Sygn. akt: KIO 2248/25
WYROK
Warszawa, dnia 2 lipca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Paprocka
Protokolant:Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2025 r., odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 2 czerwca 2025 r. przez wykonawcę Ć. i Partnerzy. Radcowie Prawni i Adwokaci sp.p. w Warszawie
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie
przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, zgłaszających przystąpienie po stronie
Zamawiającego, Kancelaria Adwokacka Adwokat P.T. w Szczecinie, Kancelaria Adwokacka Adwokat G.M., Kancelaria
Radcy Prawnego M.D.
orzeka:
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania obciąża Odwołującego i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia
pełnomocnika oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez
Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2zasądza od Odwołującego, wykonawcy Ć. i Partnerzy. Radcowie Prawni i Adwokaci sp.p. w Warszawie na
rzecz Zamawiającego, Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez
Zamawiającego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu zamówień publicznych.
Przewodnicząca:…………................. ........
Sygn. akt: KIO 2248/25
Uzasadnienie
Zamawiający, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w
trybie podstawowym na podstawie art. 275 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, na: „Obsługę prawną zadania
inwestycyjnego pn.: Modernizacja dziedzińców Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie”, wewnętrzny identyfikator:
ZP.2320.3.2025. Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 28 marca
2025 r., pod nr: 2025/BZP 00167375. Wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza progów unijnych.
W dniu 2 czerwca 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawcy Ć. i Partnerzy.
Radcowie Prawni i Adwokaci sp. p. w Warszawie (dalej: „Kancelaria”, „Odwołujący”) od czynności i zaniechań
Zamawiającego polegających na czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz czynności nieprawidłowej oceny przez
Zamawiającego oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Kancelaria Adwokacka
adwokata Patryka Taranowicza z siedzibą w Szczecinie, Kancelaria Adwokacka adwokat G.M. z siedzibą w Szczecinie
oraz Kancelaria Radcy Prawnego M.D. z siedzibą w Poznaniu (dalej: „Konsorcjum”, „Przystępujący”) i zaniechania
odrzucenia tej oferty wobec: a) złożenia wyjaśnień ceny oferty, które nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu
oraz nie wykazują braku rażącego zaniżenia ceny oferty, b) łożenia oferty niezgodnej z warunkami zamówienia, c)
złożenia oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu następujące zarzuty:
1)naruszenia art. 224 ust. 5 i 6 i art. 226 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm., dalej jako „PZP”), w zw. z at. 16 PZP wyrażające się z
zaniechaniu odrzucenia oferty Konsorcjum w sytuacji, w której wyjaśnienia ceny oferty tego wykonawcy nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny oraz kosztu, w tym nie uwzględniają wszystkich kosztów związanych z
wykonaniem zamówienia w zakresie dyżurów w siedzibie Zamawiającego w wymiarze przewidzianym w SW Z i
pozostałych świadczeń wykonawcy polegających na świadczeniu pomocy prawnej poza dyżurami oraz – także
wbrew wezwaniu Zamawiającego – nie wykazują zysku z realizacji zamówienia oraz kosztów osobowych;
2)naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 16 PZP i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, dalej Uznk), wyrażające się w zaniechaniu odrzucenia
Konsorcjum w sytuacji, w której nieujęcie w wyjaśnieniach ceny oferty wartości wynagrodzeń poszczególnych
członków Konsorcjum (prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze i osobiście zaangażowanych z
realizację zamówienia) jako kosztu wykonania zamówienia jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, naruszając
interes innych wykonawców (przedsiębiorców) oraz klienta (Zamawiającego), a tym samym stanowi czyn
nieuczciwej konkurencji.
Mając powyższe na uwadze, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2)powtórzenia czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty Przystępującego.
Ponadto, wniósł o obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego. Na rozprawie dnia 30 czerwca
2025 r. Odwołujący złożył fakturę na kwotę 3.600,00 zł brutto tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Jak podniósł w uzasadnieniu odwołania, złożone przez Konsorcjum, w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego,
wyjaśnienia nie potwierdzają prawidłowej kalkulacji ceny oferty, w tym: 1) stanowią potwierdzenie, że Konsorcjum nie
uwzględniło w cenie oferty wszystkich wymagań Opisu przedmiotu zamówienia, w szczególności w zakresie dyżurów,
2) nie odpowiadają wymaganiom Zamawiającego w zakresie przedstawienia kosztów osobowych i zysku, 3) stanowią
potwierdzenie, że Konsorcjum złożyło ofertę w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji. Według Odwołującego,
Konsorcjum na potrzeby kalkulacji ceny oferty przyjęło zbyt niski tygodniowy wymiar godzin świadczenia usługi równy 8 h
i miesięczny wymiar równy 36 h, zaś biorąc pod uwagę wymagania Zamawiającego, wymiar ten powinien wynosić 16
godzin w tygodniu i 64 h w miesiącu, zwłaszcza, że Zamawiający wymaga jeszcze świadczenia pomocy prawnej poza
dyżurami, w tym konsultacji z Zamawiającym (zdalnie, telefonicznie czy mailowo), sporządzania opinii i stanowisk
prawnych, a nawet udziału w rozprawach. Tym samym, w ocenie Odwołującego jest jednoznaczne, że Konsorcjum nie
przewidziało w swojej ofercie pełnego zakresu świadczenia i rażąco zaniżyło swoją cenę. Dodał, że cena oferty
Konsorcjum nie zawiera też żadnego budżetu ryzyka, czy założeń, co do sposobu wykonania zamówienia i pokrycia
kosztów jego wykonania, w sytuacji, w której zakres tygodniowej pomocy prawnej przekraczać będzie 8 h. Wskazał
ponadto, że Konsorcjum wskazało na stawkę godzinową, jednak nie wyjaśniło elementów składowych tej stawki, wbrew
wezwaniu Zamawiającego. Co więcej, jego zdaniem, Konsorcjum nie wykazało zysku z realizacji zamówienia. Ponadto,
jak wskazał: „(…) w skład Konsorcjum wchodzą osoby prowadzące jednoosobowe działalności gospodarcze i zysku z
realizacji zamówienia przez te osoby (jako wykonawcy) nie można utożsamiać z kosztem osobowym (jakkolwiek
niewykazanym) jednej osoby skierowanej do realizacji zamówienia, która akurat będzie realizować jakieś czynności
związane z zamówieniem (…). (…) Konsorcjum nie wyjaśniło też jakie koszty pracy poszczególnych członków
Konsorcjum uwzględniło w cenie swojej oferty, zrównując stawkę 150 zł za godzinę pracy jednocześnie z tymi kosztami
(bez ich wykazania) jak i zyskiem osiąganym z realizacji zamówienia (…). W przedmiotowych wyjaśnieniach nie ujęto
też wartości wynagrodzeń poszczególnych członków Konsorcjum (prowadzących jednoosobowe działalności
gospodarcze i osobiście zaangażowanych z realizację zamówienia) jako kosztu wykonania zamówienia, co jest
sprzeczne z dobrymi obyczajami, naruszając interes innych wykonawców (przedsiębiorców) oraz klienta
(Zamawiającego), a tym samym stanowi czyn nieuczciwej konkurencji.” Zatem, wg Odwołującego, wyjaśnienia są
niepełne i nie sposób zweryfikować, czy podana stawka godzinowa umożliwia realizację zamówienia, a ponadto ich treść
narusza zarówno interes innych wykonawców ubiegających się o zamówienie, jak i samego Zamawiającego, który w
wyniku otrzymania takich wyjaśnień, zmierza do wyboru obiektywnie wadliwej oferty, co wpisuje się w definicję czynu
nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanego w przepisie art. 3 ust. 1 Uznk.
