagrodzeniem Wykonawcy za ten zakres robót i
wynagrodzeniem wykonawcy wykonującego zastępczo część przedmiotu zamówienia.
(Zakres zawieszonej zapłaty; §7 ust. 14 wzoru umowy)
1.W myśl §7 ust. 14 wzoru umowy, w przypadku braku dostarczenia kompletu prawidłowych oświadczeń, o których
mowa w ust. 12 lub 13 tego paragrafu, Zamawiający może wstrzymać płatność danej faktury do dnia otrzymania
kompletu prawidłowych oświadczeń.
2.Oznacza to, że Zamawiający uprawniony jest do wstrzymania całej kwoty również w sytuacji, gdy Wykonawca nie
przedłoży jednego lub kilku oświadczeń podwykonawców.
3.Brak wszystkich oświadczeń może być spowodowany szeregiem różnych przyczyn, np. sporem pomiędzy
Wykonawcą a podwykonawcą co do zakresu lub jakości robót czy opieszałością podwykonawcy w wystawianiu
oświadczeń. Tego typu sytuacje będące naturalnym zjawiskiem w toku procesu budowlanego, nie powinny wstrzymywać
wypłaty Wykonawcy wynagrodzenia za prawidłowo wykonane roboty.
4.W przypadku zaistnienia tego typu sytuacji może być natomiast uzasadnione częściowe wstrzymanie zapłaty
ograniczone do kwoty, w odniesieniu do której nie zostało przedłożone oświadczenie.
5.Odwołującego wnosi o modyfikację zaskarżonego postanowienia umownego w taki właśnie sposób. Należy przy tym
podkreślić, że proponowana zmiana zapewni prawidłowe przepływy finansowe w trakcie realizacji oraz umożliwia
sprawne rozliczenie kontraktu.
(Wyłączenie odpowiedzialności roboty wykonane przez SKANSKA; §8 ust. 1 i ust. 4a wzoru umowy)
1.Zgodnie z § 8 ust. 1 wzoru umowy, Wykonawca udziela Zamawiającemu gwarancji i rękojmi na wykonane roboty.
2.W aktualnym brzmieniu ww. postanowienie umowne nie rozstrzyga w sposób definitywny zakresu odpowiedzialności
Wykonawcy, tj. czy obejmuje on również roboty zrealizowane przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA).
3.Z uwagi na powyższe uzasadnienie jest doprecyzowanie ww. zapisu poprzez jednoznaczne wskazanie, że
Wykonawca udziela Zamawiającemu gwarancji i rękojmi włącznie na wykonane przez siebie roboty (§ 8 ust. 1 wzoru
umowy).
4.Z tych samych względów Odwołujący wnioskuje o dodanie §8 ust. 4a w następującym brzmieniu: „Wykonawca nie
ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wady, usterki czy inne zmiany w przedmiocie umowy jeżeli przyczyna ich
powstania tkwiła w robotach wykonanych przez SKANSKA lub została spowodowana błędem w Dokumentacji
Przetargowej w szczególności ale nie wyłącznie wynikającymi z błędów w obliczeniach czy przyjęciu niewłaściwych
założeń, którego wykonawca robót budowlanych działający z należytą starannością nie mógł wykryć, czy zastosowaniem
się do plecenia Zamawiającego lub jakiegokolwiek z członków jego personelu”.
5.Natomiast gdyby intencją Zamawiającego było objęcie wydłużonym okresem gwarancji również elementów
konstrukcyjnych wykonanych przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA), takie ukształtowanie zaskarżonego
postanowienia umowy stanowi nadużycie przez Zamawiającego pozycji dominującej w stosunku do oferentów poprzez
ustalenie zasad odpowiedzialności umownej z pominięciem specyfiki zamówienia, stopnia złożoności oraz warunków
realizacyjnych.
(Wydłużenie okresu gwarancji dla naprawianego elementu; §8 ust. 10 wzoru umowy).
1.W myśl § 8 ust. 10 wzoru umowy, okres gwarancji ulega odpowiedniemu przedłużeniu o czas trwania napraw
gwarancyjnych. Postanowienie przewiduje zatem wydłużenie okresu gwarancji w odniesieniu do całego przedmiotu
zamówienia. Jest to wymaganie nadmierne i nieuzasadnione potrzebami Zamawiającego.
2.Powyższe wymaganie jest zbyt restrykcyjne z uwagi na brzmienie art. 581 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli wymiana lub
naprawa dotyczyły jedynie części rzeczy, wówczas termin gwarancji biegnie na nowo w odniesieniu do tej części, która
była naprawiana lub wymieniana.
3.Utrzymanie zapisu w dotychczasowej formie spowoduje istotny wzrost cen ofertowych z uwagi na konieczność
doliczenia dodatkowego ryzyka.
(Kary umowne; §9 ust. 1 i ust. 5 wzory umowy)
1.W §9 ust. 1 wzoru umowy, wysokość kary umownej z tytuł odstąpienia od Umowy przez którąkolwiek ze Stron wskutek
okoliczności, za które odpowiada Wykonawca ustalono na poziomie 20% całkowitego wynagrodzenia Wykonawcy brutto.
2.Natomiast zgodnie z §9 ust. 5 wzory umowy, łączna maksymalna wysokość kar umownych, których Zamawiający
może dochodzić od Wykonawcy wynosi 30% wartości brutto całkowitego wynagrodzenia Wykonawcy określonego w § 4
ust. 1 Umowy.
3.Zamawiający ukształtował zaskarżone zapisy w oderwaniu od wielkości i specyfiki przedmiotu zamówienia, a także
pominął obwiązujące na rynku budownictwa kubaturowego standardy ustalania wysokości kar umownych.
4.Zgodnie z art. 483 § 1 k.c., można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
6.W myśl art. 436 pkt 3 Pzp, obligatoryjnym postanowieniem umownym jest maksymalna wysokość kar umownych.
Przepisy Pzp i przepisy k.c. nie określają jednak wysokości kar umownych ani ich limitów. W praktyce zamówień
publicznych określenie górnego limit kar umownych dokonywane jest samodzielnie przez Zamawiającego w
projektowanych postanowieniach umowy.
7.Ustalając wysokość kar umownych Zamawiający powinien uwzględnić funkcje kary umownej, jakimi są funkcja
stymulująca wykonanie zobowiązania, funkcja represyjna w postaci sankcji za niewykonanie lub nienależyte wykonanie
umowy oraz funkcja kompensacyjna, polegająca na naprawieniu szkody, jeśli wierzyciel ją poniósł (wyrok Wyrok Sądu
Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 maja 2022 r., sygn.akt: I AGa 144/21).
8.Kara umowna, w polskim systemie prawnym stanowi bowiem przede wszystkim surogat odszkodowania. Podstawową
funkcją kar umownych jest zatem naprawienie szkody wyrządzonej Zamawiającemu z tytułu niewykonania lub
nienależytego wykonania świadczenia niepieniężnego. W związku z tym nie powinna stanowić źródła dodatkowego
zysku Zamawiającego.
9.Należy zwrócić uwagę, że restrykcyjne lub nieproporcjonalne do wysokości wynagrodzenia wykonawcy kary umowne,
w sposób bezpośredni wpływają na konkurencyjność postępowania. Powodują bowiem, że w postępowaniu złożona
zostanie mała liczba ofert lub wykonawcy uwzględnią w cenie ofertowej wysokość kar umownych, co powoduje albo
wzrost ceny, albo nieuzasadnioną rozbieżność między cenami w sytuacji, gdy wykonawcy będą odmiennie wyceniać
samo ryzyko i jego podstawy.
10.Jednocześnie „z art. 7 ust. 1 p.z.p. wynika w szczególności, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza
postępowanie o udzielenie zamówienie zgodnie z zasadą proporcjonalności, która pozwala podmiotowi prowadzącemu
takie postępowanie na zastosowanie wyłącznie takich środków, które są adekwatne dla osiągnięcia określonego celu, w
tym przede wszystkim zaspokojenia potrzeb w zakresie nabycia określonego dobra, usługi lub wykonania obiektu
budowlanego. Niewątpliwie wprowadzenie kar umownych do warunków umowy, która ma zostać zawarta z wykonawcą,
co do zasady należy uznać za środek odpowiedni dla zapewnienia należytego wykonania umowy w sprawie zamówienia
publicznego. Jednakże z zasady proporcjonalności wynika również, że taki co do zasady odpowiedni środek powinien
być zastosowany wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla osiągnięcia tego celu. W konsekwencji
obowiązująca w postępowaniu o udzielenie zamówienia zasada proporcjonalności wyznacza dla zamawiającego granicę
swobody w kształtowaniu warunków umowy w sprawie zamówienia publicznego, co należy brać pod uwagę przy
stosowaniu art. 3531 k.c., zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego
uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia
społecznego“ (wyrok KIO z dnia 30.10.2020r.; Sygn.akt: KIO 2652/20).
11.W niniejszym przypadku Zamawiający określając wysokość kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy oraz ich
łączny limit skupił się na funkcji represyjnej kar umownych. W szczególności ustalenie górnego limitu kar umownych
(30% wynagrodzenia umownego netto), stanowi zaprzeczenie funkcji stymulującej wykonanie zobowiązania.
12.Należy również wskazać, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów powszechnych, limit kar umownych, którego
wysokość w stosunku do wartości umowy oscyluje w granicach kilkudziesięciu procent, jest uznawany za nadmierny w
rozumieniu art. 484 § 2 k.c. (np. wyrok SO w Rzeszowie z dnia 25.09.2019 r.; sygn. akt: VI Ga 173/13, w którym za
niewspółmierną uznano karę umowną w wysokości 43% wynagrodzenia).
(Odstąpienie od umowy; §9 ust. 2, §12 ust. 4 pkt 3 i pkt 4 wzoru umowy)
1.Zgodnie z §9 ust. 2 wzoru umowy, w razie nie zrealizowania robót w terminie, o którym mowa w § 3 ust. 1 Umowy,
Zamawiający może wezwać pisemnie Wykonawcę do spełnienia świadczenia w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia
wezwania. Po bezskutecznym upływie tego terminu Zamawiający ma prawo odstąpić od Umowy w terminie kolejnych 90
dni. Odwołujący wnioskuje o skreślenie ww. postanowienia umownego.
2.Analogicznie Odwołujący wnioskuje o skreślenie §12 ust. 4 pkt 3 i pkt 4 wzoru umowy.
3.Wskazane postanowienia umowne umożliwiają bowiem Zamawiającemu odstąpienie w przypadku wystąpienia błahych
uchybień nieuzasadniających rozwiązania umowy (§9 ust. 2 wzoru umowy).
4.W nieuzasadniony sposób uprzywilejowują Zamawiającego oraz stanowią zagrożenie dla trwałości stosunku
prawnego. W rzeczywistości mogą bowiem posłużyć Zamawiającemu jako pretekst do wycofania się z umowy, jeżeli z
jakichkolwiek względów Zamawiający uzna ją za niekorzystną lub nie będzie zainteresowany jej kontynuacją.
