Sygn. akt KIO 3006/24
WYROK
Warszawa, dnia 20 września 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący: Michał Pawłowski
Protokolant:
Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2024 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 19 sierpnia 2024 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: EKO-SAM BIS
Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Jakubowie i Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych FART BIS Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Kielcach w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Miasto Węgrów,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Węgrowie
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu ewentualnego odwołania dotyczącego naruszenia art. 255 pkt 6
ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320) i nakazuje
zamawiającemu – Miastu Węgrów unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy z dnia 11
września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.
2. W pozostałym zakresie zarzuty odwołania oddala.
3. Kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia: EKO-SAM BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Jakubowie i
Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych FART BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Kielcach
w 2/3 części oraz zamawiającego – Miasto Węgrów w 1/3 części i:
3.1. Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia: EKO-SAM BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Jakubowie
i Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych FART BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Kielcach
tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną
przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
3.2. Zasądza od zamawiającego – Miasta Węgrów na rzecz odwołującego – wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia: EKO-SAM BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Jakubowie
i Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych FART BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Kielcach kwotę
6 200 zł 00 gr (słownie: sześć tysięcy dwieście złotych zero groszy) stanowiącą część kosztów postępowania
odwoławczego poniesionych przez odwołującego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………….………………………………
Sygn. akt KIO 3006/24
Uzasadnienie
Miasto Węgrów, zwane dalej „Zamawiającym”, działając na podstawie przepisów ustawy dnia 11 września 2019 r. –
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320), zwanej dalej „ustawą PZP”, prowadzi postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego na „odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości
zamieszkałych z terenu Miasta Węgrowa w latach 2025-2026”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 17 czerwca 2024 r.,
pod numerem 2024/S 116-357684.
W dniu 19 sierpnia 2024 r. (data wpływu do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej) wykonawcy wspólnie ubiegający się o
udzielenie zamówienia: EKO-SAM BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Jakubowie i
Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych FART BIS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Kielcach, zwani
dalej „Odwołującym” lub „Konsorcjum EKO-SAM BIS”, wnieśli odwołanie od niezgodnych z przepisami ustawy PZP
czynności podjętych przez Zamawiającego w postępowaniu przetargowym, tj. wobec wyboru oferty najkorzystniejszej
oraz zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Węgrowie (zwanego dalej „wykonawcą PGK”), zaniechania wezwania do wyjaśnienia
rażąco niskiej ceny wykonawcy PGK oraz ewentualnie zaniechania unieważnienia postępowania, które obarczone jest
niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia
publicznego.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP poprzez jego niezastosowanie w
sprawie i zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy PGK w sytuacji, gdy treść oferty jest niezgodna z warunkami
zamówienia, tj. brak złożenia wraz z ofertą wykazu instalacji, co stanowi wymóg ustawowy wynikający z treści art. 6d
ust. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (zarzut nr 1).
Na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu Odwołujący sformułował 2 zarzuty ewentualne – dotyczące naruszenia:
1) art. 224 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 4 w zw. z art. 224 ust. 5 ustawy PZP poprzez ich niezastosowanie w
sprawie, a polegające na zaniechaniu wezwania wykonawcy PGK do wyjaśnienia ceny oferty oraz jej istotnych
części składowych, które obiektywnie budzą uzasadnione wątpliwości, w szczególności w zakresie kosztów
odbioru i zagospodarowania poszczególnych odpadów, tj.: zmieszanych odpadów opakowaniowych, odpadów
ulegających biodegradacji ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów, popiół z gospodarstw domowych,
odzieży i tekstyliów, odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych,
2) art. 255 pkt 6 ustawy PZP poprzez zaniechanie unieważnienia postępowania, które obarczone jest niemożliwą
do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia
publicznego poprzez brak wskazania wprost w dokumentach zamówienia, w tym SWZ przedłożenia przez
wykonawców wraz z ofertą wykazu instalacji, co stanowi wymóg ustawowy wynikający z treści art. 6d ust. 4 pkt 5
ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co w konsekwencji powoduje, że
Zamawiający nie będzie miał wiedzy, gdzie odebrane z terenu Miasta Węgrów odpady będą zagospodarowywane
mimo, że ustawodawca taki wymóg na zamawiających wprost narzucił.