W odpowiedzi z dnia 27 czerwca 2025 r. na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości i
zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego na rzecz Zamawiającego. W ocenie Zamawiającego, złożone przez
Konsorcjum wyjaśnienia uzasadniały podaną w ofercie cenę, upewniając Zamawiającego, że Przystępujący jest w stanie
za tą cenę wykonać przedmiot zamówienia oraz, że konkuruje on uczciwie. Wyjaśnił, że zgodnie z Opisem przedmiotu
zamówienia, zasadą jest jeden dyżur tygodniowo minimum 3 h, a wyjątkiem od zasady jest dodatkowy dyżur – tak, aby w
sumie ilość dyżurów w tygodniu nie przekroczyła 2, a zatem przyjęte przez Odwołującego założenia o wymaganiu min.
16 h dyżurów tygodniowo nie ma żadnych podstaw w SW Z. Podał, że Odwołujący sam w swoich wyjaśnieniach w
zakresie rażąco niskiej ceny na str. 5 napisał, że: „…wspomniany maksymalny dyżur w wymiarze 2 dni w tygodniu jest
jednak rozwiązaniem wyjątkowym względem zasadniczego dyżuru i – jak wynika z doświadczeń kancelarii rzadko
stosowanym przez zamawiającego…...”. Zamawiający wskazał ponadto, że przyjęta przez Przystępującego stawka za
godzinę nie budziła wątpliwości Zamawiającego, z uwagi na to, że stawka ta nie naruszała przepisów dotyczących
minimalnego wynagrodzenia za pracę, a ponadto Przystępujący uwzględnił w cenie zryczałtowane koszty wykonania
przedmiotu umowy, w tym koszty ubezpieczenia. Wyjaśnił również, że przyjął uzasadnienie podane przez
Przystępującego, zgodnie z którym skoro każdy z członków konsorcjum prowadzi działalność gospodarczą zobowiązany
jest do ponoszenia kosztów osobowych niezależnie od wykonywania przedmiotowego zamówienia, a zatem ewentualne
wynagrodzenie otrzymane za wykonanie niniejszego zamówienia będzie stanowiło dla każdego z konsorcjantów
dodatkowe źródło przychodu, obok innych źródeł, które pozwalają na uiszczanie kosztów prowadzenia działalności w
tym należności publicznoprawnych. Według Zamawiającego, wbrew zarzutom odwołania, w wyjaśnienia Przystępujący
wskazał w sposób opisowy na elementy składowe ceny, koszty osobowe i zysk. Zamawiający uznał zatem wyjaśnienia
Przystępującego za wystarczające i potwierdzające, że za zaproponowaną cenę możliwe jest wykonanie przedmiotu
zamówienia a Przystępujący konkuruje uczciwie. Na rozprawie dnia 30 czerwca 2025 r. złożył fakturę na kwotę 3.600,00
zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Do postępowania przystąpienie po stronie Zamawiającego zgłosili wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie,
P.T. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Kancelaria Adwokacka Adwokat P.T. w Szczecinie, G.M.
prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Kancelaria Adwokacka Adwokat G.M. oraz M.D. prowadzący działalność
gospodarczą pod firmą Kancelaria Radcy Prawnego M.D.. Pismem z dnia 27 czerwca, Przystępujący wniósł o oddalenie
odwołania. Wskazał, że szacunki Odwołującego co do liczby godzin dyżurów nie wynikają z dokumentacji postępowania.
