Sygn. akt KIO 2897/24
WYROK
Warszawa, dnia 30 sierpnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Małgorzata Jodłowska
Protokolant:Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 12 sierpnia 2024 roku przez wykonawcę LIGHT ON SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę
Aleksandrów Łódzki
przy udziale uczestnika po stronie Zamawiającego:
A.HYPERID SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie
B.SODA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych jako 1, 3 i 4 w petitum odwołania
2.Oddala odwołanie w pozostałym zakresie
3.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża wykonawcę LIGHT ON SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero
groszy), kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), kwotę 338 zł 00 gr (słownie:
trzysta trzydzieści osiem złotych zero groszy), kwotę 17 zł 00 gr (słownie: siedemnaście złotych zero groszy)
poniesioną przez ww. wykonawcę tytułem wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika, dojazdu, opłaty
skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy),
kwotę 17 zł 00 gr (słownie: siedemnaście złotych zero groszy) poniesioną przez uczestnika HYPERID SPÓŁKA
Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz
opłaty skarbowej od pełnomocnictwa
3.2.zasądza od wykonawcy LIGHT ON SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie
na rzecz uczestnika HYPERID SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie
kwotę 3 617 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych zero groszy) stanowiącą koszt
poniesiony przez ww. uczestnika tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz opłaty skarbowej od
pełnomocnictwa.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………………
Sygn. akt KIO 2897/24
UZASADNIENIE:
Zamawiający Gmina Aleksandrów Łódzki prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego pn: „Wymiana oświetlenia ulicznego na terenie Gminy Aleksandrów Łódzki”, nr
referencyjny: ZP.271.7.2024.
Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia
11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp”.
Szacunkowa wartość zamówienia nie przekracza progów unijnych określonych w przepisach wykonawczych
wydanych na podstawie art. 3 ustawy Pzp
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 14 maja 2024 r. pod
numerem: 2024/BZP 00323821.
W postępowaniu tym wykonawca LIGHT ON SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w
Warszawie (dalej: „Odwołujący”) w dniu 12 sierpnia 2024 r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
wobec czynności i zaniechań Zamawiającego, a mianowicie:
1)zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Soda spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Łodzi [dalej: „Soda”];
2)zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Hyperid spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Warszawie [dalej: „Hyperid”];
3)zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy „F.H.U. Instal Bogdan Wieczorek” [dalej: „FHU”];
4)zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Spie Elbud Gdańsk Spółka Akcyjna z siedzibą w Gdańsku [dalej:
„Spie”].
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1)art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty
wykonawcy Soda, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
2)art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty
wykonawcy Hyperid, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
3)art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty
wykonawcy FHU, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
4)art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty
wykonawcy Spie, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2)powtórzenia czynności badania i oceny ofert, w tym:
a) odrzucenia oferty wykonawcy Soda;
b) odrzucenia oferty wykonawcy Hyperid;
c) odrzucenia oferty wykonawcy FHU;
d) odrzucenia oferty wykonawcy Spie.
3)obciążenie kosztami postępowania Zamawiającego oraz zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwoty
10 000 zł stanowiącej koszty poniesione z tytułu wpisu, a także kwoty wskazanej przez Odwołującego na rozprawie
według przedłożonych na niej dokumentów.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów i żądań Odwołujący wskazał:
Odwołujący wskazał, że w dniu 20 czerwca 2024 r. wykonawca Hyperid został wezwany do złożenia wyjaśnień
rażąco niskiej ceny. Zamawiający wskazał szereg czynników, które powinny zawierać wyjaśnienia, w tym między innymi
zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy
i zabezpieczenia społecznego.
Wykonawca Hyperid udzielił odpowiedzi w dniu 26 czerwca 2024 r. Zdaniem Odwołującego:
1)Wyjaśnienia składają się z lakonicznej części opisowej, kilku uproszczonych kalkulacji oraz dowodów w postaci dwóch
ofert handlowych.
2)Część opisowa jest krótka i składa się przede wszystkim z ogólnych okoliczności.
3)Przedstawiona kalkulacja jest lakoniczna, chaotyczna oraz zawiera liczne błędy obliczeniowe.
4)Zgodnie z przedstawioną kalkulacją, niektóre pozycje zostały zaniżone lub nieuwzględnione.
Odwołujący wskazał, że wyjaśnienia rażąco niskiej ceny wykonawcy Hyperid zawierają następujące uchybienia,
których wystąpienie musi prowadzić do odrzucenia oferty tego wykonawcy:
1)Przedstawiony przez wykonawcę kosztorys jest lakoniczny oraz chaotyczny, a także zawiera liczne błędy.
