Sygn. akt: KIO 3069/23
WYROK
z dnia 3 listopada 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Anna Wojciechowska
Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 31 października 2023 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej w dniu 16 października 2023 r. przez wykonawcę EKO-ON sp. z o.o. z siedzibą w Libertowie w
postępowaniu prowadzonym przez zamawiających działających wspólnie: Miasto i Gminę Olsztyn, Gminę Przyrów,
Gminę Dąbrowa Zielona
przy udziale wykonawcy Soleko Polska sp. z o.o. z siedzibą w Krasocinie zgłaszającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie zamawiającego
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu dotyczącego niezgodności z warunkami zamówienia oferty
wykonawcy Soleko Polska sp. z o.o. z siedzibą w Krasocinie co do zaoferowanego sposobu przyłączenia
falownika dla instalacji o mocy 2,8 kWp i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty, odrzucenie oferty wykonawcy Soleko Polska sp. z o.o. z siedzibą w Krasocinie na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert,
2. W pozostałym zakresie odwołanie oddala.
3. Kosztami postępowania obciąża wnoszącego sprzeciw wykonawcę Soleko Polska sp. z o.o. z siedzibą w
Krasocinie w części 1/2 oraz odwołującego wykonawcę EKO-ON sp. z o.o. z siedzibą w Libertowie w części 1/2 i
3.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę EKO-ON sp. z o.o. z siedzibą w Libertowie
tytułem wpisu od odwołania,
3.2. zasądza od wnoszącego sprzeciw wykonawcy Soleko Polska sp. z o.o. z
siedzibą w Krasocinie na rzecz wykonawcy EKO-ON sp. z o.o. z siedzibą w Libertowie kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie:
siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnioną część kosztów postępowania odwoławczego
poniesionych przez odwołującego.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U.
z 2023 r., poz. 1605 z późn. zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: …………………………..
Sygn. akt KIO 3069/23
Uzasadnienie
Zamawiający działających wspólnie - Miasto i Gmina Olsztyn, Gmina Przyrów, Gmina Dąbrowa Zielona - prowadzi
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11
września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2023 r., poz. 1605 z późn. zm. – dalej „ustawa
pzp”), pn. „Dostawa i montaż instalacji fotowoltaicznych w ramach realizacji projektu „Zielona Jura – wzrost
wykorzystania OZE w gminach Olsztyn, Przyrów, Dąbrowa Zielona”, nr postępowania: IZP.271.8.2023. Ogłoszenie o
zamówieniu opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 3 lipca 2023 r., za numerem 2023/S
125-398994.
W dniu 16 października 2023 r. odwołanie wniósł wykonawca EKOON sp. z o.o. z siedzibą w Libertowie – dalej
Odwołujący. Odwołujący wniósł odwołanie wobec czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy Soleko
Polska sp. z o.o. z siedzibą w Krasocinie – dalej Przystępujący oraz zaniechania odrzucenia oferty tego Wykonawcy.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Wykonawcę Soleko
jako niezgodnej z warunkami zamówienia,
a w konsekwencji:
2. art. 16 pkt 1 ustawy pzp oraz art. 17 ust. 2 ustawy pzp dokonując wyboru oferty z naruszeniem zasady
uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, poprzez wybór oferty niezgodnie z przepisami ustawy
pzp.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności polegającej na wyborze oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej w
postępowaniu,
2) powtórzenia czynności badania i oceny ofert,
3) odrzucenia oferty Przystępującego.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, że Zamawiający w dokumencie „Opis Przedmiotu Zamówienia”,
Tabela nr 2. określił wymagane parametry inwerterów (inaczej falowników) w odniesieniu do poszczególnych wariantów
mocy instalacji fotowoltaicznych. W tabeli (Podstawowe minimalne parametry techniczne inwerterów) w
odniesieniu do instalacji o mocy 10 kWp określono m.in. wymóg „Minimalna moc wyjściowa falownika [kW]”, która
zgodnie z wymogiem Zamawiającego powinna wynosić minimum 11 kW. Ponadto w odniesieniu do instalacji o mocy 2,8
kWp określono m.in. „Sposób przyłączenia”, który zgodnie z wymogiem Zamawiającego określono wiążąco jako 1fazowy. Zamawiający wymagał w toku postępowania przedłożenia przez każdego z Wykonawców na etapie składania
ofert m.in. następujących dokumentów:
a) Szczegółowe wyliczenie ceny – załącznik nr 2a do Formularza Ofertowego;
b) Karta katalogowa.
Wykonawca Soleko przedłożył ww. dokumenty i zadeklarował w załączniku nr 2a do Formularza Ofertowego w
odniesieniu do instalacji o mocy 10 kWp (pozycja nr 23 tabeli) następujące urządzenie: falownik marki Corab S.A., model:
ENCOR 10K. Powyższe zdefiniowanie przedmiotu zamówienia i zaoferowanego urządzenia w załączniku nr 2a do
Formularza Ofertowego (pozycja nr 23 tabeli) Wykonawca potwierdził, składając również wraz z ofertą Kartę katalogową.
Zaoferowany falownik (inaczej inwerter) jest niezgodny z warunkami zamówienia. Zamawiający wymagał bowiem w
odniesieniu do instalacji o mocy 10 kWp inwertera, który będzie posiadał moc wyjściową o wartości co najmniej 11 kW.
Tymczasem „Znamionowa moc wyjściowa AC [W]” dla zaoferowanego przez Soleko inwertera marki Corab S.A., model:
ENCOR 10K wynosi 10 000 W, tj. 10 kW. Zaoferowany falownik nie spełnia zatem parametru w postaci minimalnej mocy
wyjściowej.
Ponadto Odwołujący wskazał, że Zamawiający w dokumencie „Opis Przedmiotu Zamówienia”, Tabela nr 2. określił
wymagane parametry inwerterów w zakresie instalacji o mocy 2,8 kWp, zgodnie z tabelą określił „Sposób przyłączenia”,
jako 1-fazowy. Wykonawca Soleko zadeklarował w załączniku nr 2a do Formularza Ofertowego w odniesieniu do
instalacji o mocy 2,8 kWp (pozycja nr 4 tabeli) następujące urządzenie: falownik marki Corab S.A., model: ENCOR 4K.
Powyższe zdefiniowanie przedmiotu zamówienia i zaoferowanego urządzenia w załączniku nr 2a do Formularza
Ofertowego (pozycja nr 4 tabeli) Wykonawca potwierdził, składając również wraz z ofertą kartę katalogową dla falownika
do instalacji o mocy 2,8 kWp. Innymi słowy w dokumentacji postępowania Zamawiający jednoznacznie określił, że w
przypadku instalacji fotowoltaicznej o mocy 2,8 kW wymagane jest urządzenie o sposobie przyłączenia określonym jako
1-fazowe, tzw. falownik jednofazowy. Zaoferowany falownik nie spełnia zatem wymaganego parametru dla instalacji o
mocy 2,8 kWp, bowiem zaoferowany dla tej mocy instalacji falownik jest 3-fazowy, a nie 1-fazowy. Zaoferowany falownik
nie spełnia zatem parametru w postaci sposobu przyłączenia. Co więcej, ze strony internetowej firmy CORAB –
producenta falowników oferowanych przez Wykonawcę Soleko
wynika, że CORAB nie posiada w swojej ofercie falowników jednofazowych. Karta katalogowa złożona przez
Wykonawcę Soleko jest przy tym zgodna z kartą katalogową udostępnioną na stronie internetowej CORAB. Dowody: załącznik nr 2a do Formularza Ofertowego złożonego przez Wykonawcę Soleko - karta katalogowa złożona przez
Wykonawcę Soleko - wydruk ze strony CORAB () - wydruk ze strony CORAB () - karta produktu dostępna na stronie
CORAB ()
Odwołujący wskazał, że Zamawiający w dokumencie „Opis Przedmiotu Zamówienia”, Tabela nr 2 określił wymagane
parametry inwerterów w odniesieniu do poszczególnych wariantów mocy instalacji fotowoltaicznych, w szczególności w
kluczowym dla niniejszego odwołania zakresie, że: w odniesieniu do instalacji o mocy 10 kWp określono m.in. wymóg
„Minimalna moc wyjściowa falownika [kW]”, która zgodnie z wymogiem Zamawiającego powinna wynosić minimum 11
kW; w odniesieniu do instalacji o mocy 2,8 kWp, określono „Sposób przyłączenia” jako 1-fazowy. Tymczasem, w toku
postępowania, co wynika z załącznika nr 2a do Formularza Ofertowego Wykonawcy Soleko oraz złożonych kart
katalogowych, Wykonawca Soleko zaoferował: w odniesieniu do instalacji o mocy 10 kWp (pozycja nr 23 tabeli) Soleko
zaoferował następujące urządzenie: falownik marki Corab S.A., model: ENCOR 10K, o mocy wyjściowej 10 kW (a nie
wymagane minimalne 11 kW); w odniesieniu do instalacji o mocy 2,8 kWp (pozycja nr 4 tabeli) Soleko zaoferował
następujące urządzenie: falownik marki Corab S.A., model: ENCOR 4K, który stanowi falownik 3-fazowy (a nie
wymagany 1-fazowy).
