Sygn. akt: KIO 2522/25
WYROK
Warszawa, dnia 28 lipca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Odrzywolska
Protokolant:Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie z udziałem stron w dniu 23 lipca 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 czerwca 2025 r. przez wykonawcę J.Ś. prowadzącego działalność gospodarczą
pod firmą IUVO CARS J.Ś. z siedzibą w Częstochowie
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: Oddział Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży
Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Wielkopolskiego im. gen. S.T. z siedzibą w Poznaniu
orzeka:
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania obciąża odwołującego: wykonawcę J.Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
IUVO CARS J.Ś. z siedzibą w Częstochowie, i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego, tytułem wpisu od odwołania;
2.2.zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży
Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Wielkopolskiego im. gen. S.T. z siedzibą w Poznaniu
kwotę
3 932 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące dziewięćset trzydzieści dwa złote zero groszy) stanowiącą koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika, kosztów dojazdu na
posiedzenie i rozprawę oraz opłaty
od pełnomocnictwa.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie
- Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………………….………
Sygn. akt: KIO 2522/25
Uzasadnie nie
Oddział Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Wielkopolskiego
im. gen. S.T. z siedzibą w Poznaniu (dalej: „zamawiający”) prowadzi, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września
2019 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.) - dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest: „Zakup lekkich
samochodów ratowniczo-gaśniczych”; znak sprawy: ZOSPRP/2/2025 (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”), o
wartości szacunkowej powyżej progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej OJ S 35/2025 w dniu
19 lutego 2025 r.
W dniu 10 czerwca 2025 r. zamawiający poinformował o unieważnieniu wyboru oferty najkorzystniejszej w
Zadaniu nr 1 i 2 oraz o unieważnieniu postępowania w zakresie Zadania nr 1 i 2 na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp
wskazując, że postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
W dniu 20 czerwca 2025 r. przez wykonawcę J.Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą IUVO
CARS J.Ś. z siedzibą w Częstochowie(dalej „odwołujący”) zostało wniesione odwołanie na czynności podjęte przez
zamawiającego, polegające na unieważnieniu wyboru oferty odwołującego w Zadaniu nr 1 i 2 oraz unieważnieniu
postępowania w zakresie Zadania nr 1 i 2.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 16 ustawy Pzp poprzez przygotowanie i przeprowadzenie
postępowania w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i
proporcjonalności.
Zarzucając powyższe odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu: (i)
unieważnienia czynności unieważnienia postępowania; (ii) unieważnienia czynności unieważnienia wyboru oferty
odwołującego jako najkorzystniejszej; (iii) ponownego przeprowadzenia czynności badania i oceny ofert oraz ponownego
dokonania wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej; (iv) obciążenie zamawiającego kosztami postępowania
odwoławczego.
Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania,
wzywając uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.
W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, do postępowania odwoławczego nie przystąpił żaden
wykonawca.
Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie
zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, przesłaną przez zamawiającego w formie elektronicznej, po zapoznaniu się z treścią odwołania,
odpowiedzią na nie, a także po wysłuchaniu stanowisk stron, złożonych ustnie
do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje
Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem
odwołania.
Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to
jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania uznając, że jego interes we wniesieniu odwołania
przejawia się w następujący sposób.
Odwołujący złożył swoją ofertę w postępowaniu i ubiega się o zamówienie.
Jego oferta nie została odrzucona, a odwołujący nie został wykluczony z postępowania.
Oferta złożona przez odwołującego została uznana za najkorzystniejszą w postępowaniu
i zamawiający dokonał wyboru złożonej przez odwołującego oferty, po czym wybór ten unieważnił. W przypadku
uwzględnienia odwołania i nakazania zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania oraz
czynności wyboru oferty odwołującego, uzyskałby on zamówienie, zawarł umowę i osiągnął zysk z tytułu jego realizacji.
Powyższe stanowi wystarczającą przesłankę do skorzystania przez odwołującego ze środków ochrony prawnej
przewidzianych w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba dopuściła dowód z dokumentacji postępowania, przesłanej przez zamawiającego do akt sprawy.
Izba dopuściła dowody, o przeprowadzenie których wnioskował odwołujący, złożone na rozprawie, na
okoliczności przez niego wskazane:
1)Standardy CNBOP-PIB “Klasyfikacja, oznaczenie i podział pojazdów pożarniczych”
na okoliczność, że brak było niejasności w definicji przedmiotu zamówienia;
2)Wydruk ze strony internetowej na okoliczność, że brak jest różnic w zakresie parametrów pojazdu oferowanego przez
wykonawcę Stolarczyk - MAN TGE i pojazdu Volkswagen Crafter, dla którego możliwe jest pozyskanie świadectwa
COC;
3)Wzór wniosku o rejestrację, na okoliczność, że wraz z wnioskiem wymagane jest przedłożenie świadectwa COC.
Izba dopuściła dowód z opinii, o przeprowadzenie którego wnioskował zamawiający, przygotowanej przez
Dziekana Wydziału Inżynierii Lądowej i Transportu prof. dr hab. inż. J.P. (Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu
Politechniki Poznańskiej)
na okoliczność niejednoznaczności postanowień SWZ w zakresie wymagań minimalnych
dla lekkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje
Izba ustaliła, że w Rozdziale 3 specyfikacji warunków zamówienia (dalej „SW Z”), w ust. 2 zamawiający opisał
przedmiotem zamówienia: zakup lekkich samochodów ratowniczo
-gaśniczych. Zgodnie z ust. 3 SW Z przedmiot zamówienia został podzielony na następujące części: Część 1 - dostawa
5 sztuk lekkich samochodów ratowniczo-gaśnicznych. Wszystkie pojazdy zaoferowane w ramach przedmiotu
zamówienia muszą posiadać identyczną specyfikację. Część 2 - dostawa 5 sztuk lekkich samochodów ratowniczogaśnicznych. Wszystkie pojazdy zaoferowane w ramach przedmiotu zamówienia muszą posiadać identyczną
specyfikację. W ust. 3 wskazano, że szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia stanowią specyfikacje techniczne
określonych samochodów: Załącznik nr 1 - Specyfikacja techniczna na lekki samochód ratowniczo-gaśniczy.
W Załączniku nr 1 do SW Z, w pkt 1 zamawiający opisał podstawowe wymagania, jakie ma spełniać oferowany
samochód. Zgodnie z opisem w pkt 1.1: pojazd ma być fabrycznie nowy rok produkcji min. 2024; pojazd musi spełniać
wymagania: (i) Ustawy “Prawo o ruchu drogowym”, z uwzględnieniem wymagań dotyczących pojazdów
uprzywilejowanych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, z późniejszymi zmianami) wraz z przepisami wykonawczymi do
ustawy;
(ii) Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r.
w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu zasad bezpieczeństwa publicznego
lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz. U.
z 2007 r., Nr 143, poz. 1002, z późn. zm.);
(iii) Rozporządzenia Ministrów: Spraw Wewnętrznych, Obrony Narodowej, Finansów oraz Sprawiedliwości z dnia
22.03.2019 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu
Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, kontroli skarbowej, Służby Celnej, Służby
Więziennej i straży pożarnej (Dz. U. 2019 poz.594); pojazd musi posiadać aktualne świadectwo dopuszczenia do
użytkowania w ochronie przeciwpożarowej na terenie Polski wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji z dnia
20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie
zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz. U. z 2007 r. Nr
143, poz. 1002, z późn. zm). Z kolei zgodnie z pkt 2 - Masy i naciski, ppkt 2.3. Samochód powinien mieć maksymalną
masę rzeczywistą
w granicach 3500 kg - 7500 kg. Ładowność pojazdu min. 800 kilogramów.