2)Wykonawca zaniżył oraz pominął niektóre pozycje kosztorysu, nie przedstawiając żadnego uzasadnienia w tym
zakresie.
3)Zostały przedstawione tylko dowody dotyczące kosztu zakupu części materiałów. Brak jest pozostałych istotnych
dowodów.
4)Wyjaśnienia mają ogólny charakter.
Lakoniczność oraz chaotyczność zamieszczonego kosztorysu
Wykonawca Hyperid załączył do swoich wyjaśnień trzy uproszczone kalkulacje, które zamiast porządku
wprowadzają jeszcze więcej chaosu. Chaos ten został wprowadzony poprzez powtarzanie przez wykonawcę niektórych
wartości, łączenie ich bez żadnego dodatkowego komentarza z użyciem lakonicznych nazw oraz liczne błędy w
obliczeniach.
Pierwsza z kalkulacji („Kalkulacja kosztu usług”) składa się z pięciu pozycji. Oprócz roboczogodziny, wykonawca
Hyperid nie wyjaśnił w żaden sposób jak dokładnie obliczył cztery z pięciu wskazanych pozycji. Nie zostały one opisane
w sposób wystarczający. O ile wiadomo, że wykonawca Hyperid wziął pod uwagę materiały (które wymienił w nawiasie
jako oprawy, złącza bezpiecznikowe i kable), to przykładowo niemożliwe jest wywnioskowanie ile sztuk danego materiału
przyjął w swoich obliczeniach oraz czy uwzględnił ich transport. Zupełnie nawiasem wskazuję również, że wykonawca w
kalkulacji przyjął koszty prac ziemnych, podczas gdy prace takie nie będą wykonywane. Jest to całkowicie niezrozumiałe.
W drugiej z kalkulacji zostały wymienione pozostałe koszty. Ponownie jednak wykonawca Hyperid po prostu te
koszty wskazuje, nie tłumacząc, w jaki sposób zostały przez niego obliczone. Powoduje to, że stają się one
nieweryfikowalnymi wartościami. Umożliwia to ich ewentualne zaniżenie i sprawia, że pod względem ekonomicznym są
obiektywnie nieweryfikowalne. Co więcej, łączna wartość wskazanych przez wykonawcę w tej kalkulacji kosztów wynosi
17.000 zł. Tymczasem wykonawca, w ostatnim wierszu tabeli, w którym miał podsumować wymienione koszty, wskazał
wartość 12.000 zł, a zatem o 5.000 zł niższą od prawidłowej.
Ostatnia kalkulacja, która powinna w sposób jasny przedstawić sposób przygotowania przez wykonawcę Hyperid
jego oferty, wprowadza najwięcej chaosu. Zgodnie z logicznym tokiem myślenia, powinna ona zawierać wszystkie koszty
wskazane we wcześniejszych dwóch tabelach, wraz z założonym przez wykonawcę zyskiem. Taki sposób kalkulacji
wskazywałby, że całkowita wartość oferty wykonawcy Hyperid wynosi 556.131,66 zł netto. Tymczasem wykonawca
Hyperid podał całkowitą wartość oferty netto jako 548.878,00 zł, a zatem cenę o ponad 7.000,00 zł niższą. Co więcej,
ostatnia kalkulacja składa się z pięciu pozycji, których dopasowanie do wcześniejszych dwóch kalkulacji staje się
zadaniem niemożliwym. Koszty osobowe oraz rezerwa zostały przez wykonawcę Hyperid wymienione w pierwszej
kalkulacji. Jednakże nieoczywiste jest pochodzenie dwóch pozostałych pozycji – kosztów rzeczowych oraz innych
kosztów. Ich wysokość nie odpowiada do końca innym wartościom, które wykonawca Hyperid wcześniej wymieniał.
Ponadto, przez to, że zostały ujęte w sposób zbiorczy, bez żadnego dodatkowego wyjaśnienia, nie wiadomo co do końca
w nich jest i skąd te wartości pochodzą, a także czy wykonawca nie pominął jeszcze jakiegoś istotnego kosztu.
Podsumowując, przygotowana przez wykonawcę Hyperid kalkulacja została wykonana w sposób niedbały.
Zawiera liczne błędy, a także jest lakoniczna i ogólna. Nie pozwala to na weryfikację czy wpisane koszty stanowią
wartości realne, pozwalające wykonawcy na wykonanie zamówienia w sposób należyty. Wykonawca, przygotowując
kosztorys, powinien podejść do tego zadania starannie i dokładnie, pilnując by zgadzał się on z przedstawionymi
wyjaśnieniami i stanowił spójną całość. Wykonawca Hyperid nie tylko nie podołał temu zadaniu, ale również udowodnił,
że skalkulował swoją ofertę w sposób chaotyczny oraz niedbały.
