Sygn. akt: KIO 3215/24
WYROK
Warszawa, dnia 8 października 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:
Marek Bienias
Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 3 września 2024 r.
przez wykonawcę EL-KAJO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bydgoszczy, w postępowaniu
prowadzonym przez Międzygminny Kompleks Unieszkodliwiania Odpadów ProNatura Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością w Bydgoszczy,
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu wprowadzenie następujących zmian w treści SWZ:
a) usunięcie w Części VIII. Kryteria wyboru ofert. Ocena ofert SWZ kryterium Sposobu zagospodarowania
odpadów;
b) zmianę opisu przedmiotu zamówienia poprzez usunięcie postanowień w OPZ (Załącznik nr 1 do SWZ)
stwierdzenia: Pod pojęciem „zagospodarowania odpadu” Zamawiający rozumie przetwarzanie odpadów
obejmujące zgodnie z przepisami ustawy o odpadach (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) procesy odzysku lub
unieszkodliwiania, a w przypadku zmiany prawa powszechnie obowiązującego w okresie obowiązywania umowy
dopuszczone tymi przepisami prawa procesy przetwarzania odpadów stanowiących przedmiot zamówienia i
wprowadzenie zapisu: Pod podjęciem „zagospodarowania odpadu” Zamawiający rozumie
przetwarzanie odpadów obejmujące zgodnie z przepisami ustawy o odpadach (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.)
procesy odzysku zgodnie z hierarchią wynikającą
z art. 18 ust. 3 ustawy o odpadach, a w przypadku braku ofert na dokonanie odzysku – proces unieszkodliwiania.
2. Kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:
2.1. Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł
00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego
poniesione przez Zamawiającego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
2.2. Zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) stanowiącą wpis od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: …………………….………..
Sygn. akt: KIO 3215/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Międzygminny Kompleks Unieszkodliwiania Odpadów ProNatura Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością w Bydgoszczy – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. Sukcesywny
odbiór (wywóz i zagospodarowanie) odpadów powstających w procesie termicznego przekształcania odpadów
komunalnych w Zakładzie Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych (ZTPOK).
Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 26 sierpnia 2024 r. pod
numerem: 511508-2024.
W dniu 3 września 2024 r. wykonawca EL-KAJO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bydgoszczy
wniósł odwołanie wobec czynności i zaniechań Zamawiającego, zarzucając Zamawiającemu naruszenie następujących
przepisów:
1. art. 112 ust. 1 PZP, poprzez sformułowanie warunków udziału w Postępowaniu w nieproporcjonalny do
przedmiotu zamówienia poprzez dopuszczenie wykonania zamówienia z naruszeniem zasad hierarchii
postępowania z odpadami wyrażonymi w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587, dalej jako „ustawa o odpadach”) w zw. z § 10 ust. 1 Rozporządzenia
Ministra Rozwoju z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego
przekształcania odpadów oraz sposobów postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego procesu (Dz. U. z
2016 r., poz. 108, dalej jako „Rozporządzenie z 2016 r.), co znalazło swoje odzwierciedlenie w Części VIII. Kryteria
wyboru ofert. Ocena ofert i dopuszczeniu przez Zamawiającego możliwości wyboru oferty korzystniejszej cenowo,
która jednak nie zapewnia realizacji zasad wynikających z ww. przepisów,
2. a przez to naruszenie również art. 241 ust. 1 PZP poprzez naruszające ww. przepisy prawa powszechnie
obowiązującego powiązanie kryteriów oceny ofert z przedmiotem zamówienia,
3. art. 99 ust. 1 i 2 w zw. z art. 101 ust. 1 PZP – poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który nie
jest jednoznaczny i nie uwzględnia wymagań i okoliczności mających wpływ na sporządzenie oferty, a także nie
określa we właściwy sposób cechy
usługi, która w procesie wyboru winna być zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa wybrana (w
świetle odrębnych przepisów), tj. poprzez odwołanie do procesów odzysku lub unieszkodliwiania bez nadania prymatu
zasadzie hierarchii postępowania z odpadami wynikającej z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 14
grudnia 2012 r. o odpadach w zw. z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie
wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów oraz sposobów postępowania z
odpadami powstałymi w wyniku tego procesu,
4. art. 17 pkt 2 PZP poprzez przygotowanie postępowania w sposób niepozwalający na uzyskanie najlepszych
efektów zamówienia w zakresie środowiskowym, tj. doprowadzenia do recyklingu odpadów, a tym samym
realizacji idei społeczeństwa recyklingu oraz gospodarki obiegu zamkniętego (motyw 28 oraz art. 1 dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca
niektóre dyrektywy).