Dalej Izba ustaliła, że zamawiający w Rozdziale 16 SW Z, jako jedno z kryteriów oceny ofert wprowadził:
„Kryterium środowiskowe: Emisja tlenków azotu” o wadze 5 %. Zamawiający ustalił następujący sposób przyznawania
punktacji w niniejszym Kryterium: Zamawiający
w ramach kryterium przyzna punkty na podstawie wielkości emisji tlenków azotu wskazanej przez Wykonawcę w
dołączonym do oferty Certyfikacie zgodności pojazdu (COC) oraz przeliczona według następującego wzoru: (Nmin/Nof)
* 100 * waga, gdzie: Nmin - najniższa wartość emisji tlenków azotu spośród wszystkich ofert niepodlegających
odrzuceniu, Nof - wartość emisji tlenków azotu w badanej ofercie. Najwyższą liczbę punktów w ramach tego kryterium, tj.
5 pkt., otrzyma oferta zawierająca najniższą emisję tlenków azotu. Zamawiający zastrzegł, że jeżeli wykonawca nie złoży
wraz z ofertą przedmiotowego środka dowodowego w postaci Certyfikatu zgodności pojazdu (COC) (lub zgodnie z
punktem 10.1. SW Z innego równoważnego dokumentu) wówczas wykonawca w ramach kryterium uzyska 0 punktów.
NIE ma możliwości uzupełnienia wskazanego dokumentu po upływie terminu składania ofert.
Izba ustaliła także, że treść SW Z była przedmiotem wyjaśnień zamawiającego, w tym w zakresie dotyczącym
opisanego wyżej kryterium oceny ofert.
W piśmie z 20 lutego 2025 r. zamawiający udzielił odpowiedzi na pytanie nr 3 o treści: „Dot. pkt. 3 ppkt. 10 SW Z.
Czy Zamawiający zrezygnuje ze złożenia wraz z ofertą Certyfikatu zgodności COC ? Certyfikat zgodności COC zostanie
dostarczony na późniejszym etapie
tj. w dniu odbioru końcowego pojazdu. W związku z powyższym czy Zamawiający dopuści oświadczenie potwierdzające
wartości emisji tlenków azotu ?”. Zamawiający w odpowiedzi wskazał: „Zamawiający rezygnuje z obowiązku
przedłożenia wskazanego przedmiotowego środka dowodowego na etapie składania ofert. Zamawiający wymaga
przedłożenia wskazanego dokumentu najpóźniej z dniem odbioru przedmiotu zamówienia. W związku
z czym Zamawiający działając na podstawie art. 137 ust. 1 Ustawy, dokonuje zmiany SWZ
w następującym zakresie: Rozdział 3 punkt 10 SW Z otrzymuje brzmienie: 10.1. Zamawiający nie żąda złożenia
przedmiotowych środków dowodowych. Rozdział 16 punkt 1.1 w zakresie opisu kryterium nr 3 - Kryterium
środowiskowe: Emisja tlenków azotu, który otrzymuje brzmienie: Zamawiający w ramach kryterium przyzna punkty na
podstawie wielkości emisji tlenków azotu wskazanej przez Wykonawcę w formularzu ofertowym oraz przeliczona według
następującego wzoru: (Nmin/ Nof) * 100 * waga, gdzie: Nmin - najniższa wartość emisji tlenków azotu spośród
wszystkich ofert niepodlegających odrzuceniu, Nof - wartość emisji tlenków azotu w badanej ofercie. Najwyższą liczbę
punktów w ramach tego kryterium, tj. 5 pkt., otrzyma oferta zawierająca najniższą emisję tlenków azotu. Jeżeli
Wykonawca nie uzupełni wskazanej pozycji w formularzu ofertowym wówczas Wykonawca w ramach kryterium uzyska
0 punktów. NIE ma możliwości uzupełnienia formularza ofertowego po upływie terminu składania ofert.
W miejsce załącznika do SWZ - formularz ofertowy zostaje wprowadzony załącznik
do SWZ - formularz ofertowy tekst jednolity o treści zgodnej z treścią załącznika
do niniejszej informacji. W miejsce załącznika do SW Z - projektowane postanowienia umowy zostaje wprowadzony
załącznik do SWZ - projektowane postanowienia umowy
o treści zgodnej z treścią załącznika do niniejszej informacji.”
Izba ustaliła ponadto, że w przedmiotowym postępowaniu swoje oferty złożyło: dwóch wykonawców dla części
pierwszej zamówienia i trzech wykonawców dla części drugiej. Odwołujący złożył ofertę na obie części.
Pismem z 25 kwietnia 2025 r. zamawiający dokonał wyboru oferty odwołującego dla obu części zamówienia.
Z powyższą decyzją nie zgodził się jeden z ubiegających się o zamówienie wykonawców, składając w dniu 5
maja 2025 r. odwołanie wobec czynności zamawiającego polegających na niezgodnej z treścią SW Z oceną złożonych
ofert w zakresie kryterium środowiskowego: Emisja tlenków azotu, zaniechaniu zastosowania przez zamawiającego
prawidłowych zasad oceny w ww. kryterium, jak również doprowadzeniu do złożenia ofert zawierających dane w
wartościach niemożliwych do obiektywnego porównania. Odwołanie zostało wycofane, w konsekwencji Krajowa Izba
Odwoławcza postanowieniem z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt KIO 1743/25 umorzyła postępowanie odwoławcze.
Pismem z dnia 10 czerwca 2025 r. zamawiający poinformował o unieważnieniu wyboru oferty odwołującego w
zadaniu nr 1 i 2 oraz o unieważnieniu postępowania w zakresie zadania nr 1 i 2.
Uzasadniając czynność unieważnienia postępowania zamawiający, jako powód podał: „W przedmiotowych
postępowaniu w treści SW Z Zamawiający jako jedno z kryteriów oceny ofert wprowadził kryterium pn.: Kryterium
środowiskowe: Emisja tlenków azotu. Zamawiający w ramach niniejszego kryterium miał przyznać punkty na podstawie
wielkości emisji tlenków azotu zadeklarowanej przez wykonawcę w formularzu ofertowym. Punkty przysługujące
poszczególnym ofertom miały zostać obliczone za pomocą matematycznego wzoru opartego na zasadzie proporcji:
(Nmin/Nof) * 100 * waga, gdzie: Nmin - najniższa wartość emisji tlenków azotu spośród wszystkich ofert
niepodlegających odrzuceniu, Nof - wartość emisji tlenków azotu w badanej ofercie.
W ramach opisu niniejszego kryterium Zamawiający ustanowił dodatkowo następujące zasady: Najwyższą liczbę
punktów w ramach tego kryterium, tj. 5 pkt., otrzyma oferta zawierająca najniższą emisję tlenków azotu. Jeżeli
Wykonawca nie uzupełni wskazanej pozycji w formularzu ofertowym wówczas Wykonawca w ramach kryterium uzyska
0 punktów. NIE ma możliwości uzupełnienia formularza ofertowego po upływie terminu składania ofert.