Zaniżenie niektórych pozycji kosztorysu
Brak szczegółowego kosztorysu jest o tyle istotny, że nie pozwala zweryfikować, czy wykonawca Hyperid mógł
tak drastycznie zaniżyć szereg pozycji dołączonego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny kosztorysu ofertowego. Dotyczy to
między innymi ilości roboczogodzin. Zgodnie z częścią ogólną wyjaśnień oraz uproszczoną kalkulacją wykonawca
Hyperid przyjął zaledwie 1.790,00 roboczogodzin. Tymczasem kosztorys inwestorski, który został przez Zamawiającego
dołączony do wezwania do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny przewidywał 3.280,20 roboczogodzin. Oznacza to, że
wykonawca Hyperid zaniżył liczbę roboczogodzin względem kosztorysu inwestorskiego prawie dwukrotnie. Tymczasem
wykonawca Hyperid nie odniósł się w swoich wyjaśnieniach i w żaden sposób nie wytłumaczył, jakie okoliczności
pozwoliły mu na aż tak znaczne obniżenie ilości roboczogodzin.
Drastycznie zaniżona lub pominięta została również przez wykonawcę Hyperid kwestia transportu. Potwierdza to
między innymi załączona przez wykonawcę do wyjaśnień rażąco niskiej ceny oferta producenta opraw. Zgodnie z treścią
tego dokumentu: „Koszt dostawy: 720 €”. Zarówno z ogólnej części wyjaśnień, jak i z kosztorysu nie wynika, by
wykonawca w którejś z pozycji kalkulacji uwzględnił koszty transportu materiałów. Jak wynika z załączonej przez
wykonawcę Hyperid oferty, nie jest to koszt pomijalny. Mimo to, wykonawca postanowił tego kosztu nie uwzględnić lub też
nie wyszczególnić w sposób należyty.
Ponadto, wykonawca w wycenie materiałów w ogóle nie uwzględnił elementów montażowych dla wysięgników.
Co więcej, z dołączonej do wyjaśnień rażąco niskiej ceny oferty wynika, że wykonawca planuje zakupić 238 sztuk
produktu „Wysięgnik stalowy ocynkowany 1x1,5m 15 stopni”. Natomiast zgodnie z dokumentacją zamówienia należy
użyć wysięgników o różnej długości, tj. 0,5 metra, 1 metr, 1,5 metra oraz 2 metry. Wykonawca nie wykazał więc
możliwości zakupu wysięgników według wymagań Zamawiającego.
Podsumowując, lakoniczność i prostota ogólnej kalkulacji wykonawcy ujawnia, że dokonał on drastycznego
zaniżenia lub pominięcia niektórych pozycji kosztorysu, który powinien zostać przez niego wzięty pod uwagę. Kalkulacja
wykonawcy zawiera braki, które nie zostały przez niego w żaden sposób wytłumaczone. Celem składania wyjaśnień
rażąco niskiej ceny jest właśnie wyjaśnienie Zamawiającemu, dlaczego wykonawca mógł sobie pozwolić na
zaoferowanie niższej ceny za wykonanie danego zamówienia. Tymczasem wykonawca Hyperid nie skorzystał z tej
okazji, pomijając istotne w kosztorysie części zamówienia bez jakiegokolwiek omówienia kwestii, skąd taka możliwość
wynika.
Brak istotnych dowodów
Odwołujący podniósł, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej, do wyjaśnień rażąco
niskiej ceny należy dołączyć odpowiednie dowody. Sama kalkulacja kosztów nie jest wystarczającym dowodem.
Ponadto, sam Zamawiający w treści wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny wskazał, że oczekuje przedstawienia
dowodów. Tymczasem jedyne dowody, jakie przedstawił wykonawca Hyperid to oferty w zakresie części materiałów.
Wykonawca Hyperid nie przedstawił natomiast pozostałych dowodów, jak na przykład:
1)Zanonimizowane umowy o pracę z pracownikami lub zanonimizowane listy płac – na okoliczność ustalenia wysokości
wynagrodzenia, jakie wykonawca wypłaca pracownikom.
2)Dokumenty wykazujące posiadany sprzęt – na okoliczność ustalenia sprzętu, jakim dysponuje wykonawca.
Dopiero przedstawienie powyższych dowodów pozwoliłoby zweryfikować, czy wykonawca Hyperid jest faktycznie w
stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną cenę.