Co za tym idzie, jego zdaniem bezpodstawne i nieuzasadnione są zarzut i argumentacja odwołania, zgodnie z którą
Konsorcjum, szacując cenę ofertową, powinno przyjąć liczbę godzin dyżuru na poziomie 16 godzin, a jeżeli tego
zaniechało, to zaoferowana cena jest rażąco niska. Przystępujący wyjaśnił, że przyjmując wymiar 8 h dyżuru tygodniowo
uwzględnił wskazane w postanowieniach dokumentacji postępowania zastrzeżenia, dotyczące możliwości przedłużenia
wskazanego w nich wprost dyżuru ponad wymiar podstawowych 3 godzin, a także możliwości zażądania przez
Zamawiającego drugiego dyżuru w jego siedzibie w tygodniu. Zdaniem Przystępującego, w takim stanie rzeczy oferta
Konsorcjum, wbrew zarzutom odwołania, nie jest niezgodna z warunkami zamówienia, ani nie zawiera rażąco niskiej
ceny. Ponadto, podkreślił, że jego wyjaśnienia odnoszą się do kwestii osobowych, nie są zatem niepełne, jak zarzuca to
Odwołujący. Wyjaśnił, że podał jakie koszty osobowe będzie ponosił, tj.: ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe,
chorobowe, wypadkowe), ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz
Pracy i Fundusz Solidarnościowy, które są obowiązkowo uiszczane comiesięcznie przez każdego z członków
Konsorcjum. Podał, że: „Zaznaczenia wymaga jednakże, że koszty te nie są zależne od wykonywania zamówienia
będącego przedmiotem prowadzonego przez Zamawiającego postępowania, ponieważ wynikają one już z samego faktu
wykonywania działalności gospodarczej przez członków Konsorcjum. Obowiązek pokrycia tych kosztów ciąży na
każdym z członków Konsorcjum przez cały okres prowadzenia działalności gospodarczej oraz będzie ciążył w dalszym
ciągu, bez względu na zawarcie z Zamawiającym umowy o zamówienie publiczne i świadczenie pomocy prawnej na jej
podstawie. Nawet w sytuacji, gdy ewentualne wynagrodzenie za świadczenie usług w ramach udzielonego prze
Zamawiającego zamówienia będzie miało wpływ na wzrost wysokości wskazanych składek, to jednocześnie
wynagrodzenie to stanowić będzie dodatkowe źródło przychodu – obok innych źródeł, już istniejących i pozwalających
dotychczas na terminowe opłacenie składek – na pokrycie ogólnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, w
tym zwiększonych wydatków na obowiązkowe należności publicznoprawne z tytułu składek. (…) W wyjaśnieniach tych
podkreślone nadto zostało, że wykonywanie przedmiotu zamówienia nie będzie skutkowało dla Konsorcjum powstaniem
nowych kosztów osobowych, natomiast wynagrodzenie za świadczenie na rzecz Zamawiającego usługi obsługi prawnej
będzie stanowiło dodatkowy przychód, pozwalający na pokrycie tych kosztów osobowych, które już istnieją po stronie
każdego z członków Konsorcjum i które każdy z nich już ponosi.” Jednocześnie, jak wskazał, Konsorcjum nie mogło
przedstawić kosztów wynikających z wynagrodzenia za świadczenie dla Zamawiającego pomocy prawnej przez osoby
trzecie, z wynagrodzenia pracownika Odwołującego ze stosunku pracy bądź z wypłaty zysku na rzecz wspólnika
Odwołującego, bowiem żaden z członków Konsorcjum nie może kosztów własnej pracy uznać za koszt uzyskania
przychodu z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i co za tym idzie pomniejszyć o ten koszt tychże
przychodów. Odnosząc się do zarzutu dopuszczenia się przez Konsorcjum czynu nieuczciwej konkurencji wskazał, że
Odwołujący jedynie ogólnie powołuje się na klauzulę generalną dobrych obyczajów, jednakże nie określa jakie to dobre
obyczaje miałyby rzekomo zostać naruszone.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.
W niniejszej sprawie, Izba stwierdziła, że odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz terminowo został uiszczony od
niego wpis w wymaganej wysokości. Nadto, odwołanie nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 528 PZP.
Izba uznała również, że Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej,
bowiem posiada interes w uzyskaniu zamówienia i może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego
przepisów PZP. Jak wynika z odwołania, Odwołujący złożył w postępowaniu ofertę, która nie została odrzucona i może
zostać wybrana jako najkorzystniejsza, gdyż jest na drugim miejscu w rankingu ofert. Wskazując na możliwość
poniesienia szkody, dodać należy, że w wyniku ww. czynności i zaniechań Zamawiającego Odwołujący może utracić
możliwość uzyskania zamówienia. Mając powyższe na uwadze, Izba ustaliła, że w postępowaniu wpłynęło siedem ofert,
w tym: Konsorcjum z ceną brutto173.813,76 zł, oferta Odwołującego z ceną brutto: 294.639,12 zł oraz oferta True North
Legal Wiszniewski Oryl Radcowie Prawni spółka partnerska w Szczecinie z ceną brutto: 190.404,00 zł. Zgodnie z
rozdziałem XVII Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: „SW Z”), przy wyborze najkorzystniejszej oferty Zamawiający
będzie kierował się następującymi kryteriami i odpowiadającymi im znaczeniami oraz w następujący sposób będzie
oceniał spełnienie kryteriów: 1) cena – 60% (60 pkt), 2 – doświadczenie osób skierowanych do realizacji zamówienia –
40% (40 pkt). Dnia 28 maja, Zamawiający poinformował o wyborze najkorzystniejszej oferty Konsorcjum (90 pkt) oraz o
odrzuceniu m.in. oferty True North Legal Wiszniewski Oryl Radcowie Prawni spółka partnerska. Ofercie Odwołującego
Zamawiający przyznał 75,40 pkt, pozostałe oferty zostały ocenione poprzez przyznanie niższej punktacji. W świetle
powyższego, Izba uznała, że spełnione są przesłanki z art. 505 ust. 1 PZP, decydujące o legitymacji procesowej do
wniesienia odwołania.
Przedmiotem zamówienia jest obsługa prawna zadania inwestycyjnego pn. Modernizacja dziedzińców Zamku Książąt
Pomorskich w Szczecinie. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia, zgodnie z Rozdziałem III ust. 2 SW Z, opis
wymagań Zamawiającego w zakresie realizacji i odbioru określają niżej wymienione dokumenty – projektowane
postanowienia umowy – załącznik nr 3 do SWZ, - Opis przedmiotu zamówienia – załącznik nr 4 do SWZ.
Zgodnie z Rozdziałem XVI SW Z, pt. Opis sposobu obliczenia ceny, wykonawca jest zobowiązany podać cenę w
formularzu oferty, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 1 do SW Z, za wykonanie całości przedmiotu
zamówienia. Cena całkowita oferty musi obejmować w kalkulacji wszystkie koszty i składniki, opcje niezbędne do
wykonania przedmiotu zamówienia. Wykonawca oblicza cenę oferty na podstawie opisu przedmiotu zamówienia i
powinien uwzględnić wszystkie pozostałe, możliwe do przewidzenia koszty związane z wykonaniem zamówienia. Ceną
oferty jest maksymalna wartość brutto.
W pkt II OPZ opisano szczegółowo zakres czynności wykonawcy w ramach prawnej obsługi zadania inwestycyjnego pn.
