Sygn. akt: KIO 278/24
WYROK
Warszawa, dnia 29 lutego 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Maria Kacprzyk
Protokolant:Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 26 stycznia 2024 r. przez wykonawcę IGOMA sp. z o.o. z siedzibą w Gorzesławie, w postępowaniu
prowadzonym przez Zakład Wodociągów i Usług Komunalnych w Lublińcu,
przy udziale wykonawcy: Ziemia Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie odwołującego,
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania z dnia 26
stycznia 2024 r. oraz dalsze prowadzenia postępowania, w tym badanie i ocenę ofert;
2.kosztami postępowania obciąża zamawiającego i:
1.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy
pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego IGOMA sp. z o.o. z siedzibą w
Gorzesławie, tytułem wpisu od odwołania;
1.2zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:…………..
Sygn. akt: KIO 278/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Zakład Wodociągów i Usług Komunalnych w Lublińcu, prowadzi w trybie podstawowym bez negocjacji
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Odbiór ustabilizowanych komunalnych osadów
ściekowych”, dalej zwane: „Postępowaniem”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2024/BZP 00018458,
z 8 stycznia 2024. r. Wartość zamówienia nie przekracza progów unijnych określonych w przepisach wydanych na
podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1605 z
późn. zm.), dalej zwanej „Pzp”.
W dniu 26 stycznia 2024 roku Odwołujący – IGOMA sp. z o.o.z siedzibą w Gorzesławie (dalej: „Odwołujący”), działając
na podstawie art. 505 ust. 1, art. 513 pkt 1 i 2, art. 515 ust. 1 Pzp, wniósł odwołanie na czynność unieważnienia
Postępowania z dnia 23 stycznia 2023 r.
Odwołujący zaskarżonej czynności Zamawiającego zarzucił naruszenie art. 255 pkt 5 Pzp poprzez dokonanie czynności
polegającej na unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie tego przepisu, w sytuacji
gdy nie wystąpiła przesłanka unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia, o której mowa w tym przepisie, tj. nie
wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w
interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć, w związku z czym czynność Zamawiającego
polegająca na unieważnieniu postępowania powinna zostać unieważniona i postępowanie powinno być kontynuowane.
Podnosząc powyższe zarzuty, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu
unieważnienia czynności zamawiającego polegającej na unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia.
Odwołujący podał, że jest uprawniony do wniesienia odwołania, jak również, że złożył ofertę w Postępowaniu.
W uzasadnieniu zarzutu Odwołujący wskazał, że unieważnienie postępowania przez Zamawiającego jest całkowicie
bezzasadne. Przytoczył, że komunikacja na platformie nie była, zgodnie z SW Z, jedyną drogą komunikacji pomiędzy
Zamawiającym a Wykonawcami, oprócz komunikacji przez platformę, Zamawiający był zobowiązany również do
komunikacji z Wykonawcami za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz do publikowania wszelkich informacji i zmian
na własnej stronie internetowej. W odniesieniu do komunikacji przez platformę, również nie mogły występować problemy
wynikające z wielości kont Wykonawców, gdyż Zamawiający powinien był przekazywać informacje na konta, z których
były składane oferty. Zdaniem odwołującego ewentualne problemy z komunikacją nie mogły więc być spowodowane
jakąkolwiek istotną zmianą okoliczności powodującą, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży
w interesie publicznym, lecz mogły wynikać jedynie z błędów lub zaniechań Zamawiającego lub poszczególnych
Wykonawców.
W dniu 14 lutego 2024 r. odbyło się posiedzenie jawne z udziałem stron, w trakcie którego Izba ustaliła, że Zamawiający
nie przekazał zgodnie z art. 524 Pzp kopii odwołania wykonawcom uczestniczącym w postępowaniu o udzielenie
zamówienia wraz z wezwaniem do przystąpienia do postępowania odwoławczego. W związku z powyższym,
posiedzenie zostało odroczone celem wykonania ww. czynności przez Zamawiającego.
W ustawowym terminie, wykonawca Ziemia Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Przystępujący”) zgłosił
przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego.
W dniu 23 lutego 2024 r. Zamawiający przedłożył pismo, w którym wniósł oddalenie odwołania w całości oraz
zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Zamawiającego. Wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z
dokumentów w postaci zdjęć wezwań z platformy e-Zamówienia na okoliczność problemów Zamawiającego z
komunikacją poprzez ww. platformę z uwagi na wielość kont Odwołującego i Przystępującego, a także na przesłuchanie
na ww. okoliczność świadka w osobie pracownika Zamawiającego.
Zamawiający podkreślił, że problemy z komunikacją powstały dopiero na etapie składania ofert dodatkowych, co stanowi
jego zdaniem istotną zmianę, o której traktuje art. 255 pkt 5 Pzp, Wskazywał, że narusza to także zasady ucznicwej
konkurencji, równość podmiotów postępowania i istotną wadę. Przytoczył także orzecznictwo Izby i sądów
powszechnych dotyczące interesu publicznego oraz wadliwego działania systemu informatycznego, służącego do
komunikacji w postępowaniu.