Odwołujący podniósł, że oferta – jako oświadczenie woli wykonawcy – nie jest kształtowana wyłącznie w ramach
formularza ofertowego. Sam charakter dokumentu, jak również rodzaj wymaganych w nim informacji (nazwa producenta
i modelu oferowanego urządzenia) wskazuje, że to właśnie z tego dokumentu ma wynikać, co dany wykonawca oferuje w
ramach instalacji fotowoltaicznej. Zarówno bowiem panele fotowoltaiczne, jak również falowniki są podstawowymi
elementami tej instalacji. Określenie przedmiotu dostawy niewątpliwie jest elementem oferty sensu stricto. Tak określony
przedmiot dostawy w ww. przypadku niewątpliwe został zdefiniowany przez Wykonawcę Soleko zarówno w ramach
załącznika nr 2a do Formularza ofertowego, w którym wskazano na konkretne modele falowników oferowanych dla
instalacji o różnych mocach, jak i w kartach katalogowych, które zostały złożone przez Wykonawcę Soleko, a z których
wynikają konkretne parametry falowników (w tym ich moc wyjściowa i sposób przyłączenia). Powołał się na wyrok KIO
1960/11 z dnia 23 września 2011 r. oraz KIO 1207/13 z dnia 4 czerwca 2013 r. i KIO z dnia 19 stycznia 2015 r. (KIO
1781/15). Niezgodność oferty Wykonawcy Soleko z warunkami zamówienia ma charakter nieusuwalny. W ocenie
Odwołującego na gruncie niniejszej sprawy nie jest możliwe ani samodzielne poprawienie oferty Wykonawcy w trybie art.
223 ust. 2 ustawy pzp, ani też wyjaśnianie treści złożonego dokumentu. Zarówno samodzielne poprawienie oferty, jak
również wyjaśnienie treści złożonego dokumentu w zakresie związanym z oznaczeniem modelu urządzenia,
prowadziłoby do istotnej zmiany oferty i negocjowania jej treści poprzez zmianę przedmiotu dostawy, który został
skonkretyzowany w sposób niebudzący żadnych wątpliwości poprzez przyporządkowanie konkretnych modeli
falowników do instalacji różnych mocy. Bezsprzecznie oferta Wykonawcy Soleko powinna zostać odrzucona z
niniejszego postępowania na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp. W konsekwencji wybór tej oferty jako
najkorzystniejszej pozostaje nieprawidłowy i wymaga unieważnienia. Powołał się na wyrok KIO z dnia 21 marca 2023 r.
(KIO 621/23).
W konsekwencji naruszenia ww. przepisów ustawy pzp uzasadniony jest w ocenie Odwołującego również zarzut
naruszenia art. 16 pkt 1 ustawy pzp oraz art. 17 ust. 2 ustawy pzp. Zamawiający zobowiązany jest do wyboru oferty
najkorzystniejszej zgodnie z przepisami ustawy pzp. Zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy Soleko i wybór oferty
tego Wykonawcy jako niezgodny z przepisami ustawy pzp stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców, poprzez wybór oferty niezgodnie z przepisami ustawy pzp. Podsumowując, zaoferowane
przez Wykonawcę Soleko falowniki nie spełniają wymogów Zamawiającego określonych w OPZ, w odniesieniu do
instalacji o mocy 10 kWp w zakresie minimalnej mocy wyjściowej na poziomie minimum 11 kW, a w odniesieniu do
instalacji o mocy 2,8 kWp w zakresie sposobu przyłączenia określonego wiążąco jako 1-fazowy.
W dniu 25 października 2023 r. Zamawiający złożył oświadczenie o uwzględnieniu wniesionego odwołania w całości.
Zamawiający nie stawił się na posiedzenie i rozprawę wyznaczone na dzień 31 października 2023 r. pomimo
prawidłowego powiadomienia.
W dniu 26 października 2023 r. Przystępujący złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie wniesionego
odwołania w całości. W złożonym piśmie oraz na rozprawie przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swojego
stanowiska. Ponadto, w dniu 27 października 2023 r. w odpowiedzi na wezwanie Izby Przystępujący zgłosił sprzeciw
wobec uwzględnienia przez Zamawiającego zarzutów odwołania.
Izba ustaliła, co następuje:
Izba ustaliła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11 września
2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego
wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem
odwołania.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał przesłanki dla wniesienia odwołania określone w art. 505 ust. 1 i 2 ustawy pzp, tj.
posiadanie interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez
Zamawiającego przepisów ustawy pzp.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, zachowując termin ustawowy oraz wskazując interes w
uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Zamawiającego zgłosił skuteczne przystąpienie wykonawca Soleko Polska sp. z
o.o. z siedzibą w Krasocinie.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołanie wraz z załącznikami,
oświadczenie Zamawiającego o uwzględnieniu odwołania, zgłoszenie przystąpienia wraz z załącznikami, oświadczenie
Przystępującego o sprzeciwie wobec uwzględnienia przez Zamawiającego zarzutów odwołania, pismo procesowe
Przystępującego wraz z załącznikami oraz dowody złożone przez Odwołującego oraz Przystępującego na rozprawie.
Na podstawie tych dokumentów, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dowody złożone przez
odwołującego i uczestnika postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła:
Odwołanie zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SWZ:
- III. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA, „(…) 3. Zamówienie realizowane w partnerstwie trzech jednostek
samorządu terytorialnego. Inwestycja obejmuje dostawę oraz montaż odnawialnych źródeł energii (OZE) i
serwisowania instalacji w zakresie 70 szt. nowych instalacji fotowoltaicznych na terenie gmin: Olsztyn, Przyrów i
Dąbrowa Zielona, na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej do celów socjalno-bytowych (instalacje
fotowoltaiczne) 4.
Zamówienie będzie realizowane na rzecz poszczególnych Zamawiających, wskazanych w Rozdziale I ust. 1 SWZ, na
podstawie umów zawieranych odrębnie przez każdego z Zamawiających. Projektowane postanowienia umowne stanowi
- załączniki nr 12 do SWZ. 5. Przedmiotem zamówienia jest: 1) Zakres przedmiotu zamówienia na rzecz Miasta i Gminy
Olsztyn dostawa urządzeń, wykonanie prac budowlano-montażowych, uruchomienie i przeprowadzenie procedury
włączenia do sieci OSD mikroinstalacji fotowoltaicznych wraz z przeprowadzeniem instruktażu dla użytkowników
obiektów w zakresie obsługi instalacji oraz serwisowanie instalacji w okresie gwarancji i rękojmi. Instalacje o łącznej
mocy minimum 151,2 kWp (0,1512 MWe) zostaną zlokalizowane na nieruchomościach prywatnych, należących do
mieszkańców Miasta i Gminy Olsztyn – łącznie 29 obiekty: (…) 2) Zakres przedmiotu zamówienia na rzecz Gminy
Przyrów dostawa urządzeń, wykonanie prac budowlano-montażowych, uruchomienie i przeprowadzenie procedury
włączenia do sieci OSD mikroinstalacji fotowoltaicznych wraz z przeprowadzeniem instruktażu dla użytkowników
obiektów w zakresie obsługi instalacji oraz serwisowanie instalacji w okresie gwarancji i rękojmi. Instalacje o łącznej
mocy minimum 95,2 kWp (0,0952 MWe) zostaną zlokalizowane na nieruchomościach prywatnych, należących do
mieszkańców Gminy Przyrów – łącznie 19 obiektów: (…) 3) Zakres przedmiotu zamówienia na rzecz Gminy Dąbrowa
Zielona dostawa urządzeń, wykonanie prac budowlano-montażowych, uruchomienie i przeprowadzenie procedury
włączenia do sieci OSD mikroinstalacji fotowoltaicznych wraz z przeprowadzeniem instruktażu dla użytkowników
obiektów w zakresie obsługi instalacji oraz serwisowanie instalacji w okresie gwarancji i rękojmi. Instalacje o łącznej
mocy minimum 90,8 kWp (0,0908 MWe) zostaną zlokalizowane na nieruchomościach prywatnych, należących do
mieszkańców Gminy Dąbrowa Zielona – łącznie 22 obiektów: (…) 6. Szczegółowy opis i zakres przedmiotu zamówienia
określa Opis Przedmiotu Zamówienia, Wzorcowa dokumentacja stanowiąca załącznik nr 1 do SWZ jako zbiór
Dokumentacja, oraz Projektowane postanowienia umowne - załącznik nr 12 do SWZ.”