Modernizacja dziedzińców Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. W świetle ust. 3, świadczenie obsługi prawnej
będzie obejmowało czynności polegające m.in. na uczestniczeniu w czynnościach mających na celu zawarcie umów, w
szczególności doradztwo prawne w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego (doradztwo w zakresie
wyboru trybu postępowania oraz przy zawieraniu umów w ramach prowadzonej inwestycji, a także bieżącym doradztwie
w zakresie zamówień publicznych w trakcie realizacji umowy. Z kolei, zgodnie z ust. 6:
Jak wskazano w pkt III OPZ pt. Terminy realizacji oraz Rozdziale IV SW Z – termin realizacji zamówienia to 24 miesiące
od dnia podpisania umowy.
W świetle § 3 ust. 2 Projektowanych postanowień Umowy, wynagrodzenie należne wykonawcy zgodne jest ze złożoną
przez niego ofertą, jest wynagrodzeniem ryczałtowym i stanowi ono całkowitą, maksymalną wartość Umowy
(maksymalne wynagrodzenie ryczałtowe), natomiast w § 3 ust. 4 wskazano, że w celu uniknięcia wszelkich wątpliwości
wykonawca potwierdza, że jest świadom wysokiego stopnia złożoności, rozmiaru oraz wysokich wymogów Przedmiotu
Umowy oraz Zadania i że wartość wynagrodzenia obejmuje wszelkie dodatkowe koszty, które mogą być związane z
wypełnieniem przez wykonawcę obowiązków umownych, niezbędnych warunków i wymogów wynikających z Umowy
oraz Umowy zawartej na realizację Zadań.
Zgodnie zaś z § 7 ust. 4 projektowanych postanowień umowy po modyfikacji dokonanej dnia 2 kwietnia 2025 r.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r., Zamawiający wezwał Konsorcjum w trybie art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP, do złożenia
wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny, w tym do złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich
istotnych części składowych. W uzasadnieniu wskazał, że cena oferty wykonawcy jest niższa o około 54% od średniej
arytmetycznej złożonych ofert oraz o około 69% od wartości szacowanej zamówienia powiększonej o podatek VAT.
Zwrócił się do Przystępującego o wykazanie w wyjaśnieniach istotnych elementów składowych ceny jego oferty, w
szczególności o przedstawienie kalkulacji ceny oferty ze wskazaniem poszczególnych pozycji kosztowych z rozbiciem
na cenę netto i brutto oraz na planowane koszty i zysk wykonawcy wraz ze wskazaniem dowodów potwierdzających
możliwość zaoferowania cen składowych przedstawionych w kalkulacji na określone tam wysokości. Kalkulacja powinna
obejmować przede wszystkim: 1) wskazanie kosztów osobowych, wskazanie kosztów związanych z realizacją usług
innych niż osobowe, 3) zysk wykonawcy. Podkreślił również, że wykonawca ma obowiązek złożyć wyjaśnienia co
najmniej w zakresie określonym w pkt 4 i 6 art. 224 ust. 2 PZP.
W odpowiedzi z dnia 24 kwietnia 2025 r., Konsorcjum oświadczyło, że cena złożonej oferty nie jest ceną rażąco niską w
rozumieniu art. 224 ust. 1 PZP, a także, że możliwe jest wykonanie za tę cenę przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia. Podkreślono w piśmie, że kalkulacja ceny ofertowej obejmuje
wszystkie koszty i składniki, opcje niezbędne do wykonania przedmiotu zamówienia z uwzględnieniem wszystkich
pozostałych, możliwych do przewidzenia kosztów związanych z wykonaniem przedmiotu zamówienia, tak skalkulowana
cena nie odbiega od realiów rynku usług prawnych i jednocześnie zapewnia zysk wykonawcy, w tym rozumiany jako
doświadczenie nabyte przez członków Konsorcjum wskutek wykonania zamówienia. Wyjaśnił ponadto, że na potrzeby
kalkulacji ceny oferty Konsorcjum przyjęło tygodniowy wymiar godzin świadczenia usługi równy 8h i miesięczny wymiar
równy 36h. Wskazał na wysokość przyjętej stawki godzinowej oraz, że kalkulacja ceny oferty została wyliczona na
podstawie równania: 36h x stawka godzinowa x 24 m-ce. Ponadto, wskazał, że w cenie oferty uwzględnione zostały
szacowane na kwotę 488,00 zł (netto) miesięcznie zryczałtowane koszty wykonywanej działalności, w tym koszty
ubezpieczenia i wyjaśnił sposób wyliczenia całkowitej kwoty tego kosztu uwzględnionego w cenie ofertowej. Powołując
się na swoje doświadczenie, dodał, że: „Ponieważ okres świadczenia usługi będącej przedmiotem zamówienia wynosić
ma 24 miesięcy przyjęto wobec tego założenie, że przez co najmniej połowę tego okresu realny wymiar godzin pomocy
prawnej udzielanej Zamawiającemu może być nawet niższy niż wskazane wyżej 36 h miesięcznie, które uwzględniono
kalkulując cenę oferty, natomiast pozostały czas Konsorcjum będzie pozostawało w gotowości do świadczenia usługi.”
Wyjaśnił, że na koszty osobowe składają się składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe,
wypadkowe), ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy i
Fundusz Solidarnościowy, które są obowiązkowo uiszczane comiesięcznie przez każdego z członków Konsorcjum. „Co
przy tym istotne, obowiązek zapłaty tych składek jest niezależny od wykonywania zamówienia będącego przedmiotem
prowadzonego przez Zamawiającego postepowania, ponieważ wynika z samego faktu wykonywania działalności
gospodarczej przez członków Konsorcjum.” Wyjaśnił, że Członkowie Konsorcjum uiszczają składki od początku
prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji – jak podał Odwołujący – ewentualne wynagrodzenie za
świadczenie usług w ramach udzielonego przez Zamawiającego zamówienia będzie stanowiło dla każdego z członków
Konsorcjum dodatkowe źródło przychodu na pokrycie ogólnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, w tym
obowiązkowych należności publicznoprawnych. Wskazał, iż na inne niż osobowe koszty składają się ponoszone przez
każdego z członków Konsorcjum z osobna wydatki na obowiązkowe ubezpieczenia OC, składki samorządowe,
utrzymanie kancelarii (w tym czynsze i koszty mediów), wyposażenie kancelarii (środki trwałe i obrotowe), obsługa
kancelarii (w tym obsługa księgowa, usługi telekomunikacyjne), licencje (w tym dostęp do systemu informacji prawnej)
zobowiązania w podatku dochodowym, przy czym Konsorcjum z uwagi bliskość lokalizacji Kancelarii w stosunku do
siedziby Zamawiającego, nie uwzględniło kosztów dojazdów. Podobnie jak w przypadku kosztów osobowych wskazał, że
ewentualne wynagrodzenie za świadczenie usług w ramach udzielonego prze Zamawiającego zamówienia będzie
stanowiło dla każdego z członków Konsorcjum dodatkowe źródło przychodu – obok innych źródeł, już dotychczas
istniejących – pozwalające na ponoszenie przez nich ogólnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.
