Sygn. akt: KIO 3147/25
WYROK
Warszawa, 19 września 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca:Anna Chudzik
Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 28 lipca 2025 r. przez
wykonawcę Budownictwo M. Całus Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Nowym Tomyślu,
w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Zbąszyń,
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutów oznaczonych w odwołaniu numerami 1, 2 i 5 i nakazuje Zamawiającemu:
unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, odrzucenie oferty wykonawcy Zakład RemontowoBudowlany P.P. jako niezgodnej z warunkami zamówienia oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert;
2.W pozostałym zakresie oddala odwołanie;
3.Kosztami postępowania obciąża Gminę Zbąszyń w części ½ i wykonawcę Budownictwo M. Całus Sp. z o.o. Sp. k. z
siedzibą w Nowym Tomyślu w części ½ i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy
tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
kwotę 372 zł 50 gr (słownie: trzysta siedemdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt groszy) poniesioną przez
Odwołującego tytułem dojazdu na rozprawę oraz kwotę 17 zł 00 gr (słownie: siedemnaście złotych zero
groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
3.2.zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 6 995 zł 00 gr (słownie: sześć tysięcy dziewięćset
dziewięćdziesiąt pięć złotych zero groszy).
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………
Sygn. akt: KIO 3147/25
Uzasadnienie
Zamawiający – Gmina Zbąszyń – prowadzi w trybie podstawowym postępowanie o udzielenie zamówienia pn.
Rozbudowa żłobka w Zbąszyniu w ramach programu Aktywny Maluch 2022-2029, edycja 2. Wartość zamówienia jest
mniejsza niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych 22 maja
2025 r. pod numerem 2025/BZP 00243136/01.
Wykonawca Budownictwo M. Całus Sp. z o.o. Sp. k. wniósł 28 lipca 2025 r. odwołanie wobec:
1)wyboru oferty najkorzystniejszej złożonej przez Zakład Remontowo-Budowlany P.P. w sytuacji, gdy treść tej oferty jest
niezgodna z warunkami zamówienia;
2)czynności żądania od Zakładu Remontowo-Budowlanego P.P., pod pozorem wezwania do złożenia wyjaśnień oferty,
uzupełnienia oferty, a konkretnie kosztorysu ofertowego, o treści, które pierwotnie nie znajdowały się w ofercie;
3)czynności prowadzenia z Zakładem Remontowo-Budowlanym P.P. niedopuszczalnych negocjacji dotyczących
złożonej oferty oraz poprawienia oferty, w sytuacji gdy braki w kosztorysie ofertowym nie kwalifikowały się do
poprawienia przez Zamawiającego jako omyłka;
4)zaniechania żądania od Zakładu Remontowo-Budowlanego P.P. złożenia wyjaśnień w zakresie istotnych części
składowych zaoferowanej ceny, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia istotnych części składowych ceny;
ewentualnie z ostrożności procesowej także:
czynności dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez Zakład Remontowo-Budowlany P.P. w sytuacji,
gdy istotne części składowe zaoferowanej przez danego Wykonawcę ceny wydają się rażąco niskie w stosunku do
przedmiotu zamówienia i budzą uzasadnione wątpliwości, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia
zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów;
5)zaniechania żądania od Zakładu Remontowo-Budowlanego P.P. uzupełnienia podmiotowego środka dowodowego w
postaci wykazu osób w sytuacji, gdy wykonawca ten nie wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu;
ewentualnie z ostrożności procesowej także:
czynności dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej złożonej przez Zakład Remontowo-Budowlany P.P., w sytuacji
gdy Wykonawca ten nie wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 226 ust. 1 pkt 5, art. 223 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 w
zw. z art. 223 ust. 1, art. 224 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 5, art. 128 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2, art. 239 ust. 1 w zw. z
art. 16 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp, ewentualnie: art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1 w zw. z art.
224 ust. 5 oraz art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 112 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:
-unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
-dokonania czynności odrzucenia oferty wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P. jako oferty niezgodnej z
warunkami zamówienia,
ewentualnie:
-wezwania wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P. do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych w
związku z brakiem wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w rozdz. VI pkt 4 lit. b
SWZ,
-wezwania wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P. do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia części
składowych zaoferowanej ceny, a konkretnie przyjętej przez danego Wykonawcę stawki roboczogodziny (RBG).