- 12. INFORMACJA O PRZEDMIOTOWYCH ŚRODKACH DOWODOWYCH „Zamawiający wymaga złożenia do
upływu terminu składania ofert przez Wykonawcę następujących przedmiotowych środków dowodowych: a) kartę
katalogową podpisaną przez producenta i/lub deklarację Producenta, jeśli karta katalogowa nie zawiera wszystkich
wymaganych informacji (celem wykazania spełnienia parametrów minimum przewidzianych dla paneli
fotowoltaicznych (modułów), opisanych w dokumencie „Wzorcowy projekt techniczny instalacji fotowoltaicznej”
załącznik nr 1 do SWZ, w punkcie f) pn. OPIS URZĄDZEŃ ORAZ ZASADY DZIAŁANIA SYSTEMU w Tabeli nr 1.
Podstawowe minimalne parametry techniczne modułów fotowoltaicznych (z wyłączeniem flash testu). b) kartę
katalogową
podpisaną przez producenta i/lub deklarację Producenta, jeśli karta katalogowa nie zawiera wszystkich wymaganych
informacji celem wykazania spełnienia parametrów minimum przewidzianych dla inwertera (falownika), opisane w
dokumencie „Wzorcowe projekt techniczny instalacji fotowoltaicznej” załącznik nr 1 do SWZ, w punkcie f) pn. OPIS
URZĄDZEŃ ORAZ ZASADY DZIAŁANIA SYSTEMU w Tabeli nr 2 Podstawowe minimalne parametry techniczne
inwerterów (z wyłączeniem flash testu). 1) Wykonawca ma obowiązek złożyć dokumenty w tej samej formie co ofertę. 2)
Jeżeli wykonawca nie złożył przedmiotowych środków dowodowych lub złożone przedmiotowe środki dowodowe są
niekompletne, Zamawiający wzywa do ich złożenia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie. 3) Regulacja pkt. 2)
powyżej nie znajduje zastosowania, jeżeli przedmiotowy środek dowodowy służy potwierdzeniu zgodności z cechami lub
kryteriami określonymi w opisie kryteriów oceny ofert lub, pomimo złożenia przedmiotowego środka dowodowego, oferta
podlega odrzuceniu albo zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania. 4) Zamawiający może żądać od
wykonawców wyjaśnień dotyczących treści przedmiotowych środków dowodowych. 5) Przedmiotowe środki dowodowe
sporządzone w języku obcym muszą być złożone wraz z tłumaczeniem na język polski, poświadczonym przez
wykonawcę.”
Zgodnie z OPZ:
- f) OPIS URZĄDZEŃ ORAZ ZASADY DZIAŁANIA SYSTEMU, „1. Inwerter fotowoltaiczny W instalacji należy
zastosować falowniki mające na celu przetworzenie prądu stałego z wyjścia paneli na prąd przemienny sieci
dystrybucyjnej. Zastosowane falowniki muszą charakteryzować się stopniem ochrony minimum IP65,
uwzględniające należytą odporność na warunki atmosferyczne (temperatura pracy -20⁰C do +50⁰C) oraz wysokie
bezpieczeństwo dla użytkowników. Inwertery winny zostać wyposażone w system pomiaru izolacji w części DC,
pozwalający eliminować wszelkie uszkodzenia w okablowaniu modułów jak również w samych modułach dając
wysokie bezpieczeństwo użytkowania oraz zabezpieczenie przed błędną polaryzacją modułów. Ponadto inwerter
powinien posiadać monitoring parametrów sieci, menu w języku polskim, zabezpieczenie przed pracą wyspową
oraz być przystosowany do pracy z polską siecią dystrybucyjną (deklaracja zgodności WE (niezależny certyfikat),
Zgodność z kodeksami sieciowymi (NC RFG)). Zastosowane falowniki posiadać będą 5 letnią gwarancję
produktową. Falowniki zgodne z Normami: EN 61000-6-1; EN 61000-6-2 EN 61000-6-3; EN 61000-3-11; EN 610003-12, EN 62109 lub z normami równoważnymi.”
Tabela nr 2. Podstawowe minimalne parametry techniczne inwerterów:
[Moc instalacji [kWp]: 2,8, Sposób przyłączenia: 1-fazowy; Moc instalacji [kWp]: 10, Minimalna moc wyjściowa falownika
[kW]: 11]
- Tabela nr 2 na stronie 10 OPZ: Tabela 2 Minimalne wymagania dla ochronników przepięć po stronie AC
Zamawiający wskazał na znamionowy i maksymalny prąd wyładowczy.
- f) OPIS URZĄDZEŃ ORAZ ZASADY DZIAŁANIA SYSTEMU, „6. Ogólne wytyczne montażowe Wykonawca robót
jest odpowiedzialny za jakość ich wykonania oraz za zgodność z dokumentacją projektową. Rodzaje (typy)
urządzeń, osprzętu i materiałów pomocniczych zastosowanych do wykonywania instalacji fotowoltaicznych
powinny być zgodne z podanymi w dokumentacji o parametrach nie gorszych niż wymagane. (…) 7. Zakres prac
leżący po stronie Wykonawcy (…) wykonanie dokumentacji zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji do sieci
elektroenergetycznej regionalnego OSD, (…) 8. Zakres prac leżący po stronie Użytkownika: (…) rozdzielnica
elektryczna budynku – obowiązkiem Użytkownika jest modernizacja, rozbudowa a w razie konieczności wymiana
rozdzielnicy w celu przygotowania miejsca pozwalającego na montaż zabezpieczenia nadprądowego dla potrzeb
instalacji PV (dla instalacji jednofazowej 1 moduł a dla trójfazowej 3 moduły), montaż zabezpieczenia
nadprądowego oraz wpięcie instalacji PV zgodnie z projektem, obowiązującymi przepisami i normami leży po
stronie Wykonawcy.”
Zgodnie z WZORCOWYM PROJEKTEM TECHNICZNYM DLA INSTALACJI O MOCY 2.8 KW, „f) OPIS URZĄDZEŃ
ORAZ ZASADY DZIAŁANIA SYSTEMU (…) 1. Inwerter fotowoltaiczny W instalacji należy zastosować falowniki mające na
celu przetworzenie prądu stałego z wyjścia paneli na prąd przemienny sieci dystrybucyjnej. Zastosowane falowniki
muszą charakteryzować się stopniem ochrony minimum IP65, uwzględniające należytą odporność na warunki
atmosferyczne (temperatura pracy -20⁰C do +50⁰C) oraz wysokie bezpieczeństwo dla użytkowników. Inwertery winny
zostać wyposażone w system pomiaru izolacji w części DC, pozwalający eliminować wszelkie uszkodzenia w
okablowaniu modułów jak również w samych modułach dając wysokie bezpieczeństwo użytkowania oraz
zabezpieczenie przed błędną polaryzacją modułów. Ponadto inwerter powinien posiadać monitoring parametrów sieci,
menu w języku polskim, zabezpieczenie przed pracą wyspową oraz być przystosowany do pracy z polską siecią
dystrybucyjną (deklaracja zgodności WE (niezależny certyfikat), Zgodność z kodeksami sieciowymi (NC RFG)).