Wyjaśnienia mają ogólny charakter
W dalszej kolejności Odwołujący zwrócił uwagę, że wyjaśnienia wykonawcy Hyperid mają bardzo ogólny
charakter. Wyjaśnienia tego wykonawcy to tak zwana w orzecznictwie KIO „beletrystka wyjaśnieniowa” składająca się z
samych ogólnych stanowisk, pozbawionych jakiegokolwiek rzeczywistego znaczenia, która nie zawiera również żadnych
możliwych do uchwycenia wartości ekonomicznych. Odwołujący wskazał, że w orzecznictwie Krajowej Izby
Odwoławczej podkreśla się, że wyjaśnienia muszą być konkretne oraz możliwe do weryfikacji. Tymczasem wykonawca
Hyperid wskazuje:
1)„Pozostając w sferze domniemań należałoby raczej przyjąć istnienie faktycznego domniemania poprawności kalkulacji
ceny oferty, jako że odpowiada ono oczywistemu celowi prowadzenia działalności gospodarczej (którego elementem
jest również ubieganie się o udzielanie zamówień publicznych), jakim jest osiąganie zysku z realizacji kontraktów”.
„Zdaniem Wykonawcy – to część ofert została złożona z kalkulacją obliczoną na zbyt wysoką marżę, co
spowodowało zawyżenie średniej ceny ofert. Z kolei wybór którejś z nich naraziłby Zamawiającego na
niegospodarność”. Niezrozumiałym działaniem ze strony wykonawcy Hyperid jest próba wprowadzenia domniemania
poprawności kalkulacji ceny oferty, ponieważ obowiązek Zamawiającego do wezwania wykonawcy, którego cena
wydaje się rażąco niska, wynika wprost z przepisów ustawy Pzp. Jednakże, jeżeli wykonawca uważał, że nie ma
podstaw do wystosowania względem niego wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, to miał możliwość złożenia
odwołania do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zarzucając Zamawiającemu niezgodne z prawem wezwanie do
wyjaśnień. Skoro jednak nie zdecydował się na ten krok, to zobowiązany jest udzielić wyjaśnień, które wykażą, że jest
w stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną cenę, a nie wchodzić w polemikę w Zamawiającym.
2)„Kolejną kwestią jest fakt posiadania sprzętu np. podnośnika koszowego przez Wykonawcę wiec jedynie należy przyjąć
koszt amortyzacji, paliwa a nie wynajmu który został skalkulowany także kosztorysie”. Brak jest jednak informacji, ile
dokładnie wykonawca miałby zaoszczędzić na fakcie posiadania podnośnika koszowego.
Podsumowując, Zdaniem Odwołującego wykonawca Hyperid niepotrzebnie poświęcił część opisową wyjaśnień
rażąco niskiej ceny polemice ze słusznością wystosowanego przez Zamawiającego wezwania. Wykonawca został
wezwany do złożenia wyjaśnień w sposób zgodny z przepisami ustawy Pzp. Wykonawca nie poparł swoich ogólnych
wyjaśnień jakimikolwiek weryfikowalnymi ekonomicznie wartościami. Obecnie stanowią one wyłącznie gołosłowne
zapewnienia, które w żaden sposób nie udowadniają, że zaoferowana przez wykonawcę Hyperid cena nie jest rażąco
niska.
Brak możliwości wezwania do ponownych wyjaśnień
Odwołujący podniósł również, że nie ma możliwości kolejnego wezwania wykonawcy Hyperid do złożenia
kolejnych wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny oraz przedstawienia dowodów. W orzecznictwie Krajowej Izby
Odwoławczej dopuszcza się ponowne wezwanie do złożenia wyjaśnień tylko w sytuacji, gdy wykonawca już za
pierwszym razem udzielił konkretnych, spójnych wyjaśnień, które tylko w niektórych kwestiach wymagają
doprecyzowania czy uzupełnienia.
Z daleko idącej ostrożności procesowej, w przypadku gdyby Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że w niniejszym
stanie faktycznym należy jednak wezwać wykonawcę Hyperid do ponownych wyjaśnień rażąco niskiej ceny (chociaż
zdaniem Odwołującego oferta wykonawcy podlega odrzuceniu bez konieczności wzywania do ponownych wyjaśnień), to
Odwołujący – z ostrożności procesowej – stawia również zarzut ewentualny naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy Pzp
poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy Hyperid do ponownych wyjaśnień zaoferowanej ceny, podczas
gdy pierwotnie złożone wyjaśnienia budzą dalsze wątpliwości co do możliwości realizacji zamówienia za zaoferowaną
cenę.
Podsumowując Odwołujący wskazał, że wyjaśnienia wykonawcy nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco
niskiej ceny.