Ponadto Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1) art. 253 ust. 1 w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy PZP poprzez dokonanie wyboru jako oferty najkorzystniejszej
oferty wykonawcy PGK, podczas gdy oferta ta podlega odrzuceniu z uwagi na jej niezgodność z warunkami
zamówienia, a ponadto zawiera rażąco niską cenę (zarzut nr 2),
2) art. 16 pkt 1 ustawy PZP poprzez naruszenie naczelnej zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania
wykonawców dokonując wyboru oferty, która podlega odrzuceniu ze względu na fakt, że jest niezgodna z
warunkami zamówienia oraz zawiera rażąco niską cenę oferty (zarzut nr 3).
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
2) odrzucenie oferty wykonawcy PGK z uwagi na fakt, że jej treść jest niezgodna z warunkami zamówieniach i
dokonanie ponownej oceny ofert,
3) ewentualnie wezwania wykonawcy PGK do wyjaśnienia ceny złożonej oferty oraz jej istotnych elementów
składowych,
4) ewentualnie unieważnienia postępowania z uwagi na fakt, że jest ono obarczone niemożliwą do usunięcia
wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
W uzasadnieniu zarzutu podstawowego odwołania (zarzut nr 1) Konsorcjum EKO-SAM BIS wskazało, że oferta
wykonawcy PGK jest niezgodna z warunkami zamówienia i powinna zostać odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5
ustawy PZP, albowiem nie zawiera wykazu instalacji, co stanowi wymóg ustawowy wynikający z treści art. 6d ust. 4 pkt 5
ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Następnie Odwołujący przywołał treść
zapisów OPZ, § 1 ust. 3 lit. a Załącznika nr 7 do SWZ oraz treść regulacji art. 6d ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 września
1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zdaniem Odwołującego wykaz instalacji stanowi istotną treść oferty, który nie może podlegać jakiemukolwiek
uzupełnieniu z uwagi na jednoznaczną treść art. 223 ust. 1 ustawy PZP. Uzupełnienie wykazu instalacji po terminie
składania ofert stanowiłoby w rzeczywistości uzupełnienie treści oferty, co jest niedopuszczalne. Powołał się przy tym na
poglądy wyrażone w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt KIO 21/22. Brak
wskazania instalacji w ofercie nie pozwoli również na prawidłową realizację umowy, której oferta wykonawcy jest
istotnym elementem przedmiotowym. Jakiekolwiek uzupełnienie oferty w tym zakresie jest rażącym naruszeniem prawa.
Uzupełnione dokumenty w postaci umów z instalacjami po terminie składania ofert nie mogą być brane pod uwagę.
Wykonawca ma obowiązek realizacji przedmiotu zamówienia zgodnie z ofertą, a więc również do przekazywania
odpadów do instalacji w tej ofercie podanych. Brak podania w ofercie instalacji powoduje, że zamawiający nie wie gdzie
te odpady będą trafiać. W efekcie nie będzie mógł też przeprowadzić w tym zakresie skutecznej kontroli pod kątem
realizacji umowy zgodnie ze złożoną ofertą. Fakt, że wzór formularza oferty załączony do SWZ nie zawierał jakiejkolwiek
pozycji dotyczącej wpisania instalacji komunalnych nie oznacza, że wykonawcy byli z tego obowiązku zwolnieni.
Przygotowując ofertę dokumenty zamówienia należy czytać jako całość, a nie wybiórczo. Dokumentacja przetargowa nie
wskazuje jakiejkolwiek hierarchii ważności dokumentów. Wykonawcy składając ofertę kierują się przede wszystkim
zapisami dokumentacji przetargowej, zaś wzór formularza ofertowego jest jedynie przykładowym i zalecanym
dokumentem z którego
wykonawcy mogą korzystać. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby wykaz instalacji stanowił załącznik do oferty. Każdy
profesjonalny podmiot doskonale wie, że przepisy prawa wymagają wykazania instalacji, do których będą trafiać
odbierane odpady na etapie składania ofert.