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron,
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Zarzuty 1-2:
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z rozdz. XIII pkt 2 SW Zcena oferty jest ceną kosztorysową. Cena musi uwzględniać więc wszystkie
wymagania niniejszej SW Z oraz obejmować wszelkie koszty jakie poniesie Wykonawca z tytułu realizacji przedmiotu
zamówienia w sposób należyty oraz zgodny z obowiązującymi przepisami prawa i wiedzą.
Stosownie do rozdz. XI pkt 15.8 SW Z kompletna oferta musi zawieraćszczegółowy kosztorys ofertowy w postaci
elektronicznej (zaleca się format .pdf), sporządzony na podstawie załączonego do SW Z przedmiaru robót (suma
iloczynów: ilości ustalonych jednostek przedmiarowych robót, jednostkowych nakładów rzeczowych i ich cen oraz
doliczonych odpowiednio kosztów pośrednich i zysku, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług /VAT/).
Zgodnie z § 6 projektu umowy:
2. Wynagrodzenie, określone w ust. 1, odpowiada zakresowi robót przedstawionemu w przedmiarach robót, które były
załącznikiem do specyfikacji istotnych warunków zamówienia i jest wynagrodzeniem kosztorysowym. Zawiera ono
ponadto następujące koszty: wszelkich robót przygotowawczych, porządkowych, koszty utrzymania zaplecza budowy,
koszty związane z odbiorami wykonanych robót, wykonania dokumentacji powykonawczej oraz inne koszty wynikające z
niniejszej umowy.
3. W przypadku gdy zajdzie konieczność wykonania robót zamiennych, o których mowa § 11 ust. 5 umowy lub też
zaniechania wykonania określonych robót objętych zakresem umowy, co będzie potrzebne do wykonania i oddania do
użytkowania przedmiotu niniejszej umowy określonego w § 1 ust. 1, stosowne rozliczenia zostaną poczynione na
zasadach określonych w ust. 4 i 5, tzn. odpowiednie roboty mogą być wykonane (lub zaniechane) na podstawie
protokołów konieczności potwierdzonych przez inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta i zatwierdzonych przez
Zamawiającego.
4.Rozliczenie robót nastąpi po wykonaniu przedmiotu umowy określonego w § 1 ust. 1, a wartość wykonanych robót
będzie obliczana następująco:
a) ceny jednostkowe robót będą przyjmowane z kosztorysów ofertowych, a ilości wykonanych w tym okresie robót z
książki obmiaru, potwierdzonych przez inspektora nadzoru. Wynagrodzenie określone w ust. 1 zostanie proporcjonalnie
zmniejszone lub zwiększone przy zachowaniu cen jednostkowych przedstawionych w kosztorysie ofertowym.
b) w przypadku gdy wystąpią roboty innego rodzaju niż w przedmiarach robót (tzn. takie, których nie można rozliczyć
zgodnie z ust. 5a niniejszego paragrafu), a konieczne do wykonania przedmiotu zamówienia, roboty te rozliczone będą na
podstawie kosztorysów przygotowanych przez Wykonawcę, a zatwierdzonych przez inspektora nadzoru i Zamawiającego,
przy czym kosztorysy te opracowane będą w oparciu o następujące założenia :
- ceny czynników produkcji (Rbg, M, S, Ko, Z) zostaną przyjęte z kosztorysów ofertowych złożonych przez Wykonawcę.
- w przypadku gdy nie będzie możliwe rozliczenie danej roboty w oparciu o zapisy poprzednim tirecie, brakujące ceny
czynników produkcji zostaną przyjęte z zeszytów ORGBUD -SERWIS (jako średnie) za okres ich wbudowania,
- podstawą do określenia nakładów rzeczowych będą normy zawarte w wyżej wskazanych kosztorysach ofertowych, a
przypadku ich braku – odpowiednie pozycje KNR, w przypadku ich braku zastosowane zostaną KNNR-y, a następnie
wycena indywidualna Wykonawcy zatwierdzona przez Zamawiającego.
5.Rozliczenie ewentualnych robót zamiennych w stosunku do przewidzianych dokumentacją projektową odbywać się
będzie po zatwierdzeniu przez Zamawiającego protokołu odbioru wykonanych robót oraz kosztorysu zwanego
różnicowym, wykonanego w oparciu o następujące założenia:
a)należy wyliczyć cenę roboty zamiennej,
b)należy wyliczyć różnicę pomiędzy cenami z oferty a cenami z kosztorysu zamiennego
c)wyliczeń cen robót zamiennych należy dokonać w oparciu o założenia zawarte w ust. 4.