Zastosowane falowniki posiadać będą 5 letnią gwarancję produktową. Falowniki zgodne z Normami: EN 61000-6-1; EN
61000-6-2 EN 61000-6-3; EN 61000-3-11; EN 61000-3-12, EN 62109 lub z normami równoważnymi. (…) 8. Zakres prac
leżący po stronie Użytkownika (…) rozdzielnica elektryczna budynku – obowiązkiem Użytkownika jest modernizacja,
rozbudowa a w razie
konieczności wymiana rozdzielnicy w celu przygotowania miejsca pozwalającego na montaż zabezpieczenia
nadprądowego dla potrzeb instalacji PV (dla instalacji jednofazowej 1 moduł a dla trójfazowej 3 moduły), montaż
zabezpieczenia nadprądowego oraz wpięcie instalacji PV zgodnie z projektem, obowiązującymi przepisami i normami
leży po stronie Wykonawcy.”
Zgodnie z WZORCOWYM PROJEKTEM TECHNICZNYM DLA INSTALACJI O MOCY 3,6 KWP, „f) OPIS URZĄDZEŃ
ORAZ ZASADY DZIAŁANIA SYSTEMU, (…) 1. Inwerter fotowoltaiczny W instalacji należy zastosować falowniki mające
na celu przetworzenie prądu stałego z wyjścia paneli na prąd przemienny sieci dystrybucyjnej. Zastosowane falowniki
muszą charakteryzować się stopniem ochrony minimum IP65, uwzględniające należytą odporność na warunki
atmosferyczne (temperatura pracy -20⁰C do +50⁰C) oraz wysokie bezpieczeństwo dla użytkowników. Inwertery winny
zostać wyposażone w system pomiaru izolacji w części DC, pozwalający eliminować wszelkie uszkodzenia w
okablowaniu modułów jak również w samych modułach dając wysokie bezpieczeństwo użytkowania oraz
zabezpieczenie przed błędną polaryzacją modułów. Ponadto inwerter powinien posiadać monitoring parametrów sieci,
menu w języku polskim, zabezpieczenie przed pracą wyspową oraz być przystosowany do pracy z polską siecią
dystrybucyjną (deklaracja zgodności WE (niezależny certyfikat), Zgodność z kodeksami sieciowymi (NC RFG)).
Zastosowane falowniki posiadać będą 5 letnią gwarancję produktową. Wymagane są tylko inwertery 3-fazowe. Falowniki
zgodne z Normami: EN 61000-6-1; EN 61000-6-2 EN 61000-6-3; EN 61000-3-11; EN 61000-3-12, EN 62109 lub z
normami równoważnymi.”
Zgodnie z załącznikiem nr 12 do SWZ projektowanych postanowień umownych:
- „§ 3 OBOWIĄZKI WYKONAWCY: 1. Do obowiązków Wykonawcy należy: (…) 10) zastosowanie materiałów
budowlanych oraz urządzeń posiadających (…) Użyte do realizacji przedmiotu umowy materiały będą nowe i nie
będą pochodziły z serii wycofanych lub wycofywanych z produkcji. Zaproponowane urządzenia będą posiadały
parametry zgodne z przedstawioną ofertą Wykonawcy i Opisem przedmiotu Zamówienia. (…) 33) wykonanie
instalacji w sposób umożliwiający jej podłączenie do sieci energetycznej na zasadach określonych przez
właściwego Operatora Systemu Dystrybucji (OSD). Wykonawca przygotuje i przedłoży Zamawiającemu wszelkie
dokumenty niezbędne do przyłączenia instalacji do sieci.”
- „§ 7 WYNAGRODZENIE ZA WYKONANIE PRZEDMIOTU UMOWY, (…) 3. Określona w ust. 1 kwota
wynagrodzenia ryczałtowego stanowi zapłatę za kompletne wykonanie przedmiotu umowy w sposób zapewniający
oczekiwany rezultat zgodnie z Specyfikacją Warunków Zamówienia (SWZ) oraz załączonej do SWZ
dokumentacją. Różnice pomiędzy
przyjętymi przez Wykonawcę w ofercie przetargowej ilościami, cenami i przewidywanymi elementami, a faktycznymi
ilościami, cenami i koniecznymi do wykonania elementami stanowią ryzyko Wykonawcy i obciążają go w całości. 4.
Strony zgodnie oświadczają, że wynagrodzenie obejmuje oraz pokrywa wszelkie koszty związane z realizacją
przedmiotu zamówienia, w szczególności: koszty zakupu, załadunku, transportu, rozładunku sprzętu, dostawy instalacji,
prac instalacyjnych i montażowych, koszty uzgodnień, dodatkowych opinii i ekspertyz, ubezpieczenia Wykonawcy,
wykonania inwentaryzacji, zabezpieczenia terenu realizacji prac, przygotowania instrukcji obsługi, eksploatacji i
konserwacji.”
Zgodnie z wyjaśnieniami treści SWZ z dnia 21 lipca 2023 r. Zamawiający w odpowiedzi na pytanie nr 47: „Prosimy o
potwierdzenie, że w przypadku, kiedy w budynku gospodarczym/mieszkalnym (budynku, w którym wpinamy instalację
pv) jest istniejąca instalacja 1-fazowa to Wykonawca montuje falownik 1-fazowy?” Zamawiający odpowiedział:
„Zamawiający nie potwierdza. Wymogi dotyczące falowników zgodnie z dokumentacją przetargową.”
Zgodnie z załącznikiem nr 2a do formularza ofertowego Przystępujący dla:
- poz. 4 zestawu o łącznej mocy minimum 2,8 kW zaoferował falownik ENCOR 4K producenta CORAB,
- poz. 23 zestawu o łącznej mocy minimum 10 kW zaoferował falownik ENCOR 10K producenta CORAB,
- poz. 24 zestawu o łącznej mocy minimum 10 kW zaoferował falownik ENCOR 10K producenta CORAB,
Zgodnie z załączoną do oferty kartą katalogową ww. falowniki są trójfazowe, a znamionowa moc wyjściowa AC (W) dla
falownika ENCOR 10K to 10 000, zaś max. moc pozorna na wyjściu AC (VA) to 11 000.
W dniu 10 października 2023 r. Przystępujący złożył Zamawiającemu wyjaśnienia w odpowiedzi na pismo Odwołującego
z dnia 6 października 2023 r. oraz przekazał oświadczenie producenta CORAB: „Corab S.A. jako oficjalny producent
falowników Encor oświadcza, że moc inwertera określana w [kVA] jako maksymalna moc pozorna, przekłada się na moc
czynną wyrażoną w {W] w zależności od wartości skutecznej i prądu. Parametry te zależne są od kąta przesunięcia
fazowego. Najczęściej przyjmuje się, że COS Fi mieści się w zakresie od -0,8 do +0,8. Przy wartości 1, moc czynna jest
tożsama z mocą pozorną.”
Zgodnie z dowodem załączonym przez Przystępującego do pisma procesowego – oświadczenie producenta CORAB:
„CORAB S.A. jako producent falowników ENCOR, oświadcza, iż MOC inwertera określona w [kVAl jako maksymalna
moc pozorna, przekłada się na moc czynna wyrażoną w [W] w warunkach wykonywania zamówienia pn. „Dostawa i
montaż instalacji fotowoltaicznych w ramach realizacji projektu „Zielona Jura — wzrost wykorzystania OZE w gminach
Olsztyn, Przyrów, Dąbrowa Zielona”. Biorąc pod uwagę powyższe, potwierdzam, że w przypadku zastosowania
falowników ENCOR w instalacjach fotowoltaicznych wykonywanych w ramach przetargu nieograniczonego pn. „Dostawa
i montaż instalacji fotowoltaicznych w ramach realizacji projektu „Zielona Jura — wzrost wykorzystania OZE w gminach
Olsztyn, Przyrów, Dąbrowa Zielona”, z ustawieniem parametrów falownika ENCOR odpowiednich dla powyższego
zadania: wartość skuteczna i prądu, kąt przesunięcia fazowego, COS FI o wartości 1 - moc wyjściowa falownika [kW],
będzie równa parametrowi maksymalna moc pozorna określona w [kVA] — oznacza to, że w przypadku falownika
ENCOR 10K maksymalną moc wyjściowa falownika [kW] wynosi 11 [kW].”
Zgodnie z Certyfikatem zgodności dla falowników oferowanych przez Przystępującego złożonym przez Przystępującego
jako dowód: załącznik do certyfikatu, str. 4, pkt 4.7.2.3.2. zakres nastawy mikrogeneratora: cos fi nastawa i wzbudzenie:
1 – 0,9, ustawienia domyślne stosowane dla Polski: 1., pkt 4.7.2.3. Tryby sterowania Q sept., Q(U), cos fi sept., cos fi (P),
Możliwość ustawienia wszystkich parametrów.