Odwołujący dodał, że obecna sytuacja powoduje, że oferta wykonawcy PGK nie pozwala na ustalenie przez
Zamawiającego, gdzie będą w przyszłości trafiać odbierane odpady celem ich zagospodarowania, tj. do jakich instalacji
komunalnych mimo, że ustawodawca wprost taki obowiązek na zamawiającego i wykonawców nałożył. Odwołujący
podkreślił, że termin składania ofert miał miejsce w dniu 16 lipca 2024 r., natomiast wykaz instalacji złożony przez
wykonawcę PGK został sporządzony w dniu 30 lipca 2024 r., co powoduje, iż po otwarciu ofert Zamawiający dopuścił się
uzupełnienia treści oferty tego wykonawcy. W świetle art. 223 ust. 1 ustawy PZP było to działanie niedopuszczalne.
W uzasadnieniu zarzutu ewentualnego odwołania dotyczącego zaniechania wezwania wykonawcy PGK do wyjaśnienia
ceny oferty Odwołujący zwrócił uwagę na kilka następujących okoliczności:
1) W 2022 r. wykonawca PGK złożył ofertę na „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli
nieruchomości zamieszkałych z terenu Miasta Węgrowa” na lata 2023-2024 w wysokości 6 401 658 zł 31 gr brutto,
co przy ilości do odebrania i zagospodarowania 7 006,26 Mg stanowi cenę jednostkową (średnio) 913 zł 71 gr/Mg
brutto,
2) W przedmiotowym postępowaniu przetargowym wykonawca PGK złożył ofertę w wysokości 6 563 221 zł 13
gr brutto, co przy ilości do odebrania i zagospodarowania 7 301,02 Mg stanowi cenę jednostkową (średnio) 898 zł
95 gr/Mg brutto, co jest wartością niższą niż w 2022 r. o 14 zł 76 gr/Mg brutto,
3) W okresie od składania ofert w 2022 r. do przedmiotowego postępowania płaca minimalna wzrosła o 1 290 zł
00 gr/1 osobę brutto, co stanowi kwotę kosztów pracodawcy większą o 1 544 zł 25 gr/1 osobę. Do realizacji
przedmiotowego zamówienia przewidywane jest korzystanie z 6 pracowników w miesiącu, tj. 6 x 1 544 zł 25 gr = 9
265 zł 50 gr/miesiąc (w 24 miesiące 222 372 zł 00 gr). W związku z tym biorąc pod uwagę jedynie wzrost kosztów
pracowniczych od 2022 r. oferta wykonawcy PGK powinna wynosić co najmniej 6 893 386 zł 98 gr brutto (913 zł 71
gr/Mg brutto x 7301,02 Mg + 222 372 zł 00 gr), tj. 330 165 zł 85 gr brutto więcej niż złożona w przedmiotowym
postępowaniu,
4) W 2023 r. wskaźnik inflacji w stosunku do 2022 r. wyniósł 11,40%. Biorąc pod uwagę jedynie ten wskaźnik za
2023 r. oferta wykonawcy PGK powinna wynosić 7 431 510 zł 69 gr brutto, tj.: 913 zł 71 gr/Mg x 7301,02 Mg = 6 671
014 zł 98 gr brutto (po zwiększeniu o 11,40 % daje to kwotę 7 431 510 zł 69 gr brutto – kwota ta wynosi 760 495 zł
71 gr brutto więcej niż złożona w przedmiotowym postępowaniu).
Następnie Odwołujący przedstawił kalkulację rażąco niskiej ceny oferty wykonawcy PGK (tu: tabela i wyliczenia na str. 914 odwołania) i podsumował, że:
1) rozpatrując koszty odbioru i zagospodarowania odpadów przez wykonawcę PGK w zakresie posiadanych
danych, tj. w zakresie 6 365,10 Mg z 7 301,02 Mg (87,18% zamówienia) wynika, że wykonawca poniesie stratę w
kwocie 835 332 zł 73 gr netto,
2) rozpatrując rażąco niską cenę w zakresie istotnych części składowych – pozycji: 2, 5, 6, 8, 9, i 11, tj. w
zakresie 3406,86 Mg z 7 301,02 Mg (46,66% zamówienia) wykonawca PGK poniesie stratę w wysokości 968 453
zł 53 gr netto.