Zakład Remontowo-Budowlany P.P. załączył do oferty m.in. kosztorys PZT, który w poszczególnych jednostkach
przedmiarowych nie zawiera wyceny robocizny, materiałów i sprzętu, a także kosztów pośrednich oraz zysku. W tabeli
elementów scalonych w ww. pozycjach wykonawca wpisał wartość 0. Wykonawca nie wypełnił również zestawienia
robocizny, materiałów i sprzętu oraz nie podał przyjętej stawki RBG w części ogólnej kosztorysu.
Ponadto w kosztorysie branży elektrycznej ww. wykonawca nie przedstawił nakładów rzeczowych w postaci
robocizny, materiałów i sprzętu w odniesieniu do poszczególnych jednostek przedmiarowych roboty podstawowej (w
tabeli elementów scalonych wykonawca w pozycjach tych, z wyjątkiem pozycji „Tablice-zasilanie wewnątrz budynku,
podał wartość 0 i nie wyszczególnił ich w opisie przedmiarów) oraz nie przedstawił narzutów w postaci kosztów
pośrednich i zysku w odniesieniu do poszczególnych jednostek przedmiarowych roboty podstawowej (w tabeli
elementów scalonych wykonawca w pozycjach tych, z wyjątkiem pozycji „Tablice-zasilanie wewnątrz budynku, podał
wartość 0 oraz nie wyszczególnił ich w opisie przedmiarów).
Pismem z 25 czerwca 2025 r. Zamawiający skierował do wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P.
następujące wezwanie:
1.Na mocy art. 223 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający – Gmina Zbąszyń, wzywa do złożenia wyjaśnień dotyczących treści
złożonej oferty w zakresie kalkulacji cen jednostkowych, zawartych w kosztorysie załączonym do oferty. W
wyjaśnieniach należy przedstawić ceny jednostkowe dla materiałów i sprzętu, które zostały skalkulowane w ramach
danej pozycji kosztorysowej (wymagania dot. kosztorysu ofertowego zostały opisane w rozdziale XI. pkt 15 ppkt 8
SWZ).
2.Przedstawienie cen jednostkowych nie może spowodować zmiany zaoferowanej ceny. (…)
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Zakład Remontowo-Budowlany P.P. przedstawił kosztorysy PZT oraz
branży elektrycznej, zawierające nakłady rzeczowe oraz narzuty w odniesieniu do poszczególnych jednostek
przedmiarowych oraz zestawienia robocizny, materiałów i sprzętu. W uzupełnionym kosztorysie branży elektrycznej nie
podano nakładów rzeczowych oraz kosztów pośrednich i zysku w odniesieniu do poszczególnych jednostek
przedmiarowych (tabela elementów scalonych nie została wypełniona w rubrykach R, M, S, Kp, Z). W związku z tym
Zamawiający 3 lipca 2025 r. ponownie wezwał wykonawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty w
zakresie kalkulacji cen jednostkowych, zawartych w kosztorysie elektrycznym. Należy wyjaśnić kalkulację cen wraz z
nakładami i narzutami dla poszczególnych materiałów, sprzętu i robocizny w kosztorysie dla branży elektrycznej.
Przesłane wyjaśnienia na wezwanie z dnia 25 czerwca 2025 r. nie są wyczerpujące. W odpowiedzi wykonawca, pismem z
9 lipca 2025 r., przedstawił uzupełniony kosztorys branży elektrycznej, nie podając w nim jednak kosztów pośrednich i
zysku.
Izba zważyła, co następuje:
Zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z
warunkami zamówienia.
Stosownie do art. 223 ust. 1 ustawy Pzp w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców
wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych
dokumentów lub oświadczeń, przy czym niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą
negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
W ocenie Izby Zamawiający – wzywając wykonawcę Zakład Remontowo-Budowlany P.P. do wyjaśnienia treści
oferty i stwierdzając na podstawie udzielonych wyjaśnień, że oferta jest zgodna z warunkami zamówienia – naruszył
powyższe przepisy ustawy.
Podkreślić należy, że art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy treść oferty, tj.
wyrażone w ofercie zobowiązanie wykonawcy dotyczące zakresu, sposobu wykonania i rozliczenia czy cech
oferowanego przedmiotu zamówienia, jest sprzeczne z wyraźnie wyartykułowanymi w SW Z, merytorycznymi
wymaganiami Zamawiającego, a sprzeczność ma charakter niewątpliwy i nieusuwalny. W ocenie Izby takie okoliczności
zaistniały w rozpoznawanej sprawie.