Dowody Odwołujący:
1. OPINIA TECHNICZNA Dotycząca możliwości regulacji mocy biernej falowników (autor: mgr inż. M. K.,
uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i
urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych
„1. Wstęp teoretyczny
Moc czynna (P, W) - w układach prądu przemiennego (również prądu zmiennego) część mocy, którą odbiornik pobiera
ze źródła i zamienia na pracę lub ciepło. W układach prądu stałego cała moc jest mocą czynną. Jednostką mocy czynnej
jest wat. [1]
P - U ■ I ■ cosąt [W]
gdzie:
U — wartość skuteczna napięcia, I — wartość skuteczna prądu, p — kąt przesunięcia fazowego między napięciem i
prądem.
Moc bierna (Q, var) — wielkość opisująca pulsowanie energii elektrycznej między elementami obwodu prądu
przemiennego. Ta oscylująca energia nie jest zamieniana na użyteczną pracę lub ciepło, niemniej jest ona konieczna do
funkcjonowania maszyn elektrycznych (np. transformatorów, silników). Energia jest pobierana ze źródła w części okresu
przebiegu przemiennego, magazynowana przez odbiornik (w postaci energii pola elektrycznego lub magnetycznego) i
oddawana do źródła w innej części okresu, co jest związane z zanikiem pola w odbiorniku. [2] Jednostką mocy biernej
jest var. (…)
Moc pozorna (S, VA) — wielkość fizyczna określana dla obwodów prądu przemiennego. Wyraża się ją jako iloczyn
wartości skutecznych napięcia i natężenia prądu. [3] Jednostką mocy pozornej jest woltoamper. (…)
Współczynnik mocy (cos fi) - stosunek mocy czynnej do mocy pozornej, czyli stosunek mocy użytecznej do iloczynu
napięcia i prądu. (…) moc pozorna jest sumą geometryczną mocy czynnej P i mocy biernej Q. (…)
3. Omówienie zagadnienia
Wszystkie dostępne na rynku falowniki posiadają możliwość regulacji współczynnika mocy. przeważnie wartość ta
zawiera się w przedziale 0,8 wyprzedzający (pojemnościowy) — 0,8 opóźniony (indukcyjny). Zazwyczaj instalatorzy
ustawiają na falownikach wartość współczynnika mocy cos fi = 1, co w praktyce oznacza, że moc czynna oddawana
przez falownik do sieci jest równa mocy pozornej.
W Polsce ze względu na zły stan elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych i przesyłowych w słoneczne dni często
występują problemy z odpowiednim poziomem napięcia, ze względu na brak odbiorów mocy generowanej w
elektrowniach słonecznych. Efektem jest wyłączanie się falowników fotowoltaicznych zgodnie z obowiązującym
kodeksem sieciowy NC RfG.
Rozwiązaniem dopuszczalnym pozwalającym utrzymanie pracującej instalacji w sieci jest generowanie odpowiedniej dla
danej sytuacji mocy biernej, dzięki czemu miejscowo zostanie skompensowany układ i falownik może nadal pracować.
Jedna z największych spółek dystrybucyjnych dla kilku rejonów w tym roku wydała zalecenie, aby nowe oraz istniejące
instalacje były ustawiane na poziomie cos fi = 0,9 (indukcyjny). Podyktowane to było zbyt wysokim napięciem w sieci
dystrybucyjnej i w taki sposób dystrybutor próbował utrzymać odpowiednie parametry jakościowe energii eklektycznej.
Zgodnie z przedstawioną powyżej kartą katalogową falownik CORAB ENCOR CEIOK posiada różne wartości mocy
czynnej i pozornej wynoszące odpowiednio:
P = 10 000 W,
S = 11 000 VA.
W praktyce oznacza to, że tylko w przypadku pracy inwertera przy współczynniku mocy cos fi = 1 możliwe jest
uzyskanie na wyjściu AC falownika 11 kW. W każdym innym przypadku moc czynna będzie ograniczana na potrzeby
wytworzenia odpowiedniej mocy biernej. (…)
Odwołując się do „Zbiór wymagań dla modułów wytwarzania energii typu A, w tym mikroinstalacji” opublikowanym przez
TAURON DYSTRYBUCJA, operator systemu dystrybucyjnego określa, że instalacja fotowoltaiczna musi być zdolna do
regulacji mocy biernej w funkcji napięcia (tryb Q(U)) jako tryb podstawowy. Zgodnie z charakterystyką sterowania mocą
bierną w funkcji napięcia (tryb Q(U)) wymaganą przez OSD zakres regulacji odbywa się w zakresie od cos fi = 0,9ind do
cos fi = 0 , 9poj• Rozważając wymagany tryb podstawowy (tryb Q(U)) oraz skrajne wartości, dla układu 3 fazowego:
a) W przypadku falownika CORAB ENCOR CEIOK (…) Otrzymujemy moc czynną na wyjściu falownika
wynoszącą 9,97 kW
b) W przypadku falownika FoxESS T12-G3 (…) Otrzymujemy moc czynną na wyjściu falownika wynoszącą
11,91 Kw
4. Podsumowanie
Moce czynna i pozorna często uznawane są za równe i tożsame, lecz jest to prawdą jedynie w sytuacji, gdy
współczynnik mocy COS fi = 1. W każdej inne sytuacji postawienie znaku równości między P i S będzie błędem.
Zważając na aktualny stan sieci dystrybucyjnych oraz uwzględniając możliwe do realizacji modernizacje tych sieci należy
zakładać, że operatorzy spółek dystrybucyjnych co raz częściej będą korzystać z rozwiązań pozwalających
kompensować energię bierną jeszcze w miejscu wytworzenia.
Istotne jest, aby moc czynna P [kW] falownika odpowiadała realnym potrzebom obiektu bez konieczności ograniczania
produkcji przyłączonej instalacji fotowoltaicznej.
Uważa się, że montaż falownika o mocy czynnej znamionowej wynoszącej minimum 11 kW wraz z zostawionym
marginesem mocy pozornej na regulację mocy biernej w zakresie 0,9 wyprzedzający (pojemnościowy) — 0,9 opóźniony
(indukcyjny) w 100% spełnia wymagania Inwestora przedstawione w opisie przedmiotu zamówienia.
Falownik CORAB ENCOR CEIOK spełnia te wymagania tylko i wyłącznie w przypadku zachowania stałego
współczynnika mocy cos fi = 1. Natomiast falownik FoxESS T12-G3 spełnia te wymagania w pełnym zakresie sterowania
mocą bierną w funkcji napięcia (tryb Q(U)) wymaganego przez OSD jako tryb podstawowy tj. w zakresie od cos fi =
0,9ind do cos fi = 09.”
„OPINIA TECHNICZNA Dotycząca możliwości przyłączenia falownika 3 fazowego w instalacji 1 fazowej
Przy doborze falownika jednym z podstawowych parametrów na jaki projektant powinien zwrócić uwagę jest układ i
napięcie sieci obiektu, do którego inwerter będzie przyłączany.
W przypadku instalacji trójfazowych z reguły korzystniejsze jest przyłączenie falownika również trójfazowego, ze względu
na symetryczne odciążanie faz przez urządzenie. W szczególnych przypadkach inwerter jednofazowy może jednak być
korzystniejszy np. gdy w obiekcie obciążenie na wszystkich fazach nie jest równomierne i falownik podłączony jest do
fazy z największym poborem energii elektrycznej. Aby móc jednoznacznie stwierdzić który falownik będzie
korzystniejszy, niezbędna jest dokładniejsza analiza charakterystyki danego obiektu i jego instalacji elektrycznej.
Natomiast w przypadku instalacji elektrycznych jednofazowych możliwe jest przyłączenie tylko i wyłącznie falownika
jednofazowego, ponieważ falownik trójfazowy nie jest w stanie uruchomić się dla tego typu instalacji elektrycznych.
Kluczową kwestią jest zatem sprawdzenie czy obiekt, na którym ma zostać zamontowana instalacja fotowoltaiczna
posiada instalację elektryczną jednofazową czy trójfazową. W przypadku instalacji jednofazowej nie ma możliwości
zastosowania falownika trójfazowego do instalacji fotowoltaicznej.