5.Natomiast prawo odstąpienia stanowi wyjątek od zasady trwałości stosunku prawnego. W związku z tym jego
zastosowanie nie powinno być uzależnione od nieistotnych naruszeń postanowień umowy przez dłużnika (wykonawcę)
lub jedynie arbitralnych ocen Zamawiającego.
6.Cechą umowy o zobowiązanie publiczne jest bowiem „trwałość, rozumiana w ten sposób, że ustawa nie przewiduje
możliwości dowolnego rozwiązywania tego stosunku przez żadną ze stron. Jest to całkowicie zrozumiałe, biorąc pod
uwagę, iż wykonawcy mogą racjonalnie skalkulować cenę, wysokość opłat oraz inne parametry finansowe, a także
przewidzieć ryzyko związane z kontraktem (w tym ryzyko czy poniesione przez nich nakłady zostaną zrekompensowane
przychodami uzyskanymi w określonym okresie obowiązywania umowy), jedynie wówczas, gdy mogą przewidzieć,
przez jaki odcinek czasu strony umowy pozostaną nią związane.” (wyrok KIO z 22.01.2014 r.; KIO 24/14)
(Zakres zmian umowy; §14 ust. 2 wzoru umowy)
1.W §14 ust. 2 wzoru umowy, zamieszczono katalog okoliczności, których wystąpienie uzasadnia zmianę umowy.
2.Nie wskazano jednak zakresu dopuszczalnych zmian (wynagrodzenie, termin wykonania umowy).
3.W związku z tym konieczne i uzasadnione jest doprecyzowanie tego zapisu poprzez jednoznaczne wskazanie, że
wystąpienie okoliczności wymienionych w tym postanowieniu umownym uzasadnia zmianę wysokości wynagrodzenia
Wykonawcy oraz terminu realizacji.
4.Jednocześnie ww. katalog powinien zostać uzupełniony o dodatkową podstawę modyfikacji umowy, tj. z uwagi na
okoliczności faktyczne realizacji niniejszego zamówienia (dokończenie budowy inwestycji w oparciu o poprawioną przez
Zamawiającego Dokumentację Przetargową), o możliwość zmiany umowy w przypadku ujawnienia się wad/błędów w
Dokumentacji Przetargowej.
(Zasady wyceny robót zamiennych i dodatkowych; § 14 ust. 5 wzoru umowy)
1.Odwołujący wnosi o uzupełnienie postanowień umownych o zasady rozliczania robót zamiennych i dodatkowych. Brak
jednoznacznych zasad rozliczania ww. robót może być przyczyną złożenia nieporównywalnych ofert, z uwagi na
odmienną wycenę tego ryzyka przez poszczególnych oferentów z uwagi na przyjęcie odmiennych zasad rozliczania.
2.Zamawiający w pkt 27 wzoru umowy zamieścił jedynie definicję protokołu konieczności wskazując, że jest to dokument
określający zakres rzeczowo-finansowy zmian w zakresie robót budowlanych dokonywanych w celu prawidłowej
realizacji przedmiotu Umowy, sporządzany w przypadku wystąpienia robót dodatkowych, zamiennych lub potrzeby
zaniechania wykonania niektórych robót, w celu prawidłowej realizacji przedmiotu Umowy. Zamawiający dopuścił zatem
co do zasady możliwość zmiany wynagrodzenia ryczałtowego w przypadku wystąpienia tego typu sytuacji.
3.W przypadku wynagrodzenia ryczałtowego, gdy określony zakres prac nie mieści się w zakresie zamówienia objętego
tym wynagrodzeniem, Wykonawca może zatem wystąpić o zmianę wynagrodzenia ryczałtowego.
4.Powyższe zasady są w pełni zgodne z poglądem ustalonym w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, w myśl
którego wszelkie niejasności przy opisie przedmiotu zamówienia należy interpretować na korzyść Wykonawcy, a także
stanowiskiem prezentowanym również w orzecznictwie sądów powszechnych. W wyroku z dnia 12.03.2014r. (Sygn. akt:
KIO ACa 846/13) Sąd Spelacyjny w Gdańsku podkreślił, że „ustalenie ryczałtowego wynagrodzenia za wykonanie robót
budowlanych wyklucza możliwość domagania się zapłaty za prace dodatkowe jedynie wtedy, gdy te prace są naturalną
konsekwencją procesu budowlanego i w naturalny sposób z niego wynikają. Co więcej, dotyczą takich sytuacji, które
wykonawca robót dysponujący dokumentacją techniczną powinien przewidzieć jako konieczne do wykonania mimo, że
dokumentacja ich nie przewiduje. Wynika to z zawodowego charakteru wykonywanych przez wykonawcę robót
budowlanych czynności i przypisanego do nich określonego poziomu wiedzy i doświadczenia zawodowego. Jednakże
nie jest usprawiedliwione oczekiwanie całkowitego wyłączenia możliwości domagania się wynagrodzenia za prace
dodatkowe, zwłaszcza gdy dokumentacja techniczna, która jest podstawą kalkulowania wynagrodzenia przez
wykonawcę, zawiera błędy uniemożliwiające realizowanie zadania dla osiągnięcia założonego efektu końcowego“.
5.Co więcej w sytuacji, gdy dane roboty nie są objęte ryczałtem wykonawca może wstrzymać się (bez negatywnych
konsekwencji) z ich wykonaniem do czasu ustalenia wynagrodzenia z tytułu prac dodatkowych, np. w formie aneksu.
6.Z powyższych względów, tj. konieczności zapewnienia porównywalnych ofert oraz uniknięcia sporów i rozbieżności co
do sposobu wyceny robót zamiennych i dodatkowych w trakcie realizacji inwestycji, w pełni uzasadniony jest wniosek
Odwołującego uzupełnienia postanowień umowy o zapisy określające zasady wyceny tych robót.
Załączniki: dowód uiszczenia wpisu od odwołania w wysokości 20.000,00 złotych; dowód przesłania kopii odwołania
Zamawiającemu; aktualny odpis z KRS PORR S.A.
ODPOWIEDŹ NA ODWOŁANIE
W dniu 27.11.2023 r. Sygn. akt KIO 3405/23
Działając w imieniu Zamawiającego - Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, na podstawie art. 521 ust.
1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm.), zwanej dalej
„ustawą” lub „Pzp”, w odpowiedzi na odwołanie wniesione przez PORR S.A. (dalej jako “Odwołujący”) w postępowaniu o
udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego pn. Budowa budynku
Innowacyjnego Centrum Nauk Żywieniowych SGGW w Warszawie”, numer referencyjny: DINT.250.16.2023
(„Postępowanie”), niniejszym wnoszę o oddalenie odwołania w całości,
UZAS AD NIE NIE
W pierwszej kolejności Zamawiający wskazuje, że w znaczniej mierze zarzuty odwołania są nieaktualne, gdyż w dniu 24
listopada 2023 r. udzielił wyjaśnień treści SW Z w przedmiocie kwestii podnoszonych w odwołaniu, a w związku z tym
większość zarzutów odwołania jest bezprzedmiotowych. Niemniej, przechodząc do poszczególnych inkryminacji
Zamawiający podnosi jak niżej.
Ad. Zarzut nr 1
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu wyznaczenie zbyt krótkiego terminu składania i otwarcia ofert na dzień 6.12.2023 r.
W jego ocenie w tym terminie nie jest możliwe rzetelne przygotowanie i skalkulowanie oferty. Odwołujący zarzucił przy
tym naruszenie następujących przepisów — art. 16 pkt 1-3 Pzp w zw. z art. 131 ust. 1, art. 137 ust. 6 i art. 138 ust. 1
Pzp.
W ocenie Zamawiający zarzut jest niezasadny. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że Zamawiający
wyznaczył termin składania ofert zgodnie z przepisem art. 138 ust. 1 Pzp, a nawet jak sam przyznaje Odwołujący, jest to
termin dłuższy, niż wymagany ustawą. Zauważyć trzeba, że ogłoszenie o zamówieniu zostało przekazane do publikacji
w dniu 31.10.2023 r. Zatem termin, o którym mowa w art. 138 ust. 1 Pzp wynosi w niniejszym przypadku, aż 37 dni.
Dodatkowo zaakcentować trzeba, iż postępowanie jest prowadzone w pełni elektronicznie, zatem minimalnym terminem
zgodnie z art. 138 ust. 4 Pzp jest termin 30 dni. Tym samym Zamawiający wyznaczył termin na składanie ofert o tydzień
dłuższy niż przewidują to przepisy ustawy. Trudno jest zatem w tej sytuacji mówić o naruszeniu przepisów wskazanych
przez Odwołującego.
Dodatkowo zauważyć trzeba, iż Odwołujący w żaden sposób nie wskazuje żadnych argumentów przemawiających za
jego tezą, że wyznaczony termin jest nierealny i uniemożliwia złożenie oferty w niniejszym postępowaniu. W
szczególności Odwołujący nie daje żadnego uzasadnienia faktycznego wraz ze wskazaniem przewidywanych terminów
na wykonanie poszczególnych czynności, które uzasadniałoby wydłużenie terminu składania ofert o proponowany przez
Odwołującego okres aż do 31.01.2024. r. (sic!). Zarzut odwołania opiera się wyłącznie na przywołaniu orzecznictwa bez
dokonania jakiejkolwiek subsumpcji do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Oczywiście rozszerzenie podstawy
faktycznej zarzutu na obecnym etapie byłoby już spóźnione, zatem ewidentnie zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 555 PZP stanowi, że Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Nie jest
więc możliwe podniesienie nowych zarzutów, ani też rozszerzenie podstawy faktycznej zarzutów, w tym także na
rozprawie, a więc po upływie terminu na wniesienie odwołania:
“Przy tym, co należy podkreślić, zarzut nie może sprowadzać się przykładowo jedynie do samego twierdzenia, że
Zamawiający odrzucił ofertę wykonawcy z naruszeniem wskazanego przypisu pzp., czy też, że cena oferty jest lub nie
jest rażąco niska, gdyż warunkiem rozpoznania zarzutów odwołania jest to czy odwołujący w sposób dostateczny
skonkretyzuje okoliczności faktyczne, które w danej sprawie pozwalają na wyprowadzenie określonych wniosków co do
stwierdzonych w postępowaniu naruszeń przepisów.” (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 marca 2023 r. o
sygn. akt KIO 651/23).
Ad. Zarzut nr 2
Odwołujący zarzuca Zamawiającemu dokonanie nieprawidłowego opisu kryterium oceny ofert pn. „Gwarancja na
elementy konstrukcyjne”, kwestionując punktowanie udzielenia gwarancji na elementy konstrukcyjne zrealizowane przez
poprzedniego wykonawcę (SKANSKA). Odwołujący zarzucił przy tym naruszenie przepisów art. 240 ust. 1 i ust. 2 Pzp w
zw. z art. 16 pkt 1 i pkt 2 Pzp.