Z kolei we wzorze formularza ofertowego Zamawiający wskazał określone miejsce, które wykonawca miał wypełnić aby
jego oferta uzyskała punkty w ramach omawianego kryterium: Kryterium: Kryterium środowiskowe: Emisja tlenków azotu.
Wykonawca oferuje pojazdy emitujące następujące ilości tlenków azotu: …………………
Zarówno jednak opis wskazanego kryterium jak i treść OPZ, czy innych elementów dokumentacji zamówienia nie
wskazywała jednoznacznie i precyzyjnie jednostki miary w jakiej wykonawcy winni wskazać wartość emisji tlenków
azotu. W związku z czym w przedmiotowych postępowaniu doszło do naruszenia art. 240 Ustawy, co powoduje, że
postępowanie obarczone jest wadą.
Zgodnie z przywołanym przepisem: 1. Zamawiający opisuje kryteria oceny ofert w sposób jednoznaczny i zrozumiały. 2.
Kryteria oceny ofert i ich opis nie mogą pozostawiać zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru
najkorzystniejszej oferty oraz umożliwiają weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu
zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach. Brak wprowadzenia wymogu co do jednostki miary,
którą powinni posługiwać się wykonawcy składając ofertę spowodował, że oferty stały się nieporównywalne i nie
umożliwiały weryfikacji tego, która spośród ofert była faktycznie najkorzystniejsza. Istotą kryterium, w którym
przypisywanie punktów oparte jest na zasadzie proporcji jest konieczność weryfikacji jednej oferty względem drugiej. W
konsekwencji aby takie kryterium mogło zostać w praktyce zastosowane, oferty muszą zostać przedstawione według
tożsamych parametrów.
W przedmiotowym postępowaniu oferty złożyli wykonawcy, deklarując wartość emisji tlenków azotu w sposób
następujący: W zakresie Zadania nr 1: Oferta nr 1 - Stolarczyk Mirosław Technologia Pożarnicza - NOx 56,20 MG/KM;
Oferta nr 3 - IUVO CARS J.Ś. - 22,93 mg/kWh. W zakresie Zadania nr 2: Oferta nr 1 - Stolarczyk Mirosław Technologia
Pożarnicza - NOx 56,20 MG/KM; Oferta nr 2 - P.W. BIBMOT BIK Sp.J - brak deklaracji; Oferta nr 3 - IUVO CARS J.Ś. 22,93 mg/kWh.
W Ofercie nr 1 oraz Ofercie nr 3 wykonawcy zadeklarowali wartość emisji tlenków azotu posługując się odmiennymi
jednostkami miary. Oznacza to, że realnie nie jest możliwe ustalenie, która z podanych wartości jest obiektywnie
najniższą wartością emisji tlenków azotu spośród wszystkich ofert niepodlegających odrzuceniu, którą w przewidzianym
wzorze należy podstawić pod symbol „Nmin”. Bez wiedzy w tym zakresie nie jest możliwe zastosowanie
w prawidłowy sposób przewidzianego przez Zamawiającego matematycznego wzoru. Trzeba także dodać, że nie
istnieje wzór pozwalający w okolicznościach niniejszej sprawy
na przeliczenie jednostki wyrażonej jako „MG/KM” na jednostkę „mg/kWh” lub przeliczenie jednostki wyrażonej jako
„mg/kWh” na jednostkę „MG/KM”.
Należy również wskazać, że brak wskazania w treści SW Z wymogu zastosowania przez wykonawcę konkretnej
jednostki miary nie pozwala także stwierdzić, że którakolwiek
z podanych jednostek miary jest niedopuszczalna. Na podstawie obowiązującej treści SW Z stwierdzenie, że wykonawca
mógł posłużyć się jednostką „mg/kWh”, natomiast nie mógł jednostką „MG/KM” (lub na odwrót) prowadziłoby do
naruszenia zasady równego traktowania wykonawców, której istotną jest stosowanie jednej miary do wszystkich
wykonawców znajdujących się w tej samej lub podobnej sytuacji. Innymi słowy uznanie w zastanych okolicznościach
sprawy, że jedna z przedstawionych jednostek jest prawidłowa, a druga nie prowadziłoby do uprzywilejowania jednego z
wykonawców biorących udział w postępowaniu.
Poniższe zestawienie ofert wskazuje ilość punktów, które otrzymałyby oferty bez uwzględnienia wskazanego powyżej
kryterium oceny ofert:
Zadanie nr 1
Kryterium
Wykonawca nr 1
Stolarczyk Mirosław
Technologia Pożarnicza
25-116 Kielce ul.
Ściegiennego 268A
52,01 pkt
Wykonawca nr 3
IUVO CARS J.Ś.
ul. Dębowa 4, 42-202
Częstochowa
60,00 pkt
Cena (max. 60,00)
Pojazd wyposażony w napęd 4x4
8,00 pkt
0,00 pkt
(max. 8,00)
Materiał wykonania poszycia
zewnętrznego zabudowy nadwozia
8,00 pkt
8,00 pkt
(max. 8,00)
Gwarancja na pojazd (max. 10,00)
10,00 pkt
10,00 pkt
Skrócenie terminu dostawy (max. 5,00)
5,00 pkt
5,00 pkt
Realizacja przedmiotu zamówienia z
uwzględnieniem aspektu społecznego
4,00 pkt
4,00 pkt
(max. 4,00)
RAZEM (max. 100)
87,01 pkt
87,00 pkt
Zadanie nr 2
Wykonawca nr 1
Wykonawca nr 2
Wykonawca nr 3
Stolarczyk Mirosław
P.W. BIBMOT BIK
Technologia
IUVO CARS J.Ś.
Kryterium
Sp.J
Pożarnicza
25-116 Kielce ul.
39-300 Mielec, ul.
ul. Dębowa 4, 42-202
Ściegiennego 268A
Drzewieckiego 1
Częstochowa
Cena (max. 60,00)
52,01 pkt
59,79 pkt
60,00 pkt
Pojazd wyposażony w
8,00 pkt
0,00
0,00 pkt
napęd 4x4 (max. 8,00)
Materiał wykonania
poszycia
zewnętrznego
8,00 pkt
4,00 pkt
8,00 pkt
zabudowy nadwozia
(max. 8,00)
Gwarancja na pojazd
10,00 pkt
10,00 pkt
10,00 pkt
(max. 10,00)
Skrócenie terminu
5,00 pkt
0,00 pkt
5,00 pkt
dostawy (max. 5,00)
Realizacja przedmiotu
zamówienia z
uwzględnieniem
4,00 pkt
4,00 pkt
4,00 pkt
aspektu społecznego
(max. 4,00)
RAZEM (max. 100)
87,01 pkt
77,79 pkt
87,00 pkt
W obu zadaniach różnica pomiędzy ofertami złożonymi przez Wykonawcę nr 1 i Wykonawcę nr 3 wynosi jedynie 0,01
punktu. Oznacza to, że ilość punktów możliwych do uzyskania
w ramach wadliwie opisanego kryterium (maksimum 5 pkt) pn. „Kryterium środowiskowe: Emisja tlenków azotu”
przesądza o tym, która oferta byłaby ofertą najkorzystniejszą.