3) wykonawca PGK podczas własnego postępowania na „Zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych
przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w Węgrowie”, nr postępowania: ZOiGO/2024/2,
znacząco nie doszacował kwot przeznaczonych na zagospodarowanie poszczególnych odpadów (kwoty
przeznaczone były znacznie niższe od złożonych ofert), co jednoznacznie wskazuje na to, że oferta złożona w
przedmiotowym postępowaniu również została znacznie niedoszacowana, przez co usługa nie jest możliwa do
wykonania przy obecnych cenach zagospodarowania odpadów,
4) wykonawca PGK podczas własnego postępowania na „Zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych
przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w Węgrowie”, nr postępowania: ZOiGO/2024/2
przeznaczył kwotę 560 zł 00 gr/Mg na zagospodarowanie odpadów budowlanych i rozbiórkowych choć sam w
przedmiotowej ofercie złożył kwotę 450 zł 00 gr/Mg i do tego musi ponieść koszty odbioru, załadunku i transportu
do instalacji.
Uzasadniając zarzut ewentualny odwołania dotyczący zaniechania unieważnienia postępowania Odwołujący przywołał
treść art. 255 pkt 6 ustawy PZP oraz art. 6d ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i
porządku w gminach. Odwołujący wskazał, że ustawodawca przesądził w sposób jednoznaczny, że każdy wykonawca
składając ofertę w postępowaniu jest zobowiązany do wykazania instalacji, do których będą trafiać
poszczególne frakcje odpadów odbieranych z terenu Zamawiającego. Jest to bardzo ważne, bo Zamawiający już przy
ofercie wie gdzie przedmiotowe odpady mają trafić – co daje mu pełną kontrolę i ocenę czy oferta jest prawidłowo
złożona, tj. zgodnie z oczekiwaniami Zamawiającego wynikającymi w tym zakresie z OPZ. Odwołujący zwrócił uwagę na
to, że obecna sytuacja nie pozwala Zamawiającemu na prawidłową ocenę złożonych ofert, gdzie obecnie wybrana oferta
zawiera istotne braki wymagane ustawą. Po pierwsze Zamawiający dokonując oceny oferty nie jest w stanie ocenić czy
odpady trafią do uprawnionych do tego instalacji komunalnych, a po drugie nie jest w stanie ocenić prawidłowości
oszacowania kosztów oferty, gdzie istotnym elementem jest transport odpadów. Zamawiający nie ma możliwości oceny
odległości, jaką pokonuje dana śmieciarka od miejsca odbioru odpadów do miejsca przyjęcia przez daną instalację.
Podobnie sytuacja wygląda z kosztami zagospodarowania odpadu na instalacji, gdzie koszty w każdej instalacji są różne.
Zdaniem Odwołującego, gdyby wykonawca PGK działał z należytą starannością w rozumieniu art. 355 § 2 Kodeksu
Cywilnego, to taki wykaz zostałby złożony. Jednocześnie Odwołujący zastrzegł, że gdyby Izba uznała, że brak
wyraźnego wymogu (wprost wskazanego w SWZ), co do złożenia wykazu instalacji wraz z ofertą nie może prowadzić do
odrzucenia takiej oferty, to wówczas uzasadniony jest zarzut ewentualny odwołania dotyczący zaniechania
unieważnienia postępowania. Złożenie oferty bez wykazu instalacji powoduje, że jest ona niekompletna z punktu widzenia
przepisów ustawy i nie chodzi tutaj tylko o zwykły formalizm. Brak jednoznacznego wskazania w ofercie informacji o
instalacjach, do których będą przekazywane odpady, uniemożliwił Zamawiającemu zbadanie ofert wykonawców pod
kątem zakresu i sposobu, w jaki będzie wykonywane świadczenie obejmujące przedmiot zamówienia. Odwołujący
zaznaczył, że jednym z istotnym zapisów umownych stanowiących podstawie rozliczenia zamówienia jest jego
raportowanie. Zgodnie z § 8 ust. 1 lit. a wzoru umowy wykonawca jest zobowiązany do sporządzania i przekazywania
Zamawiającemu w formie elektronicznej miesięcznych raportów zawierających informacje o masie poszczególnych
rodzajów odpadów odebranych w ramach realizacji umowy odpadów komunalnych oraz sposobie ich
zagospodarowania, wraz ze wskazaniem instalacji, do której zostały przekazane odebrane od właścicieli nieruchomości
niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. W sytuacji, w której Zamawiający nie wymagał wprost wskazania
instalacji w ofercie stanowiącej integralną część umowy, nie ma możliwości prawidłowego skontrolowania gdzie i czy
prawidłowo odpady zostały oddane i zagospodarowane. Odwołujący podniósł, że nawet sam wykonawca PGK dostrzegł
wadę oferty i uzupełnią ją po terminie składania ofert. Zamawiający tym samym dopuścił do uzupełnienia treści oferty po
terminie jej złożenia. Takie działaniem jest dowodem tego, że postępowanie obarczone jest istotną wadą, a Zamawiający
podejmuje
działania naprawcze pozostając w rażącej sprzeczności z zasadą zachowania uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców. Sam fakt, że brak jest podstawy prawnej do uzupełnienia wykazu instalacji stanowi o tym, że
mamy do czynienia z wadą nieusuwalną.