Opierając się na przedstawionych zarzutach Odwołujący wnosił o nakazanie Zamawiającemu wprowadzenia
następujących zmian w treści SWZ:
1) usunięcie w Części VIII. Kryteria wyboru ofert. Ocena ofert SWZ kryterium Sposobu zagospodarowania
odpadów jako kryterium zakładającego możliwość wyboru oferty na zagospodarowanie odpadów w procesie
stojącym na niższym poziomie hierarchii postępowania z odpadami,
2) wskazanie w Części VIII. Kryteria wyboru ofert. Ocena ofert SWZ wprost, że w przypadku złożenia ofert na
dokonanie odzysku, oferty na unieszkodliwianie odpadów objętych zamówieniem zostaną odrzucone,
3) zmianę opisu przedmiotu zamówienia poprzez usunięcie postanowień naruszających hierarchię postępowania
z odpadami wynikającą z art. 17, art. 18 ustawy o odpadach oraz § 10 ust. 1 Rozporządzenia z 2016 r. w ten
sposób, że OPZ (Załącznik nr 1 do SWZ) zawierać będzie stwierdzenie:
Pod podjęciem „zagospodarowania odpadu” Zamawiający rozumie przetwarzanie odpadów obejmujące zgodnie z
przepisami ustawy o odpadach (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.) procesy odzysku zgodnie z hierarchią wynikającą
z art. 18 ust. 3 ustawy o odpadach, a w przypadku braku ofert na dokonanie odzysku – proces unieszkodliwiania.
W miejsce stwierdzenia:
Pod pojęciem „zagospodarowania odpadu” Zamawiający rozumie przetwarzanie odpadów obejmujące zgodnie z
przepisami ustawy o odpadach (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) procesy odzysku lub unieszkodliwiania, a w
przypadku zmiany prawa powszechnie obowiązującego w okresie obowiązywania umowy dopuszczone tymi przepisami
prawa procesy przetwarzania odpadów stanowiących przedmiot zamówienia.
W wyniku wniesionego odwołania przez wykonawcę EL-KAJO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Bydgoszczy, Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia
11 września 2024 r. (pismo z dnia 11 września 2024 r.) wnosił o oddalenie odwołania w całości.
Stan prawny ustalony przez Izbę:
Zgodnie z art. 99 ust. 1 i 2 ustawy PZP:
1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie
dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na
sporządzenie oferty.
2. Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych.
Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych
dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te
czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz
proporcjonalne do jego wartości i celów.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy PZP, Przedmiot zamówienia opisuje się, z uwzględnieniem odrębnych przepisów, w
jeden z następujących sposobów przez:
1) określenie wymagań dotyczących wydajności lub funkcjonalności, w tym wymagań środowiskowych, pod
warunkiem że podane parametry są dostatecznie precyzyjne, aby umożliwić wykonawcom ustalenie przedmiotu
zamówienia, a zamawiającemu udzielenie zamówienia;
2) odniesienie się do wymaganych cech materiału, produktu lub usługi, o których mowa w oraz, w kolejności
preferencji do:
a) Polskich Norm przenoszących normy europejskie,
b) norm innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego przenoszących normy
europejskie,
c) europejskich ocen technicznych, rozumianych jako udokumentowane oceny działania wyrobu budowlanego
względem jego podstawowych cech, zgodnie z odpowiednim europejskim dokumentem oceny, w rozumieniu art. 2
pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) nrz dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów
budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady(Dz.Urz. UE L 88 z 04.04.2011, z późn. zm.13)),
d) wspólnych specyfikacji technicznych, rozumianych jako specyfikacje techniczne w dziedzinie produktów
teleinformatycznych określone zgodnie zirozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nrz dnia 25
października 2012 r. w sprawie normalizacji europejskiej, zmieniającego dyrektywy Radyioraz dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 97/23/WE, 98/34/WE, 2004/22/WE, 2007/23/WE, 2009/23/WE i 2009/105/WE
oraz uchylającego decyzję Rady 87/95/EWG i decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr(Dz.Urz. UE L 316 z
14.11.2012, z późn. zm.14)),
e) norm międzynarodowych,
f) specyfikacji technicznych, których przestrzeganie nie jest obowiązkowe, przyjętych przez instytucję
normalizacyjną, wyspecjalizowaną w opracowywaniu specyfikacji technicznych w celu powtarzalnego i stałego
stosowania,
g) innych systemów referencji technicznych ustanowionych przez europejskie organizacje normalizacyjne;
3) odniesienie do norm, europejskich ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji
technicznych, o których mowa w pkt 2, oraz przez odniesienie do wymagań dotyczących wydajności lub
funkcjonalności, o których mowa w pkt 1, w zakresie wybranych cech;
4) odniesienie do kategorii wymagań dotyczących wydajności lub funkcjonalności, o których mowa w pkt 1, i
przez odniesienie do norm, europejskich ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji
technicznych, o których mowa w pkt 2, stanowiących środek domniemania zgodności z tego rodzaju wymaganiami
dotyczącymi wydajności lub funkcjonalności.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy PZP, Zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
Zgodnie z art. 241 ust. 1 ustawy PZP, Kryteria oceny ofert muszą być związane z przedmiotem zamówienia.
Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy PZP, Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do
przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w
szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wprowadza się następującą hierarchię sposobów
postępowania z odpadami:
1) zapobieganie powstawaniu odpadów;
2) przygotowywanie do ponownego użycia;
3) recykling;
4) inne procesy odzysku;
5) unieszkodliwianie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach:
1. Każdy, kto podejmuje działania powodujące lub mogące powodować powstanie odpadów, powinien takie
działania planować, projektować i prowadzić przy użyciu takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców
i materiałów, aby w pierwszej kolejności zapobiegać powstawaniu odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich
negatywne oddziaływanie na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, w tym przy wytwarzaniu produktów,
podczas i po zakończeniu ich użycia.
3. Odzysk, o którym mowa w ust. 2, polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich
posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, a jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn
technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych - poddaniu innym
procesom odzysku.
5. Odpady, których poddanie odzyskowi nie było możliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3, posiadacz
odpadów jest obowiązany unieszkodliwiać.
Zgodnie z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie wymagań dotyczących
prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów oraz sposobów postępowania z odpadami powstałymi w
wyniku tego procesu, odpady powstałe w wyniku procesu poddaje się odzyskowi, a w przypadku braku takiej możliwości unieszkodliwia się je ze szczególnym uwzględnieniem frakcji metali ciężkich.
Krajowa Izba Odwoławcza – po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, po zapoznaniu się ze
stanowiskami przedstawionymi w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, konfrontując je z zebranym w sprawie
materiałem procesowym, w tym z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz po
wysłuchaniu oświadczeń i stanowisk stron złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy – ustaliła i zważyła, co
następuje:
Skład orzekający stwierdził, że odwołanie dotyczy materii określonej w art. 513 ustawy PZP i podlega rozpoznaniu
zgodnie z art. 517 ustawy PZP. Izba stwierdziła również, że nie została
wypełniona żadna z przesłanek określonych w art. 528 ustawy PZP, których stwierdzenie skutkowałoby odrzuceniem
odwołania i odstąpieniem od badania meritum sprawy. Ponadto w ocenie składu orzekającego Odwołujący wykazał, że
posiada legitymację materialną do wniesienia środka zaskarżenia zgodnie z przesłankami art. 505 ust. 1 ustawy PZP, tj.
ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez zamawiającego przepisów ustawy PZP może spowodować
poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.
Skład orzekający dokonał oceny stanu faktycznego ustalonego w sprawie mając na uwadze art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy
PZP, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub
może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.
Izba – uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy przedłożony przez strony, po dokonaniu ustaleń poczynionych na
podstawie dokumentacji postępowania, biorąc pod uwagę zakres sprawy zakreślony przez okoliczności podniesione w
odwołaniu oraz stanowiska złożone pisemnie i ustnie do protokołu – stwierdziła, że sformułowane przez Odwołującego
zarzuty znajdują oparcie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, a tym samym rozpoznawane odwołanie zasługuje
na uwzględnienie.
Izba zważa, iż Zamawiający w ramach kryterium wyboru ofert opisanych w Części VIII SWZ, Zamawiający wskazał, iż
punktowane będą dwa kryteria: cena (z wagą 95% - maksymalnie 95 pkt) i sposób zagospodarowania odpadów (Z) - z
wagą 5% - maksymalnie 5 pkt.
W ramach kryterium – sposób zagospodarowania odpadów – Zamawiający wskazał, iż Wykonawca za recykling
otrzyma 5 pkt, za odzysk – 2 pkt, za inne – 0 pkt.
Izba wskazuje, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wprowadza się następującą
hierarchię sposobów postępowania z odpadami:
1) zapobieganie powstawaniu odpadów;
2) przygotowywanie do ponownego użycia;
3) recykling;
4) inne procesy odzysku;
5) unieszkodliwianie.
Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Każdy, kto podejmuje działania
powodujące lub mogące powodować powstanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić
przy użyciu takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców i materiałów, aby w pierwszej kolejności
zapobiegać powstawaniu
odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, w
tym przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użycia, z kolei w myśl ust. 2, Odpady, których powstaniu
nie udało się zapobiec, posiadacz odpadów w pierwszej kolejności jest obowiązany poddać odzyskowi.
Nadto Izba zważa, iż zgodnie z 18 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, odzysk, o którym mowa w ust. 2,
polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu
recyklingowi, a jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych
lub ekonomicznych - poddaniu innym procesom odzysku. Zgodnie zaś art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o
odpadach, odpady, których poddanie odzyskowi nie było możliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3, posiadacz
odpadów jest obowiązany unieszkodliwiać.
Warto powołać się w tym miejscu również na § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 22 stycznia 2016 r. w
sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów oraz sposobów
postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego procesu, zgodnie z którym, odpady powstałe w wyniku procesu
poddaje się odzyskowi, a w przypadku braku takiej możliwości - unieszkodliwia się je ze szczególnym uwzględnieniem
frakcji metali ciężkich.
Powyższe ma też swoje odzwierciedlenie w art. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie
odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, która wskazuje, iż: „Następująca hierarchia postępowania z odpadami ma
zastosowanie jako kolejność priorytetów w przepisach prawa i polityce dotyczących zapobiegania powstawaniu odpadów
oraz gospodarowania odpadami:
a) zapobieganie;
b) przygotowywanie do ponownego użycia;
c) recykling;
d) inne metody odzysku, np. odzysk energii; oraz
e) unieszkodliwianie.