W ocenie Zamawiającego zarzut jest bezpodstawny. Odwołujący nie wykazał w jaki sposób punktowanie udzielenia
dodatkowej gwarancji na elementy wykonane przez poprzedniego Wykonawcę jest sprzeczne z art. 240 Pzp, a także w
jaki sposób ogranicza konkurencję i równe traktowanie wykonawców. Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie
zakazują możliwości objęcia gwarancją zakresu robót wykonanych przez innego wykonawcę na zasadzie ryzyka. W
myśl zatem zasady swobody umów wyrażonej w art. 3531 k.c. tego typu zobowiązanie może zostać przyjęte przez
wykonawcę. Oczywiście wiąże się to z dodatkowym ryzykiem wykonawcy, jednakże takie ryzyko jest mierzalne i może
zostać dodatkowo uwzględnione w cenie ofertowej wykonawcy. Wykonawca ma przecież obowiązek odbycia wizji
lokalnej. Ponadto wykonawca ma prawne możliwości zabezpieczenia się przed takim ryzykiem poprzez chociażby
zawarcie umowy ubezpieczenia obejmującej zakres robót wykonany przez innego wykonawcę.
Kryterium jest opisane w sposób jednoznaczny i zrozumiały (wykonawca prawidłowo zrozumiał intencję
zamawiającego), zatem nie dochodzi do naruszenia art. 240 ust. 1 Pzp. Kryterium te nie pozostawia także
zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru najkorzystniejszej oferty oraz umożliwia weryfikację i porównanie
poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach — okresu
zaoferowanej w ofercie gwarancji na elementy konstrukcyjne. Również i z tych względów nie można w niniejszym
przypadku mówić o naruszeniu art. 240 ust. 2 Pzp.
Każdy wykonawca składający ofertę ma równe szanse na zdobycie punktów w niniejszym kryterium, zatem nie dochodzi
w niniejszej sprawie do naruszenia zasady wyrażonej w art. 16 ustawy.
Dodatkowo podnieść trzeba, że Zamawiający ma uzasadnione potrzeby do wymagania gwarancji (zarówno minimalnej)
jak i możliwości zaoferowania dłuższej gwarancji na elementy obejmujące także wykonanie prac przez poprzedniego
wykonawcę. Jak słusznie zauważył Odwołujący, z OPZ wynika, że poprzedni Wykonawca do czasu zakończenia
realizacji wykonał wykopy wraz z ich zabezpieczeniem oraz większą część fundamentów i fragment kubatury
kondygnacji -1. W przypadku dokończenia Inwestycji przez innego wykonawcę, znaczna część robót zostanie zakryta, a
w związku z tym Zamawiający będzie miał utrudnione zadanie (a raczej będzie to najprawdopodobniej niemożliwe) w
ustaleniu czy ewentualna wada konstrukcji, która może w przyszłości zostać ujawniona, tkwi w robotach wykonanych
przez poprzedniego wykonawcę, czy też w pracach zrealizowanych przez podmiot je kontynuujący. Wówczas cel
inwestycji i zapisów dotyczących udzielonej gwarancji mógłby zostać zniweczony, bowiem każdy z wykonawców mógłby
przerzucać między sobą odpowiedzialność za ewentualne wady.
Mając na uwadze powyższe, Zamawiający prawidłowo ukształtował kryterium oceny ofert, a zarzuty odwołania są
bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie.
Ad. Zarzut nr 3
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie szeregu przepisów związanych z ukształtowaniem postanowień
przyszłej umowy. W ocenie Zamawiającego zarzuty są niezasadne, a w dużej mierze także bezprzedmiotowe, ponieważ
większość tych postanowień została wyjaśniona oraz zmieniona przez Zamawiającego w dniu 24 listopada 2023 r.
Przechodząc do poszczególnych postanowień, które są kwestionowane, Zamawiający podnosi jak niżej.
Ad. (i)
Odwołujący podobnie jak w zarzucie nr 2 kwestionuje postanowienia umowy (§ 8 ust. 1 wzoru umowy) dotyczące
obciążenia wykonawcy odpowiedzialnością za wady i nieprawidłowości elementów konstrukcyjnych zrealizowanych
przez innego wykonawcę.
Zarzut jest bezpodstawny. Analogicznie jak w uzasadnieniu do Ad. Zarzut nr 2, Zamawiający podnosi, że przepisy
powszechnie obowiązującego prawa nie zakazują możliwości objęcia gwarancją zakresu robót wykonanych przez
innego wykonawcę na zasadzie ryzyka. W myśl zatem zasady swobody umów wyrażonej w art. 3531 k.c. tego typu
zobowiązanie może zostać przyjęte przez wykonawcę. Oczywiście wiąże się to z dodatkowym ryzykiem wykonawcy,
jednakże jest ono mierzalne i może zostać dodatkowo uwzględnione w cenie ofertowej wykonawcy. Wykonawca ma
przecież obowiązek odbycia wizji lokalnej. Ponadto wykonawca ma prawne możliwości zabezpieczenia się przed
negatywnymi konsekwencjami z tego tytułu poprzez chociażby zawarcie umowy ubezpieczenia obejmującej zakres robót
wykonany przez innego wykonawcę.
Jak już Zamawiający wskazał powyżej, Zamawiający ma obiektywne i uzasadnione potrzeby do żądania objęcia
gwarancją elementów robót, które zostały wykonane przez poprzedniego wykonawcę, ze względu na chęć uniknięcia
sytuacji, w której nie będzie możliwym ustalenie w czyich robotach tkwi wada.
Ad. (ii)
Odwołujący zarzuca, że w § 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 wzoru umowy ustalono wygórowany łączny limit kar umownych i stawki
z tytułu odstąpienia od umowy.
Zamawiający nie zgadza się z tak postawionymi zarzutami.
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż wskazanie we wzorze umowy maksymalnego limitu kar umownych wynika z
treści art. 436 pkt 3) Pzp. Przepis ten nie określa maksymalnego, dopuszczalnego maksymalnego limitu kar umownych,
trudno jest zatem mówić o jego jakimkolwiek naruszeniu. Ponadto Odwołujący niezasadnie utożsamia rażące
wygórowanie kary umownej z limitem kar. Treść art. 483 § 1 KC odwołuje się wyłącznie do kary umownej, a nie do
łącznej maksymalnej wysokości kar. W obrocie prawnym przyjmuje się, że limit kar wynoszący 30% wartości przedmiotu
umowy jest jak najbardziej dopuszczalny, w szczególności jeżeli w umowie zastrzegane są kary z różnych tytułów.
Potwierdza to także orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej, gdzie chociażby w wyroku z dnia 10 listopada 2021 r. o
sygn. KIO 3098/21 Izba uznała limit kar na poziomie 30 % za akceptowalny, oddalając odwołanie wykonawcy, który
domagał się zmniejszenia limitu do 10 %. Podobnie Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 22 sierpnia 2023 r. o
sygn. KIO 2327/23, w którym Izba ustaliła za właściwy limit kar wynoszący 30 % wartości przedmiotu umowy.
Przy określaniu maksymalnego limitu nie można także zapominać o tym, iż sama kara za odstąpienie od umowy wynosi
20 % wartości przedmiotu kontraktu, a przecież w trakcie realizacji prac mogą zostać jeszcze naliczone kary umowne
także z innych tytułów. Oczywistym zatem jest, że limit ten musi wynieść więcej niż 20 % wartości przedmiotu umowy.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów powszechnych wysokość kary za odstąpienie wynosząca 20 % wartości
przedmiotu umowy mieści się w granicach dopuszczalności:
„Zastrzeżona kara umowna w wysokości 20 % wartości umowy nie nosi cech rażącego wygórowania jeśli uwzględnić,
że wartość całej umowy to 203.000,00 euro, zaś kara umowna została wyliczona na kwotę 40.600,00 euro. Należy w tym
miejscu zaznaczyć, że gdyby trzeci etap umowy został wykonany powódka otrzymałaby wynagrodzenie w kwocie
79.000,00 euro czyli o 38.400,00 euro więcej niż obecnie domaga się z tytułu kary umownej. Powyższe także stanowi
argument przemawiający za tym, że uzasadnione jest naliczenie kary umownej w pełnej wysokości żądanej przez
powódkę bez odnoszenia jej wyłącznie do wyliczenia procentowego od wynagrodzenia przewidzianego do wypłaty po
wykonaniu trzeciego etapu umowy.” (Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII GC 635/18). Podobnie orzekł Sąd Apelacyjny w
Katowicach w wyroku z dnia 18 października 2013 r. o sygn. I ACA 272/13.
Nie może również ujść uwadze, iż rzeczona inwestycja jest poważnym przedsięwzięciem, którego wartość oscyluje
wokół około 100 milionów złotych brutto. Dodatkowo przedmiotowa budowa jest kontynuacją prac po zejściu z budowy
poprzedniego wykonawcy. Ponadto przedsięwzięcie jest dofinansowywane ze środków ministerialnych. Tym samym
kary umowne mają za zadanie zmobilizować wykonawców do sprawnej realizacji robót, w taki sposób, aby umożliwić
Zamawiającemu rozliczenie tych środków z instytucją finansującą w terminie. Tym bardziej mając na uwadze
dotychczasowe doświadczenia oraz stopień skomplikowania ww. przedsięwzięcia, należy uznać, iż ww. kary są jak
najbardziej adekwatne.
Ad. (iii)
Odwołujący zakwestionował procedury odbioru, o których mowa w § 5 ust. 18, ust. 20 i ust. 21 wzoru umowy. W tym
miejscu Zamawiający podnosi, że w dniu 24 listopada 2023 r. dokonał wyjaśnień i zmian postanowień umowy w ww.
zakresie. W szczególności zgodnie z żądaniem Odwołującego został zmieniony § 5 ust. 21 wzoru umowy na:
„21. Przedłużenie akceptacji danego etapu wykonania Dokumentacji z powodu konieczności usunięcia przez
Wykonawcę wad w wykonanej przez niego Dokumentacji nie wpływa na termin realizacji Przedmiotu Umowy”.
Dodatkowo w przedmiocie zarzutu, co do obciążenia wykonawcy odpowiedzialnością za zaniechania Zamawiającego,
Zamawiający odpowiedział w dniu 24.11.2023 r., że pokryje koszty przedłużenia, jeżeli będzie wynikało to z winy
Zamawiającego:
Pytanie 16: Pytanie dot. par. 5 ust. 18- Czy Zamawiający pokryje koszty przedłużenia, o którym mowa w tym
postanowieniu?
Odpowiedź: Tak. Jeżeli będzie to wynikało z winy Zamawiającego.
Jednoznacznie zatem Zamawiający nie zamierza obciążać wykonawcy odpowiedzialnością za przedłużenie, jeżeli to
przedłużenie będzie wynikało z winy Zamawiającego, a nie Wykonawcy.
W zakresie § 5 ust. 20 wzoru umowy Zamawiający wskazuje, że przedmiotowy zapis należy rozumieć w ten sposób, że
w przypadku wniesienia zastrzeżeń przez Zamawiającego do dokumentacji i jego braku poprawy lub nienależytej
poprawy niezgodnie z wytycznymi Zamawiającego, wówczas Zamawiający ma prawo jeszcze raz zgłosić takie
zastrzeżenia i żądać od Wykonawcy poprawy, aż do doprowadzenia stanu zgodnego z wytycznymi. Nie jest intencją
Zamawiającego wielokrotne zmienianie wytycznych jak sugeruje Odwołujący. Odwołujący dokonuje zatem
nadinterpretacji ww. postanowienia umownego.