Odnośnie kwestii zysku wskazał, że jako zysk wynikający z wykonywania przedmiotu zamówienia członkowie
Konsorcjum traktują również doświadczenie nabyte wskutek pomocy prawnej świadczonej na rzecz Zamawiającego w
związku z realizacją inwestycji. Ponadto, w ocenie Konsorcjum tego rodzaju świadczenie nie generuje bezpośrednich
kosztów, więc w takim stanie rzeczy za zysk Konsorcjum uznać można całość tej części ceny oferty, która
skalkulowana została jako wynagrodzenie za usługę obsługi prawnej. Oświadczył, że stawka wynagrodzenia
godzinowego przyjętego przez Konsorcjum jest wyższa niż minimalna wysokość stawki godzinowej wynagrodzenia za
pracę w 2025 r., a ponadto cena ofertowa pozostaje w zgodzie z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia
społecznego, w szczególności członkowie Konsorcjum terminowo i należycie opłacają składki na ubezpieczenia
społeczne. Wskazał na podobne jego zdaniem stawki wynagrodzenia obowiązujące w ramach innych zamówień
publicznych na obsługę prawną na terenie Szczecina i okolic. W oparciu o Raport z badania wynagrodzeń prawników i
doradców podatkowych 2021/2022 sporządzony przez GP Executive sp. z o.o. przyjął, że stawka godzinowa przyjęta na
potrzeby niniejszego zamówienia nie jest sprzeczną z regułami rynku usług prawniczych. Porównał również cenę
ofertową ze zbliżoną (wyższą o 565,00 zł netto za miesiąc) ceną wykonawcy True North Legal Wiszniewski Oryl
Radcowie Prawni sp. z o.o. z terenu Szczecina. W charakterze dowodów dołączył pismo wykonawcy z dnia 25
października 2024 r. – wyjaśnienie ceny ofertowej w innym postępowaniu oraz ww. raport z badania wynagrodzeń
prawników i doradców podatkowych.
Zgodnie z protokołem postępowania, wartość zamówienia została ustalona w dniu 3 stycznia 2025 r., na podstawie
wartości arytmetycznej z otrzymanych ofert, na kwotę 679.680,00 zł, w tym wartość przewidywanych opcji i wznowień na
kwotę 226.560,00 zł netto.
Izba zaliczyła w poczet akt postępowania, w tym jako dowody w sprawie:
1)dokumentację przekazaną w postaci elektronicznej przez Zamawiającego w dniu 24 czerwca 2025 r., w tym w
szczególności:
-ogłoszenie o zamówieniu,
-SWZ wraz z załącznikami oraz wyjaśnieniami,
-Oferta Przystępującego,
-Informacja z otwarcia ofert z dnia 10 kwietnia 2025 r.
-Informacja z dnia 28 maja 2025 r. o wyborze oferty najkorzystniejszej
-Wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny wraz z odpowiedzią Konsorcjum z 24 kwietnia
2025 r.,
-Protokoły posiedzeń komisji,
-Protokół postępowania.
2)dokumenty złożone w toku rozprawy dnia 30 czerwca 2025 r. przez Odwołującego, na fakty przywołane przez
stronę, tj.
-opinia adw. J.P. z 4 października 2023 r.,
-wyciąg z portalu LEX obejmujący pytanie i odpowiedź z 5 października 2023 r.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając
w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, co następuje.
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, Zamawiający prawidłowo ocenił
ofertę Konsorcjum, jako niepodlegającą odrzuceniu w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP w zw. z art. 224 ust. 6 PZP oraz
art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP, uznając, że oferta ta nie została złożona z rażąco niską ceną, wyjaśnienia ceny oferty
uzasadniają podaną w ofercie cenę oraz jej treść odpowiada warunkom zamówienia.
Analizując szczegółowo wyjaśnienia Przystępującego w kontekście zarzutów Odwołującego należy przede wszystkim
odnieść się do argumentacji odwołania – wiążącej się również z zarzutem naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP poprzez
uznanie, że oferta nie odpowiada warunkom zamówienia – w ramach której Odwołujący wskazał, że Konsorcjum przyjęło
błędny tygodniowy i miesięczny wymiar godzinowy obsługi prawnej Zamawiającego. Izba podzieliła w tym zakresie
zapatrywanie Przystępującego oraz Zamawiającego, zgodnie z którym przyjęcie przez Odwołującego, że należało w
wycenie uwzględnić 16 godzin obsługi prawnej na rzecz Zamawiającego w każdym tygodniu oraz 36 takich godzin w
każdym miesiącu nie znajduje podstaw w SWZ. Jak wynika z pkt II.6 OPZ, § 7 ust. 4 projektowanych postanowień umowy
oraz wyjaśnień Zamawiającego udzielonych w odpowiedzi na pytania wykonawców, zasadą jest jeden dyżur tygodniowo
w wymiarze co najmniej 3 godzin, a w przypadkach podyktowanych potrzebami Zamawiającego, maksymalnie 2 takie
dyżury tygodniowo. Przy czym zaznaczyć należy, że Zamawiający w ramach realizacji przedmiotu zamówienia oczekuje
od wykonawcy ponadto wykonywania innego rodzaju zadań, które wymagają zaangażowania, a co za tym idzie
uwzględnienia w sposobie wyliczenia wymiaru godzin, które wykonawca przeznaczy na realizację zamówienia. Niemniej
liczby tych godzin Zamawiający nie określił w SW Z. Biorąc to pod uwagę, Izba nie znalazła podstaw do uznania, że
przyjęte przez Przystępującego 5 godzin ponad minimalny, wskazany w SW Z, wymiar czasu obsługi prawnej, tj. 3
godziny dyżuru tygodniowo, miałby być założeniem nierealnym. Odwołujący w istocie nie wykazał, że minimum, jakie
Przystępujący powinien przyjąć to 16 godzin tygodniowo, czyli 13 godzin ponad minimalny wymiar łączący się z dyżurem
w siedzibie Zamawiającego. Jakkolwiek, Odwołujący wskazywał na szeroki zakres obsługi prawnej na rzecz
Zamawiającego, wynikający z projektowanych postanowień umowy to jednak nie wykazał, że konkretnie 13 godzin
tygodniowo jest potrzebne na wykonanie tych zadań. Izba uznała za logiczne i rzetelne, założenie przyjęte przez
Przystępującego, a wskazane w jego wyjaśnieniach, że w ramach obsługi prawnej procesu inwestycyjnego, jak wynika z