1)Przedstawiony przez wykonawcę kosztorys jest lakoniczny oraz chaotyczny, a także zawiera liczne błędy.
2)Wykonawca zaniżył oraz pominął niektóre pozycje kosztorysu, nie przedstawiając żadnego uzasadnienia w tym
zakresie.
3)Zostały przedstawione tylko dowody dotyczące kosztu zakupu części materiałów. Brak jest pozostałych istotnych
dowodów.
4)Wyjaśnienia mają ogólny charakter.
Odwołujący wskazał, że dla unaocznienia rażąco niskiej ceny wykonawcy Hyperid Odwołujący bazując na
założeniach tego wykonawcy przygotował kosztorys ofertowy (zarówno w wersji uproszczonej, jak i szczegółowej).
Kosztorys został przygotowany przy następujących założeniach:
1)Ceny jednostkowe materiałów przyjęto zgodnie z przedstawionymi dowodami lub treścią wyjaśnień (jeżeli były
wskazane ceny danych materiałów).
2)Ceny jednostkowe materiałów co do których nie było przedstawione dowody (lub żadnej innej informacji w
wyjaśnieniach) przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim.
3)Ilość materiałów przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim.
4)Stawkę roboczogodziny przyjęto 30,84 zł tak jak wskazywał wykonawca.
5)Ilość roboczogodzin przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim (skoro wykonawca wraz z wyjaśnieniami otrzymał
kosztorys inwestorski, w którym była wskazana ilość roboczogodzin i nie odniósł się w żaden sposób do tej ilości, to
zasadnym jest przyjęcie jako właściwej tej ilości).
6)Stawkę motogodziny pracy sprzęto przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim, z uwagi na brak jakiejkolwiek informacji
od wykonawcy w tym zakresie.
7)Liczbę godzin pracy sprzęto przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim, z uwagi na brak jakiejkolwiek informacji od
wykonawcy w tym zakresie.
8)Koszty pośrednie przyjęto na poziomie 40%. Wykonawca nie przyjął żadnych kosztów pośrednich, a jednocześnie w
kosztorysie należało przyjąć jakąś wartość. Najniższa wartość kosztów pośrednich, jaką spotyka się na rynku, to
40%. Spośród wykonawców, którzy składali kosztorysy w niniejszym postępowaniu najniższa wartość kosztów
pośrednich to 41%. W tych okolicznościach przyjęcie 40% kosztów pośrednich jest zasadne. Jednocześnie jest
znacznie niżej niż w kosztorysie inwestorskim, więc z ostrożności maksymalnie na korzyść wykonawcy.
9)Zysk przyjęto na poziomie 0% (gdyż kosztorys ma dokumentować wyłącznie koszty do poniesienia, zyskiem jest
ewentualna nadwyżka kwoty wynikającej z kosztorysu względem ceny zaoferowanej w postępowaniu).
Odwołujący wskazał, że z przygotowanego przez niego kosztorysu wynika, że przy takich założeniach
wykonawca Hyperid powinien zaoferować cenę w wysokości 948.164,86 zł brutto. Tymczasem zaoferował cenę w
wysokości 675.119,94 zł brutto. Jednoznacznie wskazuje to, że wykonawca Hyperid nie jest w stanie wykonać
zamówienia za zaoferowaną cenę.
Izba pominęła argumentację Odwołującego w zakresie zarzutów oznaczonych jako: 1, 3 i 4 w petitum odwołania
uznając ją za zbędną z uwagi na uwzględnienie ww. zarzutów przez Zamawiającego i braku sprzeciwu w tym zakresie.
W złożonej pismem z dnia 22 sierpnia 2024 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający uwzględnił w całości
zarzuty przedstawione w odwołaniu.
Wykonawca HYPERID SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie (dalej
jako: „HYPERID”) zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.Pismem datowanym
na dzień 26 sierpnia 2024 r. ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez Odwołującego i wniósł o oddalenie
odwołania w zakresie zarzutu nr 2. Wykonawca HYPERID wniósł sprzeciw co do uwzględnienia zarzutu oznaczonego
jako nr 2 w petitum odwołania przez Zamawiającego.
Wykonawca SODA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi
(dalej jako:
„SODA”) zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego. Wykonawca SODA nie wniósł
sprzeciwu co do uwzględnienia zarzutu oznaczonego nr 1 w petitum odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron oraz Uczestników
postępowania uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w
szczególności wezwanie do złożenia wyjaśnień, odpowiedź na wezwanie, jak również biorąc pod uwagę
oświadczenia i stanowiska Stron oraz uczestnika postępowania HYPERID wyrażone odpowiednio w odwołaniu,
odpowiedzi na odwołanie, kolejnych pismach, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole,
ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem
odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj.
istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w
wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego.