Nie ulega wątpliwości, że wymaganie Zamawiającego dotyczące kosztorysu ofertowego zostało w SW Z
jednoznacznie wyrażone w rozdz. XI pkt 15.8 SW Z, którym Zamawiający zobowiązał wykonawców do przedstawienia
szczegółowego kosztorysu ofertowego, sporządzonego na podstawie załączonego do SW Z przedmiaru robót jako sumę
iloczynów: ilości ustalonych jednostek przedmiarowych robót, jednostkowych nakładów rzeczowych i ich cen oraz
doliczonych odpowiednio kosztów pośrednich i zysku, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług VAT. Kosztorys ten
stanowi treść oferty określający istotne i niezbędne dla przyszłych rozliczeń wykonawcy z Zamawiającym informacje, jak
bowiem wynika z § 6 ust. 2-5 projektu umowy – wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu zamówienia jest
wynagrodzeniem kosztorysowym.
Jak słusznie wskazał Odwołujący, zgodnie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20
grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych
kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalnoużytkowym, kalkulacja metodą uproszczoną polega na obliczeniu wartości kosztorysowej robót objętych przedmiarem
robót, jako sumy iloczynów liczby jednostek przedmiarowych robót podstawowych i cen jednostkowych robót
podstawowych bez podatku od towarów i usług). Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia kalkulacja metodą
szczegółową polega na określeniu w ramach ceny jednostkowej wartości poszczególnych jednostkowych nakładów
rzeczowych (kosztów bezpośrednich) oraz doliczeniu narzutów kosztów pośrednich i zysku). Ponadto, § 6 ust. 1 ww.
rozporządzenia stanowi, że jednostkowe nakłady rzeczowe ustalone na podstawie analizy indywidualnej uwzględniają
w przypadku:
1) robocizny – liczbę roboczogodzin dotyczącą wszystkich czynności, które są wymienione w szczegółowych opisach
robót podstawowych wyszczególnionych pozycji kosztorysowych, oraz 5% rezerwy na czynności pomocnicze;
2) materiałów – ilości/liczby wyszczególnionych rodzajów materiałów, wyrobów lub prefabrykatów niezbędnych do
wykonania robót podstawowych wyszczególnionych pozycji kosztorysowych, z uwzględnieniem ubytków i odpadów w
transporcie i w procesie wbudowania;
3) pracy sprzętu – liczbę maszynogodzin pracy wymienionych jednostek sprzętowych, niezbędnych do wykonania robót
podstawowych wyszczególnionych pozycji kosztorysowych, z uwzględnieniem przestojów wynikających z procesu
technologicznego.
W ocenie Izby Zamawiający jednoznacznie i precyzyjnie wymagał przedłożenia z ofertą kosztorysów
szczegółowych, z wyszczególnieniem w ramach każdej jednostki przedmiarowej nakłady rzeczowe robocizny,
materiałów i sprzętu, a także określenia kosztów pośrednich i zysku. Nie ulega wątpliwości, że złożone przez
wykonawcę Zakład Remontowo-Budowlany P.P. kosztorysy PZT oraz branży elektrycznej nie spełniają powyższych
wymagań – są to bowiem kosztorysy uproszczone.
Konsekwencją przedłożenia kosztorysów uproszczonych, zamiast wymaganych kosztorysów szczegółowych,
jest brak merytorycznie istotnych informacji, mających znaczenie tak z punktu widzenia badania zgodności oferty z
warunkami zamówienia, jak i ze względu na rozliczenia wykonanych prac.
Biorąc pod uwagę, że kosztorysy stanowią istotną treść oferty, za nieuprawnione należy uznać ich uzupełnianie
po upływie terminu składania ofert, w ramach wyjaśnień złożonych na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp. Takie
uzupełnienie kosztorysów prowadzi bowiem do złożenia nowego oświadczenia woli, nieobjętego pierwotną treścią oferty,
co jest niedopuszczalne w świetle art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, zakazującego dokonywania jakichkolwiek zmian w treści
oferty (wyjątkiem jest możliwość poprawienia omyłek w przypadkach określonych ustawą, co w rozpoznawanej sprawie
nie miało miejsca). Wyjaśnienia mogą dotyczyć treści wyrażonych w ofercie, nie mogą natomiast prowadzić do
ukształtowania nowego oświadczenia woli, w tym nowych objęcia tym oświadczeniem nowych elementów dotyczących
wyceny oferowanych świadczeń. Zamawiający nie był więc uprawniony do uznania na podstawie złożonych wyjaśnień,
że oferta wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P. jest zgodna z SW Z. Już samo ustalenie, że wykonawca nie
przedłożył kosztorysów szczegółowych, było podstawą odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia, brak
natomiast było podstaw do zastosowania art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, uzupełnienie oferty w tym trybie nie mogło bowiem
być uznane za skuteczne.