Ad. (iv)
Odwołujący zakwestionował procedurę odbioru przedmiotu umowy określoną w § 6 ust. 13 pkt 1) i pkt 2) wzoru umowy,
która zdaniem Odwołującego umożliwia odmowę odbioru również w przypadku wad nieistotnych.
Zamawiający podnosi, że zarzut jest bezprzedmiotowy. Zamawiający w dniu 24.11.2023 r. doprecyzował ww.
postanowienia umowne, zmieniając je w sposób następujący:
„Odpowiedź: Zamawiający zgadza się na ww. propozycję i zmienia treść § 6 ust. 13 wzoru umowy nadając mu
następujące brzmienie:
„13. W trakcie odbioru Zamawiający może:
1) stwierdzić występowanie wad i usterek nieistotnych, które nie uniemożliwiają odbioru końcowego. W takim przypadku
Zamawiający dokonuje odbioru końcowego z jednoczesnym powiadomieniem Wykonawcy o powstałych wadach
przedmiotu Umowy natomiast Wykonawca jest zobowiązany do ich usunięcia w terminie wyznaczonym przez
Zamawiającego w protokole odbioru. Do takiej sytuacji stosuje się odpowiednio postanowienia dotyczące usuwania wad i
usterek w okresie rękojmi i gwarancji,
2) stwierdzić występowanie wad istotnych (uniemożliwiających albo istotnie utrudniających użytkowanie Przedmiotu
Umowy), wówczas Zamawiający może odmówić odbioru do czasu usunięcia wad. W takim przypadku za dzień
wykonania Przedmiotu Umowy przez Wykonawcę uznaje się dzień faktycznego usunięcia tak stwierdzonych wad, co
powinno zostać potwierdzone podpisanym przez obie Strony protokołem odbioru końcowego, sporządzonym po
usunięciu wad istotnych przez Wykonawcę. ”
Ad. (v)
Odwołujący zakwestionował ustalenie katalogu podstaw odstąpienia od umowy zawartego w § 9 ust. 2 oraz §12 ust. 4
pkt 3 i pkt 4 umowy, które w jego ocenie naruszają zasadę stałości umów w sprawie zamówienia publicznego.
Zamawiający nie zgadza się z przedmiotowym zarzutem. Mając na uwadze zasadę swobody umów, Zamawiający ma
prawo ukształtować katalog podstaw odstąpienia od umowy także w umowie o zamówienie publiczne. Wskazane
podstawy odstąpienia od umowy są powszechnie stosowane w tego typu kontraktach. Odwołujący w żaden sposób nie
uzasadnia, z którymi dokładnie przepisami prawa ww. postanowienia umowne są niezgodne. Niemniej treść § 9 ust. 2
wzoru umowy została wyjaśniona przez Zamawiającego w drodze odpowiedzi na pytania wykonawców. Zamawiający
jednoznacznie wskazał, że ww. przepis będzie stosowany w przypadku gdy przekroczenie terminu realizacji będzie
wynikało z winy Wykonawcy:
„Pytanie 30: Dot. par. 9 ust. 2-prosimy o potwierdzenie, że postanowienie to dotyczy jedynie okoliczności zwłoki, a nie
opóźnienia, niezawinionego przez, Wykonawcę;
Odpowiedź: Tak, Zamawiający potwierdza. ”
Jednocześnie wskazania wymaga, że w ocenie Zamawiającego powody do odstąpienia od umowy w § 12 ust. 4 pkt 3 i 4
wzoru umowy nie są błahe. Wydaje się, że Odwołujący bagatelizuje kwestie dotyczące obowiązku realizowania robót
przez osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy. Zgodnie bowiem z treścią ww. postanowienia umownego
Zamawiający może odstąpić od umowy, gdy:
„3) trzykrotnie stwierdzono przypadek wykonywania robót wymienionych w § 1 ust. 5 Umowy przez osoby, które w dniu
stwierdzenia tego faktu nie łączył stosunek pracy z Wykonawcą, podwykonawcą lub dalszym podwykonawcą;
4) Wykonawca trzykrotnie nie przekazał w wyznaczonym mu terminie nie krótszym niż 2 dni robocze dokumentów
potwierdzających zatrudnienie osób wykonujących roboty wymienione w § 1 ust. 5 na podstawie umowy o pracę;”
Powyższe postanowienia mają za zadanie zmobilizować wykonawcę do realizowania obowiązków, które zostały
nałożone w celu wypełnienia normy wynikającej z art. 95 ustawy Pzp oraz z art. 438 ust. 1 Pzp, zgodnie z którym: „W
przypadku umowy, której przedmiotem są roboty budowlane lub usługi, przewidującej wymagania określone w art. 95 ust.
1, w jej treści zawiera się postanowienia dotyczące sposobu dokumentowania zatrudnienia oraz kontroli pełnienia przez
wykonawcę lub podwykonawcę wymagań dotyczących zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz postanowienia
dotyczące sankcji z tytułu niespełnienia wymagań określonych w art. 95 ust. 1.”
Wyżej wskazane postanowienia umowne są wyrazem określenia przez Zamawiającego sankcji z tytułu niespełnienia
wymagań określonych w art. 95 ust. 1 Pzp, a zatem są wypełnieniem norm ustawowych. Zarzuty odwołania są zatem w
tym względzie bezpodstawne.
Ad. (vi)
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu ustalenie nieprawidłowego sposobu rozliczenia kosztów wykonania zastępczego,
kwestionując treść § 7 ust. 11 wzoru umowy.
Zamawiający nie zgadza się z twierdzeniami Odwołującego i podnosi, że sposób rozliczenia wykonawstwa zastępczego
został ustalony w sposób prawidłowy. Dodatkowo Zamawiający w odpowiedziach z dnia 24.11.2023 r. wyjaśnił jaki jest
cel przedmiotowego postanowienia, oraz że nie zamierza niejako „podwójnie karać” wykonawców i nabywać
wykonawstwa zastępczego niejako za darmo. Zamawiający wskazał, że ww. postanowienie nie dotyczy kosztów
wykonania zastępczego przekraczających rzeczywistą szkodę Zamawiającego, lecz obejmuje wynagrodzenie
wykonawcy zastępczego za wykonane zastępczo prace wraz z kosztami związanymi z tym wykonawstwem.
Zamawiający poinformował także, że poprzez ww. postanowienie nie ma zamiaru uzyskania zysku z tytułu realizacji
wykonawstwa zastępczego. Zamawiający nie zamierza uzyskać części przedmiotu umowy poddanej do realizacji
wykonawcy zastępczemu za darmo. Wyżej wskazane postanowienie należy rozumieć w ten sposób, że kwota
wynagrodzenia wykonawcy zastępczego wraz z kosztami związanymi z tym wykonawstwem zastępczym zostanie
potrącona z wynagrodzenia Wykonawcy przewidzianego Umową.
W związku z powyższym zarzut jest niezasadny i bezprzedmiotowy.
Ad. (vii)
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że w postanowieniu określonym w § 7 ust. 14 wzoru umowy ustalił zawieszenie
zapłaty wynagrodzenia wykonawcy w przypadku braku kompletu oświadczeń podwykonawców.
Zarzut jest bezprzedmiotowy, gdyż Zamawiający w dniu 24.11.2023 r. w piśmie nr DINT/1238/2023 wyjaśnił, że
wstrzymanie zapłaty nastąpi jedynie w zakresie odpowiadającym kwocie wynikającej z kwestionowanych lub
niedostarczonych oświadczeń do dnia otrzymania kompletu prawidłowych oświadczeń.
Ad. (viii)
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że w § 14 ust. 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 14 wzoru umowy, ustalił zasady zmiany
umowy w sposób nie dający wykonawcy gwarancji co do zakresu dopuszczalnych zmian oraz z pominięciem
możliwości zmiany umowy w przypadku ujawnienia błędów i wad w Dokumentacji Przetargowej.
Zarzuty są bezprzedmiotowe. Zamawiający w dniu 24.11.2023 r. dokonał modyfikacji ww. postanowień umownych i
wprowadził dodatkową przesłankę zmiany umowy umożliwiająca jej modyfikację w przypadku ujawnienia błędów i wad
Dokumentacji Przetargowej:
“Odpowiedź: Zamawiający dodaje do § 14 ust. 2 po punkcie 12 Umowy punkt 13 o treści: „13) ujawnienia się wad/błędów
w Dokumentacji Przetargowej co zostanie jednoznacznie potwierdzone i udowodnione przez Stronę wnioskującą o taką
zmianę”.
W przedmiocie zakresu dopuszczalnych zmian, Zamawiający również zmodyfikował ww. postanowienia umowne w dniu
24.11.2023 r., w sposób następujący:
Odpowiedź: Zamawiający modyfikuje treść § 14 ust. 2 pkt 12) wzoru umowy nadając mu brzmienie:
„12) zaistnienie sytuacji pozwalającej na obniżenie kosztów realizacji zamówienia (np. zmniejszenie zakresu robót lub
czynności, zastosowania alternatywnych rozwiązań technologicznych), nie więcej jednak niż o 20 % całkowitego
wynagrodzenia Wykonawcy brutto”.
Ad. (ix)
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że w § 5 ust. 38 wzoru umowy nie przewidziano procedury błędów i nieścisłości
Dokumentacji Przetargowej. Zamawiający nie zgadza się z zarzutem Odwołującego. W pierwszej kolejności żadne
przepisy prawa nie nakładają na Zamawiającego obowiązku przewidzenia takiej procedury w postanowieniach
umownych. Jednakże ww. kwestia była przedmiotem wyjaśnień treści SW Z, gdzie w dniu 24.11.2023 r. Zamawiający
potwierdził, że przewiduje możliwość przesunięcia terminów realizacji przedmiot Umowy w przypadku pojawienia się
błędów w Dokumentacji, którą przygotował Zamawiający:
„Par. 5 ust. 38 projektu umowy
Mając na uwadze fakt, że Dokumentację Przetargową przygotował Zamawiający, to potencjalny fakt wystąpienia w niej
błędów i nieprawidłowości, a następnie ewentualne opóźnienia Zamawiającego w ich usuwaniu, nie mogą powodować
dodatkowych kosztów dla wykonawcy ani powodować powstania ekspozycji wykonawcy na ryzyka i sankcje na tle
przesunięć czasowych po stronie Wykonawcy będących skutkiem działań czy zaniechań inwestora.
Analogicznie jak w przypadku postulatu odnoszącego się do zapisu par. 5 ust. 20 każde wystąpienie okoliczności, które
mogą przeszkodzić prawidłowemu wykonaniu prac budowlanych, powinno skutkować automatycznym i jednocześnie
odpowiednim przedłużeniem terminów wykonania danego etapu prac oraz powstaniem prawa do zwrotu kosztów
wykonawcy wynikłych z przesunięcia.
