Sygn. akt: KIO 3050/24
WYROK
Warszawa, dnia 12 września 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca: Anna Chudzik
Protokolant:
Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 sierpnia 2024 r.
przez wykonawcę EPA Green Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu,
w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Wrocław, w imieniu i na rzecz której działa EKOSYSTEM Sp. z o.o. z
siedzibą we Wrocławiu,
uczestnik po stronie Zamawiającego: wykonawca S&A Service Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu,
orzeka:
1. Oddala odwołanie;
2. Kosztami postępowania obciąża wykonawcę EPA Green Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł
00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2. zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy
tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez
Zamawiającego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: ……………………
Sygn. akt: KIO 3050/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Gmina Wrocław, w imieniu i na rzecz której działa EKOSYSTEM Sp. z o.o. – prowadzi w trybie przetargu
nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia pn. Całoroczne utrzymanie czystości i porządku na terenie
Gminy Wrocław. Wartość zamówienia jest większa niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 19 kwietnia 2024 r. pod numerem 232302-2024.
W dniu 23 sierpnia 2024 r. wykonawca EPA Green Sp. z o.o. wniósł odwołanie wobec wyboru jako najkorzystniejszej w
zadaniu nr 15 oferty złożonej przez S&A SERVICE Sp. z o.o. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie
przepisów:
- art. 224 ust. 1 i 6 w zw. z art. 224 ust. 2 pkt 2 w zw. art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, poprzez wadliwą ocenę
wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez S&A i zaniechanie odrzucenia oferty S&A;
- art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty S&A, mimo że wykonawca ten złożył
ofertę zawierającą rażąco niska cenę;
- art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez S&A, mimo że została złożona w warunkach
czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na sprzedaży usług i towarów poniżej kosztów ich
świadczenia/wytworzenia, co stanowi działanie sprzeczne z prawem i dobrymi obyczajami, a także naruszenie
interesu innych wykonawców oraz Zamawiającego,
- art. 16 ustawy Pzp, poprzez brak odrzucenia oferty S&A pomimo zaistnienia okoliczności, wskutek których
oferta tego wykonawcy winna zostać odrzucona przez Zamawiającego.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu w zakresie zadania nr 15: unieważnienia czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty, odrzucenia oferty S&A jako zawierającej rażąco niską cenę oraz powtórzenia czynności
badania ofert oraz powtórzenia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.
Odwołujący podniósł, że wskazuje, że Zamawiający dokonał wyboru oferty S&A, mimo że złożone przez tego
wykonawcę wyjaśnienia stanowiące odpowiedź na wezwanie
Zamawiającego do wykazania, że proponowana cena za wykonanie usługi nie jest rażąco niska, nie uzasadniają podanej
w ofercie ceny.
Odwołujący wskazał, że na zadanie nr 15 złożono oferty z następującymi cenami:
- EPA Green sp. z o.o. (Odwołujący): 3.583.799,34 zł,
- Robot 1 B. O. i Z. G. sp. j.: 5.394.942,95 zł,
- S&A: 2.213.211,97 zł,
- FBSerwis Wrocław sp. z o.o.: 10.718.378,54 zł.
Dalej Odwołujący wskazał, że pismem z 9 sierpnia 2024 r. Zamawiający poinformował o unieważnieniu wyboru oferty
najkorzystniejszej (złożonej przez S&A) z 30 lipca 2024 r. Następnie, pismem z 9 sierpnia 2024 r. Zamawiający wezwał
S&A do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Wykonawca pismem z 10 sierpnia 2024 r. złożył wyjaśnienia,
a Zamawiający uznał je za przekonywujące i 13 sierpnia 2024 r. poinformował o ponownym wyborze oferty S&A jako
najkorzystniejszej.
Zdaniem Odwołującego, złożone przez S&A wyjaśnienia nie spełniają wymogów art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp, a tym
samym oferta powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
Odwołujący podniósł, że S&A, w złożonych wyjaśnieniach poprzestaje na ogólnych stwierdzeniach, wskazując m. in.:
- cena jest w pełni rynkowa i odpowiada warunkom stawianym przez Zamawiającego (…),
- Zapewniamy też o dochowaniu należytej staranności przy wycenie oferty z uwzględnieniem wszelkich kosztów
obejmujących koszty płac, środków i sprzętu niezbędnego do realizacji zamówienia (…),
- Uwzględniliśmy również deklarowane zatrudnienie lub oddelegowanie osób z grup społecznie
marginalizowanych, które musi obejmować co najmniej 0,5 etatu w odniesieniu do każdej osoby zatrudnionej na
podstawie umowy o pracę, w ramach okresu realizacji zamówienia publicznego,
- Uwzględniliśmy wymóg Zamawiającego co do zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie
umowy o pracę osób wykonujących czynności wymienione w § 3 ust. 5 projektów umów.
W ocenie Odwołującego wyjaśnienia te stanowią de facto deklarację spełniania wymogów stawianych przez
Zamawiającego, a nie realne uzasadnienie podanej w ofercie ceny i kosztu, która spełnia przesłankę ceny rażąco niskiej.
Odnosząc się do przedstawionej przez S&A przedstawia kalkulację uśrednionych kosztów Odwołujący podkreślił, że
przedmiotem zamówienia jest utrzymanie w czystości i porządku na terenach zewnętrznych dzielnicy Fabryczna we
Wrocławiu w następujących ilościach:
- 292.858 m2, które mają być sprzątane dwukrotnie w ciągu tygodnia, co oznacza, że
tygodniowo do posprzątania jest 585.615 m2 (292.858 m2 x 2),
- 20.262 m2, które mają być sprzątane jednokrotnie w ciągu tygodnia,
- łącznie zamówienie obejmuje 605.978 m2 do posprzątania (585.615 m2 + 20.262 m2).