Nietrafna jest argumentacja Zamawiającego, który w odpowiedzi na odwołanie podniósł: SW Z wymagała, by cena
jednostkowa pozycji wynikała z nakładów rzeczowych i ich cen oraz narzutów (Kp, Z). To jest wymóg treści kalkulacji, a
nie formatu wydruku. Złożone w ofercie wydruki PDF nie przesądzają o metodzie kalkulacji – tę można wykazać
wydrukami „zestawienia nakładów”/„analiza pozycji” z programu kosztorysowego. Na wezwania z art. 223 ust. 1 ZRB
wyjaśnił sposób kalkulacji (R/M/S, Kp, Z), bez zmiany cen jednostkowych i ceny oferty.Zamawiający zdaje się pomijać,
że istotą zarzutu jest merytoryczna niezgodność kosztorysów z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego, nie
zaś format wydruku. Ponadto okoliczność, że w wyniku wyjaśnień nie uległy zmianie ceny jednostkowe i cena ofertowa
nie oznacza, że oferta nie została uzupełniona o wymagane elementy, które stanowią treść oferty i powinny być
przedstawione w terminie składania ofert.
Podsumowując, należy stwierdzić, że Zamawiający naruszył przepisy art. 226 ust. 1 pkt 5 i art. 223 ust. 1 ustawy
Pzp, a ponieważ naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania, odwołanie w tym zakresie – stosownie do art. 554
ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp – podlegało uwzględnieniu.
Zarzut 3:
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
W przedmiarach branży budowlanej Zamawiający przewidział m.in. pozycję nr 76 – drzwi aluminiowe
dwuskrzydłowe EI oraz pozycję 77 – drzwi dwuskrzydłowe aluminiowe.
Wykonawca Zakład Remontowo-Budowlany P.P. złożył wraz z ofertą kosztorys budowlany niezawierający pozycji
dotyczącej drzwi aluminiowych dwuskrzydłowych.
Zamawiający 25 czerwca 2025 r. skierował do ww. wykonawcy następujące pismo:
Zamawiający - Gmina Zbąszyń, działając na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp poprawił w kosztorysie ofertowym
inne omyłki, polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia niepowodujące istotnych zmian w treści
oferty:
1) (…)
2) w kosztorysie ofertowym brak poz. 77 z przedmiarów robót (drzwi aluminiowe dwuskrzydłowe),
3) (…).
Zamawiający wyznacza termin do dnia 30 czerwca 2025 r. na wyrażenie zgody na poprawienie w ofercie omyłek lub
zakwestionowanie sposobu ich poprawienia. Zgoda na poprawienie/uznanie omyłek za nieistotne nie spowoduje zmiany
ceny (z zastrzeżeniem ust.1 pkt 1 niniejszego zawiadomienia), a tym samym wykonawca zobowiązuje się do wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z obowiązującym przedmiarem robót.
Pominięcie pozycji/użycie błędnego KNR spowoduje skutek w postaci braku możliwości domagania się wynagrodzenia za
jej wykonanie.
Izba zważyła, co następuje:
Zarzut jest niezasadny.
Stosownie do art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp zamawiający poprawia w ofercie inne omyłki polegające na
niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty – niezwłocznie
zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.
Nie jest sporne między stronami, że oferta wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P. zawierała
niezgodność z SW Z, polegającą na nieujęciu w kosztorysie budowlanym pozycji przedmiarowej nr 77 dotyczącej drzwi
aluminiowych dwuskrzydłowych. W ocenie Izby wskazany wyżej błąd podlegał poprawieniu na podstawie art. 223 ust. 2
pkt 3 ustawy Pzp.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że chociaż postępowanie o udzielenie zamówienia cechuje się dużym
poziomem formalizmu, to jednak formalizm ten nie może przesłaniać celu postępowania i prowadzić do eliminacji ofert
zawierających uchybienia, które mogą zostać poprawione, a których poprawienie nie będzie stało w sprzeczności
z zasadami udzielania zamówień publicznych. Celem przepisu art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp jest właśnie
niedopuszczenie do wyeliminowania z postępowania ofert w przeważającym zakresie poprawnych, na skutek zaistnienia
niezgodności z treścią SW Z, których poprawienie nie ma zasadniczego znaczenia dla przyszłej realizacji przedmiotu
zamówienia i oczekiwań Zamawiającego. Aby powyższy cel został osiągnięty, przepis ten nie może być interpretowany
zawężająco.