W dniu 26 lutego 2024 r. Odwołujący złożył pisemne stanowisko w sprawie, w którym podtrzymał dotychczasowe
stanowisko.
W dniu 26 lutego 2024 r. Przystępujący złożył pisemne stanowisko w sprawie, w treści którego przychylił się do
stanowiska Odwołującego.
Na rozprawie Strony oraz uczestnicy podtrzymały dotychczas wyrażone stanowiska.
Po przeprowadzeniu rozprawy, uwzględniając ogłoszenie o zamówieniu oraz dokumenty zamówienia, jak
również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron zawarte w odwołaniu i odpowiedzi na odwołanie, a
także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, Izba ustaliła, co następuje:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest usługa polegająca
na odbiorze ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych (kod odpadu 190805) w szacunkowej ilości ok. 2 048
Mg, wytwarzanych na Oczyszczalni ścieków w Lublińcu, ul. Spokojna 2 wraz z załadunkiem, transportem i
zagospodarowaniem odpadów metodą odzysku w procesie R3..
W roz. VIII SWZ, dotyczącym sposobu porozumienia się zamawiającego z wykonawcami, wskazano:
„1. Komunikacja między Zamawiającym a Wykonawcami:
a) W niniejszym postępowaniu, komunikacja między Zamawiającym a Wykonawcami odbywa się przy użyciu adresu email :
b) SW Z i załączniki będą dostępne na naszej stronie internetowej : www.zwiuk.eu – PRZETARGI oraz na platformie
ezamowienia.gov.pl
c) wszelkie zmiany i informacje będą również publikowane na naszej stronie internetowej www.zwiuk.eu – PRZETARGI.
2. Wykonawca ofertę może złożyć wyłącznie w formie elektronicznej lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem
zaufanym lub podpisem osobistym na podstawie art. 63 ust. 2 Pzp na platformie ezamowienia.gov.pl”.
W odpowiedzi na ogłoszenie, wpłynęło 5 ofert, w tym oferta Odwołującego i Przystepującego.
Zawiadomieniem z dnia 23 stycznia 2024 r. Zamawiający poinformował Wykonawców o unieważnieniu Postępowania o
udzielenie zamówienia na podstawie art. 255 pkt 5 Pzp, z uwagi na problemy z komunikacją na platformie e-Zamowienia,
ze względu na posiadanie przez niektórych wykonawców więcej niż jednego konta i brak wiedzy Zamawiającego, które
konto jest właściwe.
Izba zważyła, co następuje:
Izba nie dopatrzyła się przesłanek, które mogłyby skutkować odrzuceniem odwołania. Izba ustaliła, że odwołanie zostało
wniesione w terminie, nie zawiera braków formalnych oraz terminowo został uiszczony od niego wpis w wymaganej
wysokości. Nie została również wypełniona żadna z pozostałych przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania
na podstawie art. 528 Pzp.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał przesłankę materialnoprawną dopuszczalności odwołania, o której mowa w art.
505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. wykazał interes w uzyskaniu zamówienia oraz że może ponieść szkodę w wyniku naruszenia
przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp.
Odwołanie podlegało uwzględnieniu w całości.
Zgodnie z art. 255 pkt 5 Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli wystąpiła istotna
zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie
publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć.
Co do zasady, celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest udzielenie zamówienia wykonawcy, który
wykona zamówienie zgodnie z warunkami zamówienia, określonymi przez zamawiającego. W konsekwencji
unieważnienie postępowania bez wyboru oferty najkorzystniejszej, może nastąpić wyłącznie na podstawie
enumeratywnie wymienionych okoliczności. Taką podstawę stanowi art. 255 pkt 5 Pzp, przytoczony powyżej, który może
mieć zastosowanie, jeśli wszystkie przesłanki opisane w rzeczonym przepisie zostaną spełnione: wystąpić musi istotna
zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie
publicznym oraz tej istotnej zmiany okoliczności nie można było wcześniej przewidzieć. Wystąpienie istotnej zmiany
okoliczności musi też mieć charakter obiektywny tj. zmiana musi istnieć i to zamawiający jest obowiązany wskazać, że
zachowując należytą staranność, nie mógł w dacie wszczęcia postępowania przewidzieć wystąpienia istotnej zmiany
okoliczności, powodującej, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaszła żadna z okoliczności, o której traktuje przepis. Zamawiający w treści
informacji o unieważnieniu podał, że to problem z komunikacją związany wielością kont wykonawców, którzy złożyli
oferty.
Dokumentacja postępowania, dowody przedłożone przez Zamawiającego oraz jego stanowisko zawarte w toku rozprawy
potwierdzają, że przy wysyłaniu korespondencji do wykonawcy pojawia się kilka kont, każde z indywidualnym opisem,
przy czym Izba stoi na stanowisku, że nie jest to wadliwość systemu informatycznego. W raporcie z otwarcia ofert,
znajdującym się w dokumentach zamówienia, przy każdej ofercie są wskazane „Dane Wykonawcy, który wysłał ofertę”.