Izba postanowiła dopuścić do udziału w postępowaniu odwoławczym wykonawcę HYPERID SPÓŁKA Z
OGRANICZONĄ ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie oraz
SODA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi.
Wszystkie warunki formalne związane ze zgłoszonymi przystąpieniami
zostały spełnione. Co za tym idzie ww. wykonawcy skutecznie zgłosili swoje przystąpienie do postępowania
odwoławczego, stając się Uczestnikami postępowania odwoławczego.
Izba zaliczyła w poczet materiału dowodowego dowody niestanowiące części dokumentacji postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego, złożone przez:
1.Odwołującego wraz z odwołaniem, a mianowicie: Kosztorys uproszczony oraz kosztorys szczegółowy dotyczący
wykonawcy Hyperid na fakt: ustalenia kosztów wykonania zamówienia przez wykonawcę Hyperid
2.Uczestnika postępowania HYPERID na posiedzeniu z udziałem Stron i Uczestników postępowania, a mianowicie:
wydruku wiadomości e-mail z firmą Asaj na fakt: że oferta od firmy Asaj obejmuje 238 wysięgników o długościach
wymaganych przez Zamawiającego.
Izba za bezprzedmiotowe uznała następujące dowody złożone przez Odwołującego wraz z odwołaniem:
Kosztorys uproszczony oraz kosztorys szczegółowy dotyczący wykonawcy Hyperid, Soda oraz Spie. Przedmiotowe
dowody dotyczyły zarzutów, które zostały przez Zamawiającego uwzględnione.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest wymiana
oświetlenia ulicznego na terenie Gminy Aleksandrów Łódzki.
Zgodnie z informacją z otwarcia ofert z dnia 14 czerwca 2024 r. w postępowaniu złożono czternaście ofert:
Nr oferty
Nazwa i adres Wykonawcy
Cena brutto oferty
LIGHT ON Sp. z o.o., ul. Krasińskiego 18/97,
01-581 Warszawa
ZABERD Sp. z o.o., ul. Bystrzycka 24, 54-215 Wrocław
Łukasz Dybicki Progress, Wierzchowiska Drugie 70,
21-050 Piaski
SODA Sp. z o.o., ul. Grunwaldzka 33/116, 91-337 Łódź
F.H.U. Instal Bogdan Wieczorek, ul. Dąbska 64,
99-210 Uniejów
RONMONT Rafał Ronowicz, ul. Aleksandrowska 26, 95-100 Zgierz
RG PROJEKT RADOSŁAW GWIAZDA, ul. Zakładowa 87D/2, 92-402 Łódź
SPIE Elbud Gdańsk S.A., ul. Marynarki Polskiej 87,
80-557 Gdańsk
ENERGO – LINE Łukasz Sitnicki, ul. Sylwestrowicza 6B, 05-300 Mińsk Mazowiecki
EL-MOT Usługi Elektryczne Sp. z o.o., ul. Rzgowska 19, 95-080 Tuszyn
ENERGJON Jarosław Jończyk, Kozierogi 36,
97-371 Wola Krzysztoporska
Konsorcjum:
Lider: SP-INSTAL Sp. z o.o., ul. Długa 6/5, 95-100 Zgierz
Wykonawca 2: SP-INSTAL Sebastian Przepiórski, ul. Długa 6/5, 95-100 Zgierz
Elektromonter Sp. z o.o., ul. Jerzego 22A, 91-072 Łódź
Hyperid Sp. z o.o., ul. Żurawia 22/704, 00-515 Warszawa
1.800.000,00 zł.
822.200,76 zł.
729.390,00 zł.
637.000,00 zł.
676.500,00 zł.
918.810,00 zł.
599.000,00 zł.
920.567,72 zł.
794.580,00 zł.
738.002,35 zł.
721.518,00 zł.
1.894.200,00 zł.
888.000,00 zł.
675.119,94 zł.
Pismami z dnia 20 czerwca 2024 r. Zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust.1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy
Prawo zamówień publicznych wezwał dwunastu wykonawców, w tym HYPERID, SODA, SPIE,
F.H.U. Instal Bogdan
Wieczorek, do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny.
Uczestnik HYPERID pismem z dnia 26 czerwca 2024 r. złożył wyjaśnienia wskazując m.in.:Na cenę oferty
składają się dwa (2) główne elementy kosztowe:
1.Koszty rzeczowe obejmujące koszty zapewnienia infrastruktury niezbędnej realizacji przedmiotu zamówienia wraz z
materiałem– szczegółowo przedstawione w pkt I.1. poniżej oraz w Załączniku nr 1.