Ponadto Odwołujący zaznaczył, że zgodnie z Opisem Przedmiotu Zamówienia do obowiązków wykonawcy będzie
należeć:
- sprzątanie wnęk, opasek wokół budynków oraz miejsc położonych poniżej poziomu terenu,
- sprzątanie psich toalet,
- usuwanie odpadów budowlanych, wielkogabarytowych oraz biodegradowalnych,
- oczyszczanie dróg dla pieszych oraz dróg wewnątrzosiedlowych (w tym usuwanie chwastów i przerostów
trawy),
- usuwanie roślinności,
- opróżnianie koszy na odpady,
- wywóz odpadów,
- oczyszczanie ze śniegu, lodu i błota pośniegowego oraz zapobieganie i likwidacja śliskości na jezdniach,
drogach wewnątrzwspólnotowych, drogach dla pieszych, schodach i wyjściach z klatek schodowych, trasach
wszystkich innych ciągów dla pieszych (np. dojść do garaży, osłon śmietnikowych),
- prace interwencyjne (usuwanie skutków zdarzeń powstałych w wyniku działania sił przyrody bądź zdarzeń
losowych).
Odwołujący przedstawił przykładowe zdjęcia podwórzy z rejonu R.
Odwołujący wskazał, że S&A podał koszty pracownicze (wynagrodzenie zasadnicze razem, tj. 7 etatów, w tym 2 osoby
społecznie zmarginalizowane przy założeniu minimalnego wynagrodzenia w wysokości 4300 zł + koszty zastępstwa
chorobowo-urlopowego w wysokości 594 106,56 zł netto). Odwołujący podniósł, że wykonawca zobowiązany jest do
uprzątnięcia tygodniowo 605.978 m2, czyli dziennie 121.195,60 m2 (605.978 m2/5 dni roboczych). Przy założeniu 7
pełnych etatów daje to 17.313,66 m2 do posprzątania dziennie 5
przez jednego pracownika (121.195,60 m2/7 etatów), co stanowi powierzchnię odpowiadającą powierzchni około 2,5
boisk piłkarskich i daje efektywność pracy na poziomie 36 m2/min. (nie wliczając w to czasu przerw, awarii sprzętu,
dojazdów i przejazdów). Z doświadczenia życiowego wynika, że jest to obszar niemożliwy do posprzątania przez
jednego człowieka (przez 8 godzin), nawet przy użyciu sprzętu specjalistycznego, a S&A nie przedstawił w
wyjaśnieniach żadnego rozwiązania technologicznego, które dawałoby taką przewagę w efektywności pracy nad innymi
podmiotami działającymi na tym rynku. Z doświadczenia Odwołującego wynika, pracownik fizyczny sprzątający tereny
zewnętrzne jest w stanie posprzątać dziennie ok. 1.000 m2-2.000 m2 powierzchni, przy czym Odwołujący obsługuje ten
rejon nieprzerwanie od marca 2022 r. do dziś. Do wykonania tych prac zatrudnione jest minimum 14 osób, w tym jeden
kierowca. Nawet zakładając, że przy sprzątaniu tego samego miejsca dwa razy w tygodniu i wzięciu pod uwagę faktu, że
nie każde miejsce jest zawsze tak samo zabrudzone, niektóre miejsca przy dwukrotnym sprzątaniu w ciągu jednego
tygodnia wymagają jedynie oględzin bądź posprzątania śmieci, więc ich posprzątanie adekwatnie zajmuje mniej czasu
pracy, to należy wziąć pod uwagę fakt, że okresowo prace te zajmują ponad dwa razy więcej czasu niż normalnie, np. w
okresie opadających liści każde miejsce musi być posprzątane nie dwukrotnie w ciągu tygodnia a praktycznie codziennie,
w czasie intensywnego wzrostu roślin również koszenie i usuwanie chwastów zajmuje ponad dwa razy więcej czasu;
prowadzenie tzw. akcji zima – usunięcie śliskości w bardzo krótkim czasie od opadu śniegu wymaga zatrudnienia
dodatkowych pracowników), że 1 osoba jest w stanie obsługiwać 10.000 m2 dziennie to minimalnie należy zapewnić 12
etatów (121.195,60 m2/10.000 m2 = 12,12 etatu).
Odwołujący podniósł również, że Zamawiający, dokonując oceny wyjaśnień S&A nie zauważył, że wykonawca ten w
swojej kalkulacji nie założył wyższego wynagrodzenia dla kierowcy pojazdu ciężarowego do 3,5t, które jest oczywiście
wyższe niż minimalne wynagrodzenie, chociażby ze względu na fakt, że kierowca oprócz prac fizycznych odpowiada
również za powierzony mu sprzęt. Rynkowe wynagrodzenie kierowcy, kształtuje się obecnie średnio na poziomie ok.