W związku z czym wskazana powyżej wada postępowania uniemożliwia dokonanie prawidłowego wyboru
najkorzystniejszej oferty (a w konsekwencji zawarcia umowy
o udzielenie zamówienia publicznego).
Warto także dodać, że zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej niejednoznaczność opisu w zakresie
kryterium oceny ofert może stanowić podstawę
do unieważnienia postępowania. Tytułem przykładu Krajowa Izba Odwoławcza w Wyroku
z dnia 4 lutego 2022 r. (KIO 137/22) wskazała: W ocenie składu Izby niejednoznaczność opisu odnoszącego się do
przesłanek kryteriów oceny ofert w ramach prowadzonego postępowania może stanowić negatywną przesłankę udziału w
postępowaniu dla wykonawców i może być uznana za wadę takiego postępowania. Ustalone kryteria oceny ofert muszą
pozwolić na przeprowadzenie obiektywnego procesu oceny każdej oferty, a więc muszą pozwalać na porównanie
złożonych ofert, a wynik tego porównania ma jednoznacznie wskazywać, która oferta jest lepsza i bardziej realizuje cel
zamówienia. Sposób oceny w ramach przyjętej metodologii oceny nie może mieć charakteru subiektywnego, to jest nie
może prowadzić do subiektywnej oceny zamawiającego, którą propozycję z ofert uznać za korzystniejszą. Nie może
istnieć dowolność przy ustalaniu rankingu ofert.
Jednocześnie w przedmiotowym postępowania termin składania ofert minął w dniu 28 lutego 2025 r., co oznacza, że nie
jest możliwe usunięcie zaistniałej wady poprzez jej wyeliminowanie i doprowadzenie do porównywalności ofert w drodze
zastosowania modyfikacji treści SWZ
i poprawienia treści wskazanego kryterium oceny ofert. Należy dodać, że nie jest także możliwe wyeliminowanie wady
poprzez utworzenie reguły interpretacyjnej bazującej
na aktualnym brzmieniu treści SW Z pozwalającej na obiektywną i niedyskryminacyjną ocenę ofert. Należy zatem uznać,
że niniejsze postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą.
W zaistniałych okolicznościach sprawy niemożliwa do usunięcia wada, którą obarczone jest postępowanie uniemożliwia
zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Przesłanki unieważnienia umowy
wskazane zostały w art. 457 Ustawy. Jak wskazano wyżej określony opis kryterium oceny ofert był nieprecyzyjny oraz
niejasny i przesądził w tym wypadku o naruszeniu przepisów Ustawy, które ma zasadnicze znaczenie dla ceny
złożonych ofert. W orzecznictwie przyjmuje się, że taka sytuacja stanowi o tym, że umowa zawarta w wyniku
postępowania obarczonego wadą tej kategorii podlegałaby unieważnieniu na podstawie art. 457 ust. 1 pkt 1 Ustawy,
zgodnie z którym „Umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający z naruszeniem ustawy udzielił zamówienia, zawarł
umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system zakupów (…)”. Tytułem przykładu tożsame stanowisko przyjęła
Krajowa Izba Odwoławcza w Wyroku z dnia 21 marca 2023 r. (KIO 610/23) wskazując:W ocenie składu orzekającego,
niejasny, nieprecyzyjny opis przedmiotu zamówienia i opis jednego z kryteriów oceny ofert stanowi takie naruszenie
przepisów Prawa zamówień publicznych, które ma oczywiste i zasadnicze znaczenie dla oceny ofert, a więc umowa
zawarta w wyniku takiego postępowania podlegałaby unieważnieniu na podstawie art. 457 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień
publicznych. Skoro tak, to nie można po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zawrzeć
umowy niepodlegającej unieważnieniu, a zatem zachodzi przesłanka do unieważnienia postępowania, na podstawie art.
255 pkt 6 Prawa zamówień publicznych.
Jako osobną podstawę unieważnienia umowy, z którą łączy się przesłanka unieważnienia,
o której mowa w niniejszym zawiadomieniu jest art. 457 ust. 5 Ustawy, zgodnie z którym przepis art. 457 ust. 1 Ustawy
nie wyłącza możliwości żądania unieważnienia umowy
na podstawie art. 705 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej KC). Zgodnie z kolei z art. 705 § 1 KC
organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu może żądać unieważnienia zawartej umowy, jeżeli strona tej umowy,
inny uczestnik lub osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny
z prawem lub dobrymi obyczajami. Jeżeli umowa została zawarta na cudzy rachunek, jej unieważnienia może żądać
także ten, na czyj rachunek umowa została zawarta, lub dający zlecenie.
W zaistniałej sytuacji kontynuowanie postępowania obarczonego wadą prowadziłoby wprost do stwierdzenia, że
naruszenie przepisów Ustawy na etapie konstruowania warunków zamówienia miałoby wpływ na wynik postępowania. W
tym kontekście jest to sytuacja, o której mowa w art. 705 § 1 KC. Podobne stanowisko przyjęła Krajowa Izba
Odwoławcza w Wyroku
z dnia 2 listopada 2021 r. (KIO 2939/21) wskazując: Zauważenia wymaga jednak, że
w sytuacji, kiedy oferty w postępowaniu zostały otwarte, a Izba stwierdza niezgodność treści dokumentów zamówienia z
przepisami ustawy, jedynym narzędziem pozwalającym na to, aby wyrok Izby usunął stan niezgodności z prawem, jest
nakazanie Zamawiającemu unieważnienia postępowania, nie jest już bowiem możliwie nakazanie zmian w treści
dokumentów zamówienia. Kontynuowanie postępowania prowadziłoby natomiast do tego,
że naruszenie ustawy na jego wcześniejszym etapie miałoby wpływ na wynik tego postępowania. W tej sytuacji Izba
uznała za zasadne wskazanie na przepis art. 457 ust. 5 ustawy Pzp, zgodnie z którym przepis ust. 1 (określający w
sposób enumeratywny przyczyny unieważnienia umowy) nie wyłącza możliwości żądania unieważnienia umowy na
podstawie art. 705 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Art. 705 § 1 k.c. stanowi,
że organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu może żądać unieważnienia zawartej umowy, jeżeli strona tej umowy,
inny uczestnik lub osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny z
prawem lub dobrymi obyczajami. W ocenie Izby przepis ten mógłby być podstawą unieważnienia umowy również w
sytuacji, gdy zamawiający (strona umowy) poprzez niezgodne z ustawą Pzp opisanie przedmiotu zamówienia,
prowadzące do ograniczenia konkurencji w postępowaniu, wpływa na wynik tego postępowania. Tym samym
potwierdzenie się przedmiotowego zarzutu
w sytuacji, gdy w postępowaniu nastąpiło otwarcie ofert, skutkuje koniecznością unieważnienia postępowania, jako
obarczonego niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie
zamówienia publicznego.
Podobnie Krajowa Izba Odwoławcza orzekła w Wyroku z dnia 7 lutego 2022 r. (KIO 169/22):Izba zwraca uwagę, że w
przepisach ustawy Pzp istnieje możliwość uznania umowy
za nieważną na podstawie art. 457 ust. 5 ustawy Pzp który stanowi, że przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości żądania
unieważnienia umowy na podstawie ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Dyspozycja k.c. znajdzie zastosowanie do umów w sprawie zamówień publicznych
zawartych w wyniku jakiegokolwiek postępowania otwartego (poprzedzonego ogłoszeniem) prowadzonego w oparciu o
przepisy Pzp. Możliwość żądania unieważnienia umowy w sprawie zamówienia publicznego w oparciu o k.c. jest
niezależna od podstaw i ograniczeń unieważnienia na podstawie przepisów Pzp.