2. Stosując hierarchię postępowania z odpadami, o której mowa w ust. 1, państwa członkowskie podejmują środki
sprzyjające rozwiązaniom, które dają najlepszy dla środowiska wynik całkowity. Może to oznaczać dla niektórych
strumieni odpadów odstąpienie od tej hierarchii, jeżeli jest to uzasadnione zastosowaniem metodologii myślenia o cyklu
życia, obejmującej całkowity wpływ związany z wytwarzaniem i gospodarowaniem takimi odpadami. Państwa
członkowskie zapewniają, aby proces tworzenia polityki i przepisów prawa dotyczących odpadów był w pełni przejrzysty,
zgodny z obowiązującymi krajowymi przepisami w zakresie konsultacji i zaangażowania obywateli i zainteresowanych
stron. Państwa członkowskie biorą
pod uwagę ogólne zasady ochrony środowiska dotyczące ostrożności i zrównoważonego podejścia, wykonalności
technicznej i opłacalności ekonomicznej, ochrony zasobów, a także całkowitego oddziaływania na środowisko, zdrowie
ludzkie, gospodarkę i aspekty społeczne, zgodnie z art. 1 i 13.”
Biorąc powyższe przepisy pod uwagę, w ocenie Izby mamy ustawowo zdefiniowane procedury, którym poddawane
powinny być odpady mające być zagospodarowane przez Zamawiającego, gdzie pierwszeństwo ma przygotowanie
odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, a dopiero w przypadku braku
możliwości z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych poddaniu innym procesom odzysku. Oznacza to, iż unieszkodliwianie możliwe jest wyłącznie w przypadku braku
możliwości poddania odpadów procesowi odzysku, o czym świadczą słowa ustawodawcy „Odpady, których poddanie
odzyskowi nie było możliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3, posiadacz odpadów jest obowiązany unieszkodliwiać”
(art. 18 ust. 5 ustawy o odpadach).
Takie postępowanie z odpadami, zgodnie z zasadą hierarchii postępowania z odpadami potwierdza również wyrok
Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 16 września 2024 r. o sygn. akt KIO 3102/24, w którym to Izba wskazała, iż: „z
powyższych regulacji wynika, że w pierwszej kolejności odpady należy poddać odzyskowi rozumianemu jako
przygotowanie odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, chyba że nie jest to
możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych. Jeśli takie
przyczyny wystąpią to odpady należy poddać innym procesom odzysku. Natomiast gdy takie inne procesy odzysku nie
są możliwe z przyczyn technologicznych, ekologicznych lub ekonomicznych to posiadacz odpadów jest obowiązany je
unieszkodliwić”.
Nadto Izba zważa, iż w całości podziela analizy prawne w zakresie stosowania hierarchii odpadów przedstawione w
opiniach prawnych (prof. B. R., prof. M. G. oraz zespołu w składzie dr hab. B. I., dr hab. I.P., dr M. B.) złożonych jako
dowód przez Odwołującego. Izba chciałaby zwrócić uwagę, iż Zamawiający na rozprawie nie zakwestionował
przeprowadzonej ww. opiniach interpretacji regulacji ustawy o odpadach, wręcz przeciwnie tylko te zasady potwierdził.
Tym samym, rację ma Odwołujący, iż w świetle przywołanych przepisów Zamawiający ma obowiązek zlecenia ich
zagospodarowania w procesie odzysku (w jego ramach dając pierwszeństwo recyklingowi, o ile jest to możliwe
technicznie i uzasadnione ekonomicznie i ekologicznie), a dopiero w braku takiej możliwości, co wynika z § 10 ust. 1
Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia
procesu termicznego przekształcania odpadów oraz sposobów postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego
procesu oraz art. 18 ust. 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach, poddać je unieszkodliwianiu.