4.700 zł, na dowód czego Odwołujący przedstawił statystki z portali oraz umowy o pracę kierowców oraz pracowników
porządkowych zatrudnionych przez Odwołującego. S&A przedstawił kalkulację opartą na zatrudnieniu wszystkich
pracowników za stawkę wynagrodzenia minimalnego tj. 3.261,53 zł netto, 4.300 zł brutto (przy czym i na ten fakt nie
przedstawił jakichkolwiek dowodów, np. umów o pracę), co jest daniem Odwołującego jest to w obecnej sytuacji na rynku
pracy niezwykle nieprawdopodobne. Odwołują przedstawił kalkulację minimalnego kosztu wynagrodzeń zakładającą
zatrudnienie 11 pracowników (zatrudnionych ze stawką minimalną oraz kierowcy w stawce wyższej o niecałe 500 zł
netto od wynagrodzenia minimalnego):
koszty pracownicze 12 etatów
miesięcznie:
11 pracowników najniższa krajowa
1 pracownik kierowca
razem
wynagrodzenie brutto
stawka
4.300 zł
4.943,72 zł
płatnik pracodawca
stawka
855,27 zł
983,30 zł
razem
miesięcznie
56.707,97 zł
5.927,02 zł
62.634,99 zł
razem 18
miesięcy
1.020.743,46 zł
106.686,36 zł
1.127.429,82 zł
Odwołujący podkreślił, że cena ofertowa S&A za zamówienie podstawowe, czyli 18 miesięcy, to 1.206.928,85zł, czyli
średnio miesięcznie 67.051,60 zł netto (1.206.928,85 zł/18 miesięcy). Po odjęciu od przychodu wskazanych wyżej
wynagrodzeń, na pozostałe koszty (tj. m.in. koszty paliwa, akcji zima, utrzymania sprzętu, usługi BHP, koszty księgowe,
koszty zarządu, zagospodarowania odpadów, zastępstw pracowniczych) pozostanie do dyspozycji jedynie kwota
4.416,61 zł netto, z której wykonawca nie będzie w stanie obsłużyć pozostałych kosztów, nie mówiąc już o
wygenerowaniu zysku. Co więcej, w wyjaśnieniach S&A wskazano, że w kalkulacji przewidziano koszty badań lekarskich
dla pracowników, a także koszt wyposażenia w odpowiednią odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej m. in. ubrania
ochronne, rękawice itp., co tym bardziej potwierdza, że Zamawiający nie dokonał ich oceny w sposób dostatecznie
krytyczny.
Dalej Odwołujący wskazał, że S&A zadeklarował, że dobrany rodzaj sprzętu lub urządzeń umożliwia podwyższenie
efektywności sprzątania oraz że: Wykonawca przewidział również użycie własnych zamiatarek samojezdnych, pojazdów
uniwersalny małogabarytowych (…), a które zwiększą efektywność usługi. Posiadamy zgromadzone zapasy materiałów
do posypywania nawierzchni terenu w przypadku wystąpienia śliskości zimowej, które pozostały jako niewykorzystane z
lat poprzednich. Na dowód swoich twierdzeń, S&A przedłożył fotografie bliżej niesprecyzowanych i nieokreślonych
zarówno sprzętów, jak i placu z pryzmą piachu. W żaden sposób S&A nie wykazuje, w jaki sposób wpływa to na
możliwość wykonania zamówienia w cenie zaoferowanej w postępowaniu.
Odnosząc się do kosztu wywozu odpadów Odwołujący podniósł, że przedstawione przez S&A tabele odpadów nie
dotyczą rejonu objętego zadaniem nr 15. Wykonawca nie wskazał także, jakiego rejonu dotyczą przedłożone tabele ani
jakiego zadania. To zaś ma niebagatelne znaczenie w kwestii ilości oraz rodzaju odpadów, gdyż specyfika rejonów różni
się między sobą (np. ze sprzątania ciągów pieszo rowerowych głównym odpadem są tzw. zmiotki, natomiast z terenów
zewnętrznych odpady wielkogabarytowe oraz biodegradowalne). Odwołujący jako dowód nierealności wyjaśnień S&A
przedstawił
faktyczny koszt, który został poniesiony na wywóz odpadów z przedmiotowego rejonu w okresie lipiec 2023 r. – lipiec
2024 r.:
- odpad 20 03 01 (odpady zmieszane): ilość oddana 0,74 Mg, stawka 850 zł netto/Mg co daje kwotę 629 zł netto;
średnio 157,25zł netto miesięcznie,
- odpad 20 03 07 (odpady wielkogabarytowe): ilość oddana 39,16 Mg, stawka 1.500 zł netto/Mg co daje kwotę
58.740 zł netto; średnio 4.518,46 zł netto miesięcznie,
- odpad 20 02 01 (odpady biodegradowalne): ilość oddana 53,54 Mg, stawka 850 zł netto/Mg co daje kwotę 45.509
zł netto; średnio 3.500,69 zł netto miesięcznie.