Dodatkowo trzeba również zwrócić uwagę na minimalne parametry wejściowe falownika po stronie prądu stałego — czyli
po stronie modułów fotowoltaicznych. Falowniki trójfazowe zazwyczaj wymagają dużo wyższych wartości napięcia
obwodów prądu stałego niż falowniki jednofazowe. Ma to szczególne znaczenie w przypadku małych instalacji, gdzie
mała liczba modułów fotowoltaicznych może nie pozwalać na osiągnięcie minimalnego napięcia obwodu wymaganego
do uruchomienia falownika lub jego optymalnej pracy w zakresie napięć obsługiwanych przez układ MPPT.
W pierwszej kolejności należałoby zapoznać się z możliwościami montażowymi w danym obiekcie — konieczne jest
ustalenie czy moduły montowane będą na jednej połaci dachu czy na kilku oraz czy moduły mogą być zacienione w
ciągu dnia. Dopiero po określeniu ile
modułów zmieści się na danej połaci dachu możliwe jest sprawdzenie, czy powstałe w ten sposób obwody paneli
fotowoltaicznych będą miały odpowiednie parametry prądowo napięciowe dla danego typu falownika.
Zamawiający nie określił w dokumentacji przetargowej jaki typ instalacji elektrycznej znajduje się obiekcie. Wskazał
natomiast w sposób jednoznaczny sposób przyłączenia dla instalacji o mocy 2,8 kWp jako „1-fazowy” a dla pozostałych
mocy instalacji „3-fazowy”. Można prowadzić rozważania czy jest to wymaganie minimalne czy też nie, jednak należy
zaznaczyć, że falownik trójfazowy będzie bezużyteczny w przypadku jednofazowej instalacji elektrycznej obiektu.
Podsumowując, dobór falownika do instalacji fotowoltaicznej powinien każdorazowo być poprzedzony audytem w
miejscu inwestycji w celu określenia możliwości montażowych i weryfikacji rodzaju instalacji elektrycznej w obiekcie.
Bezpiecznym i pewnym rozwiązaniem jest zastosowanie falownika jednofazowego, który będzie można wykorzystać
zarówno w układzie 1 i 3- fazowym oraz będzie w stanie pracować z krótkimi łańcuchami paneli fotowoltaicznych.”
2. DECYZJA PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI DRE.WOSE.4111.2.2.15.2018.DSł z dnia 23 lipca
2018 r.: „(…) II. ustalam treść powołanej wyżej decyzji, w szczególności „Warunki wykonywania działalności”
poprzez nadanie jej brzmienia: „udzielam Przedsiębiorcy: TAURON Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w
Krakowie ul. Podgórska 25A, 31-035 Kraków posiadającemu: 1) numer w rejestrze przedsiębiorców (KRS):
0000073321 2) numer identyfikacji podatkowej (NIP): 6110202860 zwanemu dalej: „Koncesjonariuszem”
KONCESJI Nr DEE/19/2698/U/1/98/JK na dystrybucję energii elektrycznej, na okres od dnia 16 listopada 1998 roku
do dnia 31 grudnia 2025 roku na następujących warunkach: (…) 1. PRZEDMIOT I ZAKRES DZIAŁALNOŚCI
Przedmiot działalności objętej niniejszą koncesją stanowi działalność gospodarcza polegająca na dystrybucji
energii elektrycznej na potrzeby odbiorców zlokalizowanych na terenie następujących gmin: (…) województwo
śląskie: (…) Dąbrowa Zielona, (…) Olsztyn, (…) Przyrów.”
3. ZBIÓR WYMAGAŃ DLA MODUŁÓW WYTWARZANIA ENERGII TYPU A, W TYM MIKROINSTALACJI (wersja z
31.12.2019 r.) „Niniejszy dokument stanowi zbiorcze zestawienie wymagań dla modułów wytwarzania energii typu
A (tj. o mocy od 0,8 kW do 200 kW), w tym mikroinstalacji, określonych w: Kodeksie sieci dotyczącym wymogów w
zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci, wprowadzonym Rozporządzeniem Komisji (UE) 2016/631
z dnia 14.04.2016 roku (Kodeks Sieci RfG), wymogach ogólnego stosowania
opracowanych na podstawie Kodeksu Sieci RfG, Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej Operatora Systemu
Dystrybucyjnego (OSD). (…) 8. Wymagania w zakresie regulacji mocy biernej Mikroinstalacja przyłączona przez falownik
musi być zdolna do pracy w normalnych warunkach eksploatacji w paśmie tolerancji napięcia od 0,85 Un do 1,1 Un z
następującą mocą bierną:
a) zgodnie z krzywą charakterystyki zadanej przez OSD w obrębie współczynników przesunięcia fazowego
podstawowych harmonicznych napięcia i prądu od cos φ=0,9ind do cos φ =0,9poj, gdzie moc czynna wyjściowa
mikroinstalacji jest równa 20% znamionowej mocy czynnej lub większa,
b) bez zmian mocy biernej więcej niż o 10% znamionowej mocy czynnej mikroinstalacji przy mocy czynnej
niższej niż 20% znamionowej mocy czynnej. (…) 8.2. Wymagane tryby regulacji mocy biernej: Mikroinstalacja ma
być zdolna do działania w następujących trybach sterowania:
a) sterowanie mocą bierną w funkcji napięcia na zaciskach generatora (tryb Q(U)) jako tryb podstawowy,
b) sterowanie współczynnikiem mocy w funkcji generacji mocy czynnej (tryb cos φ (P)), jako tryb alternatywny,
c) cos φ stałe, nastawiane w granicach od cos φ = 0,9ind do cos φ =0,9poj, jako tryb
dodatkowy.
Konfiguracja trybów sterowania oraz ich aktywacja i dezaktywacja ma być możliwa do ustawienia w miejscu
zainstalowania falownika. Wymagane jest zapewnienie ochrony przed nieuprawnioną ingerencją w ustawienia trybów
pracy - zmiana trybów pracy nie może być dokonana samodzielnie przez właściciela mikroinstalacji. (…)
8.4. Wymagania w zakresie trybu sterowania współczynnikiem przesunięcia fazowego podstawowych
harmonicznych napięcia i prądu w funkcji mocy czynnej generowanej - cos φ (P): W trybie cos φ (P) sterowanie
odbywa się, według krzywej przedstawionej na rys. 5. Nastawione nowe wartości, wynikające ze zmiany mocy
czynnej generowanej, muszą być nastawione w ciągu 10 s. Zaleca się, aby szybkość zmiany mocy biernej
następowała w takim samym czasie jak szybkość zmiany mocy czynnej i była zsynchronizowana z szybkością
zmiany mocy czynnej. (…)
9. Wymagania w zakresie wyposażenia mikroinstalacji w regulację mocy czynnej 9.1. Mikroinstalacje o mocy
zainstalowanej większej niż 10 kW powinny być wyposażone w port
wejściowy, który umożliwia przyjęcie od OSD polecenia ograniczenia generacji mocy czynnej do sieci
elektroenergetycznej oraz polecenia zaprzestania generacji mocy czynnej do sieci elektroenergetycznej. 9.2. W celu
uniknięcia całkowitego wyłączenia mikroinstalacji spowodowanego zadziałaniem zabezpieczenia nadnapięciowego
mikroinstalacji, zaleca się, aby mikroinstalacja posiadała funkcję zmniejszania mocy czynnej generowanej w funkcji
wzrostu napięcia. Istotne jest, aby funkcja ta działała dopiero po wyczerpaniu możliwości regulacji napięcia poborem
mocy biernej w trybie Q(U) tj. powyżej 1,08 Un. Funkcja ta nie może powodować skokowych zmian mocy generowanej.”
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie czy treść oferty Przystępującego –
wskazywanych przez Odwołującego pozycji załącznika nr 2a do formularza ofertowego - pozostaje w niezgodności z
warunkami zamówienia, co powinno skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp. Analiza
dokumentacji postępowania oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Izbę do przekonania,
że zarzuty odwołania częściowo potwierdziły się.
Na wstępnie podnieść należy, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp: „1. Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: (…)
5) jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia.” Natomiast w myśl art. 7 pkt 29 ustawy pzp: „Ilekroć w niniejszej
ustawie jest mowa o: 29) warunkach zamówienia – należy przez to rozumieć warunki, które dotyczą zamówienia lub
postępowania o udzielenie zamówienia, wynikające w szczególności z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań
związanych z realizacją zamówienia, kryteriów oceny ofert, wymagań proceduralnych lub projektowanych postanowień
umowy w sprawie zamówienia publicznego.”