W związku z powyższym wnosimy o odpowiednie przeformułowanie zapisu tak aby fakt pojawienia się ww. błędów i
nieprawidłowości i czas poświęcony na ich poprawę skutkował odpowiednim przesunięciem terminów i w razie ich
pojawienia się powstaniem prawa do zwrotu wykonawcy kosztów pośrednich.
Odpowiedź: Zamawiający potwierdza, iż w przypadku pojawienia się błędów w Dokumentacji, którą przygotował
Zamawiający, a które będą miały wpływ na termin realizacji przedmiotu
Umowy, Zamawiający przewiduje możliwość przesunięcia terminów realizacji przedmiotu Umowy.”
Zarzut jawi się zatem jako bezpodstawny.
Ad. (x)
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że w § 8 ust. 10 wzoru umowy przyjęto zasadę wydłużenia okresu gwarancji w
odniesieniu do całego przedmiotu zamówienia w przypadku wykonywania napraw.
Zarzut jest bezprzedmiotowy, bowiem w dniu 24.11.2023 r. Zamawiający dokonał modyfikacji ww. postanowienia
umownego do następującej postaci:
„§8 ust. 10 Umowy — wnosimy o zmianę punktu na treść: Okres gwarancji danego elementu/zakresu ulega
odpowiedniemu przedłużeniu o czas trwania napraw gwarancyjnych dla danego elementu/zakresu podlegającego
naprawie gwarancyjnej.
Odpowiedź: Zamawiający zgadza się na zmianę i wprowadza następujące brzmienie § 8 ust. 10 Umowy:
„Okres gwarancji danego elementu/zakresu ulega odpowiedniemu przedłużeniu o czas trwania napraw gwarancyjnych
dla danego elementu/zakresu podlegającego naprawie gwarancyjnej.”
Ad. (xi)
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że w § 5 ust. 25 wzoru umowy nie określono terminu akceptacji Kart
materiałowych i dokumentacji warsztatowej.
Zarzut jest bezprzedmiotowy, gdyż w dniu 24.11.2023 r. Zamawiający wprowadził termin wynoszący 5 dni roboczych:
„Pytanie 41: Prosimy o doprecyzowanie warunków umowy o kwestie:
•ustalenia zasad zmiany umowy w przypadku wykrycia wad objętych dyspozycją art. 651 KC- co do terminów reakcji
Nadzoru Autorskiego, zasad wprowadzania korekty ceny;
•jaki czas reakcji Nadzoru Autorskiego/ Zamawiającego należy przyjąć w przypadku złożenia powiadomienia o wykryciu
wady dokumentacji przetargowej? Wykonawca proponuje 5 dni roboczych;
•zdefiniowania terminów akceptacji Kart materiałowych i dokumentacji warsztatowej- Wykonawca proponuje 5 dni
roboczych
•zasad rozliczania robót dodatkowych, zamiennych i zaniechanych (pkt 25 ’Protokół Konieczności”).
Odpowiedź: Zamawiający dodaje do § 14 ust. 2 po punkcie 12 Umowy punkt 13 o treści: „13) ujawnienia się wad/błędów
w Dokumentacji Przetargowej co zostanie jednoznacznie potwierdzone i udowodnione przez Stronę wnioskującą o taką
zmianę”.
zamawiający nie jest w stanie podać dokładnego czasu reakcji Nadzoru Autorskiego/Zamawiającego, gdyż taki czas
reakcji uzależniony jest do od rodzaju wykrytej wady dokumentacji przetargowej, co powinny być oceniane ad casum.
Zamawiający wprowadza termin na akceptację kart materiałowych i dokumentacji warsztatowej wynoszący 5 dni
roboczych. Zamawiający nie wprowadza zasad rozliczania robót dodatkowych, zamiennych i zaniechanych. ”
Ad. (xii)
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu brak wprowadzenia zasad rozliczania robót dodatkowych, zamiennych i
zaniechanych
Zarzut jest bezpodstawny. Zamawiający wskazuje, iż żadne przepisy prawa nie nakładają na niego obowiązku
wprowadzania do umowy zasad rozliczania robót dodatkowych, zamiennych i zaniechanych.
Mając na uwadze powyższe wnoszę jak w petitum odpowiedzi na odwołanie.
Załączniki: wyjaśnienia treści SW Z z dnia 24.11.2023 r., akt powołania Rektora, wyciąg ze Statutu SGGW, dowód
przesłania odpowiedzi do Odwołującego i wykonawców przystępujących do postępowania odwoławczego.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła
Odwołanie wniesiono w związku z prowadzonym postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie
przetargu nieograniczonego pn. „Budowa budynku Innowacyjnego Centrum Nauk Żywieniowych SGGW w Warszawie”
(numer referencyjny: DINT.250.16.2023), zwanym dalej postępowaniem.
Odwołujący zaskarżył postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SW Z) oraz postanowienie ogłoszenia o
zamówieniu. Zaskarżeniu podlegały regulacje dotyczące projektu umowy w sprawie zamówienia publicznego oraz
postanowienia co do terminu składania ofert i kryterium oceny ofert. Istotnym ustaleniem jest okoliczność, że
postępowanie o udzielenie zamówienia zostało wszczęte po raz drugi, w związku z tzw. zejściem z budowy
poprzedniego wykonawcy w trakcie realizacji umowy i przedmiotowe postępowanie jest podjęte w celu kontynuacji
przerwanego procesu inwestycyjnego. Podkreślenia wymaga fakt, że przerwano roboty budowlane na etapie fundamentu
oraz poziomu „– 1”, po zabezpieczeniu wykonanych robót ziemnych, a po upływie ponad półtorarocznego okresu od
zejścia z placu budowy poprzedniego wykonawcy, podjęto postępowanie zamówieniowe w celu kontynuacji budowy. Tak
więc przedmiotem zamówienia jest budowa na podstawie uzyskanego przez zamawiającego pozwolenia na budowę,
projektu budowlanego, projektu wykonawczego oraz tzw. dokumentacji przetargowej – budowlanej, dodatkowo zleconej
przez zamawiającego. Dokumentacja przetargowo - budowlana została opracowana, na zlecenie zamawiającego w
związku z przerwanymi robotami budowlanymi, w celu ustalenia stanu technicznego i zaawansowania robót na obiekcie
laboratoryjno - dydaktycznym, po zejściu z budowy wykonawcy. Według wyjaśnień zamawiającego w toku postępowania
odwoławczego, przyczyną zejścia z budowy poprzedniego wykonawcy, były błędy w posiadanej przez zamawiającego
dokumentacji projektowej, zwłaszcza wykonawczej. Przy czym odwołujący powoływał się na okoliczność odmowy
zamawiającego, udostępnienia zainteresowanym zamówieniem wykonawcom, pełnej dokumentacji technicznej za czas
prowadzonej budowy przez poprzedniego wykonawcę, w tym dziennika budowy. Odwołujący, jak i uczestnicy po jego
stronie, w związku z brakiem wiedzy na temat stanu technicznego wykonanych i przerwanych ponad półtora roku wstecz
robót, żądają zmiany postanowień projektu umowy, zwłaszcza z zakresu gwarancji za roboty przez nich niewykonane.
Powyższe okoliczności skłoniły odwołującego, jak i przystępujących po jego stronie, także do żądania zmiany terminu
składania i otwarcia ofert z 06.12.23r. do 31.01.24r. Jak również skłoniły do żądania zmiany kryterium oceny ofert, z tytułu
wydłużenia okresu gwarancji za elementy konstrukcyjne za całość robót wykonanych, w tym wykonanych przez
poprzedniego wykonawcę. Tak więc żądania wykonawców dotyczyły przede wszystkim odpowiedzialności, jak i
premiowania za wykonane roboty przez wykonawcę, który zszedł z budowy, z uwagi na znaczenie wykonanego zakresu
konstrukcyjnego budowy dla całego obiektu laboratoryjno - dydaktycznego. Zamawiający przed terminem złożenia
odwołania, jak i w trakcie postępowania odwoławczego, udzielił licznych wyjaśnień na pytania wykonawców, jak i dokonał
zmian w dokumentach postępowania, w tym w postanowieniach umowy (udzielone odpowiedzi na pytania w tym zmiany
postanowień swz z 24 (dwa pisma z odpowiedziami) oraz 30 listopada 2023r. – w aktach sprawy).
Na kolejnych posiedzeniach przed Izbą w dniach 28 listopada 23r, oraz 1 grudnia 23r., w związku z podejmowanymi w
międzyczasie wyjaśnieniami i zmianami w dokumentach postępowania, odwołujący cofał szereg zarzutów i żądań co do
postanowień projektowanej umowy, a powyższe docelowo skutkowało umorzeniem części zarzutów przez Izbę.
W związku z przedstawieniem we wstępnej części uzasadnienia niniejszego wyroku treści odwołania jak i odpowiedzi
zamawiającego na odwołanie, Izba pomija argumentacje zarówno odwołującego, jak i zamawiającego, co do
wnioskowanych przez odwołującego zmian dokumentów postępowania, jak i co do odmowy zmian przez
zamawiającego.
Odwołujący sformułował następujące zarzuty i żądania, jak poniżej.
-[zarzut nr 1] wyznaczenie terminu składania i otwarcia ofert na dzień 6.12.2023r. pomimo, że w tym terminie nie jest
możliwe rzetelne przygotowanie i skalkulowanie ofert z uwagi na zakres Dokumentacji Przetargowej stanowiącej
opis przedmiotu zamówienia oraz konieczność jej weryfikacji z uwzględnieniem okoliczności, że celem
zamówienia jest wybór wykonawcy, który dokończy budowę budynku laboratoryjno-dydaktycznego;
- [zarzut nr 2] nieprawidłowy opis kryterium oceny ofert pn. „Gwarancja na elementy konstrukcyjne”, który wskazuje,
że punktowane jest udzielenie gwarancji na elementy konstrukcyjne zrealizowane przez poprzedniego
Wykonawcę (SKANSKA);
-[zarzut nr 3] ukształtowanie postanowień wzoru umowy w sposób naruszający przepisy Pzp i kodeksu cywilnego, w
szczególności z przekroczeniem:
-(i) granic swobody umów, (ii) zasad współżycia społecznego oraz (iii) zasad rozłożenia ryzyka kontraktowego
pomiędzy stronami umowy o roboty budowlane w zakresie:
-(i) obciążenia Wykonawcy odpowiedzialnością za wady i nieprawidłowości elementów konstrukcyjnych
zrealizowanych przez innego Wykonawcę;
-(ii) wysokości łącznego limitu kar umownych i stawki kary z tytułu odstąpienia od umowy,
-(iii) procedury odbioru Dokumentacji;
-(iv) ustalenia katalogu podstaw odstąpienia od umowy, który narusza zasadę stałości umów w sprawie
zamówienia publicznego;
-(v) ustalenia procedury odbioru przedmiotu umowy, który umożliwia odmowę odbioru również w przypadku
wystąpienia wad nieistotnych;
-(vi) sposobu rozliczenia kosztów wykonania zastępczego;
-(vii) możliwości wstrzymania zapłaty całego wynagrodzenia Wykonawcy w przypadku braku kompletu
oświadczeń podwykonawców;
-(viii) ustalenia zasad zmiany umowy w sposób nie dający Wykonawcy gwarancji co do zakresu dopuszczalnych
zmian oraz z pominięciem możliwości zmiany umowy w przypadku ujawnienia błędów i wad w Dokumentacji
Przetargowej;
-(ix) braku procedury usuwania błędów i nieścisłości Dokumentacji Przetargowej przez Zamawiającego;
-(x) przyjęcia zasady wydłużenia okresu gwarancji w odniesieniu do całego przedmiotu zamówienia w przypadku
wykonywania napraw;
-(xi) braku procedury rozliczania robót dodatkowych, zamiennych, zaniechanych;
-(xii) braku terminu akceptacji kart materiałowych, dokumentacji warsztatowej;
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Budowa
budynku Innowacyjnego Centrum Nauk Żywieniowych SGGW w Warszawie” (numer referencyjny: DINT.250.16.2023)
przez Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
Zaskarżonym czynnościom i zaniechaniom zamawiającego zarzucono naruszenie:
1. [zarzut nr 1]
- art. 16 Pzp pkt 1-3 w zw. zi art. 138 ust. 1 Pzp przez wyznaczenie terminu składania i otwarcia ofert na dzień
6.12.2023r. pomimo, że w tym terminie nie jest możliwe rzetelne przygotowanie i skalkulowanie ofert z uwagi na
zakres Dokumentacji Przetargowej stanowiącej opis przedmiotu zamówienia oraz konieczność jej weryfikacji z
uwzględnieniem okoliczności, że celem zamówienia jest wybór wykonawcy, który dokończy budowę budynku
laboratoryjno-dydaktycznego po poprzednim Wykonawcy (SKANSKA);
[zarzut nr 2]
- art. 240 ust. 1 i ust. 2 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i pkt 2 Pzp przez nieprawidłowy opis kryterium oceny ofert pn.