Zdaniem Odwołującego, do kalkulacji cenowej koszt zagospodarowania odpadów należałoby przyjąć na poziomie
minimum 8.000 zł netto miesięcznie (157,25 zł + 4.518,46 zł + 3.500,69zł = 8.176,40 zł). Oznacza to, że S&A samym
kosztem pracowników i odpadów przekracza swój budżet o kwotę 3.583,39 zł netto miesięcznie. Odwołujący przedstawił
dowody ważenia odpadów o kodzie: 20 02 01, 20 03 01, 20 03 07, Zlecenie nr 2024/363/HH, Zlecenie nr 2024/396/HH
oraz tabelę podsumowująca ilości odpadów. Odwołujący zaznaczył również, że S&A nie podał ceny za tonę
wywiezionego odpadu, co uniemożliwia podanie faktycznego kosztu wywozu odpadów. Podniósł też brak zasadności
ceny za m2, którą zaproponował S&A w stosunku do cen historycznych oraz obecnych za zadanie nr 15. Cena
jednostkowa proponowana przez S&A za to zadanie (wskazana w pierwszej tabeli) wynosi 2,50 zł/m2 netto. Cena, którą
Zamawiający zamierzał przeznaczyć na to zadanie tj. ok. 3,44 zł/m2 netto, natomiast cena jaką obecnie płaci
Zamawiający za to zadanie z wolnej ręki (w okresie od kwietnia 2024 r. do lipca 2024 r.) wynosi 4,19 zł/m2 netto. Cena
jaką Zamawiający płacił za to zadanie w okresie od kwietnia 2022r. do marca 2024r. wynosiła 2,92 zł netto. Odwołujący
przedstawił zestawienie kosztów zadania – zadanie nr 4 – całoroczne utrzymanie czystości i porządku na terenie Gminy
Wrocław z podziałem na 5 zadań (…), Zestawienie kosztów zadania – całoroczne utrzymanie czystości i porządku na
terenie Gminy Wrocław w obrębie dzielnicy Fabryczna oraz tabelą podsumowującą ilości odpadów. Podniósł, że biorąc
pod uwagę inflację w 2023 r., i wzrost minimalnego
wynagrodzenia za pracę, nieprawdopodobne jest wykonanie tych samych prac za cenę 2,50/m2 netto zł.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła i
zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki korzystania ze środków ochrony
prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może
spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego skutecznie przystąpił wykonawca S&A Service Sp. z o.o.
Izba stwierdziła, że ww. wykonawca zgłosił przystąpienie do postępowania w ustawowym terminie, wykazując interes w
rozstrzygnięciu odwołania na korzyść Zamawiającego.
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Przedmiotem zamówienia w zadaniu nr 15 jest utrzymanie czystości i porządku na terenach zewnętrznych w rejonie R
(dzielnica Fabryczna).
Zgodnie z protokołem postępowania ZP-PN Zamawiający określił wartość szacunkową zamówienia w zadaniu nr 15 na
kwotę 2.808.457,46 zł, natomiast podana przez Zamawiającego przed otwarciem ofert kwota, jaką zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zadania nr 15, to 1.786.298,58 zł brutto.
W postępowaniu w zakresie zadania nr 15 zostały złożone oferty z następującymi cenami:
- oferta nr 1: 5.394.942,95 zł,
- oferta nr 2 (Przystępującego): 2.213.211,97 zł,
- oferta nr 5: 10.718.378,54 zł,
- oferta nr 9 (Odwołującego): 3.583.799,34 zł.
Pismem z 9 sierpnia 2024 r. Zamawiający wezwał Przystępującego do złożenia, czy oferta uwzględnia wszystkie
wymagania zawarte w SWZ, w tym w projekcie umowy i Szczegółowym opisie przedmiotu zamówienia, a zaoferowana
cena obejmuje całkowity koszt wykonania przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jej
wykonaniu.
W odpowiedzi na to wezwanie Przystępujący złożył następujące wyjaśnienia:
(…) potwierdzamy, że zaproponowana przez Wykonawcę cena oferty za całość usługi, jak i jednostkowe ceny
wyszczególnione w formularzu cenowym są kwotami w pełni 9
zabezpieczającymi wykonanie usługi. Złożona oferta jest wyliczona zgodnie z wymogami rozdz. XIV SWZ „Opis sposobu
obliczania ceny oferty” oraz SOPZ dla zadań 6-17, a także wzoru umowy, i uwzględnia wszystkie zobowiązania oferenta
niezbędne do prawidłowego zrealizowania przedmiotu zamówienia i obejmuje wszystkie koszty z nim związane.
Cena jest w pełni rynkowa i odpowiada warunkom stawianym przez Zamawiającego, a ponadto stanowi bilans
sprzyjających i dostępnych dla Wykonawcy warunków cenotwórczych wykonania niniejszego zamówienia. Zapewniamy
też o dochowaniu należytej staranności przy wycenie oferty z uwzględnieniem wszelkich kosztów obejmujących koszty
płac, środków i sprzętu niezbędnego do realizacji zamówienia, w tym zagospodarowania odpadów oraz materiałów
niezbędnych w okresie zimowym. Uwzględniliśmy również deklarowane zatrudnienie lub oddelegowanie osób z grup
społecznie marginalizowanych, które musi obejmować co najmniej 0,5 etatu w odniesieniu do każdej osoby zatrudnionej
na podstawie umowy o pracę, w ramach okresu realizacji zamówienia publicznego. Uwzględniliśmy wymóg
Zamawiającego co do zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę osób
wykonujących czynności wymienione w § 3 ust. 5 projektów umów.
Kalkulacja uśrednionych kosztów
Koszty
1. Koszty pracownicze
a) Wynagrodzenie zasadnicze razem tj. 7etatów, w tym 2 osoby społecznie zmarginalizowane przy założeniu
minimalnego wynagrodzenia w wysokości 4300zł + koszty zastępstwa chorobowo - urlopowego
b) to suma składek poniesionych przez Pracodawcę: 9,76%Emerytalna, 6,5% Rentowa, 1,2% Wypadkowa, 0,1%
Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych, 2,45% Fundusz Prac, PPK 1,5%
RAZEM koszty pracownicze
2. Koszty materiałowe i sprzętowe
Koszt zakupu sprzętu oraz koszt naprawy, konserwacji i koszty eksploatacji sprzętu, paliwa
3. Inne koszty
Zagospodarowania odpadów, telefon, polisa, zabezpieczenie należytego wykonania, rezerwa na nieprzewidziane
wydatki itp.