Podkreślić należy, że zamawiający aby odrzucić ofertę na podstawie przywołanego przepisu jest zobowiązany
przeprowadzić analizę porównawczą treści oferty oraz warunków zamówienia (w szczególności, co do zakresu, ilości,
jakości, warunków realizacji i innych elementów istotnych dla wykonania zamówienia), które stanowią merytoryczne
postanowienia oświadczeń woli odpowiednio: zamawiającego, który w szczególności przez opis przedmiotu zamówienia
precyzuje i uszczegóławia, jakiego świadczenia oczekuje po zawarciu umowy w sprawie zamówienia publicznego, oraz
wykonawcy, który zobowiązuje się do wykonania tego świadczenia w razie wyboru złożonej przez niego oferty
(zdefiniowanej w art. 66 kodeksu cywilnego) jako najkorzystniejszej. Dokonanie takiego porównania przesądza o tym, czy
treść złożonej w postępowaniu oferty odpowiada warunkom zamówienia. Niezgodność treści oferty z warunkami
zamówienia zachodzi więc,
gdy zawartość merytoryczna złożonej w danym postępowaniu oferty nie odpowiada ukształtowanym przez
zamawiającego i zawartym w SWZ wymaganiom. Istotnym jest, że niezgodność oferty z warunkami zamówienia musi
po pierwsze być oczywista i niewątpliwa, czyli zamawiający musi mieć pewność co do niezgodności oferty z jego
oczekiwaniami, przy czym postanowienia SWZ powinny być jasne i klarowne (tak też: wyrok z dnia 22 września 2020
roku, sygn. akt: KIO 1864/20; wyrok z dnia 20 stycznia 2020 roku, sygn. akt: KIO 69/20). Po drugie, odrzucenie oferty nie
może nastąpić z błahych, czysto formalnych powodów nie wpływających na treść złożonej oferty, jak również, gdy
zamawiający ma możliwość poprawienia błędów jakie zawiera oferta.
Zarzut niezgodności z warunkami zamówienia zaoferowanego falownika dla zestawu o łącznej mocy 2,8 kW.
Zarzut zasługiwał na uwzględnienie.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący upatrywał niezgodności oferty Przystępującego z warunkami zamówienia w
zakresie poz. 4 załącznika nr 2a do formularza ofertowego, a mianowicie zaoferowania falownika 3-fazowego pomimo
wymagania Zamawiającego falownika 1-fazowego dla zestawu o łącznej mocy 2,8 kW.
W pierwszej kolejności Izba zauważa, że zgodnie z SWZ wykonawcy byli zobowiązani złożyć wraz z ofertą załącznik nr
2a do formularza ofertowego, w którym należało podać producenta i model zaoferowanych podstawowych urządzeń.
Ponadto, na potwierdzenie że wskazane urządzenia spełniają wymagania Zamawiającego, Zamawiający żądał
przedłożenia przedmiotowych środków dowodowych, m.in. ”b) kartę katalogową podpisaną przez producenta i/lub
deklarację Producenta, jeśli karta katalogowa nie zawiera wszystkich wymaganych informacji celem wykazania
spełnienia parametrów minimum przewidzianych dla inwertera (falownika), opisane w dokumencie „Wzorcowe projekt
techniczny instalacji fotowoltaicznej” załącznik nr 1 do SWZ, w punkcie f) pn. OPIS URZĄDZEŃ ORAZ ZASADY
DZIAŁANIA SYSTEMU w Tabeli nr 2 Podstawowe minimalne parametry techniczne inwerterów (z wyłączeniem flash
testu). Niewątpliwie zatem Zamawiający żądał przedstawienia wraz z ofertą informacji, w tym dotyczących falowników,
które pozwolą mu na weryfikację czy oferowane podstawowe urządzenia spełniają warunki zamówienia w zakresie opisu
przedmiotu zamówienia. Powyższe oznacza, iż wskazane w załączniku nr 2a do formularza ofertowego urządzenia
wraz z kartami katalogowymi stanowiły treść oferty, którą wykonawcy są związani. Jak Izba ustaliła, zgodnie z OPZ
Zamawiający wymagał dla instalacji o mocy 2,8 kW falownika 1-fazowego (Tabela nr 2. Podstawowe minimalne
parametry techniczne inwerterów: sposób przyłączenia: 1-fazowy). Przystępujący zaoferował
w tym zakresie falownik ENCOR 4k producenta CORAB, który zgodnie z załączoną do oferty kartą katalogową jest
falownikiem o sposobie przyłączenia 3-fazowym, co było okolicznością bezsporną. W ocenie Izby nie ulega wątpliwości,
że zaoferowany falownik nie spełnia wymagań Zamawiającego co do sposobu przyłączenia. Izba nie podziela stanowiska
Przystępującego, iż parametr dotyczący sposobu przyłączenia należy traktować jako parametr minimalny co
uprawniałoby do zaoferowania falownika 3-fazowego. Zauważenia wymaga, że w zakresie tego parametru Zamawiający
nie wskazał: „minimalny sposób przyłączenia”, a jednoznacznie określił ten sposób. Nie zastosowano również
alternatywy: jedno lub trójfazowy. Sposób przyłączenia trójfazowy jest innym parametrem niż jednofazowy. Jak wynika ze
złożonej przez Odwołującego opinii technicznej, którą jako opinię prywatną Izba traktuje jak stanowisko procesowe
Odwołującego: „w przypadku instalacji elektrycznych jednofazowych możliwe jest przyłączenie tylko i wyłącznie falownika
jednofazowego, ponieważ falownik trójfazowy nie jest w stanie uruchomić się dla tego typu instalacji elektrycznych.” I
dalej: „Kluczową kwestią jest zatem sprawdzenie czy obiekt, na którym ma zostać zamontowana instalacja
fotowoltaiczna posiada instalację elektryczną jednofazową czy trójfazową. W przypadku instalacji jednofazowej nie ma
możliwości zastosowania falownika trójfazowego do instalacji fotowoltaicznej.” Opinia ta właściwie została podzielona
przez Przystępującego na rozprawie, gdyż podnosił, że z jego wiedzy wynika, że żaden z obiektów objętych
przedmiotem zamówienia nie ma instalacji jednofazowej. Niemniej jednak Przystępujący wskazywał, że gdyby jednak na
etapie realizacji zamówienia okazało się, że któryś z obiektów posiada instalację jednofazową to w gestii Wykonawcy
będzie wymiana instalacji na trójfazową. Odnosząc się do powyższego Izba zauważa, że Zamawiający nie określił w
SWZ jaki typ instalacji elektrycznej znajduje się na obiektach, a przy tym wymagał falownika 1-fazowego dla 1 zestawu o
mocy 2,8 kWp. Przedmiot zamówienia nie obejmuje wymiany istniejącej instalacji w obiektach. Za chybiony Izba również
uznała argument Przystępującego, że na etapie realizacji zamówienia właściwie może dostosować oferowane
urządzenia do wymagań Zamawiającego. Nie ulega wątpliwości, że urządzenia wskazane w załączniku nr 2a do SWZ
stanowią treść oferty Wykonawcy i jego zobowiązanie do ich dostarczenia. Wynika to również z postanowień umowy par.
3 pkt 10: „10) (…) Zaproponowane urządzenia będą posiadały parametry zgodne z przedstawioną ofertą Wykonawcy i
Opisem przedmiotu Zamówienia.” Przywołany przez Przystępującego par. 7 ust. 3 umowy w zakresie: „Różnice
pomiędzy przyjętymi przez Wykonawcę w ofercie przetargowej ilościami, cenami i przewidywanymi elementami, a
faktycznymi ilościami, cenami i koniecznymi do wykonania elementami stanowią ryzyko Wykonawcy i obciążają go w
całości.” odnosić w ocenie Izby należy do elementów
niewyspecyfikowanych w załączniku nr 2a do formularza ofertowego, a wchodzących w skład zestawu instalacji PV i
niezbędnych do wykonania przedmiotu zamówienia. Izba za irrelewantną dla oceny zgodności z warunkami zamówienia
oferty Przystępującego uznała okoliczność podnoszoną przez Przystępującego, a dotyczącą niewielkiej wartości
podważanego elementu instalacji fotowoltaicznej. Skoro Zamawiający żądał wyspecyfikowania poszczególnych
podstawowych urządzeń w tym falownika oraz kart katalogowych potwierdzających spełnienie parametrów wynikających
z OPZ to jakakolwiek niezgodność oferty Przystępującego z warunkami zamówienia w tym zakresie oznacza
zaoferowanie urządzeń niespełniających oczekiwań Zamawiającego.