„Gwarancja na elementy konstrukcyjne" (w pkt XX pkt 2 lit. C SW Z), który wskazuje, że punktowanie jest
udzielenie gwarancji na elementy konstrukcyjne zrealizowane przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA);
[zarzut nr 3]
- art. 99 ust. 1 i ust. 4 Pzp, art. 134 ust. 1 pkt 20 Pzp, art. 433 pkt 3 Pzp oraz art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 3531
k.c., art. 483 § 1 k.c. ik.c. przez ukształtowanie postanowień przyszłej umowy w sposób naruszający zasadę
swobody umów, zasady współżycia społecznego oraz równowagi kontraktowej stron, z uwagi na:
(xiii)obciążenie Wykonawcy odpowiedzialnością za wady i nieprawidłowości elementów konstrukcyjnych
zrealizowanych przez innego wykonawcę (§ 8 ust. 1 wzoru umowy);
(xiv)ustalenie wygórowanego łącznego limitu kar umownych i stawki kary z tytułu odstąpienia od umowy (§9 ust. 1
pkt 1 i ust. 5 wzoru umowy),
(xv)ustalenie procedury odbioru Dokumentacji, która obciąża Wykonawcę odpowiedzialnością za zaniechania i
opóźnienia występujące po stronie Zamawiającego (§ 5 ust. 18, ust. 20, ust. 21 wzoru umowy);
(xvi)ustalenie procedury odbioru przedmiotu umowy, który umożliwia odmowę odbioru również w przypadku
wystąpienia wad nieistotnych (§6 ust. 13 pkt 1) i pkt 2) wzoru umowy);
(xvii)ustalenie katalogu podstaw odstąpienia od umowy, który narusza zasadę stałości umów w sprawie zamówienia
publicznego (§9 ust. 2 oraz §12 ust. 4 pkt 3 i pkt 4 wzoru umowy);
(xviii)ustalenie nieprawidłowego sposobu rozliczenia kosztów wykonania zastępczego (§7 ust. 11 wzoru umowy);
(xix)ustalenie zawieszenia zapłaty wynagrodzenia Wykonawcy w przypadku braku kompletu oświadczeń
podwykonawców (§7 ust. 14 wzoru umowy);
(xx)ustalenie zasad zmiany umowy w sposób nie dający Wykonawcy gwarancji co do zakresu dopuszczalnych
zmian oraz z pominięciem możliwości zmiany umowy w przypadku ujawnienia błędów i wad w Dokumentacji
Przetargowej (§ 14 ust. 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 13 wzoru umowy);
(xxi)brak procedury usuwania błędów i nieścisłości Dokumentacji Przetargowej przez Zamawiającego (§ 5 ust. 38
wzoru umowy);
(xxii)przyjęcie zasady wydłużenia okresu gwarancji w odniesieniu do całego przedmiotu zamówienia w przypadku
wykonywania napraw (§ 8 ust. 10 wzoru umowy);
(xxiii)brak terminów akceptacji Kart materiałowych i dokumentacji warsztatowej (§ 5 ust. 25 wzoru umowy);
(xxiv)brak zasad rozliczania robót dodatkowych, zamiennych i zaniechanych (pkt 25 ’’Protokół Konieczności”).
2. żądania odwołującego.
Odwołujący wniósł o:
1.)uwzględnienie odwołania w całości,
2.)nakazanie zamawiającemu dokonania zmiany treści ogłoszenia i SWZ w następujący sposób:
a)przedłużenie terminu składania i otwarcia ofert do dnia 31.01.2024r. (pkt 5.1.12 ogłoszenia oraz rozdział XVI
ust. 1 i ust. 2);
b)zmianę opisu kryterium oceny ofert pn. „Gwarancja na elementy konstrukcyjne” (w pkt XX pkt 2 lit. C SW Z)
przez jednoznaczne wskazanie, że gwarancja na elementy konstrukcyjne nie obejmuje robót wykonanych
przez poprzedniego Wykonawcę (SKANSKA);
c)zmianę postanowień wzoru umowy w poniższy sposób, z zaznaczeniem zarzutów cofniętych,
uwzględnionych oraz oddalonych przez Izbę:
Postanowienie Umowy Prproponowana zmiana wzoru umowy
§ 5 ust. 18
Brak opinii Zamawiającego w tym terminie nie uprawnia
cofnięty
Wykonawcy do założenia, iż Zamawiający nie wnosi uwag, a
jedynie do wnioskowania o ewentualne przedłużenie terminu
wykonania danego etapu prac i wykonania Umowy oraz
zwiększenia wynagrodzenia Wykonawcy w zakresie w jakim
wydłużenie terminów realizacji umowy powoduje powstanie
dodatkowych kosztów.
§ 5 ust. 20 cofnięty
Sk skreślenie
§ 5 ust. 21
cofnięty
21. Przedłużenie akceptacji danego etapu wykonania
Dokumentacji z powodu konieczności usunięcia przez
Wykonawcę wad w wykonanej przez niego Dokumentacji nie
wpływa na termin realizacji Przedmiotu Umowy.
§ 5 ust. 25
cofnięty
§ 5 ust. 38
uwzględniony
25. Wykonawca zobowiązany jest uzyskać uprzednią pisemną
akceptację Zamawiającego (w postaci kart zatwierdzeń
materiałów i urządzeń zgodnie ze wzorem stanowiącym
Załącznik nr 19 do Umowy) na wbudowanie materiałów i
zainstalowanie urządzeń przewidzianych dokumentacją
projektową.
Zamawiający
jest
zobowiązany
do
akceptacji/odrzucenia Karty Materiałowej złożonej zgodnie z
Załącznikiem 19 niepóźnej niż w ciągu 3 dni. Powyższa
akceptacja będzie ważna wyłącznie za potwierdzeniem
inspektora nadzoru i przedstawiciela Zamawiającego. Powyższe
odnosi się także do dokumentacji warsztatowej. W przypadku
odrzucenia Karty Materiałowej i/lub dokumentacji warsztatowej
Zamawiający poda na piśmie uzasadnienie odrzucenia. W
przypadku odstępstwa od tej zasady Wykonawca będzie
odpowiedzialny za szkody z tym związane oraz poniesie
wszelkie konsekwencje finansowe i prawne, włącznie z kosztami
i organizacją przywrócenia danego zakresu prac do stanu
zgodnego z Dokumentacją Przetargową oraz Dokumentacją.
38. Jeżeli dostarczona przez Zamawiającego Dokumentacja
Przetargowa lub Teren budowy przewidziany dla prac
budowlanych nie nadają się do prawidłowego wykonania robót
albo jeżeli zajdą inne okoliczności, które mogą przeszkodzić
prawidłowemu wykonaniu prac budowlanych, Wykonawca
powinien niezwłocznie zawiadomić o tym Zamawiającego, nie
później jednak niż w terminie 3 dni od daty powzięcia
wiedzy/wystąpienia takich okoliczności. W terminie 5 dni od
otrzymania powiadomienia wskazującego błąd czy nieścisłość w
Dokumentacji Przetargowej
Inwestor wyda Wykonawcy poprawione części Dokumentacji
przetargowej lub udzieli niezbędnych wyjaśnień w celu
umożliwiających niezakłóconą kontynuację prac przez Wykonawcę.
Jeżeli termin nie zostanie dotrzymany, Wykonawca będzie
uprawniony do wydłużenia terminów realizacji Umowy i zwrotu
kosztów związanych z takim wydłużeniem.
§6 ust. 13 pkt 1) i pkt 2)
cofnięty
§7 ust. 11
uwzględniony
13. W trakcie odbioru Zamawiający może:
1)stwierdzić występowanie wad i usterek, które nie uniemożliwiają
odbioru końcowego. W takim przypadku Zamawiający może dokonać
dokona odbioru końcowego z jednoczesnym powiadomieniem
Wykonawcy o powstałych wadach przedmiotu Umowy natomiast
Wykonawca jest zobowiązany do ich usunięcia w
Zamawiającego w protokole odbioru. Do takiej sytuacji stosuje się
odpowiednio postanowienia dotyczące usuwania wad i usterek w
okresie rękojmi i gwarancji
2)stwierdzić występowanie wad istotnych (przez które należy rozumieć
wady powstałe z winy Wykonawcy, które trwale uniemożliwiają
użytkowanie przedmiotu umowy zgodnie z przeznaczeniem), wówczas
Zamawiający może odmówić odbioru do czasu usunięcia wad. W
takim przypadku za dzień wykonania Przedmiotu Umowy przez
Wykonawcę uznaje się dzień faktycznego usunięcia tak
stwierdzonych wad, co powinno zostać potwierdzone podpisanym
przez obie Strony protokołem odbioru końcowego, sporządzonym po
usunięciu wad istotnych przez Wykonawcę.
11. W przypadku przystąpienia do wykonania zastępczego na
podstawie Umowy oraz/lub przepisów prawa, wynagrodzenie zostanie
pomniejszone o koszty wykonania zastępczego,
stanowiące różnicę pomiędzy opłaconym przez Zamawiającego
wynagrodzeniem wykonawcy zastępczego a wynagrodzeniem
wykonawcy za ten sam zakres prac.