doświadczenia Przystępującego, ilość zadań i pracy, a co za tym idzie wymiar godzin świadczenia obsługi prawnej są
istotnie większe w pierwszym okresie, tj. na etapie postępowania o udzielenie zamówienia oraz po zawarciu umowy o
roboty budowlane z generalnym wykonawcą, zaś w związku z tym, że usługa ma być realizowana przez 24 miesiące
przyjęto założenie, że przynajmniej przez połowę tego okresu realny wymiar godzin świadczonej pomocy prawnej może
być niższy niż 36 h miesięcznie. Oznacza to, że w pierwszym okresie trwania obsługi wykonawca założył, że może
pracować dla Zamawiającego nawet ponad przyjęty w wycenie tygodniowy lub miesięczny wymiar godzin, co
zrekompensuje mu minimum pracy przyjęte w drugiej połowie tego okresu. Wskazać również należy, ze Zamawiający
wymaga dyżuru bez zastrzeżenia, że w tym czasie wykonawca będzie wykonywał konkretne zadania, co oznacza, że w
tym czasie – w siedzibie Zamawiającego – wykonawca może realizować inne zadania wynikające z umowy. Z samego
sformułowania „dyżur” wynika, że wykonawca ma pozostawać w siedzibie Zamawiającego do jego dyspozycji, bez
wyznaczenia mu z góry określonych zadań.
W tym kontekście, Izba uznała, że Odwołujący nie wykazał sprzeczności treści oferty z warunkami zamówienia. Przy
czym należy podkreślić, że sprzeczność ta, w ustalonym orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, może zachodzić
wyłącznie wtedy, gdy wykazane zostanie, że konkretnie wskazana treść oferty jest niezgodna z precyzyjnie wskazanymi,
jasnymi postanowieniami SW Z. W tym wypadku, nie sposób wskazać wprost postanowień SW Z, które wymagały by
przyjęcia od wykonawcy, że obsługa prawna będzie świadczona w minimalnym wymiarze takim, jaki został wskazany
przez Odwołującego. Tym samym, nie można uznać, że założenia Przystępującego były błędne, a bynajmniej
Odwołujący nie wskazał na konkretne postanowienia SW Z, które ustalałyby minimalny wymiar obsługi prawnej wyższy
niż przyjęty przez Konsorcjum. Wobec powyższego, oferta Konsorcjum nie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 226
ust. 1 pkt 5 PZP.
Analizując kwestie prawidłowości uznania przez Zamawiającego, że nie doszło do spełnienia hipotezy wskazanej w art.
224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP, a tym samym oferta Konsorcjum nie podlegała odrzuceniu, gdyż wyjaśnienia
w sposób wystarczający uzasadniły podaną w ofercie cenę i wykazały koszty, należy wskazać, co następuje. Zgodnie z
art. 224 ust. 6 PZP, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił
wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny lub kosztu. Niekwestionowane jest, że Przystępujący udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Spornym
pozostawało zaś, czy złożone przez Przystępującego wyjaśnienia wraz z dowodami uzasadniają podaną w ofercie cenę
lub koszt.
W tym kontekście należało po pierwsze zweryfikować, czy wyjaśnienia odnosiły się do kwestii wskazanych w wezwaniu
Zamawiającego oraz czy stanowiły wyczerpującą odpowiedź w tym zakresie. W orzecznictwie Krajowej Izby
Odwoławczej podkreśla się bowiem, że wyjaśnienia uzasadniające podaną w ofercie cenę lub koszt, to wyjaśnienia,
które odpowiadają na wezwanie, w tym sensie, że poruszają każdą kwestię, której wymagał zamawiający, jeśli zaś
wezwanie było ogólne, to również odpowiedź może mieć cechę ogólnikowości, byleby wynikało z niej, że podana w
ofercie cena lub koszt są uzasadnione i realne. W treści wezwania z dnia 17 kwietnia 2025 r., Zamawiający wezwał
Przystępującego do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie sposobu wyliczenia ceny lub kosztu, lub
ich istotnych części składowych, w tym do przedstawienia kalkulacji ceny oferty, obejmującej wskazanie: 1) kosztów
osobowych, 2) nieosobowych kosztów związanych z realizacją usługi, 3) zysku, ze wskazaniem poszczególnych pozycji
kosztowych, z rozbiciem na cenę netto i brutto oraz z odniesieniem się do kwestii obligatoryjnych, o których mowa w art.
224 ust. 3 i ust. 4 PZP. W ocenie Izby, wyjaśnienia ceny ofertowej z dnia 24 kwietnia 2025 r., złożone przez Konsorcjum,
odpowiadają na wezwanie Zamawiającego. Zawierają bowiem odpowiedź na każdą kwestię, o której mowa w wezwaniu,
tj. obejmują opis sposobu wyliczenia ceny ofertowej, z rozbiciem na cenę netto i brutto, w tym przedstawiają kalkulację
ceny oferty, wskazują na istotne elementy składowe ceny oferty, jakimi wg Przystępującego są: 1) stawka godzinowa
wynagrodzenia oraz 2) zryczałtowane koszty wykonywania przedmiotu umowy. Przystępujący wyjaśnił, że stawka
godzinowa obejmuje koszty osobowe, zaś zryczałtowane koszty wykonywania przedmiotu umowy obejmują koszty
nieosobowe. Opisując kwestie kosztów osobowych, Przystępujący wskazał, jakie koszty się na nie składają (składki na
ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych itd.). Odnosząc się do
kosztów nieosobowych wskazał zaś, że uwzględnił koszty związane z realizacją usługi, takie jak ubezpieczenia OC,
składki samorządowe, utrzymanie kancelarii i jej wyposażenie, licencje, usługi telekomunikacyjne itd. Zgodnie z
wezwaniem Zamawiającego, Konsorcjum przedstawiło w wyjaśnieniach sposób obliczenia ceny oferty z rozbiciem na
cenę netto i brutto. Przedstawiło kalkulację, którą można uznać za dowód, wymagany przez Zamawiającego, a
potwierdzający możliwość zaaferowania ceny ofertowej w określonej przez Konsorcjum wysokości. Odniosło się do
obligatoryjnych elementów wyjaśnień przy cenie ofertowej za usługi, takich jak zgodność z przepisami dotyczącymi
kosztów pracy oraz zgodność z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego (art. 224 ust. 3 pkt 4 i