Uwzględniając akta sprawy odwoławczej, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron i uczestnika
postępowania odwoławczego wyrażone w pismach oraz złożone w trakcie rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i
zważyła, co następuje:
Krajowa Izba Odwoławcza nie stwierdziła podstaw do odrzucenia odwołania, ponieważ nie została spełniona żadna
wynikająca z art. 528 ustawy PZP negatywna przesłanka, która by uniemożliwiała merytoryczne rozpoznanie odwołania.
Izba stwierdziła ponadto, że wypełnione zostały opisane w art. 505 ust. 1 ustawy PZP ustawowe przesłanki istnienia
interesu Odwołującego w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia i możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia
przez Zamawiającego przepisów ustawy PZP.
Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia zgłoszonego do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego
przez wykonawcę PGK, albowiem zostało ono złożone w terminie przewidzianym w art. 525 ust. 1 ustawy PZP i nie
zawierało wad formalnych.
Izba rozpoznając sprawę uwzględniła akta sprawy odwoławczej, które zgodnie z regulacją § 8 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę
Odwoławczą (Dz. U. z 2020 r., poz. 2453) stanowią odwołanie wraz z załącznikami oraz dokumentacją postępowania o
udzielenie zamówienia w postaci elektronicznej lub kopia dokumentacji, o której mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia, a
także inne pisma składane w sprawie oraz pisma kierowane przez Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w związku z
wniesionym odwołaniem.
Izba uwzględniła też stanowiska prezentowane na rozprawie przez strony i uczestnika postępowania odwoławczego, jak
również uwzględniła stanowisko zaprezentowane przez Odwołującego w jego dalszym piśmie z dnia 5 września 2024 r.,
stanowisko zaprezentowane przez Zamawiającego w jego odpowiedzi na odwołanie z dnia 5 września 2024 r. i
stanowisko uczestnika postępowania zaprezentowane w jego piśmie z dnia 23 sierpnia 2024 r.
Izba wydała na rozprawie postanowienie o dopuszczeniu dowodu z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy
odwoławczej, w tym z pisma Odwołującego z dnia 24 lipca 2024 r. będącego załącznikiem do jego pisma procesowego
z dnia 5 września 2024 r.
Izba uznała wiarygodność oraz moc dowodową dokumentów znajdujących się w aktach sprawy odwoławczej.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Na podstawie art. 552 ust. 1 ustawy PZP Izba wydając wyrok bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku
postępowania odwoławczego.
Zgodnie z rozdziałem 5 pkt 5.1.1 SWZ przedmiotem zamówienia jest:
a) odbieranie i zagospodarowanie odpadów w komunalnych wykazanych w tabeli Nr 1 OPZ, powstałych i
zbieranych z nieruchomości zamieszkałych położonych w granicach administracyjnych miasta Węgrowa,
b) odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych wykazanych w tabeli Nr 2 OPZ, dostarczanych do
Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych,
c) osiągnięcie poziomów określonych w art. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13
września 1996 r. oraz Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobów
obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów oraz osiągnięcie poziomów
określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia
masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania
poziomu ograniczenia masy tych odpadów.