§7 ust. 14
cofnięty
§ 8 ust. 1
oddalony
dodanie § 8 ust. 4a
oddalony
§8 ust. 10- cofnięty
§9 ust. 1 pkt 1
uwzględniony
14. W przypadku braku dostarczenia kompletu prawidłowych
oświadczeń, o których mowa w ust. 12 lub 13 niniejszego paragrafu,
Zamawiający może wstrzymać płatność danej faktury do dnia
otrzymania kompletu prawidłowych oświadczeń w części
odpowiadającej nieprzedstawionym oświadczeniom. Jeżeli
Wykonawca nie dokona w terminie zapłaty na rzecz swoich
podwykonawców (w tym w szczególności wykonawców robót
budowlanych, usługodawców oraz dostawców) Zamawiający może
dokonać bezpośredniej zapłaty takiej należności na rzecz
podwykonawcy i odpowiednio obniżyć wynagrodzenie, lub potrącić
całość lub część tej kwoty z wierzytelnościami Wykonawcy, również
przed ich wymagalnością lub pokryć całość lub część tej kwoty z
zabezpieczeń finansowych. W przypadku dokonania bezpośredniej
zapłaty na rzecz podwykonawców Wykonawcy lub dalszych
podwykonawców, Wykonawca również pokryje dodatkowe koszty
związane z tą bezpośrednią zapłatą przez Zamawiającego, w tym
koszty finansowe związane z różnicami między terminami płatności
przewidzianymi w Umowie a terminami płatności przewidzianymi w
umowach pomiędzy Wykonawcą i podwykonawcą oraz /lub w
umowach między podwykonawcą i dalszym podwykonawcą.
8. Wykonawca udziela Zamawiającemu gwarancji i rękojmi na
wykonane przez siebie roboty.
4a. Wykonawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wady,
usterki czy inne zmiany w przedmiocie umowy jeżeli przyczyna ich
powstania tkwiła w robotach wykonanych przez SKANSKA lub została
spowodowana błędem w Dokumentacji Przetargowej w szczególności
ale nie wyłącznie wynikającymi z błędów w obliczeniach czy przyjęciu
niewłaściwych założeń, którego wykonawca robót budowlanych
działający z należytą starannością nie mógł wykryć, czy
zastosowaniem się do polecenia Zamawiającego lub jakiegokolwiek z
członków jego personelu.
10. Okres gwarancji dla naprawionego elementu ulega
odpowiedniemu przedłużeniu o czas trwania napraw gwarancyjnych.
1) za odstąpienie od Umowy przez którąkolwiek ze Stron wskutek
okoliczności, za które odpowiada Wykonawca - w wysokości 10%
całkowitego wynagrodzenia Wykonawcy brutto, określonego w §
4 ust. 1 Umowy
§9 ust. 5
uwzględniony
5. Łączna maksymalna wysokość kar umownych, których
Zamawiający może dochodzić od Wykonawcy wynosi 20% wartości
brutto całkowitego wynagrodzenia Wykonawcy określonego w § 4 ust.
1 Umowy.
§9 ust. 2- cofnięto
skreślenie
§ 12u4p3i4-uwzględniono
§ 14 ust. 2
2.Zmiana Umowy (wysokości wynagrodzenia oraz/lub terminu
uwzględniono
realizacji) może nastąpić w razie zaistnienia następujących
okoliczności:
§ 14 ust. 2 pkt 13 13) ujawnienia się wad/błędów w Dokumentacji Przetargowej
(dodanie)- cofnięto
§ 14 ust. 5 (dodanie)
- oddalono
5. Roboty zamienne i dodatkowe oraz niewykonane zostaną
rozliczone na podstawie kosztorysu sporządzonego przez Wykonawcę
wg czynników cenotwórczych lub 3 ofert z rynku. Wysokość cen
materiałów i sprzętu, zostanie ustalona na podstawie publikacji o
cenach „SEKOCENBUD” aktualnych w dacie sporządzania kosztorysu,
wg średnich wartości cen dla miasta Warszawa. Roboty oraz
materiały muszą spełniać odpowiednie wymagania określone w
niniejszej umowie.
Jak powyżej już Izba nadmieniła, a co również wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
(dokumentacja prowadzona przez zamawiającego – dołączona do akt sprawy), zamawiający w toku postępowania
odwoławczego, jak i przed jego wszczęciem udzielił szeregu wyjaśnień na zadane pytania wykonawców, jak i dokonał
zmian w dokumentach postępowania (udzielone odpowiedzi zamawiającego w dniach 24 (dwa pisma) i 30 listopada 23r.
– akta sprawy – dokumentacja zamawiającego). Powyższe przyczyniło się wprost i pośrednio do cofnięcia kolejnych
zarzutów odwołania w dniach 28 listopada 2023r. i 1 grudnia 2023r. na posiedzeniu/rozprawie przez Izbą (vide – protokoły
z posiedzenia/rozprawy – akta sprawy), a co wyraża pkt 1 niniejszego wyroku. Powyższy stan potwierdza zamawiający,
składając odpowiedź na odwołanie, stwierdzając „W pierwszej kolejności Zamawiający wskazuje, że w znaczniej mierze
zarzuty odwołania są nieaktualne, gdyż w dniu 24 listopada 2023 r. udzielił wyjaśnień treści SW Z w przedmiocie kwestii
podnoszonych w odwołaniu, a w związku z tym większość zarzutów odwołania jest bezprzedmiotowych”.
Izba badając pod względem formalnym przesłanki wniesionego odwołania nie stwierdziła podstaw do odrzucenia
odwołania, jak również nie zgłoszono Izbie wniosku o odrzucenie odwołania ze strony zamawiającego. Izba w tym stanie
rzeczy na mocy art. 530 w zw. z art.528 Pzp skierowała odwołanie do merytorycznego rozpoznania na rozprawie.
Izba stwierdza interes po stronie odwołującego do uzyskania zamówienia, jako potencjalnego wykonawcy działającego w
branży budowlanej w rozumieniu art.505 ust.1 Pzp.
Izba dopuściła do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego zgłaszających przystąpienie jako uczestników
w sprawie, w myśl art. 525 Pzp., wymienionych w sentencji wyroku.
Izba, z kolei o zakresie zarzutów uwzględnionych, jak i oddalonych, rozpoznając je miała na uwadze okoliczność, że
postępowanie o udzielenie zamówienia jest kontynuacją przerwanych robót, to jest po zejściu z budowy wykonawcy. W
tej sytuacji Izba rozważała interes zamawiającego, jako inwestora, przez uzyskanie zapewnienia gwarancji
prawidłowości wykonanych robót za całość, to jest tych przerwanych jak i kontynuowanych, od jednego wykonawcy, który
ostatecznie przekaże zamawiającemu decyzję pozwolenia na użytkowanie.
Z kolei o istniejącym ryzyku biznesowym, dla potencjalnego wykonawcy, świadczyły następujące okoliczności.
Zamawiający pomimo, że dysponuje projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę, projektem wykonawczym i
dokumentację przetargowo – budowlaną, w wyniku zlecenia biuru projektowemu, po zejściu z budowy wykonawcy, ustala
jako wynagrodzenie ryczałt, a nie kosztorys, a zamówienie pomimo to będzie realizowane w systemie „wybuduj i
doprojektuj”. Znamienne w sprawie jest że, zamawiający nie udostępnia dziennika budowy przerwanych robót
budowlanych, czy też przedmiaru robót (Odwołujący (…) kontynuuje, że Zamawiający nie udostępnił bo odmówił
dokumentacji powstałej z okresu wykonywania robót przez spółkę (…), która w wyniku porozumienia z Zamawiającym
zeszła z budowy po wykonaniu robót posadowienia budynku i poziomu -1. Dlatego trzeba zaangażować kadrę
inżynierską dodatkowo w zakresie innym niż zwyczajowo aby zbadać sytuację, którą musimy przejąć po firmie (…). Też
procedury dostawców, podwykonawców wymagają czasu, tym bardziej, że nie otrzymaliśmy przedmiarów robót od
Zamawiającego w związku z tym czeka nas duży nakład pracy w związku ze skalkulowaniem wynagrodzenia. Również
czekamy jeszcze na odpowiedzi od Zamawiającego, co w tym miejscu potwierdza Zamawiający, że do 30.11.2023
będzie udzielał kolejnych odpowiedzi, które mają charakter techniczny, a stanowią podstawę do wyceny” i– vide protokół
z dnia 28 listopada 2023r -w aktach sprawy). Również Izba miała na uwadze, że pomimo tak wydaje się kompleksowej
dokumentacji technicznej zgromadzonej przez zamawiającego, żąda on od wykonawcy w systemie „buduj” dodatkowo
dokumentacji wykonawczej.(” Pełnomocnicy (odwołujący)(…) i (…) (Finetech) jako inżynierowie stwierdzają, że
niezbędnym aby odpowiadać za wykonane roboty również wykonane przez (…), powinna być wykonana ekspertyza
techniczna, która by uwzględniła aktualny na dzień dzisiejszy stan techniczny wykonanych prac. Pan (…) Odwołujący
stwierdza, że w praktyce budowlanej zdarzają się sytuacje, że wykonawca wchodzi na częściowo wykonane roboty i
przejmuje odpowiedzialność za całość robót. Niemniej aby przejąć całą odpowiedzialność potwierdza, że są potrzebne
ekspertyzy, projektant, który zrobił dokumentację przetargową powinien złożyć oświadczenie na piśmie, że przyjmuje
pełną odpowiedzialność, że doprojektowany element jest kompatybilny ze stanem w naturze istniejącym. Tutaj chodzi o
potwierdzenie, że te projekty, które wykonywali BBC i JSK są kompatybilne, przeprowadzono pełną koordynację
międzybranżową, obciążenia, które będą przeniesione w budynku na stan już istniejący. W tym miejscu wyjaśnia, że JSK
wykonało tzw. dokumentację przetargową, jest to projekt wykonawczy, natomiast jest to realnie projekt wykonawczy, ale
mimo to Zamawiający przewidział, że wykonawca będzie zobowiązany wykonać projekt wykonawczy. To oświadczenie
projektanta potrzebne byłoby, żeby w ogóle zastanowić się nad podejściem do procedury, natomiast dokumentacja i tak
musi być zrobiona” – protokół z dnia 28 listopada 23r – akta sprawy).
Jak stwierdza odwołujący, a co potwierdzają ustalenia Izby w sprawie: „Roboty budowlane będą realizowane na
podstawie projektu budowlanego przekazanego przez Zamawiającego oraz projektu wykonawczego opracowanego
przez Wykonawcę i zatwierdzonego przez Zamawiającego. Przedmiot zamówienia obejmuje bowiem wykonanie
dodatkowych prac projektowych polegających na wykonaniu projektu wykonawczego wraz z elementami dokumentacji
warsztatowej jako uzupełnienie Dokumentacji Przetargowej w zakresie niezbędnym do wykonania przedmiotu
zamówienia.