2.Koszty osobowe obejmujące koszty świadczenia usług wskazanych w przedmiocie zamówienia – szczegółowo
przedstawione w pkt I.2 poniżej;
Oraz inne koszty wskazane w pozycje I.3.
Przy kosztach rzeczowych uczestnik HYPERID wskazał, że głównym kosztemjest koszt dostawy fabrycznie
nowych, nieużywanych i nieregerowanych energooszczędnych opraw oświetleniowych. Na potwierdzenie kosztów w tym
zakresie załączamy wycenę producenta. Dalej, Uczestnik wskazał, że na potrzeby realizacji podobnych umów od wielu lat
buduje infrastrukturę niezbędną do należytego świadczenia tego typu usług, a co za tym idzie na dzień złożenia oferty
posiadał pełną infrastrukturę, która była w całości zamortyzowana w ramach realizacji innych projektów. Tym samym nie
jest konieczne ponoszenie żadnych kosztów związanych z zapewnieniem możliwości realizacji przedmiotu zamówienia w
tym zakresie. Przedstawił listę już posiadanych elementów infrastruktury.
Przy kosztach osobowych Uczestnik przedstawił czasochłonność specjalistów, którzy będą realizowali zamówienie
wskazując, że Średnia stawka kosztowa za osobogodzinę została wyliczona w oparciu o średnie miesięczne
wynagrodzenie wyliczone w Tabeli poniżej z uwzględnieniem wszystkich narzutów i kosztów dodatkowych.
Poz.
Opis pozycji
Wzór
Średnie miesięczne
wynagrodzenie stałe
Narzuty na wynagrodzenia
(składka emerytalna,
składka rentowa, składka
wypadkowa, składka na
Fundusz Pracy, składka
FGŚP) – tzw. ZUS
pracodawcy
ŁĄCZNIE miesięczny
koszt 1 pracownika
Koszt 1 godziny
-
Wartość
[zł]
4300,00
9,76% x 4300
6,76% x 4300
1,67% x 4300
2,45% x 4300
0,10% x 4300
419,68
279,50
71,81
105,35
4,30
SUMA (poz.1+poz. 2)
5180,64
Poz. 3/168 godzin
30,84
Dalej, Uczestnik wskazał: Przy wycenie prac związanych z realizacją zamówienia Wykonawca oparł się na
udostępnionych przez Zamawiającego (w ramach SIW Z oraz w odpowiedziach na pytania) opisach przedmiotu
zamówienia. W oparciu o te dane oraz na podstawie doświadczeń Wykonawcy w realizacji podobnych zamówień w latach
poprzednich oszacowana została pracochłonność.
Usługa
Pracochłonność
Stawka godzinowa
Prace Montażowe
1790 h
30,84 zł
(wszelkie prace ziemne
oraz prace przy użyciu
podnośnika
montaż/demontaż opraw wraz z zabezpieczeniami , pomiary )
Materiały niezbędne do wykonania przedmiotu zamówienia ( oprawy ,
383 796 zł
złącza bezpiecznikowe, kable)
Koszt utylizacji zdemontowanych opraw
Dokumentacja powykonawcza
Rezerwa na potrzeby projektu ( np. zajęcie pasa , wyłączenia)
Koszt wykonania usługi
55 203,60 zł
3 000 zł
6 000 zł
10 000 zł
Jako pozostałe koszty, Uczestnik wskazał:
Pozycja
koszty utrzymania biura
Koszty księgowości
Przeglądy eksploatacyjne
Paliwo
Koszty zarządzania
Razem
Koszt
2 000 zł
500 zł
1 500 zł
3 000 zł
10 000 zł
12 000 zł
Koszty biura i księgowości to koszty współdzielone z innymi projektami, w ramach kosztów stałych ponoszonych przez
wykonawcę w ramach swojej działalności.
Do wyjaśnień Uczestnik załączył: ofertę producenta opraw oraz ofertę dystrybutora na akcesoria montażowe.
Izba pominęła wyjaśnienia wykonawców SODA,SPIE, F.H.U. Instal Bogdan Wieczorek z uwagi na uwzględnienie przez
Zamawiającego zarzutów dotyczących ofert wskazanych wykonawców.
Izba zważyła, co następuje:
I.Umorzenie postępowania
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu oznaczonego jako nr 1 w petitum odwołania,
wobec jego uwzględnienia przez Zamawiającego oraz braku sprzeciwu uczestnika SODA - na podstawie art. 522 ust. 2
ustawy Pzp, który stanowi, że: Jeżeli uczestnik postępowania odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie
zamawiającego, nie wniesie sprzeciwu co do uwzględnienia w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu przez
zamawiającego, Izba umarza postępowanie, a zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu
o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu.