Podkreślenia wymaga, że sam fakt zaistnienia w ofercie niezgodności z dokumentami zamówienia nie jest
równoznaczny z obowiązkiem odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, przepis art. 223 ust. 2 pkt
3 ustawy Pzp wyraźnie zezwala bowiem na poprawienie tego rodzaju błędów, pod warunkiem że nie spowoduje to
istotnych zmian w treści oferty. Co więcej, przepis ten nie ogranicza możliwości poprawienia do omyłek oczywistych, jak
to ma miejsce w przypadku omyłek pisarskich czy rachunkowych.
W ocenie Izby Odwołujący niezasadnie stwierdził, że błąd w ofercie wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany
P.P. nie podlega poprawieniu. Jest to niezgodność, która może być zakwalifikowana jako niezamierzona omyłka,
jednocześnie poprawienie tej omyłki nie doprowadzi do istotnych zmian w treści oferty, trudno bowiem za istotną zmianę
uznać dodanie jednej pozycji przedmiarowej bez przypisania jej wartości. Zmiana ta nie może być uznana za istotną –
biorąc pod uwagę skalę i wartość robót (rozbudowa żłobka o wartości wg złożonych ofert przekraczającej 2 mln zł) oraz
liczbę pozycji przedmiarowych podlegających wycenie, nieuwzględnienie pozycji dotyczącej drzwi aluminiowych
dwuskrzydłowych należy potraktować jedynie jako nieistotne uchybienie. Odrzucenie oferty z tego powodu stałoby w
sprzeczności z intencją ustawodawcy, która przyświecała wprowadzeniu do ustawy art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.
Jednocześnie Zamawiający zasadnie zastrzegł, że dodanie brakującej pozycji oznacza obowiązek wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z obowiązującym przedmiarem robót, bez zmiany wynagrodzenia. Zamawiający nie był
bowiem uprawniony do zastąpienia wykonawcy w wycenie brakującej pozycji, a konsekwencje popełnionego błędu
powinien ponieść wykonawca (przy czym miał on prawo do zakwestionowania poprawienia omyłki).
Wobec powyższego Izba stwierdziła, że Zamawiający nie naruszył art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp przez jego
nieprawidłowe zastosowanie.
Zarzut 4:
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Wykonawca Zakład Remontowo-Budowlany P.P. w uzupełnionym kosztorysie PZT przyjął stawkę roboczogodziny
(RBG) na poziomie od 20,00 zł do 59,18 zł:
Lp.
Nazwa
1 robocizna
2 robocizna
3 robocizna
4 robocizna
5 robocizna
6 robocizna
7 robocizna
8 robocizna
9 robocizna
10 robocizna
11 robocizna
12 robocizna
13 robocizna
14 robocizna
15 robocizna
16 robocizna
17 robocizna
18 robocizna
RAZEM
j.m.
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
r-g
Ilość
372,7428
50,6646
53,0073
20,9456
2,4440
18,2479
8,8400
12,0900
70,7915
11,5705
32,7516
1,8015
2,7241
4,4000
3,0900
0,2450
0,6720
1,1000
Cena jedn.
31,00
20,00
59,18
40,00
31,50
30,00
37,50
38,00
33,50
59,18
50,00
40,00
33,00
38,00
35,00
35,00
40,00
37,00
Wartość
11 555,11
1 013,29
3 137,03
837,82
76,96
547,44
331,50
459,42
2 371,53
684,75
1 637,58
72,06
89,89
167,20
108,15
8,58
26,88
40,70
23 165,89
W kosztorysie branży elektrycznej, sanitarnej i budowlanej wykonawca przyjął stawkę roboczogodziny w
wysokości 33,00 zł.
Izba zważyła, co następuje:
Zarzut jest niezasadny.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają
się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości
wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi
z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia
ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub
koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że w świetle art. 224 ust. 1 ustawy Pzp dla powstania obowiązku wezwania do
wyjaśnień nie jest wystarczające, że jakikolwiek element oferty budzi wątpliwości co do realności wyceny, przepis ten
wprost stanowi, że dotyczy to tylko elementów istotnych.