Wykonawca zobowiązany jest zrealizować Przedmiot Umowy z uwzględnieniem istniejącego stanu zaawansowania
robót budowlanych. Prace budowlane na Inwestycji zostały zakończone przez poprzedniego Wykonawcę na etapie
kondygnacji -1, w ramach których zrealizowano wykopy wraz z ich zabezpieczeniem oraz większą część fundamentów i
fragment kubatury kondygnacji -1.(…)Niniejsze postępowanie jest drugim postępowaniem, którego celem jest wybór
wykonawcy budynku laboratoryjno-dydaktycznego. SKANSKA S.A., będąca pierwszym Wykonawcą, zakończyła
realizację na etapie kondygnacji -1, w ramach których zrealizowano wykopy wraz z ich zabezpieczeniem oraz większą
część fundamentów i fragment kubatury kondygnacji -1.(…)3.Stan zaawansowania prac określa Inwentaryzacja
powykonawcza stanu istniejącego Inwestycji, na którą składają się: Decyzje, Opracowanie geotechniczne, Projekt
Budowlany - Wypis, Projekt powykonawczy SKANSKA - Wypis oraz Zdjęcia stanu wykonanych prac (załącznik nr 12 do
SW Z).4.Opis przedmiotu zamówienia stanowią (oprócz ww. Inwentaryzacji powykonawczej stanu istniejącego Inwestycji
- Załącznik nr 12 SW Z): Projekt Przetargowy - Architektura (Załącznik nr 4 SW Z), Projekt Przetargowy - Konstrukcja
(Załącznik nr 5 SW Z), Projekt Przetargowy - Zagospodarowanie Terenu, Zieleń, Drogi Załącznik nr 6 SW Z), Projekt
Przetargowy - Instalacje Sanitarne (Załącznik nr 7 SW Z), Projekt Przetargowy - Elektryczny, Teletechniczny (Załącznik nr
8 SW Z), Projekt Przetargowy - BIM (Załącznik nr 9 SW Z), Projekt Przetargowy - Technologia (Załącznik nr 10 SW Z),
STWiORB wielobranżowe (Załącznik nr 11 SW Z), Opis przedmiotu zamówienia - Uszczegółowienie (Załącznik nr 13
SW Z).5.Ponadto Wykonawcy zobowiązani są do odbycia wizji lokalnej (pkt 111.1 SW Z), której wyniki wymagają
szczegółowej analizy z uwagi na fakt, że przedmiotem niniejszego zamówienia jest dokończenie inwestycji. Konieczna
jest zatem ocena stanu wykonanych prac oraz odniesienie go do Projektów Przetargowych, które sanują braki,
nieprawidłowości i błędy oryginalnej dokumentacji projektowej” (odpowiedź na odwołanie).
W tak określonej sytuacji odwołujący podniósł kwestię terminu składania ofert domagając się przesunięcia terminu z dnia
6 grudnia 2023r. na dzień 31 stycznia 2024r. Zamawiający odnosząc się do tego żądania odwołującego wniósł o jego nie
uwzględnienie. Zamawiający przedstawił na okoliczność braku zgody na przedłużenie terminu składania i otwarcia ofert
następującą argumentację „Zauważyć trzeba, że ogłoszenie o zamówieniu zostało przekazane do publikacji w dniu
31.10.2023 r. Zatem termin, o którym mowa w art. 138 ust. 1 Pzp wynosi w niniejszym przypadku, aż 37 dni. Dodatkowo
zaakcentować trzeba, iż postępowanie jest prowadzone w pełni elektronicznie, zatem minimalnym terminem zgodnie z
art. 138 ust. 4 Pzp jest termin 30 dni. Tym samym Zamawiający wyznaczył termin na składanie ofert o tydzień dłuższy
niż przewidują to przepisy ustawy. Trudno jest zatem w tej sytuacji mówić o naruszeniu przepisów wskazanych przez
Odwołującego”- odpowiedź na odwołanie. Zamawiający prezentując stanowisko podnosił, że nie otrzymał od
odwołującego konkretnych wyliczeń czasu niezbędnego na przygotowanie oferty ze wskazaniem niestandardowych
czynności do przygotowania oferty, które by uzasadniałyby wydłużenie terminu przygotowania oferty. Z kolei uzasadniając
odmowę uwzględnienia zaskarżonych postanowień, co do objęcia gwarancją robót poprzedniego wykonawcy, który
„zszedł z budowy” oraz kryterium oceny ofert obejmującego elementy konstrukcyjne obiektu jako całości, zamawiający
argumentował: „Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie zakazują możliwości objęcia gwarancją zakresu robót
wykonanych przez innego wykonawcę na zasadzie ryzyka. W myśl zatem zasady swobody umów wyrażonej w art. 3531
k.c. tego typu zobowiązanie może zostać przyjęte przez wykonawcę. Oczywiście wiąże się to z dodatkowym ryzykiem
wykonawcy, jednakże takie ryzyko jest mierzalne i może zostać dodatkowo uwzględnione w cenie ofertowej wykonawcy.
Wykonawca ma przecież obowiązek odbycia wizji lokalnej. Ponadto wykonawca ma prawne możliwości zabezpieczenia
się przed takim ryzykiem poprzez chociażby zawarcie umowy ubezpieczenia obejmującej zakres robót wykonany przez
innego wykonawcę”.(…) Zamawiający ma uzasadnione potrzeby do wymagania gwarancji (zarówno minimalnej) jak i
możliwości zaoferowania dłuższej gwarancji na elementy obejmujące także wykonanie prac przez poprzedniego
wykonawcę. (…)W przypadku dokończenia Inwestycji przez innego wykonawcę, znaczna część robót zostanie zakryta,
a w związku z tym Zamawiający będzie miał utrudnione zadanie (a raczej będzie to najprawdopodobniej niemożliwe) w
ustaleniu czy ewentualna wada konstrukcji, która może w przyszłości zostać ujawniona, tkwi w robotach wykonanych
przez poprzedniego wykonawcę, czy też w pracach zrealizowanych przez podmiot je kontynuujący. Wówczas cel
inwestycji i zapisów dotyczących udzielonej gwarancji mógłby zostać zniweczony, bowiem każdy z wykonawców mógłby
przerzucać między sobą odpowiedzialność za ewentualne wady” – odpowiedź na odwołanie.
Izba oceniając i rozstrzygając o spornych interesach stron rozważyła o prawie zamawiającego do żądania gwarancji do
całości robót czyli obiektu przekazanego do użytkowania oraz o prawie do uprzywilejowania wykonawców, którzy
zaoferują odpowiedzialność wydłużoną do 10 lat za elementy konstrukcyjne obiektu przekazanego do użytkowania. Izba
mając na uwadze powyższe oceniła i rozstrzygnęła o prawie potencjalnego wykonawcy do wydłużonego czasu na
przygotowanie oferty z uwagi na przerwanie robót na etapie wykonania wykopów wraz z ich zabezpieczeniem oraz
większej części fundamentów i fragmentu kubatury kondygnacji -1. czyli elementów konstrukcyjnych inwestycji. Izba
kierując się zasadą uczciwej konkurencji, równowagą stron oraz efektem osiągnięcia przez zamawiającego najlepszej
jakości i ekonomicznego celu inwestycji, utrzymała w mocy postanowienia swz, co do gwarancji na całość zadania i co
do kryterium oceny ofert elementów konstrukcyjnych całości zadania. Izba kierując się zasadami jak powyżej uwzględniła
żądanie odwołującego, co do wydłużenia terminu składania i otwarcia ofert z dnia 06-12-23r. do dnia 31-01-24r. w
związku z tym, że potencjalny wykonawca zamówienia, będzie ponosił odpowiedzialność za jakość robót wykonawcy,
który „zszedł z budowy”.
Co do postanowień wzoru umowy, Izba uwzględniła żądania zmiany, podzielając argumentację odwołującego, jak
poniżej:
Jako usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 5 ust. 38 umowy, co do ustalenia terminu dla zamawiającego na udzielenie
wyjaśnień wykonawcy i konsekwencji nie dotrzymania ich terminu, ze skutkiem wpływu na termin realizacji umowy i
zwrotu kosztów z tym związanych, mając na uwadze równowagę stron.
Jako usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 7 ust.11 umowy, co do zasady obowiązującej przy obniżeniu wynagrodzenia
wykonawcy za wykonanie zastępcze, do poziomu wynagrodzenia za ten sam zakres prac wykonawcy, mając na uwadze
zasadę proporcjonalności.
Jako usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 9 ust.1 pkt 1 umowy co obniżenia poziomu kar umownych do 10%
całkowitego wynagrodzenia i § 9 ust.5 co do wysokości 20% łącznej maksymalnej wysokości kar umownych, mając na
uwadze zasadę równowagi stron, proporcjonalności i uzyskania najlepszych efektów zamówienia.
Jako usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 12 ust.4 pkt 3 i pkt 4 umowy przez skreślenia okoliczności co do odstąpienia
od umowy w przypadku naruszenia zasad zatrudnienia, mając na uwadze zasadę proporcjonalności i uzyskania
najlepszych efektów zamówienia.
Jako usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 14 ust.2 umowy, co do doprecyzowania pojęcia zmiana umowy, do
wysokości wynagrodzenia oraz/lub terminu realizacji zamówienia, mając na uwadze zasadę przejrzystości.
Co do postanowień wzoru umowy, Izba nie uwzględniła żądania zmiany, podzielając argumentację zamawiającego, jak
poniżej:
Jako nie usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 8 ust. 1 umowy, co do ograniczenia gwarancji i rękojmi na wykonane
przez siebie roboty, mając na uwadze zasadę uzyskania najlepszych efektów zamówienia społecznych i gospodarczych.
Jako nie usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 8 ust. 4a umowy, co do ograniczenia odpowiedzialności za wady, usterki
czy inne zmiany w przedmiocie umowy, jeżeli przyczyna ich tkwiła w robotach poprzedniego wykonawcy, mając na
uwadze zasadę uzyskania najlepszych efektów zamówienia społecznych i gospodarczych.
Jako nie usprawiedliwioną Izba uznała zmianę § 14 ust. 5 umowy, co do rozliczania robót zamiennych i dodatkowych
oraz niewykonanych, z uwagi na charakter wynagrodzenia oraz zakres istniejącej dokumentacji technicznej jak i
dokumentacji do wykonania przez wykonawcę, mając na uwadze zasadę uzyskania najlepszych efektów zamówienia
społecznych i gospodarczych.
W powyższym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku, mając na uwadze, że naruszone przepisy Pzp, mogą
mieć wpływ na wynik postępowania z uwagi na zasadę uczciwej konkurencji, równowagi stron, proporcjonalności i
uzyskania najlepszych efektów zamówienia społecznych i gospodarczych.
O kosztach orzeczono stosownie do wyniku sprawy, z uwzględnieniem § 7 ust. 1 pkt 1) w zw. z ust.5 z uwagi na
rodzaj uwzględnionych zarzutów i ich wagę, według rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437), na podstawie art.557 i
art.574 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. j.t. 2022 r. poz. 1710 z późn. zm.),
zasądzając na rzecz odwołującego od zamawiającego kwotę 20 zł 000 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych
zero groszy) tytułem wpisu od odwołania,
Przewodniczący: …….…………………………………….