4. Koszty ogólnozakładowej, w tym koszty nadzoru
Prace interwencyjne
6. Zysk
Razem za 18 miesięcy – Zamówienie podstawowe
Wartość
netto
594 106,56
zł
116 541,18
zł
710 647,74
zł
171.100,00
150.790,00
76.180,00
18 000,00
60.000,00
1.186,717,74*
* Różnica z ceną ofertową netto za 18 miesięcy w wysokości 1.206.928,85zł wynika z konieczności wskazania stawek
jednostkowych przemnożonych przez zakres prac, okres trwania zamówienia, krotność prac w tygodniu i liczbę w
tygodniu. Stanowi ona dodatkową rezerwę na nieprzewidziane wydatki.
Mając na uwadze powyższe „Ryczałtowa cena jednostkowa netto” została skalkulowana prawidłowo, a tym samym
zgodnie z zestawieniem kosztów - zadanie nr 15 prawidłowo została wyliczona wartość zamówienia opcjonalnego.
Koszty pracownicze
Wykonawca przewidział wynagrodzenie pracowników zgodnie z przepisami dotyczącymi kosztów pracy i
zabezpieczenia społecznego. Usługa będzie realizowana przez pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o
pracę. Wykonawca przewidział do wyliczenia kosztów pracowniczych przy realizacji niniejszego zadania zatrudnienie
pracowników w wysokości wynagrodzenia zasadniczego 4.300,00zł.
W kalkulacji przewidziano koszty badań lekarskich dla pracowników, a także koszt wyposażenia w odpowiednia odzież
ochronną i sprzęt ochrony osobistej m.in. ubrania ochronne, rękawice itp. Wykonawca zapewni ciągłość usług w
okresach urlopowych, zwolnień chorobowych lub innych nieobecności swoich pracowników, poprzez przewidzianą w
kalkulacji pozycje zastępstw urlopowo chorobowych.
Wykonawca planuje zatrudnić do realizacji niniejszej usługi wymiar 7 etatów. Wymiar etatu przewidziany na pracownika
będzie uzależniony od wyznaczonego mu zakresu prac, przy czym uwzględniliśmy deklarowane zatrudnienie lub
oddelegowanie osób z grup społecznie marginalizowanych w wymiarze nie mniej niż 0,5 etatu w odniesieniu do każdej
osoby. Powyższe zatrudnienie Wykonawca przyjął na podstawie własnego doświadczenia podczas
realizacji usług na rzecz Zamawiającego, a także biorąc pod uwagę wymagania Zamawiającego określone w SWZ,
SOPZ, wzorze umowy i pozostałych załącznikach. Liczba osób przewidzianych do zatrudnienia oraz liczba etatów jest
zgodna z wydajnością pracy, odpowiednią do opisu zamówienia, wielkością i rodzajem powierzchni, a dobrany rodzaj
sprzętu lub urządzeń umożliwia podwyższenie efektywności sprzątania.
Planując zatrudnienie uwzględniono Harmonogram prac dla pozycji adresowych sprzątanych 2 x w tygodniu, dla rej. R
(zadanie nr 15):
Lp- Rodzaj czynności
Termin
wykonania
do godz. II00
Częstotliwość, dni tygodnia
2x w tygodniu poniedziałek, wtorek, czwartek, piątek z zastrzeżeniem*'
Sprzątanie terenów **
Usuwanie
2x w tygodniu poniedziałek, wtorek, czwartek, piątek z
roślinności
zastrzeżeniem*'**
2x w tygodniu poniedziałek, wtorek, czwartek, piątek z zastrzeżeniem*'
Wywóz odpadów
**
do godz. II00
do godz. II00
oraz Harmonogram prac dla pozycji adresowych sprzątanych 1 x w tygodniu, dla rej. R (zadanie nr 15):
Lp. Rodzaj czynności
Częstotliwość, dni tygodnia
Termin wykonania
1 Sprzątanie terenów 1 x w tygodniu wtorek z zastrzeżeniem* do godz. II00
2 Usuwanie roślinności 1 x w tygodniu wtorek z zastrzeżeniem* do godz. II00
Wywóz odpadów
1 x w tygodniu wtorek z zastrzeżeniem* do godz. II00
Wykonawca zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia będzie świadczył usługę przy zastosowaniu własnych
materiałów, sprzętu, urządzeń, pojazdów oraz środków. Zapewni również pojemniki i/lub skrzynie na piasek. Powyższe
zostały skalkulowane w oparciu o wymogi zamawiającego określone w SWZ, a także rodzaj i charakter powierzchni.
Wykonawca, znając swój potencjał wskazuje, że do wyliczenia ceny ofertowej ustalił odpowiedni czas pracy, wyceniając
go w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz ustalił czas pracy sprzętu, który w jego ocenie będzie pracował
w określonym czasie.
Poza podstawowym sprzętem do utrzymania powierzchni zewnętrznych Wykonawca przewidział również użycie
własnych zamiatarek samojezdnych, pojazdów uniwersalny małogabarytowy z możliwością doposażania jako
zamiatarka i jako pług z posypywaczem, oraz spalinowych odśnieżarek którymi dysponuje, a które zwiększa efektywność
usługi. Posiadamy zgromadzone zapasy materiałów do posypywania nawierzchni terenu w przypadku wystąpienia
śliskości zimowej, które pozostały jako niewykorzystane z lat poprzednich. Posiadamy również zapas skrzyń na piasek,
co obniży koszt zakupu nowych. DOWÓD
W kalkulacji mieszczą się wszystkie koszty utrzymania sprzętu, oznakowania, opłaty za transport odpadów i ich
zagospodarowanie, koszty transportu, koszty związane z parkowaniem pojazdów na terenie miasta Wrocławia,
kruszywa oraz środków chemicznych (zamawiający dopuścił sól (chlorek sodu, NaCl) - PN-86/C-84081/02, sól drogową
- PN-75/C-84127, chlorek wapnia (CaCl2) - PN-75/C84127), używanych do posypywania nawierzchni terenu w
przypadku wystąpienia śliskości zimowej, itp.