W przypadku Przystępującego, nazwa konta brzmi: „ZIEMIA POLSKA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOW IEDZIALNOŚCIĄ | ZIEMIA POLSKA SPÓŁKA Z O. O. | 1181965404 | 141543151”. Taką nazwę (w wersji
skróconej do pierwszego członu), Przystępujący wskazał także w korespondencji mailowej z dnia 22 stycznia 2024 r.
Nazwa Odwołującego z kolei wskazana w raporcie z otwarcia ofert jest spójna z nazwą konta, na które komunikował się
Zamawiający z Odwołującym.
Bazując na zatem na nazwie wskazanej w raporcie z otwarcia ofert, stanowiącą nazwę konta, Zamawiający powinien
ustalić konto właściwe, a jeśli miał z tym trudności – skorzystać z drugiego, przewidzianego w SW Z sposobu
komunikacji, czy też ustalić prawidłowe konto (jak to zrobił wobec Odwołującego). Za nieuprawnione Izba uznaje
twierdzenia Zamawiającego, że skoro wezwanie dotyczyło złożenia ofert dodatkowych, to nie mogło być przesłane
mailem – jedynie składanie ofert, w tym także dodatkowych, powinno odbywać się w odpowiedniej formie i za
pośrednictwem platformy, celem ich zaszyfrowania (czemu przecież służy dodatkowy etap generowany w platformie), a
nie przesyłanie zawiadomień. Ta okoliczność wynika zarówno z przepisów, jak i roz. II oraz VIII SW Z, a ponadto mogła
się znaleźć w treści wezwania. W konsekwencji jedynie wadliwe, zawinione działanie Zamawiającego, a wręcz jego
zaniechanie wynikające zapewne z braku kompetencji, było przyczyną niedoręczenia jednego z wezwań
Przystępującego, a ta z kolei nie stanowi okoliczności mogącej skutkować unieważnieniem Postępowania.
Nie ma racji Zamawiający twierdząc, że wielość kont to próba wprowadzenia w błąd wykonawców czy też że jest to
nieprawidłowość, wadliwość platformy – jako narzędzie informatyczne jest zapewne w obszarze komunikacji
niewygodne, natomiast nie uniemożliwia prowadzenia korespondencji za pomocą platformy, a jedynie wymaga większej
wnikliwości przy wybieraniu adresata, zaś akurat w przypadku składania ofert dodatkowych – dodania kolejnego etapu na
ich złożenie. Sam Zamawiający potwierdził, że konsultował te kwestię z pomocą techniczną platformy, gdzie uzyskał
informację, że tak jest skonstruowana.
W konsekwencji działanie Zamawiającego, polegające na unieważnieniu Postępowania w zaistniałych okolicznościach
było dokonane z rażącym naruszeniem prawa, jedynie wobec niekompetencji Zamawiającego i ignorowania sposobu
prawidłowej komunikacji. W żadnym razie takie okoliczności nie stanowią istotnej zmiany okoliczności powodującej,
że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym.
W dalszym ciągu, wobec potrzeby Zamawiającego udzielenie zamówienia (wyrażonej przecież poprzez wszczęcie
kolejnego postępowania), interes publiczny nie uległ w tym zakresie zmianie. Sam Zamawiający w swoim piśmie
przytoczył orzecznictwo związane definiowaniem pojęcia interesu publicznego i żadne z tych orzeczeń, w których
interes publiczny jest powiązany z korzyściami wynikającymi z realizacji przedsięwzięć służących ogółowi, określonej
grupie społecznej, nie nawiązuje do partykularnego interesu Zamawiającego, ale przede wszystkim – do wywołanych
jego działaniami i zaniechaniami okoliczności.
Za znamienne Izba uznaje twierdzenia Zamawiającego o pewności stosowania przepisów w demokratycznym państwie
prawa – nie ma miejsca w demokratycznym państwie prawa na wszczynanie postępowania o udzielenie zamówienia, by
następnie je arbitralnie unieważniać i zaniechać wyboru oferty najkorzystniejszej. To działanie Zamawiającego narusza
interes publiczny i stąd też Izba nakazała unieważnienie czynności unieważnienia Postępowania oraz dalsze jego
prowadzenie.
Z powyższych powodów Izba uznała, że odwołanie podlegało oddaleniu w całości.
O kosztach postępowania stosownie do wyniku sprawy orzeczono na podstawie art. 575 Pzp oraz § 8 ust. 2
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r.
poz. 2437). Izba nie zasądziła kosztów związanych z dojazdem na rozprawę lub wynagrodzenia pełnomocnika,
ponieważ zgodnie z § 5 pkt 2 ww. rozporządzenia, do kosztów zalicza się koszty udokumentowane rachunkiem lub
spisem kosztów, zaś Odwołujący takich dokumentów nie złożył.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Przewodnicząca:…………..