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych jako nr 3 i 4 w petitum odwołania
wobec ich uwzględnienia przez Zamawiającego - na podstawie art. 522 ust. 1 ustawy Pzp, zgodnie z którym w przypadku
uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu Izba może umorzyć postępowanie
na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do
postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie
przystąpił w terminie żaden wykonawca. Zgodnie z art. 522 ust. 1 in fine Pzp, w przypadku uwzględnienia przez
zamawiającego całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu, zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia
czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu.
II.Oddalenie odwołanie
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w
granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące podstawą prawną
zapadłego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający
odrzuca ofertę wykonawcy, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Z kolei zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega
oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na wykonawcy.
Izba za zbędne uznała przytaczanie definicji rażąco niskiej ceny opartej na piśmiennictwie i orzecznictwie wobec
ich powszechnej dostępności i przytoczenia w pismach Stron.
Izba podkreśla, że na cenę oferty ma wpływ cały szereg okoliczności i czynników indywidualnie dotyczących
każdego przedsiębiorcy. Różne podmioty, o odmiennej historii na rynku, różnej wiarygodności finansowej, różnych
relacjach handlowych, właściwym dla siebie potencjale technicznym i zawodowym oraz własnym know-how, są w stanie
zaoferować różne ceny ofertowe, co nie świadczy jednak o rażąco niskiej cenie jednego z tych wykonawców oraz o
cenie rynkowej drugiego z nich.
Niewątpliwe wystosowanie wezwania w trybie art. 224 ust. 1 i 2 ustawy Pzp oznacza dla wykonawcy obowiązek
wykazania, że zaproponowana przez niego cena lub proponowany koszt (względnie ich istotne części składowe) nie ma
charakteru rażąco niskiego. Obowiązkiem wykonawcy jest więc dostarczenie rzetelnych wyjaśnień.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu
spoczywa na wykonawcy. Także zgodnie z art. 537 ustawy Pzp ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego.
Pamiętać jednak należy, że szczególna zasada rozkładu ciężaru dowodu wyrażona w art. 537 ustawy Pzp nie zwalania
Odwołującego z konieczności sformułowania zarzutów odwołania w sposób, który przekona Izbę o ich słuszności i da
faktyczną możliwość ich weryfikacji w oparciu o dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia.
W ocenie Izby wyjaśnienia udzielone przez uczestnika HYPERID były wystarczające do uznania, że zaoferowana
cena nie nosi znamion rażąco niskiej. Wyjaśnienia złożone przez uczestnika HYPERID w postaci opisowej oraz
kalkulacja jak również załączone dowody pozwalają na uznanie, że cena podana w ofercie jest ceną rynkową i obejmuje
zakres zamówienia opisany w specyfikacji warunków zamówienia. Twierdzenia uczestnika HYPERID wyrażone w piśmie
procesowym zasługują na aprobatę w całości.
Warto również zwrócić uwagę, że Odwołujący nie wykazał które pozycje należy traktować jako istotne części
składowe oferty.
Odwołujący przedstawił kosztorysy, które miałyby wykazywać niedoszacowanie oferty uczestnika HYPERID w
zaskarżonym zakresie, prezentując je jako jedyne prawidłowe. Tymczasem sposób kalkulacji ceny, chociaż oczywiście
musi mieścić się w granicach wymagań dokumentacji zamówienia, to dokonywany jest przez każdego z wykonawców
według indywidualnej metodologii i założeń, w tym oceny ryzyk. Odwołujący dokonując obliczeń własnych oparł się na
własnej tezie, jak kalkulacja ta powinna wyglądać. Nie oznacza to jednak, że pozostali wykonawcy właśnie w ten sposób
powinni uzasadnić podaną w ofercie cenę.
Odwołujący przygotowując kosztorysy oparł się m.in. o kosztorys udostępniony przez Zamawiającego dopiero na
etapie badania rażąco niskiej ceny. Trudno zatem oczekiwać, że uczestnik HYPERID, nie znając założeń
Zamawiającego na etapie przygotowania oferty, dostosuje swoje wyjaśnienia do kosztorysu, który wcześniej nie został
udostępniony. Wykonawcy szacują cenę na etapie przygotowania oferty, a nie po ujawnieniu przez Zamawiającego
kosztorysu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575
ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 2 w związku z § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 lit. a i 2 lit. b i d
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).
Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.
Przewodnicząca: …………………………………