Inne koszty
Wykonawca przewidział w kalkulacji, na podstawie wieloletniego doświadczenia w realizacji usług na terenach
zewnętrznych Gminy Wrocław, miesięczną ilość odpadów w ilości: 2tony frakcji 20 03 01, frakcji 20 02 01 - 4tony, oraz
17 09 04 (głównie gabaryty) w ilości 2 tony +1tonę na inne odpady. Jest to ilość wystarczająca dla danego rejonu, a
DOWODEM mogą być dane z wywozów realizowanych w obecnym postępowaniu przez firmę Car Trans Krzysztof
Pilichowski (członek konsorcjum z S&A Service Sp. z o.o. występujący wspólnie jako podwykonawcy), a do których ma
dostęp Zamawiający.
Uwzględniono również rezerwę na niezaplanowane wydatki, co stanowi zabezpieczenie środków finansowych na
nieprzewidziane sytuacje związane np. z inflacją, większymi nakładami na akcję zima z uwagi na większą ilość opadów,
czy stan po wichurze, itp.
Koszty ogólnozakładowe, w tym koszty nadzoru
Jako firma posiadamy kilkunastoletnie doświadczenie w przedmiotowym zakresie na terenie miasta Wrocławia.
Koordynatorzy ds. utrzymania czystości z ramienia naszej firmy, 13
w związku z wieloletnią działalnością w zakresie realizacji usług porządkowych, mają wypracowane optymalne procedury
postępowania, dzięki którym możliwe jest ograniczenie zbędnych kosztów przy wykonywaniu zamówienia i jednoczesne
jak najskuteczniejsze zarządzanie pracą w rejonach (co ma również znaczenie przy organizacji pracy ewentualnym
podwykonawcom).
Koszty ogólnozakładowe, zwane również kosztami zarządu, obejmują wydatki związane z zarządzaniem całym
przedsiębiorstwem. Są to koszty związane z utrzymaniem zarządu oraz komórek organizacyjnych o charakterze
ogólnozakładowym, a w szczególności: utrzymanie biur, magazynów, ochrona mienia, bezpieczeństwo i higiena pracy,
szkolenia załogi, a także koszty dotyczące podatków i opłat lokalnych.
Podsumowanie
Wskazane w załączonej kalkulacji wyliczenia udowadniają, że cena ofertowa jest realna i wiarygodna, tzn. że z tytułu
realizacji zamówienia i pozyskanego za nie wynagrodzenia, przy zachowaniu należytej staranności Wykonawca nie
będzie ponosił strat. Ceny są w pełni rynkowe i odpowiadają warunkom stawianym przez Zamawiającego, a ponadto
stanowią bilans sprzyjających i dostępnych dla Wykonawcy warunków cenotwórczych wykonania niniejszego
zamówienia. Zapewniamy też o dochowaniu należytej staranności przy wycenie oferty z uwzględnieniem wszelkich
kosztów.
Przedstawione powyżej wyjaśnienia wraz z dowodami są kompletne i w sposób jednoznaczny potwierdzają, że
Wykonawca zaoferował wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę realną, pokrywającą wszelkie koszty działalności
Wykonawcy, jak również koszty urządzeń i sprzętu. Zapewniają Wykonawcy również zysk.
Podsumowując należy stwierdzić, że oferta Wykonawcy została opracowana z uwzględnieniem wszystkich elementów
kosztotwórczych.
Przystępujący załączył do wyjaśnień następujące dowody:
- dane z wywozów z ostatniego postępowania z okresu np. 2 miesięcy z rejonów obsługiwanych przez
podwykonawcę konsorcjum S&A Service Sp. z o.o. i firmę Cartrans
- zdjęcia przewidzianego sprzętu.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
- pkt 7: została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia
1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji;
- pkt 8: zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Stosownie do art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta
wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3)
proporcjonalny.
W ocenie Izby brak jest podstaw do stwierdzenia, że Zamawiający naruszył przytoczone wyżej przepisy ustawy poprzez
zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego.
W odniesieniu do zarzutu rażąco niskiej ceny na wstępie wskazać należy, że jakkolwiek w postępowaniu odwoławczym
ciężar wykazania prawidłowości ceny (który należy rozumieć jako ciężar wykazania, że złożone zamawiającemu
wyjaśnienia potwierdzały prawidłowość ceny), stosownie do art. 537 pkt 1 ustawy Pzp spoczywa na wykonawcy, który
złożył ofertę, to taki rozkład ciężaru dowodu nie zwalnia Odwołującego z obowiązku przedstawienia prawidłowej
merytorycznie argumentacji na poparcie podniesionych zarzutów. W ocenie Izby twierdzenia Odwołującego w tym
zakresie okazały się nieprzekonujące.