Konkludując, Zamawiający jednoznacznie opisał wymagania co do sposobu przyłączenia falownika dla instalacji o mocy
2,8 kWp: 1-fazowy, a Przystępujący zaoferował falownik 3-fazowy, co oznacza, iż oferta Przystępującego jest niezgodna
z warunkami zamówienia i determinuje jej odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp co też Izba nakazała
w sentencji orzeczenia.
Zarzut dotyczący niezgodności z warunkami zamówienia w zakresie poz. 23 załącznika nr 2a do formularza ofertowego
(dla zestawu o łącznej mocy 10 kW) co do parametru: „Minimalna moc wyjściowa falownika [kW]”.
Zarzut nie potwierdził się.
W odniesieniu do powyższego zarzutu Odwołujący wywodził, że zaoferowany przez Przystępującego dla instalacji o
mocy 10 kWp falownik nie spełnia wymagania minimalnej mocy wyjściowej falownika min. 11 kW, gdyż jak wskazywał i
co wynika z karty katalogowej złożonej przez Przystępującego: „Znamionowa moc wyjściowa AC [W]” dla
zaoferowanego przez Soleko inwertera marki Corab S.A., model: ENCOR 10K wynosi 10 000 W, tj. 10 kW.”
W ocenie Izby argumentacja Odwołującego nie zasługiwała na uwzględnienie. Słusznie Przystępujący zwrócił uwagę, iż
Zamawiający w dokumencie: „Wzorcowe projekt techniczny instalacji fotowoltaicznej” załącznik nr 1 do SWZ, w punkcie
f) pn. OPIS URZĄDZEŃ ORAZ ZASADY DZIAŁANIA SYSTEMU w Tabeli nr 2 Podstawowe minimalne parametry
techniczne inwerterów nie określił jakiej mocy dotyczy wskazany parametr, a jedynie podał: „Minimalna moc wyjściowa
falownika [kW].” Jak wynika z opinii przedłożonej przez Odwołującego wyróżniane są różne rodzaje mocy: moc czynna,
bierna, pozorna. Oznacza to, że Zamawiający nie dookreślił wskazanego w OPZ parametru w taki sposób jak podnosił
Odwołujący. Istotnym zatem było ustalenie, czy zaoferowany przez Przystępującego falownik ENCOR 10K producenta
CORAB osiąga na wyjściu moc 11 kW. Wskazany falownik zgodnie
z kartą katalogową osiąga max. moc pozorną na wyjściu AC (VA): 11 000. W ocenie Izby słusznie ponosił Przystępujący,
że w przypadku ustawienia falownika na współczynnik cos fi 1 moc falownika na wyjściu będzie spełniała parametr
określony przez Zamawiającego, a więc 11 kW. Potwierdza to opinia przedłożona przez Odwołującego: „Wszystkie
dostępne na rynku falowniki posiadają możliwość regulacji współczynnika mocy. przeważnie wartość ta zawiera się w
przedziale 0,8 wyprzedzający (pojemnościowy) — 0,8 opóźniony (indukcyjny). Zazwyczaj instalatorzy ustawiają na
falownikach wartość współczynnika mocy cos fi = 1, co w praktyce oznacza, że moc czynna oddawana przez falownik
do sieci jest równa mocy pozornej. (…) W praktyce oznacza to, że tylko w przypadku pracy inwertera przy
współczynniku mocy cos fi = 1 możliwe jest uzyskanie na wyjściu AC falownika 11 kW.” i okoliczność tą przyznał
Odwołujący na rozprawie. Niewątpliwie montaż i ustawienie instalacji PV jest zgodnie z OPZ obowiązkiem wykonawcy, a
więc to wykonawca będzie miał wpływ na ustawienie współczynnika cos fi 1. Zgodnie ze złożonym przez
Przystępującego na rozprawie Certyfikatem zaoferowanych urządzeń ustawienia domyślne stosowane dla Polski to cos
fi 1. Powyższe okoliczności wraz z oświadczeniem producenta CORAB złożonym przez Przystępującego potwierdzają,
że parametr wymagany przez Zamawiającego został spełniony.
Za chybioną Izba uznała argumentację Odwołującego, że Przystępujący nie będzie mógł ustawić współczynnika cos fi na
wartość 1 biorąc pod uwagę wymagania wynikające z przedłożonego przez Odwołującego dowodu: „Zbiór wymagań dla
modułów wytwarzania energii typu A, w tym mikroinstalacji” opublikowanym przez TAURON DYSTRYBUCJA. Izba
zauważa, że Zamawiający nie wskazał ww. dokumentu w SWZ jak również nie podał wartości współczynnika cos fi.
Zamawiający wymagał co prawda, aby wykonanie instalacji umożliwiało jej podłączenie do sieci energetycznej na
zasadach określonych przez właściwego Operatora Systemu Dystrybucji (OSD) (par. 3 pkt 33 projektu umowy), niemniej
jednak Odwołujący nie wykazał zdaniem Izby, że podłączenie będzie niemożliwe w przypadku ustawienia współczynnika
cos fi na wartość 1. Jak wynika z opinii złożonej przez Odwołującego ww. zbiór wymagań ma charakter wyłącznie
zaleceń i rekomendacji na co wskazuje Opiniujący: „W Polsce ze względu na zły stan elektroenergetycznych sieci
dystrybucyjnych i przesyłowych w słoneczne dni często występują problemy z odpowiednim poziomem napięcia, ze
względu na brak odbiorów mocy generowanej w elektrowniach słonecznych. Efektem jest wyłączanie się falowników
fotowoltaicznych zgodnie z obowiązującym kodeksem sieciowy NC RfG. Rozwiązaniem dopuszczalnym pozwalającym
utrzymanie pracującej instalacji w sieci jest generowanie odpowiedniej dla danej sytuacji mocy biernej, dzięki czemu
miejscowo zostanie skompensowany układ i falownik może nadal
pracować. Jedna z największych spółek dystrybucyjnych dla kilku rejonów w tym roku wydała zalecenie, aby nowe oraz
istniejące instalacje były ustawiane na poziomie cos fi = 0,9 (indukcyjny). Podyktowane to było zbyt wysokim napięciem w
sieci dystrybucyjnej i w taki sposób dystrybutor próbował utrzymać odpowiednie parametry jakościowe energii
eklektycznej.” W ocenie Izby Odwołujący nie wykazał, że niezastosowanie się do wyżej wskazanego zalecenia
uniemożliwi podłączenie do sieci energetycznej.
Konkludując, Izba uznała zarzut za nieudowodniony, a zaznaczenia wymaga, że aby możliwie było odrzucenie oferty za
niezgodność z warunkami zamówienia musi zostać ona stwierdzona w sposób niewątpliwy. Zamawiający nie określił w
OPZ rodzaju mocy co do podważanego przez Odwołującego parametru falownika dla instalacji 10 kWp, tym samym
należało uznać, że podana w karcie katalogowej Przystępującego wartość max mocy pozornej na wyjściu spełnia
wymagania Zamawiającego.
Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy pzp oraz w oparciu
o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 7 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30
grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz
wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), stosownie do wyniku postępowania
obciążając kosztami postępowania Odwołującego w części 1/2 i Uczestnika postępowania wnoszącego sprzeciw w
części 1/2.
Na koszty postępowania odwoławczego (22.200,00 zł) składał się wpis uiszczony przez Odwołującego w wysokości
15.000,00 zł, koszty poniesione przez Odwołującego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3.600,00 zł (łącznie
18.600,00 zł) oraz koszty poniesione przez Uczestnika postępowania wnoszącego sprzeciw z tytułu wynagrodzenia
pełnomocnika w kwocie 3.600,00 zł. Izba jeden zarzut uwzględniła i jeden oddaliła, a zatem koszty postępowania
odwoławczego należało rozdzielić po połowie. Odwołujący poniósł dotychczas koszty postępowania odwoławczego w
wysokości 18.600,00 zł tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika, tymczasem odpowiadał za nie
do wysokości 11 100,00 zł (22.200,00 zł x 1/2). Wobec powyższego Izba zasądziła od Uczestnika wnoszącego sprzeciw
na rzecz Odwołującego kwotę 7.500,00 zł, stanowiącą różnicę
pomiędzy kosztami poniesionymi dotychczas przez Odwołującego a kosztami postępowania, za jakie odpowiada w
świetle jego wyniku.
Przewodniczący: ………………………………