Ustawa nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać kwestię istotności elementu składowego ceny. W
ocenie Izby należy przyjąć, że istotne są te elementy, których wartościowy udział w przedmiocie zamówienia jest
znaczny lub od których – ze względu na ich merytoryczne znaczenie – zależy osiągnięcie zasadniczych celów, dla
których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy istotne pod względem wartościowym lub merytorycznym,
mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości.
Podkreślić również należy, że w postępowaniu odwoławczym ciężar dowodu, że zaistniały określone w art. 224
ust. 1 ustawy Pzp przesłanki wezwania do wyjaśnień, obciążał – na zasadach ogólnych – Odwołującego. Odwołujący był
więc zobowiązany wykazać, że elementy składowe ceny, które kwestionuje, mają charakter istotny oraz że obiektywnie
powinny wzbudzić wątpliwości co do ich realności.
W ocenie Izby Odwołujący nie wykazał istnienia uzasadnionych wątpliwości co do realności wyceny istotnych
części składowych ceny ofertowej. O ile należy zgodzić się z Odwołującym, że koszty pracy, a w szczególności stawka
roboczogodziny, stanowią fundamentalny element kalkulacji robót budowlanych, to Odwołujący nie wykazał, że stawka
33,00 zł, która jest wyższa niż minimalna stawka godzinowa wynikająca z przepisów prawa, jest rażąco zaniżona.
Odwołujący ograniczył się w tym zakresie do powołania się na publikację Związku Zawodowego Budowlani dotyczącą
minimalnej stawki kalkulacyjnej dla robót budowlano-montażowych, której można przypisać jedynie walor poglądowy.
Taka publikacja branżowa, bez chociażby uprawdopodobnienia w inny sposób istnienia uzasadnionych wątpliwości co do
realności wyceny, nie jest wystarczająca do stwierdzenia, że Zamawiający naruszył przepis art. 224 ust. 1 ustawy Pzp
przez jego niezastosowanie.
Odnosząc się natomiast do stawek niższych od minimalnej stawki godzinowej w kosztorysie PZT, zaznaczyć
należy, że dotyczy to tylko dwóch pozycji (1 pozycja – 20,00 zł i 1 pozycja – 30,00 zł), natomiast pozostałe stawki są
wyższe (a w niektórych przypadkach istotnie wyższe) od stawki minimalnej. Odwołujący – na którym spoczywał ciężar
dowodu – nie podjął nawet próby wykazania, że ww. przypadki zaniżonej wyceny mają charakter istotny.
Odnosząc się do sformułowanego w odwołaniu zarzutu ewentualnego naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp
przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P., zarzut ten należy uznać za
bezzasadny, nie jest bowiem możliwe odrzucenie oferty z uwagi na rażąco niską cenę bez przeprowadzenia procedury
wyjaśniającej. Skoro w rozpoznawanej sprawie Odwołujący nie wykazał istnienia podstaw do skierowania wezwania do
wyjaśnień, to nie może skutecznie domagać się odrzucenia oferty, której dotyczy zarzut.
Zarzut 5:
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z rozdz. VI pkt 4 lit. b SWZ:
1. O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki udziału w postępowaniu dotyczące:
(…)
4) zdolności technicznej lub zawodowej:
b) Wykonawca wykaże, że dysponuje osobami skierowanymi do realizacji zamówienia publicznego w zakresie zgodnym z
przedmiotem zamówienia:
- Kierownikiem budowy, posiadającym uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w zakresie zgodnym
z przedmiotem zamówienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Wymagane min. 5-letnim doświadczenie jako
kierownik budowy;
- kierownik robót, posiadającym uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w zakresie zgodnym z przedmiotem
zamówienia w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych.
Wymagane min. 3-letnim doświadczenie jako kierownik robót.
Doświadczenie liczone od daty nadania uprawnień.
W celu potwierdzenia spełniania powyższego warunku udziału w postępowaniu wykonawca zobowiązany był do
złożenia wykazu osób, skierowanych do realizacji zamówienia publicznego, odpowiedzialnych za kierowanie robotami
budowlanymi, wraz z informacjami na temat ich uprawnień i doświadczenia niezbędnych do wykonania zamówienia
publicznego, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi
osobami (rozdz. VII pkt 4.2. lit. b SWZ).