W ocenie Izby, zastosowane przez Zamawiającego kryterium w postaci sposób zagospodarowania odpadów jest
nieprawidłowe, ponieważ powyższe przepisy nie dają możliwości wprowadzania kryteriów i ważenia, który proces
zastosować. W związku powyższym, Izba nie zgadza się z Zamawiającym, iż hierarchia z odpadami zgodnie z ustawą o
odpadach została w SWZ zachowana, ponieważ, jak słusznie zwrócił uwagę Odwołujący w odwołaniu oraz na rozprawie
„może się okazać, iż w przedmiotowym postępowaniu na pierwszym miejscu będzie Wykonawca proponujący
procedurę unieszkodliwiania, ponieważ wygra korelacją ceny i sposobu zagospodarowania”, a czego zdaje się nie
zauważać Zamawiający.
Warto w tym miejscu powołać się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawa z dnia 30 grudnia 2020
r., sygn. II SA/Lu 656/20, który orzekł, iż: „Hierarchia sposobów postępowania z odpadami opiera się na założeniu, że
istnieją sposoby postępowania z odpadami wyższe (które należy realizować w pierwszej kolejności takie jak:
zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling) oraz niższe sposoby
postępowania z odpadami (które są podporządkowane wyższym sposobom postępowania z odpadami). Sposoby
postępowania z odpadami, które należy realizować w dalszej kolejności muszą być zgodne (niesprzeczne) ze
sposobami postępowania wyższego rzędu w hierarchii. Stosując hierarchię sposobów postępowaniu z odpadami należy
uwzględnić zależności w treściach normatywnych pomiędzy pojęciami prawnymi takim jak: zapobieganie powstawaniu
odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 33 u.o.; przygotowanie do ponownego użycia (art. 3 ust. 1 pkt 22 u.o.); recykling (art. 3 ust. 1
pkt 32 u.o.); unieszkodliwianie (art. 3 ust. 1 pkt 30 u.o.). W hierarchii sposobów postępowania z odpadami poszczególne
działania są podporządkowane jedne drugim i łącznie tworzą hierarchicznie powiązaną całość, którą jest podstawą
gospodarki odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 3 u.o.). Uregulowana w art. 17 u.o. hierarchia sposobów postępowania z odpadami
ma służyć przede wszystkim osiąganiu celów wynikających z modelu gospodarki w obiegu zamkniętym. Hierarchia ta
nakazuje odpowiednie kształtowanie gospodarki odpadami w zależności od szeregu warunków uregulowanych w art. 18
u.o.”
Nie można również tracić z pola widzenia motywu 28 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19
listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, w której czytamy: „Niniejsza dyrektywa powinna
pomóc UE zbliżyć się do "społeczeństwa recyklingu", dążącego do eliminacji wytwarzania odpadów i do
wykorzystywania odpadów jako zasobu. W szczególności szósty wspólnotowy program działań w zakresie środowiska
wymaga stosowania środków, których celem jest zapewnienie segregacji u źródła, zbieranie oraz recykling
priorytetowych strumieni odpadów. Zgodnie z tym celem, a jednocześnie jako środek ułatwiający lub usprawniający
potencjał odzysku, odpady powinny być zbierane selektywnie, jeżeli jest wykonalne technicznie, ekonomicznie i z punktu
widzenia środowiska, zanim zostaną poddane czynnościom odzysku prowadzącymi do najlepszego dla środowiska
wyniku całkowitego. Państwa członkowskie powinny zachęcać do oddzielania związków niebezpiecznych od strumieni
odpadów, jeżeli jest to konieczne do stworzenia racjonalnej ekologicznie gospodarki odpadami”, a tym samym w ocenie
Izby Zamawiający wprowadził zapisy do SWZ, które nie pozwalają na uzyskanie najlepszych efektów zamówienia w
zakresie środowiskowym.
Z tego też względu zarzuty zawarte w odwołaniu, są w ocenie Izby zasadne.
Nadto Izba zważa, iż dowód wniesiony przez Zamawiającego do odpowiedzi na odwołanie, jak i dowód Odwołującego w
postaci zdjęć (recykling odzysk) nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy Prawo zamówień publicznych
oraz § 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r. poz. 2437), obciążając kosztami postępowania Zamawiającego.
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Przewodniczący: ………………………….