Podsumowując w zaistniałym stanie faktycznym zaktualizowały się wszystkie przesłanki określone w art. 255 pkt 6
Ustawy tj. postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. W związku z powyższym obowiązkiem Zamawiającego jest
unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego”.
Z powyższą decyzją nie zgodził się odwołujący, składając swoje odwołanie do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 20 czerwca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a także stanowiska stron oraz zakres zarzutów
podnoszonych w odwołaniu Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie konieczne jest przypomnienie treści przepisów, które znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie.
I tak, zgodnie z art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz
przejrzysty.
W myśl art. 135 ust. 1 ustawy Pzp wykonawca może zwrócić się do zamawiającego
z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ. Ust. 6 tego przepisu stanowi, że treść zapytań wraz
z wyjaśnieniami zamawiający udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania, a w przypadkach, o
których mowa w art. 133 ust. 2 i 3, przekazuje wykonawcom, którym przekazał SWZ, bez ujawniania źródła zapytania.
Z kolei art. 240 ust. 1 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający opisuje kryteria oceny ofert w sposób jednoznaczny i
zrozumiały. W ust. 2 wskazano, że kryteria oceny ofert i ich opis nie mogą pozostawiać zamawiającemu nieograniczonej
swobody wyboru najkorzystniejszej oferty oraz umożliwiają weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania
przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach.
Zgodnie z art. 255 pkt 6 ustawy Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli
postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu
umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Zgodnie z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający
zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub
zostali zaproszeni do negocjacji
- podając uzasadnienie faktyczne i prawne.
W myśl art. 457 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający: (1) z naruszeniem
ustawy udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system zakupów bez uprzedniego
zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazania Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej ogłoszenia
wszczynającego postępowanie lub bez wymaganego ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie wszczynające
postępowanie, jeżeli zmiany miały znaczenie dla sporządzenia wniosków
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert; (2) zawarł umowę z naruszeniem
art. 264 lub art. 308 ust. 2 lub 3 lub art. 421 ust. 1 lub 2 albo art. 577, jeżeli uniemożliwiło
to Krajowej Izbie Odwoławczej uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy; (3) zawarł umowę przed upływem
terminu, o którym mowa w art. 216 ust. 2; (4) z naruszeniem art. 314 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 4, art. 315 lub art. 422 ust. 2 lub
3 udzielił zamówienia objętego umową ramową; (5) z naruszeniem art. 323, art. 324 lub art. 391 ust. 4 lub 5 udzielił
zamówienia objętego dynamicznym systemem zakupów.
Na wstępie Izba wskazuje, że unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp możliwe jest
w przypadku łącznego wykazania po pierwsze, że postępowanie jest obarczone wadą, po drugie, że jest to wada
niemożliwa do usunięcia, po trzecie, że wada ta uniemożliwia zawarcie umowy, która nie podlegałaby unieważnieniu.
Wszystkie one muszą wystąpić łącznie, aby zamawiający był uprawniony do podjęcia decyzji w tym przedmiocie.
W tym zakresie podzielić należy stanowisko odwołującego, że postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
prowadzone jest w celu wyboru najkorzystniejszej oferty i zawarcia umowy, a unieważnienie postępowania ma charakter
wyjątkowy i może nastąpić tylko
w przypadkach przewidzianych w ustawie, przy czym przesłanki tego unieważnienia nie mogą być interpretowane
rozszerzająco.
W konsekwencji nie każde uchybienie przepisom i zasadom postępowania może być podstawą unieważnienia
umowy, a jedynie wada, którą uznać można za istotną. Z kolei ocena czy w danym postępowania wada taka wystąpiła,
dokonywana będzie każdorazowo przez zamawiającego, przed podjęciem decyzji o unieważnieniu postepowania.
Ponadto, aby unieważnienie postępowania było możliwe pomiędzy jego wadą, a niemożnością zawarcia niepodlegającej
unieważnieniu umowy musi zachodzić adekwatny związek przyczynowy. Poszukując kryteriów oceny czy zachodzi
opisana w art. 255 pkt 6 ustawy Pzp podstawa unieważnienia postepowania, jaką jest brak możliwości zawarcia
niepodlegającej unieważnieniu umowy, sięgnąć należy do regulacji art. 457 ustawy Pzp, określającej przesłanki
unieważnienia umowy. Przy czym, z uwagi na podstawę unieważnienia postępowania wskazaną przez zamawiającego
w piśmie z 10 czerwca 2025 r., w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma treść art. 457 ust. 1 pkt 1 ustawy
Pzp,
w myśl którego umowa podlega unieważnieniu jeżeli zamawiający udzielił zamówienia
z naruszeniem ustawy. Przy tym naruszenie to musi być kwalifikowane (rażące).
Ciężar udowodnienia przesłanek unieważnienia postępowania, zarówno w zakresie okoliczności faktycznych, jak i
prawnych, zawsze spoczywa na zamawiającym (tak też M. Jaworska w „ Prawo zamówień publicznych. Komentarz.”,
red. Marzena Jaworska, Dorota Grześkowiak-Stojek, Julia Jarnicka, Agnieszka Matusiak, wydawnictwo C.H. Beck
Warszawa 2023 r.).
Zgodnie z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający
zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub
zostali zaproszeni do negocjacji
- podając uzasadnienie faktyczne i prawne. Powyższy przepis wskazuje, że zamawiający ma obowiązek wykazać i
wyczerpująco uzasadnić wystąpienie okoliczności faktycznych
i prawnych powodujących obowiązek unieważnienia postępowania. Przywołany przepis, służący realizacji zasad
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, takich jak jawność postępowania, równe traktowanie wykonawców
i zachowanie uczciwej konkurencji, nakłada na zamawiającego obowiązek zakomunikowania wykonawcom, dlaczego
uznał,
że postępowanie nie zakończy się wyborem najkorzystniejszej oferty i zawarciem umowy.
W sytuacji zatem wniesienia odwołania na decyzję zamawiającego w zakresie unieważnienia postępowania o
udzielenie zamówienia, kognicja Izby ogranicza się
do zbadania zasadności tej decyzji, w kontekście podanych w zawiadomieniu powodów faktycznych i prawnych jej
podjęcia. Szczegółowo odniósł się do tej kwestii Sąd Okręgowy
w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w uzasadnieniu wyroku z dnia
11 sierpnia 2022 r. o sygn. akt XXIII Zs 27/22 który w orzeczeniu zwrócił uwagę na doniosłe znaczenie jakie ma
informacja o unieważnieniu, kierowana do wykonawców wskazując,
co następuje: „(…) Zgodnie bowiem z art. 260 Pzp w zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania Zamawiający
zobowiązany jest podać uzasadnienie faktyczne i prawne unieważnienia postępowania. Obowiązek ten realizowany jest
przez podanie okoliczności faktycznych i podstawy prawnej podjętej decyzji w zakresie wystarczającym dla oceny
prawidłowości jej podjęcia. Zatem nie jest wystarczające samo wskazanie podstawy prawnej, na której oparta jest
decyzja Zamawiającego o unieważnieniu postępowania. Konieczne jest dokładne powołanie okoliczności faktycznych,
wyczerpujących przesłankę powodującą unieważnienie postępowania lub uprawniającą do jego unieważnienia.