6 PZP).
Przystępujący wskazał również na zysk, przy czym określił go, jako doświadczenie nabyte wskutek pomocy prawnej
świadczonej na rzecz Zamawiającego. Podkreślić należy, że żaden przepis prawa nie nakłada na wykonawcę obowiązku
wykazania zysku w ofercie, ani nie określa jego minimalnego poziomu, np. 1% ceny ofertowej. Zdaniem Izby, zysk nie
musi być wymierny i pieniężny. Zyskiem może być możliwość wejścia na nowy rynek, zdobycie nowych referencji,
koniecznością minimalizowania strat, np. w sytuacji gdy zakład pracy posiada wolne zasoby. W tym kontekście, ww.
okoliczności mogą mieć również wymiar finansowy, aczkolwiek niepieniężny. Założeniem regulacji art. 224 ust. 1 i nast.
PZP, umożliwiającej uniknięcie wyboru, jako najkorzystniejszej, oferty zawierającej rażąco niską cenę, jest konieczność
zapewnienia, że zamówienie zostanie zrealizowane należycie, tj. zgodnie z jego warunkami opisanymi w SW Z i zgodnie
z przepisami prawa, a nie z zyskiem. Zysk jest interesem wykonawcy, a nie zamawiającego, a zatem zamawiający nie
musi pilnować, by wykonawca osiągnął zysk z realizacji zamówienia. Zamówienie może być należycie wykonane, jeżeli
wykonawca prawidłowo obliczył wszystkie koszty, które konieczne będą do pokrycia w związku z realizacją zamówienia,
zgodnie z jego warunkami i przepisami prawa, a przy tym na zakończenie wykonawcy pozostanie w budżecie 0 zł.
Istotne jest jedynie, by wszystkie zobowiązania zawarte w umowie o zamówienie publiczne zostały wykonane należycie.
Przy czym, Izba wskazuje, że nie zgadza się ze stanowiskiem Przystępującego, że istota świadczenia związanego z
zaangażowaniem intelektualnym osób wykonujących zamówienie nie generuje bezpośrednich kosztów, a w związku z
tym za zysk Konsorcjum można uznać całość tej części ceny oferty, która skalkulowana została jako wynagrodzenie za
usługę. Uwzględniając w cenie ofertowej kwotę zryczałtowanych kosztów wykonywania przedmiotu umowy sam sobie
zaprzeczył. Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że zamówienie publiczne w razie jego udzielenia Przystępującemu,
będzie realizowane przez samych wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, w ramach prowadzonej
działalności gospodarczej. Wykonawcy ci złożyli bowiem ofertę, działając jako przedsiębiorcy. Rzeczą niewymagającą
dowodu jest, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością ponoszenia różnego rodzaju kosztów.
Mowa nie tylko o opłatach publicznoprawnych, składkach na ubezpieczenia społeczne, składkach w związku z
przynależnością do samorządu zawodowego, ale również o kosztach związanych z wykonywanymi zadaniami, w tym
przypadku usługami związanymi z – jak to wskazał Przystępujący – zaangażowaniem intelektualnym osób wykonujących
zamówienie, mowa tutaj o kosztach sprzętu i jego amortyzacji, internetu, opłat za media, kosztach lokalowych itd. Jeżeli
którychkolwiek z kosztów wykonawca nie musi ponosić to powinien wykazać to w wyjaśnieniach. W świetle powyższego,
całkowita kwota wynagrodzenia za realizację zamówienia nie może być uznana za czysty zysk Przystępujących, a
bynajmniej Przystępujący takiego faktu nie wykazali. Nie wykazali bowiem w wyjaśnieniach, że nie są zobowiązani do
ponoszenia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej i zawodowej, w ramach której wykonają zamówienie.
Wprost przeciwnie – wskazali na takie koszty. Jakkolwiek, Konsorcjum pokrywa je z bieżących przychodów, bez
względu na udzielenie zamówienia, to podnieść należy, że każda kalkulacja ceny ofertowej powinna obejmować koszty,
które wykonawca będzie ponosił podczas realizacji zamówienia i w związku z nim, w tym koszty ogólne prowadzenia
działalności, których pokrycie jest konieczne, oczywiście w odpowiednim zakresie. Niemniej, jakkolwiek, wyjaśnienia w tej
części są nieprawidłowe, to jednak z uwagi na powyżej wskazane kwestie braku konieczności wykazania zysku z
wykonania zamówienia w postaci pieniężnej – błąd ten nie miał znaczenia dla uznania, że całość wyjaśnień uzasadnia
podaną w ofercie cenę.
Podsumowując, Izba uznała, że wyjaśnienia Konsorcjum z dnia 24 kwietnia 2025 r. w pełni odpowiadają na wezwanie
Zamawiającego, odnoszą się do każdej wymaganej przez Zamawiającego kwestii i jasno ją opisują. Konsorcjum
powołało się na wystarczający w tym zakresie dowód w postaci kalkulacji ceny ofertowej. W wyjaśnieniach wskazano na
koszty osobowe i nieosobowe oraz zysk wykonawcy. Opisano sposób obliczenia ceny, który potwierdza, że Konsorcjum
uwzględniło wszystkie niezbędne elementy kosztotwórcze, konieczne do wykonania zamówienia zgodnie z jego
warunkami. Zdaniem Izby, Przystępujący udowodnił, że kalkulował cenę w sposób rzetelny i przemyślany, dostosowując
jej poziom do warunków realizacji zamówienia i wynikających stąd kosztów.