W Formularzu Ofertowym stanowiącym załącznik nr 2 do SWZ Zamawiający nie ujął pozycji dotyczącej przedstawienia
wykazu instalacji, o których mowa w art. 6d ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i
porządku w gminach. Obowiązek złożenia wykazu instalacji, w tym wykazu instalacji komunalnych nie został również
przewidziany w żadnym innym miejscu SWZ.
Wykonawca PGK do swojej oferty nie załączył wykazu instalacji komunalnych. Wykaz instalacji zagospodarowujących
odpady komunalne wykonawca PGK złożył dopiero wraz z podmiotowymi środkami dowodowymi w dniu 30 lipca 2024 r.
Natomiast Konsorcjum EKO-SAM BIS wykaz instalacji komunalnych dołączyło do swojej oferty złożonej w dniu 15 lipca
2024 r.
Ostatecznie za najkorzystniejszą ofertę w postępowaniu Zamawiający w dniu 9 sierpnia 2024 r. uznał ofertę złożoną
przez wykonawcę PGK, której przyznał 100 pkt w ramach kryteriów oceny ofert. Natomiast oferta Konsorcjum EKO-SAM
BIS została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu ofert z liczbą punktów 98,97.
Mając na uwadze powyższe Izba zważyła, co następuje:
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy i zapoznaniu się z pisemnymi i ustnymi stanowiskami stron i
uczestnika postępowania odwoławczego rozpoznała merytorycznie złożone odwołanie i uznała, że zasługuje ono na
częściowe uwzględnienie, tj. w odniesieniu do zarzutu ewentualnego odwołania dotyczącego naruszenia art. 255 pkt 6
ustawy PZP.
We wniesionym odwołaniu Konsorcjum EKO-SAM BIS zarzuciło Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów
ustawy PZP:
- art. 16 pkt 1 ustawy PZP, który stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o
udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie
wykonawców,
- art. 224 ust. 1 ustawy PZP, zgodnie z którym jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części
składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego
co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach
zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym
złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych,
- art. 224 ust. 4 ustawy PZP, zgodnie z którym w przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi,
zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w
ust. 3 pkt 4 i 6,
- art. 224 ust. 5 ustawy PZP, zgodnie z którym obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny
lub kosztu spoczywa na wykonawcy,
- art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, zgodnie z którym Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z
warunkami zamówienia,
- art. 239 ust. 1 ustawy PZP, który stanowi, że Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie
kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia,
- art. 253 ust. 1 ustawy PZP, w myśl którego niezwłocznie po wyborze najkorzystniejszej oferty zamawiający
informuje równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty, o: 1) wyborze najkorzystniejszej oferty, podając nazwę
albo imię i nazwisko, siedzibę albo miejsce zamieszkania, jeżeli jest miejscem wykonywania działalności
wykonawcy, którego ofertę wybrano, oraz nazwy albo imiona i nazwiska, siedziby albo miejsca zamieszkania,
jeżeli są miejscami wykonywania działalności wykonawców, którzy złożyli oferty, a także punktację przyznaną
ofertom w każdym kryterium oceny ofert i łączną punktację, 2) wykonawcach, których oferty zostały odrzucone –
podając uzasadnienie faktyczne i prawne,
- art. 255 pkt 6 ustawy PZP stwierdzający, że Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia,
jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołanie złożone przez Konsorcjum EKO-SAM BIS jest zasadne jedynie w
takim zakresie, w jakim działaniom Zamawiającego postawiono zarzut zaniechania unieważnienia postępowania na
podstawie art. 255 pkt 6 ustawy PZP. Izba nie rozpoznała merytorycznie zarzutu ewentualnego odwołania dotyczącego
naruszenia art. 224 ust. 1 w zw. z art. 224 ust. 4 w zw. z art. 224 ust. 5 ustawy PZP, gdyż Odwołujący formułując 2
zarzuty ewentualne nie określił ich hierarchii, natomiast zarzut dotyczący art. 255 pkt 6 ustawy PZP był zarzutem dalej
idącym, jeśli chodzi o skutki dla całego postępowania przetargowego. Dlatego on spośród zarzutów ewentualnych
podlegał rozpoznaniu w pierwszej kolejności.