Wskazanie podstawy prawnej i przyczyn faktycznych unieważnienia postępowania warunkuje zakres wnoszenia
i rozpoznania środków ochrony prawnej. Powołanie okoliczności faktycznych powinno być dokonane w sposób jasny i
niebudzący wątpliwości. Powinno być przy tym na tyle wyczerpujące, by pozwalało wykonawcom na pełne
zidentyfikowanie okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę podjęcia czynności unieważnienia, oraz ich
ewentualne zakwestionowanie w odwołaniu, a także przedstawienie w postępowaniu odwoławczym stosownych
dowodów. Podanie uzasadnienia faktycznego i prawnego unieważnienia postępowania nie jest jedynie dopełnieniem
wymagania formalnego art. 260 ust. 1 Pzp, lecz stanowi element konstytutywny decyzji o unieważnieniu postępowania i z
normy tej wynika,
że Zamawiający ma obowiązek podać wykonawcom uzasadnienie faktyczne podejmowanej czynności w taki sposób,
aby zagwarantować im możliwość skutecznej weryfikacji jej prawidłowości (…)”.
Izba, orzekając w przedmiotowej sprawie, wzięła zatem pod uwagę treść argumentacji, przywołanej przez
zamawiającego w uzasadnienia unieważnienia postępowania (pismo z 10 czerwca 2025 r.) uznając, że zamawiający
wykazał istnienie wszystkich przesłanek, opisanych w art. 255 pkt 6 ustawy, tj. po pierwsze, że postępowanie jest
obarczone wadą, po drugie,
że jest to wada niemożliwa do usunięcia, po trzecie, że wada ta uniemożliwia zawarcie umowy, która nie podlegałaby
unieważnieniu.
W zakresie wady postępowania zamawiający wskazał na treść art. 240 ustawy Pzp, który nakazuje
zamawiającemu opisanie kryteriów oceny ofert w sposób jednoznaczny
i zrozumiały. Z treści pisma kierowanego do wykonawców wynika, że brak wskazania
w dokumentacji przetargowej jednostek miar odnoszących się do Kryterium środowiskowego, Emisja tlenków azotu
powoduje, że nie jest możliwe porównanie złożonych ofert i dokonanie weryfikacji, która spośród ofert była faktycznie
najkorzystniejsza. Zamawiający uzasadniał,
że istotą kryterium, w którym przypisywanie punktów oparte jest na zasadzie proporcji jest konieczność weryfikacji jednej
oferty względem drugiej. W konsekwencji aby takie kryterium mogło zostać w praktyce zastosowane, oferty muszą
zostać przedstawione według tożsamych parametrów. Zauważył także, że dwóch wykonawców ubiegających się o
zamówienie zadeklarowało wartość emisji tlenków azotu, posługując się odmiennymi jednostkami miary,
z kolei trzeci z nich w ogóle nie złożył deklaracji w tym zakresie.
Zamawiający uzasadniał także, że brak wskazania w treści SW Z wymogu zastosowania przez wykonawcę
konkretnej jednostki miary nie pozwala także stwierdzić, że którakolwiek z podanych jednostek miary jest
niedopuszczalna. Na podstawie obowiązującej treści SW Z stwierdzenie, że wykonawca mógł posłużyć się jednostką
„mg/kWh” (jak to uczynił odwołujący), natomiast nie mógł jednostką „MG/KM” (którą posłużył się drugi z wykonawców)
prowadziłoby do naruszenia zasady równego traktowania wykonawców, której istotą jest stosowanie jednej miary do
wszystkich wykonawców znajdujących się w tej samej lub podobnej sytuacji. Innymi słowy uznanie w zastanych
okolicznościach sprawy, że jedna
z przedstawionych jednostek jest prawidłowa, a druga nie - prowadziłoby do uprzywilejowania jednego z wykonawców
biorących udział w postępowaniu.
Izba zgadza się z twierdzeniem zamawiającego, że błędne określenie jednego
z kryteriów oceny ofert, czy też opisanie sposobu dokonania takiej oceny, może stanowić negatywną przesłankę udziału
w postępowaniu dla wykonawców i może zostać uznane
za wadę takiego postępowania. Należy podkreślić, że nie może mieć miejsca dowolność przy ustalaniu rankingu ofert,
zaś sposób oceny musi wynikać jednoznacznie z treści SWZ.
Izba, po analizie dokumentacji postępowania, jak też biorąc pod uwagę dowody przedstawione przez strony i
argumentację przez nie przywoływaną uznała, że
w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak wskazania określonej jednostki miary powodował, że złożone w
postępowaniu oferty stały się nieporównywalne. Nie sposób z kolei zgodzić się z twierdzeniem odwołującego, że w
świetle wymagań dla pojazdów opisanych
w Załączniku nr 1 do SW Z - zamawiający nie pozostawił w tym zakresie wykonawcom żadnej dowolności, albowiem
możliwe było zastosowanie różnych jednostek miary dla spornego kryterium.
Zamawiający, w zakresie opisu przedmiotu zamówienia, odesłał bowiem do Załącznika nr 1 do SW Z, w którym
zawarł podstawowe wymagania, jakie ma spełniać oferowany samochód. W tym między innymi, w pkt 2 - Masy i naciski,
ppkt 2.3. Samochód powinien mieć maksymalną masę rzeczywistą w granicach 3500 kg - 7500 kg. Ładowność pojazdu
min. 800 kilogramów.
Izba wzięła pod uwagę treść przedłożonej przez zamawiającego opinii, przygotowanej przez Dziekana Wydziału
Inżynierii Lądowej i Transportu prof. dr hab. inż. J.P. (Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu Politechniki Poznańskiej), z
której wynikało,
ż e w zakresie przyjęcia właściwej jednostki miary, opis przedmiotu zamówienia nie pozwalał na ustalenie czy
zamawiający oczekuje danych homologacyjnych charakterystycznych dla pojazdów lekkich (tu jednostką właściwą jest
np. mg/km), czy też dla pojazdów ciężkich
(w jednostkach np. mg/kWh). W tym zakresie w opinii przywołano przepisy unijne, które wskazują normy emisji spalin, w
tym w szczególności normy dotyczące emisji tlenków azotu: Rozporządzenie (W E) nr 715/2007 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 20 czerwca
2007 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z
lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 5 i Euro 6) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących
naprawy i utrzymania pojazdów dotyczy pojazdów lekkich (M1, N1, M2, N2 o masie odniesienia do 2610 kg) i dla nich
przewidziano jednostkę mg/km; oraz Rozporządzenie Komisji (UE) nr 582/2011 z dnia 25 maja 2011 r. wykonujące i
zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (W E) nr 595/2009 w odniesieniu do emisji
zanieczyszczeń pochodzących z pojazdów ciężarowych o dużej ładowności (Euro VI) oraz zmieniające załączniki I i III
do dyrektywy 2007/46/W E Parlamentu Europejskiego i Rady, dotyczy pojazdów ciężkich o masie odniesienia powyżej
2610 kg i dla nich przewidziano jednostkę mg/kWh. Przy tym, jak podkreślił autor opinii, cytowane wyżej regulacje nie
wprowadzają wyraźnego nakazu stosowania tych jednostek.