Izba nie dopatrzyła się również przesłanek odrzucenia oferty Przystępującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP
wobec uznania – jak to podnosił Odwołujący – że oferta zawiera rażąco niską cenę. W ocenie Izby, kalkulując koszty
wykonania zamówienia na usługi, w przypadku gdy zamawiający nie określił konkretnego wymiaru zadań, zaś
wynagrodzenie ma być określone w sposób ryczałtowy, wykonawca powinien uwzględnić co najmniej minimalny możliwy
wymiar czasu, który pozwoli na ich realizację, zaś każdy dodatkowy czas ponad to, będzie stanowił pożądaną rezerwę,
która jednak zwiększy poziom kosztów, a co za tym idzie wysokość ceny ofertowej. Jest to zatem kwestia konkurowania
wykonawców. Natomiast w przypadku badania rażąco niskiej ceny, zamawiający powinien wziąć pod uwagę wyliczenie
kosztów oferty z uwzględnieniem co najmniej minimalnego wymiaru czasu pozwalającego wykonawcy na wykonanie
zadania. Odwołujący nie wykazał zaś, że minimalny wymiar czasu pozwalający na należyte wykonanie zamówienia
odpowiada wymiarowi przez niego przyjętemu. Nie wykazał przez to również, że nie jest możliwe wykonanie zamówienia
przy przyjęciu wymiaru czasu niższego niż założony przez Odwołującego, a co za tym idzie przy uwzględnieniu
niższych kosztów, w szczególności takich jakie założył Przystępujący. Biorąc to pod uwagę, ani Zamawiający, ani
następnie Izba nie mieli podstaw do uznania, że Przystępujący złożył ofertę zawierającą rażąco niską cenę.
Odwołujący generalnie rzecz biorąc nie podniósł żadnych twierdzeń, ani nie przedstawił dowodów kwestionujących
poziom ceny i kosztów założonych przez Przystępującego. Nie przedstawił własnej kalkulacji, ani nie wykazał, że za
cenę ofertową Przystępującego nie sposób wykonać zamówienia zgodnie z jego warunkami. Odwołujący nie
zakwestionował skutecznie wysokości stawki godzinowej zaoferowanej przez Przystępującego. Nie złożył żadnych
dowodów wskazujących na to, że stawka ta jest nierynkowa. Nie wskazał, jak powinny kształtować się, zdaniem
Odwołującego, realne koszty wykonania zamówienia. W istocie, Odwołujący oparł argumentację odwołania na wykazaniu
błędów w wyjaśnieniach Przystępującego, w tym przede wszystkim w zakresie założeń dotyczących liczby godzin
dyżurów w siedzibie Zamawiającego i pozostałych świadczeń pomocy prawnej poza dyżurami. Należy pamiętać, iż
zgodnie z art. 534 ust. 1 PZP, strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla
stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Ciężar dowodowy w zakresie wykazania faktów, na których oparł
odwołanie obciążał Odwołującego.
Podobnie, niemożliwym było uznanie, że doszło do naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 PZP w zw. z art. 16 PZP i art. 3 ust.1
ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskutek zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum, w sytuacji, gdy w
wyjaśnieniach nie ujęto wynagrodzeń poszczególnych członków Konsorcjum jako kosztu wykonania zamówienia, co jest
zdaniem Odwołującego sprzeczne z dobrymi obyczajami i narusza interes innych wykonawców oraz Zamawiającego, a
tym samym stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, czynem nieuczciwej konkurencji jest
działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub
klienta. Odwołujący powołał się na działania Przystępującego sprzeczne z dobrymi obyczajami, jakimi są
nieuwzględnienie w cenie ofertowej realnej wartości pracy wykonawców prowadzących jednoosobową działalność
gospodarczą oraz uniemożliwienie konkurowania wykonawców o udzielenie zamówienia. W ocenie Izby, wyjaśnienia
Przystępującego nie stanowią czynu nieuczciwej konkurencji. Jakkolwiek, w wyjaśnieniach nie ujęto wprost wartości
wynagrodzeń poszczególnych członków Konsorcjum, jako kosztu wykonania zamówienia, to odniesiono się do tej kwestii
pośrednio, poprzez wskazanie wysokości stawki godzinowej, jako kosztów osobowych i liczby godzin przyjętych do
wykonania zamówienia. Z wyjaśnień wynika, że zamówienie będzie realizowane przez członków Konsorcjum, bez
zatrudniania innych osób. Wskazanie podziału zadań między wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie nie
było wymagane przez Zamawiającego. Podział taki nie musi być znany na obecnym etapie. Zgodnie z art. 59 PZP, jeżeli
została wybrana oferta wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, zamawiający może dopiero
wówczas żądać kopii umowy regulującej współpracę tych wykonawców. Z oferty, wyjaśnień oraz twierdzeń
podnoszonych przez Konsorcjum wynika, że wykonawcy adwokat P.T., adwokat G.M. oraz radca prawny M.D. będą się
dzielić zadaniami wynikającymi z realizacji zamówienia na bieżąco, a co za tym idzie, ostatecznie wynagrodzenie
rozliczą stosownie do swojego udziału. Nie sposób uznać, że brak wskazania na obecnym etapie, jaki będzie udział
poszczególnych konsorcjantów w rozliczeniu wynagrodzenia stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Izba nie dopatrzyła
się tutaj możliwości naruszenia czyjegokolwiek interesu. Powołanie się w wyjaśnieniach na stawkę godzinowa jest
wystarczającym sposobem wykazania realnej wartości pracy członków Konsorcjum, którzy w istocie będą samodzielnie
wykonywać zamówienie. Nie doszło w żaden sposób do umożliwienia konkurowania wykonawców. Niewątpliwie,
wykonawcy świadczący obsługę prawną konkurują na zasadzie wysokości stawek godzinowych, a taka została
wskazana przez Konsorcjum w wyjaśnieniach.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553 zd. 1, art. 554 ust. 1 pkt 1 PZP, orzeczono jak w
sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie 557 PZP oraz w oparciu o
przepisy 1 i pkt 2 lit. b) w zw. z 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobieraniu wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437 ze zm.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca:………….................