Przede wszystkim jednak Izba nie stwierdziła, że brak dołączenia przez wykonawcę PGK do jego oferty wykazu instalacji
komunalnych świadczy o niezgodności oferty tego wykonawcy z warunkami zamówienia. Odwołujący nie wskazał
żadnego postanowienia SWZ, które nakłada
taki obowiązek na wykonawców, natomiast samo powoływanie się przez niego na § 1 ust. 3 lit. a Załącznika nr 7 do
SWZ, który nakazywał realizować przedmiot umowy zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym w
szczególności zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wraz z
przepisami wykonawczymi, oraz na treść regulacji art. 6d ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach, jest w ocenie Izby niewystarczające.
Należy zauważyć, że bezpośrednim adresatem przepisu art. 6d ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o
utrzymaniu czystości i porządku w gminach są nie wykonawcy, lecz instytucje zamawiające (gminy, miasta). Przepis ten
stanowi, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta w przypadku sporządzania dokumentów zamówienia określa w nich w
szczególności instalacje, w szczególności instalacje komunalne, do których podmiot odbierający odpady komunalne od
właścicieli nieruchomości, jest obowiązany przekazać odebrane odpady – w przypadku udzielania zamówienia
publicznego na odbieranie odpadów od właścicieli nieruchomości lub zobowiązuje do wskazania takich instalacji w
ofercie – w przypadku udzielania zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowywanie tych odpadów; w
przypadku niewielkich ilości odebranych odpadów selektywnie zbieranych możliwe jest wskazanie podmiotu zbierającego
te odpady. Nie budzi zatem wątpliwości, że to obowiązkiem zamawiających, który uruchamiają postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowywanie odpadów, jest zobowiązanie wykonawców w
dokumentacji zamówienia do wskazania w ofercie instalacji komunalnych, z których usług będą korzystać.
Izba stoi na stanowisku, że brak ujęcia w dokumentacji zamówienia zobowiązania, które prawodawca nałożył na wójtów,
prezydentów lub burmistrzów miast w art. 6d ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i
porządku w gminach, przesądza, że mamy do czynienia z istotną wadą postępowania, której nie można już naprawić po
dniu otwarcia ofert. Jest to wada postępowania, której na obecnym etapie postępowania nie można już usunąć i która
uniemożliwia zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zamawiający poprzez
swoje zaniechanie doprowadził do sytuacji, że oferta wykonawcy, który wygrał przetarg na odbiór i zagospodarowanie
odpadów komunalnych, była pozbawiona obligatoryjnego elementu w postaci wykazu instalacji komunalnych, natomiast
oferta wykonawcy, do której dołączono taki wykaz, została sklasyfikowana na dalszej pozycji w rankingu ofert a
wykonawca, który złożył prawidłowej treści ofertę, finalnie nie uzyskał zamówienia. W ocenie Izby taki sposób
prowadzenia postępowania przez Zamawiającego należy uznać za nieprzejrzysty i naruszający zasadę równego
traktowania wykonawców.
Dlatego postępowanie prowadzone przez Miasto Węgrów podlega unieważnieniu na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy
PZP.
W odniesieniu do zarzutów nr 2 i nr 3 odwołania, których rdzeń opierał się na założeniu, że oferta wykonawcy PGK jest
niezgodna z warunkami zamówienia, to nie mogły one zostać uznane przez Izbę za zasadne, skoro podstawowy zarzut
odwołania dotyczący naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP został oddalony. Dlatego one również podlegały
oddaleniu.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, tj. na podstawie art. 557, art. 574-576
ustawy PZP oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz
wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437). Zważywszy na to, że Odwołujący
wygrał postępowanie odwoławcze w 1/3 części, przysługuje mu od Zamawiającego zwrot 1/3 kosztów tego
postępowania, tj. kwota 6 200 zł 00 gr.
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący: .....................................................