Odwołujący z kolei przedłożył na rozprawie dowód - Standardy CNBOP-PIB “Klasyfikacja, oznaczenie i podział
pojazdów pożarniczych” na okoliczność, że brak było niejasności w definicji przedmiotu zamówienia. Jak wskazano w
powyższej Klasyfikacji, klasyfikacji pojazdów pożarniczych dokonuje się zgodnie z normą PN-EN 1846-1, dzieląc je na
Pojazdy lekkie o maksymalnej masie rzeczywistej większej od 3 tony oraz mniejszej lub równej 7,5 tony. Dowód ten miał
przesądzać, że przedmiotem zamówienia był zakup pojazdów lekkich.
Izba podziela stanowisko zamawiającego, że na podstawie wskazanych przepisów nie sposób jest ustalić jednej,
właściwej jednostki, którą należy zastosować.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skoro przepisy nie wprowadzają wiążącego nakazu ich stosowania
a dodatkowo, co także wynika z treści opinii, wyniki przeprowadzonych badań mogą być podawane w różnych
jednostkach, w zależności od przyjętej metody badawczej, gdyż w zależności od rodzaju pojazdu i jego masy stosowane
są odmienne metodyki testowe - nie można stwierdzić, że właściwa dla danego przedmiotu jest jedna, określona
jednostka.
Należy także podkreślić, że odwołujący nie przedłożył w postępowaniu żadnego dowodu, który wskazywałby na
jedną, możliwą metodykę badawczą w zakresie opisu tego kryterium, twierdził jedynie, że ustalenie właściwej i jedynej
możliwej jednostki miary wynika
z treści OPZ.
W tym jednak zakresie nie sposób nie zauważyć, że brak jest konsekwencji
w argumentacji samego odwołującego, który w treści odwołania (str. 6) wskazuje,
że „Wymagania określone w dokumentacji Postępowania wskazują bowiem jednoznacznie
na możliwość oferowania wyłącznie pojazdów ciężkich w rozumieniu Rozporządzenia (WE)
nr 595/2009, dla których odpowiednią jednostką odniesienia jest mg/kWh”, po czym sam
na rozprawie składa dowód w postaci Standardów CNBOP - BIP, które mają wskazywać,
że przedmiot zamówienia należy zakwalifikować jako pojazdy lekkie, wbrew temu co twierdzi autor opinii, tj. że już w
samej definicji przedmiotu zamówienia występuje niespójność.
Okoliczność, że sam odwołujący w swojej ofercie wskazał parametr mg/kWh (charakterystyczny dla pojazdów
ciężkich), podczas gdy jak twierdzi na rozprawie przedmiotem zamówienia były lekkie pojazdy ratowniczo-gaśnicze,
wskazuje na brak jednoznaczności w tym zakresie i wątpliwości, które mogły powstać po stronie wykonawców
składających oferty. Ze względu na powyższe wątpliwości w zakresie odnoszącym się do opisu przedmiotu zamówienia,
nie można także w sposób jednoznaczny ustalić jednej, właściwej jednostki miary emisji tlenków azotu. Skoro tak, to
zamawiający nie miał możliwości, na podstawie tak opisanego kryterium oceny ofert, oceny takiej dokonać.
Nietrafiona jest także argumentacja odwołującego, który wskazuje na okoliczność,
że chociaż zamawiający nie wskazał wprost jednostki znajdującej zastosowanie w Kryterium, w treści dokumentacji
przewidział, że parametr emisji NOx powinien być zgodny
z dokumentem COC (Certificate of Conformity), będącym świadectwem zgodności W E, wystawionym zgodnie z
przepisami homologacyjnymi Unii Europejskiej. Sam przy tym jednak dostrzegł, że zamawiający zrezygnował z żądania
przedmiotowego certyfikatu na etapie składania ofert, na wniosek złożony przez jednego z wykonawców, godząc się na
jego przedłożenie wraz z dostawą pojazdów (pytanie nr 3, wyjaśnienia zamawiającego z dnia
20 lutego 2025 r.). Tym samym, jak trafnie zauważa zamawiający wraz z ofertą nie został złożony żaden dokument, który
pozwoliłby mu na samodzielną weryfikację w zakresie tego parametru, w tym jednostki miary do niego przypisanej. A
skoro tak, nie sposób jest zgodzić się ze stanowiskiem jakie odwołujący prezentuje, że jednostka miary była możliwa do
ustalenia na etapie składania ofert. Tym samym również dowody, o przeprowadzenie których wnioskował odwołujący w
zakresie, w jakim odwoływał się do informacji zawartych
w dokumencie COC, należy uznać za nieprzydatne do rozstrzygnięcia sprawy, gdyż te nie były składane na etapie oferty,
ale obowiązek ich przedłożenia został przesunięty na etap umowy. Nie mogą być one zatem brane pod uwagę, jak też
dane czy informacje w nich zawarte, przy dokonywaniu oceny ofert w ramach kryteriów.
Zamawiający, przyznając punkty w ramach spornego kryterium, kierował się zatem wyłącznie treścią
oświadczenia składanego przez wykonawcę w ofercie, taki bowiem sposób oceny został przewidziany, nie został też
przez żadnego z wykonawców zakwestionowany
na etapie SWZ.
Nie istnieje wobec powyższego możliwość określenia jednej, właściwej jednostki, którą można było przypisać dla
wskazanego kryterium oceny ofert, co w konsekwencji powodowało niemożność dokonania jednoznacznej oceny w tym
zakresie. Trafnie wywodził zamawiający na rozprawie, że w dokumentach zamówienia przewidziana została wyłącznie
jedna sytuacja, w której wykonawca uzyskuje za to kryterium określoną liczbę punktów, tj. w przypadku gdy wykonawca
nie uzupełni pozycji w formularzu ofertowym (wówczas zamawiający przyznawał 0 pkt). W pozostałych przypadkach
zamawiający przewidział zastosowanie wzoru, który
to mógłby zostać zastosowany wyłącznie, jeśli parametry oferowane zostałyby przedstawione według jednoznacznie
określonych reguł. Wskazanie odmiennych jednostek miary przez dwóch wykonawców czyni niemożliwym dokonanie
oceny złożonych ofert, gdyż ich porównanie jest niemożliwe. Nie sposób też jednoznacznie stwierdzić, że któraś
z zadeklarowanych przez wykonawców wartości jest nieprawidłowa, gdyż zamawiający nie wskazał jednoznacznie w
SWZ jaką jednostką mają się posłużyć wykonawcy.
Taki zaś brak precyzji w opisie w zakresie właściwej jednostki miary powoduje, że nie jest możliwe ustalenie która
jednostka, spośród wskazanych w ofertach jest prawidłowa. Zamawiający, chcąc dokonać oceny, byłby zmuszony
prowadzić własne ustalenia, które prowadziłyby de facto do wprowadzenia zasad oceny ofert, które to zasady nie
wynikały
z dokumentów zamówienia.