Po pierwsze, za niezasadny należy uznać zarzut Odwołującego dotyczący zbyt ogólnego charakteru złożonych przez
Przystępującego wyjaśnień i nieuwzględnienia w nich wszystkich niezbędnych informacji. O ile należy zgodzić się z
Odwołującym, że na wykonawcy wezwanym do wyjaśnień spoczywa o obowiązek złożenia rzetelnych i wyczerpujących
wyjaśnień dotyczących kalkulacji ceny ofertowej, a niewywiązanie się z tego obowiązku powinno skutkować odrzuceniem
oferty, to ocena złożonych wyjaśnień nie może abstrahować od specyfiki konkretnego zamówienia, jego stopnia
skomplikowania oraz złożoności czynników kosztotwórczych oraz sytuacji rynkowej. Stopień skomplikowania takich
zamówień, jak np. roboty budowlane czy prace projektowe albo specjalistyczne usługi informatyczne uzasadnia
oczekiwanie od wyjaśnień innego stopnia szczegółowości, niż w przypadku zamówień takich, z jakim mamy do czynienia
w rozpoznawanej sprawie (utrzymanie czystości i porządku na terenach zewnętrznych), obejmujących
wyspecjalizowane, ale jednocześnie stosunkowo proste czynności, na których cenę nie wpływają skomplikowane
czynniki kosztotwórcze. W takich sytuacjach nawet określone braki wyjaśnień, które jednak nie powodują uzasadnionych
wątpliwości co do realności ceny, powinny być oceniane z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Zauważenia
wymaga, że składanym przez wykonawców wyjaśnieniom niemal zawsze można wytknąć mniejsze lub
większe niedoskonałości, jednak dopiero przełożenie ich na realność zaoferowanych cen może prowadzić do
stwierdzenia obowiązku odrzucenia oferty.
Należy wziąć pod uwagę, że wyjaśnienia złożone przez Przystępującego przedstawiają zarówno wysokość
poszczególnych rodzajów kosztów przyjętych do kalkulacji ceny, jak i ich omówienie. Do wyjaśnień zostały również
załączone dowody. Biorąc pod uwagę, że twierdzenia Odwołującego co do konkretnych elementów wyjaśnień nie
okazały się merytorycznie zasadne (o czym w dalszej części uzasadnienia), to sam brak takiego poziomu
szczegółowości wyjaśnień, na jaki wskazywał Odwołujący, nie mógł prowadzić do wniosku o rażąco niskim charakterze
zaoferowanej przez Przystępującego ceny.
Odnosząc się do zakwestionowanych przez Odwołującego założeń przyjętych przez Przystępującego do kalkulacji ceny,
zauważyć należy, że Odwołujący przeciwstawiał te założenia własnym przekonaniom opartym na doświadczeniu
zdobywanym w ramach realizacji wcześniejszej umowy na obsługę rejonu R. Odniesienie się do obecnie wykonywanej
obsługi tego rejonu jest o tyle niezasadne, że zakres zamówienia, którego dotyczy obecnie prowadzone postępowanie,
jest istotnie węższy i obejmuje mniej skomplikowane czynności. Jak wskazał Zamawiający, dotychczasowy model
utrzymania czystości z podziałem na 5 dużych zadaniach w obrębie całej Gminy Wrocław obejmujących drogi, drogi dla
pieszych, torowiska, przystanki i tereny zewnętrzne, wnętrza podwórzowe został zmieniony na dualistyczny model z
zachowaniem 5 dużych zadań obejmujących strategiczne dla potrzeb utrzymania czystości wielkomiejskiej utrzymanie
dróg, torowisk, dróg dla pieszych oraz 12 „małych zadań” (od 6 do 17), które sprowadzają się do utrzymania czystości na
terenach zewnętrznych, będących w większości wnętrzami podwórzowymi. Powyższe oznacza, że poza zakresem
zadania 15 znalazły się usługi bardziej skomplikowane, wymagające większego zaangażowania kadrowego,
sprzętowego i materiałowego. Powoduje to, że dotychczasowe doświadczenia wykonawcy nie mogą być wprost
przekładane na pracochłonność obecnie udzielanego zamówienia.
Formułując zarzut uwzględnienia w cenie oferty kosztów pracy zbyt małej liczby pracowników, Odwołujący przedstawił
zakresie własne obliczenia, oparte nie tyle na weryfikowalnych danych, co na swoim doświadczeniu zdobytym w
obsłudze rejonu R, wskazując, że do wykonania prac zatrudnia minimum 14 pracowników. Należy jednak mieć na
uwadze wskazane wyżej istotne ograniczenie zakresu rzeczowego prac w tym rejonie w obecnie udzielanym
zamówieniu, jak również to, że usługa realizowana w ramach wcześniejszej umowy obejmuje większą krotność
wykonywania prac w tygodniu. Dotychczas Zamawiający wymagał sprzątania rejonu R z częstotliwością 3 x w tygodniu i
2 x w tygodniu, natomiast w przedmiotowym postępowaniu Zamawiający wymaga tych czynności tylko z częstotliwością
odpowiednio 2 x w tygodniu i 1 x w tygodniu. Zauważenia wymaga także,
że Zamawiający nie określił wymaganego minimalnego poziomu zatrudnienia, zatem poziom ten każdy wykonawca
określa samodzielnie i na własne ryzyko, w zależności od przyjętej przez siebie organizacji pracy. Istotne jest przy tym,
że realizacja przedmiotu zamówienia nie będzie polegać na każdorazowym kompleksowym wykonywaniu pełnego
zakresu czynności na całej powierzchni wchodzącej w skład danego rejonu, ale na wykonaniu takiego ich zakresu, który
w danym czasie zapewni utrzymanie czystości i porządku na obszarze objętym przedmiotem zamówienia. Należy
również uwzględnić, że na powierzchnię tego obszaru składają się przede wszystkim podwórza, tereny zielone i
niewielkie drogi dojazdowe, o stosunkowo niewielkim natężeniu aktywności czy to mieszkańców, czy turystów, co
powoduje, że rejon R – mimo dużej powierzchni – nie jest obszarem wymagającym szczególnego nakładu prac.