Wykonawca Zakład Remontowo-Budowlany P.P. przedstawił na potwierdzenie spełniania ww. warunku wykaz
obejmujący następujące informacje:
Lp.
Nazwisko i
imię
Funkcja w realizacji
zamówienia zgodnie z
rozdziałem VI pkt 1 ppkt 4) lit.
b) SWZ (doświadczenie)
Nazwa i nr uprawnień budowlanych
Podstawa
dysponowania
osobami
Uprawnienia budowlane do kierowania robotami
budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez
ograniczeń nr uprawnień LBS/0077/WBKb/15
Podstawa
dysponowania
własna
Karol
Poniedziałek
Kierownik Budowy
Arkadiusz
Piotr
Antoniewicz
Uprawnienia
Podstawa
Kierownik robót elektrycznych i Budowlane do projektowania i kierowania robotami
budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w dysponowania
elektroenergetycznych
własna
zakresie sieci instalacji i urządzeń elektrycznych i
elektroenergetycznych.
Izba zważyła, co następuje:
Zarzut zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w ,
podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one
niekompletne lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub
uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że: 1) wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferta
wykonawcy podlegają odrzuceniu bez względu na ich złożenie, uzupełnienie lub poprawienie lub 2) zachodzą przesłanki
unieważnienia postępowania.
W ocenie Izby wykaz osób złożony przez wykonawcę Zakład Remontowo-Budowlany P.P. nie potwierdza
spełniania warunku udziału w postępowaniu określonego w rozdz. VI pkt 4 lit. b SW Z, nie zawiera bowiem informacji
istotnych dla oceny spełniania tego warunku, a dotyczących doświadczenia osób wskazanych do pełnienia funkcji
kierownika budowy oraz kierownika robót elektrycznych i elektroenergetycznych. Obowiązek przedstawienia takich
informacji wynika wprost z rozdz. VII pkt 4.2. lit. b SW Z, zgodnie z którym wykaz ma zawierać informacje m.in. na temat
doświadczenia tych osób. Spójny z powyższym wymogiem jest wzór wykazu osób, w którym kolumna trzecia dotyczy
m.in. opisu doświadczenia.
Wykonawca Zakład Remontowo-Budowlany P.P. nie przedstawił żadnych informacji o doświadczeniu osób
wskazanych w wykazie. Niewiadome zatem jest, na jakiej podstawie Zamawiający stwierdził, że wykonawca spełnia
warunki dotyczące odpowiednio: min. 5-letniego doświadczenia jako kierownik budowy i min. 3-letniego doświadczenia
jako kierownik robót.
Za nieprzekonujące Izba uznała stanowisko przedstawione przez Zamawiającego w odpowiedzi na odwołanie,
jakoby warunek dot. zdolności technicznej/zawodowej został zweryfikowany w oparciu o dane złożone przez ZRB w
wykazie osób oraz ogólnie dostępnym, Centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane (e-CRUB).
Wzywanie do uzupełnienia danych, które zamawiający ma możliwość uzyskać samodzielnie, byłoby nadmiernym i
niczym nieuzasadniony formalizmem. Zauważenia wymaga, że zarzut odwołania nie dotyczy uprawnień budowlanych,
ale doświadczenia w pełnieniu określonych funkcji, trudno zatem uznać, że Zamawiający mógł to samodzielnie
zweryfikować w systemie e-CRUB, zawierającym informacje o numerze uprawnień, ich zakresie i specjalności.
Zamawiający nie wskazał, czy i jakie informacje na temat tego doświadczenia mógł ustalić na podstawie powszechnie
dostępnych baz danych. Nie sposób również zgodzić się z twierdzeniem, że wezwanie do uzupełnienia informacji
mających kluczowe znaczenie dla oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu byłoby nadmiernym formalizmem.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że Zamawiający naruszył przepis art. 128 ust. 1 ustawy Pzp. Izba nie
nakazała jednak skierowania do wykonawcy Zakład Remontowo-Budowlany P.P. wezwania do uzupełnienia wykazu osób
na podstawie ww. przepisu, Izba uwzględniła bowiem dalej idące zarzuty, skutkujące nakazaniem Zamawiającemu
odrzucenia oferty tego wykonawcy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. a,
b i d oraz § 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 . Biorąc pod uwagę liczbę i wagę zarzutów uwzględnionych i oddalonych, Izba obciążyła
kosztami postępowania Zamawiającego i Odwołującego w częściach 1/2.
Przewodnicząca:……………………