W konsekwencji mamy do czynienia w niniejszej sprawie z wadą postępowania, polegającą na
niejednoznacznym opisaniu jednego z kryteriów oceny złożonych ofert,
co stanowi naruszenie art. 240 ustawy Pzp, który nakazuje zamawiającemu opisanie kryteriów oceny ofert w sposób
jednoznaczny i zrozumiały.
Jak już wyżej wskazano, prawidłowe przygotowanie dokumentów zamówienia, w tym jednoznaczne opisanie w
SW Z kryteriów oceny ofert, którymi będzie kierował się zamawiający, dokonując wyboru oferty najkorzystniejszej - jest
jednym z jego podstawowych obowiązków. To właśnie kryteria oceny ofert stanowią zasadniczy element, mający istotny
wpływ na wybór oferty. Opis kryteriów oceny ofert decyduje także o tym, czy postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego można uznać za czyniące zadość podstawowym zasadom zamówień
publicznych, w tym zasadzie przejrzystości postępowania oraz zasadzie odnoszącej się do obowiązku udzielenia
zamówienia wykonawcy, który złożył ofertę najkorzystniejszą, czyli najwyżej ocenioną w świetle opisanych kryteriów i
został wybrany zgodnie z regułami określonymi w Pzp. Nie budzi zatem wątpliwości, że warunkiem zachowania zasady
przejrzystości postępowania jest nie tylko jednoznaczne określenie kryteriów oceny ofert, ale również jednoznaczne
opisanie, co w ramach danego kryterium będzie oceniane i w jaki sposób ta ocena będzie następować (tak też Krajowa
Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt KIO 137/22).
W niniejszej sprawie zmaterializowała się także druga przesłanka, wskazana w art. 255 pkt 6 ustawy Pzp, tj.
opisana wyżej wada postępowania jest niemożliwa do usunięcia
na obecnym etapie.
Zamawiający dokonał już bowiem otwarcia złożonych ofert, spośród których dwie oferty zawierały różne jednostki
miary, trzecia z kolei nie wskazywała żadnej jednostki. Zamawiający nie ma, na obecnym etapie postępowania,
możliwości skorygowania zapisów SWZ
i wprowadzenia jednej, obowiązującej wszystkich wykonawców jednostki.
W tym zakresie całkowicie nietrafiona jest też w ocenie Izby argumentacja odwołującego, wskazywana na
rozprawie, że zamawiający mając wątpliwości w opisywanym zakresie - mógł zwrócić się do wykonawców do złożenia
stosownych wyjaśnień. Niezależnie od tego, że jak trafnie zwrócił uwagę zamawiający, odwołujący nie sformułował w
tym zakresie zarzutów w treści odwołania, nie powoływał się też na możliwość żądania przez zamawiającego wyjaśnień,
Izba zwraca też uwagę, że możliwość żądania od wykonawców wyjaśnień, jakkolwiek nie jest wykluczona w odniesieniu
do kryteriów oceny ofert, to jednak instytucja ta powinna być stosowana z dużą ostrożnością. Wyjaśnienia nie mogą
bowiem
w żadnym wypadku prowadzić do uzupełnienia treści oświadczenia lub dokumentu. Jak trafnie wskazała Krajowa Izba
Odwoławcza w wyroku z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt KIO 3895/23: „Zgodnie z treścią art. 223 ust. 1 ustawy Pzp w
toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert,
przedmiotowych środków dowodowych lub też innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Wskazany przez
Odwołującego przepis nie przesądza o braku możliwości wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień dokumentów lub
oświadczeń, które służą ocenie ofert w przyjętych kryteriach oceny ofert. Wręcz przeciwnie, treść art. 223 ust. 1 ustawy
Pzp dopuszcza możliwość żądania od wykonawców wyjaśnień dotyczących także innych dokumentów i oświadczeń.
Celem wyjaśnień jest rozwianie wszelkich wątpliwości zamawiającego, a takie mogą się również pojawić w
dokumentach/ oświadczeniach, które służą ocenie ofert w przyjętych kryteriach oceny. Istotne jest jednak to, że
wyjaśnienia mają polegać na wskazaniu uzasadnienia dla danej treści, uczynić coś zrozumiałym. Wyjaśnienia,
w przeciwieństwie do uzupełnienia czy też poprawienia, mają na celu ustalenie rzeczywistej treści dokumentu czy też
oświadczenia. Wyjaśnianie polega na udzieleniu odpowiedzi
na pytanie dlaczego tak jest jak wykonawca postanowił w treści”. W rozpoznawanej sprawie ewentualne wyjaśnienia
musiałyby prowadzić do uzupełnienia lub też zmiany
w zakresie deklarowanego kryterium oceny ofert, co na etapie dokonywania oceny złożonych ofert - należy uznać za
niedopuszczalne.
Trzecią, konieczną przesłanką dla unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest
stwierdzenie istnienia wady tego rodzaju, że uniemożliwia ona zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. I ta
przesłanka w niniejszej sprawie wystąpiła.
Opisywane uchybienie w procedurze zamówieniowej niewątpliwie rzutuje na ważność umowy o zamówienie
publiczne i wpisuje się w omawianą przesłankę unieważnienia postępowania. Przepis art. 255 pkt 6 ustawy Pzp
obejmuje wszelkie sytuacje, w których występuje wada postępowania niedająca się naprawić w toku postępowania o
udzielenie zamówienia. Innymi słowy, podstawą unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia na podstawie art.
255 pkt 6 ustawy Pzp będzie wystąpienie nieusuwalnej wady postępowania, tj. takiej, która nie może być przez
zamawiającego skorygowana w toku postępowania przez unieważnienie czynności lub jej powtórzenie.
Powyższe znajduje także potwierdzenie w cytowanym wyżej wyroku KIO z dnia
4 lutego 2022 r., sygn. akt KIO 137/22 KIO, w którym Izba wskazała: „w przepisach ustawy Pzp istnieje możliwość
uznania umowy za nieważną. Warto zwrócić uwagę na art. 457 ust. 5 ustawy Pzp który stanowi, że przepis ust. 1 nie
wyłącza możliwości żądania unieważnienia umowy na podstawie art. 705 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks
cywilny. Dyspozycja art. 705 Kc znajdzie zastosowanie do umów w sprawie zamówień publicznych zawartych
w wyniku jakiegokolwiek postępowania otwartego (poprzedzonego ogłoszeniem) prowadzonego w oparciu o przepisy
Pzp. Możliwość żądania unieważnienia umowy
w sprawie zamówienia publicznego w oparciu o art. 705 Kc jest niezależna od podstaw
i ograniczeń unieważnienia na podstawie przepisów Pzp”. Taką też argumentację przywołał zamawiający w piśmie
informującym wykonawców o unieważnieniu postępowania, a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni to
stanowisko podziela.
W konsekwencji Izba stwierdziła, że zamawiający trafnie doszedł do wniosku,
że postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego i unieważnił postępowanie powołując się na art. 255 pkt 6
ustawy Pzp.
Mając na uwadze powyższe Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i na podstawie art.
553 zdanie pierwsze ustawy Pzp orzekła jak w sentencji. Zgodnie bowiem z treścią art. 554 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp, Izba
uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na
wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Brak potwierdzenia się zarzutów wskazanych w odwołaniu powoduje, iż w
przedmiotowym stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i
art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz
wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437).
Przewodnicząca:……………………………….………