Tezie Odwołującego o konieczności zatrudnienia minimum 14 osób przeczy złożony przez Zamawiającego dowód w
postaci wykazu osób niezbędnych do realizacji zamówienia, złożony przy zawarciu wcześniejszej umowy, w którym
ówczesny wykonawca przewidział do realizacji tożsamych czynności (z tym że na większym obszarze) 4 pracowników.
Zauważenia wymaga również, że Odwołujący niezasadnie utożsamia wskazane w wyjaśnieniach Przystępującego 7
etatów przewidzianych do wykonania zamówienia z zatrudnieniem 7 osób, podczas gdy na jeden etat potrzebny do
zrealizowania usługi może przypadać więcej niż jeden pracownik, zakładany czas pracy jednej osoby potrzebny do
wykonania usług nie wyczerpuje bowiem czasu pracy przypadającego na cały etat.
Izba nie podzieliła stanowiska Odwołującego o przyjęciu przez Przystępującego do kalkulacji ceny nierynkowego
wynagrodzenia kierowcy pojazdu ciężarowego. O słuszności tego stanowiska nie świadczą przedstawione dowody w
postaci publikowanych przez portale internetowe danych statystycznych, które po pierwsze odnoszą się do uśrednionego
wynagrodzenia, po drugie dotyczą bieżącej sytuacji na rynku pracy, podobnie jak umowy o pracę zawarte przez
Odwołującego w marcu i sierpniu 2024 r. Jak słusznie wskazał Zamawiający, jeśli nawet pozyskanie nowego pracownika
z rynku aktualnie mogłoby wiązać się z koniecznością zaproponowania wynagrodzeń wyższych niż wypłacane osobom
aktualnie zatrudnionym, to możliwe jest dysponowanie pracownikami pozyskanymi w przeszłości, zatrudnionymi w
odmiennych warunkach rynkowych.
Za nieprzekonujące należy uznać twierdzenia Odwołującego co do zaniżenia przez Przystępującego kosztów wywozu
odpadów. Izba podziela stanowisko Zamawiającego, że nie wiadomo, czy przedstawione przez Odwołującego dowody
źródłowe w postaci dowodów ważenia poszczególnych frakcji odpadów odnoszą się do odpadów pochodzących z usługi
sprzątania i w dodatku sprzątania rejonu R. Wskazane tam kody odpadów (20 03 01, 20 03 07 i 20 02 01) świadczą
jedynie o tym, że są to odpady komunalne. Odpady te mogą
pochodzić także od właścicieli nieruchomości, na co w szczególności wskazuje fakt, że karty ważenia nie dotyczą
odpadów o kodach 20 03 03 (odpady z czyszczenia ulic i placów). Natomiast na ich pochodzenie z rejonu R wskazuje
jedynie odręczna adnotacja, której wartość dowodową należy ocenić jako niewielką. Z kolei zlecenia przyjęcia odpadów
nie posiadają danych identyfikujących zadanie. Dowody te nie mogą być więc uznane za zaprzeczające realności
założeń wskazanych w tym zakresie przez Przystępującego w wyjaśnieniach. Należy też mieć na uwadze fakt, że
ponieważ zamówienie po raz pierwszy będzie realizowane w takim podziale na części, nie ma danych historycznych,
które jednoznacznie wskazywałyby konieczną do skalkulowania ilość odpadów.
Odnosząc się do zarzutu, że Przystępujący powołał się na dysponowanie sprzętem zwiększającym efektywność usługi
przedstawiając fotografie bliżej niesprecyzowanych sprzętów, stwierdzić należy, że usługi będące przedmiotem
zamówienia w większości polegają na fizycznej pracy ludzkiej, trudno zatem ww. sprzętowi przypisać znaczenie
rozstrzygające dla wyceny oferty. W związku z tym nieprzedstawienie jednoznacznych dowodów na dysponowanie
konkretnym sprzętem nie może dyskwalifikować złożonych wyjaśnień. Niezależnie od powyższego, prezentowane
podczas rozprawy twierdzenia Odwołującego dotyczące niewłaściwego doboru tego sprzętu do usług będących
przedmiotem zamówienia, wykraczają poza podstawy faktyczne zarzutów podniesionych w odwołaniu.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego czynu nieuczciwej konkurencji stwierdzić należy, że Odwołujący ograniczył się do
wskazania podstaw prawnych tego zarzutu, natomiast całość uzasadnienia odwołania zmierzała do wykazania, że
udzielone wyjaśnienia nie potwierdzają realności ceny. Podkreślić należy, że w zakresie zarzutu dotyczącego czynu
nieuczciwej konkurencji ciężar dowodu spoczywał na zasadach ogólnych na Odwołującym, który nie odniósł się do
poszczególnych znamion zarzucanego czynu nieuczciwej konkurencji, w tym działania Przystępującego z określonym
zamiarem. Odwołujący zdaje się utożsamiać zaoferowanie rażąco niskiej ceny z czynem nieuczciwej konkurencji, mimo
że są to dwie odrębne przesłanki odrzucenia oferty, których zakres zastosowania nie jest taki sam.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 oraz § 8 ust. 2
2020 r. poz.
2437), stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami Odwołującego.
Przewodnicząca: ……………………