Sygn. akt KIO 1878/10 WYROK z dnia 10 września 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Magdalena Grabarczyk Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2010 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez Henryka Sienkiewicza prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „ALKOM’’ Firma Handlowo-Usługowa, 61-249 Poznań, ul. Falista 6/1 od czynności zamawiającego Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych ’’Dziekanka’’ im. A. Piotrowskiego, 62-200 Gniezno, ul. Poznańska 15. orzeka: 1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Wojewódzkiemu Szpitalowi dla Nerwowo i Psychicznie Chorych ’’Dziekanka’’ im. A. Piotrowskiego, 62-200 Gniezno, ul. Poznańska 15 zmianę treści ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia przez: - skreślenie w pkt III.3.1. b) ogłoszenia o zamówieniu oraz w § 11 ust. 4 pkt II.2 specyfikacji istotnych warunków zamówienia słów: „potwierdzające, że przedmiot działania wykonawcy obejmuje zakres niezbędny do wykonania zamówień (dokument wystawiony nie wcześniej, niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert)”; - skreślenie w pkt III.3.1. h) ogłoszenia o zamówieniu oraz w § 11 ust. 4 pkt II.7 specyfikacji istotnych warunków zamówienia słów „zbieranie (…) odzysku, unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z 2001 r. ze zm.)”oraz zastąpienia słowa „zezwolenie” przez słowo „zezwoleń”; - skreślenie pkt a) w § 11 ust. 4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia w części „Do ofert należy dołączyć ponadto”; 2. Kosztami postępowania obciąża Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych ’’Dziekanka’’ im. A. Piotrowskiego, 62-200 Gniezno, ul. Poznańska 15 i nakazuje: 1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 7500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) - wpis uiszczony przez Henryka Sienkiewicza prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ’’ALKOM’’ Firma Handlowo-Usługowa, 61-249 Poznań, ul. Falista 6/1; 2) dokonać wpłaty kwoty 11688 zł 00 gr (słownie: jedenaście tysięcy sześćset osiemdziesiąt osiem złotych zero groszy) przez Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych ’’Dziekanka’’ im. A. Piotrowskiego, 62- 200 Gniezno, ul. Poznańska 15 na rzecz Henryka Sienkiewicza prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ’’ALKOM’’ Firma Handlowo-Usługowa, 61-249 Poznań, ul. Falista 6/1 stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika oraz kosztów dojazdu pełnomocnika. Stosownie do art. 198a ust. 1 i 198b ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Poznaniu. ……………………………… Sygn. akt KIO 1878/10 Uzasadnienie Zamawiający - Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy - prowadzi na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku - Prawo zamówień publicznych ( Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759), zwanej dalej „p.z.p”, w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia, którego przedmiotem jest odbiór, transport i magazynowanie odpadów - nieczystości stałych ( odpady komunalne) i wydzierżawienie pojemników na odpady. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Biuletynie Zamówień Publicznych 26 sierpnia 2010 r. pod numerem 266148-2010 Henryk Sienkiewicz prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo - Usługowa z siedzibą w Poznaniu wniósł odwołanie wobec treści ogłoszenia i specyfikacji istotnych warunków zamówienia, zwanej dalej „siwz”, z zachowaniem terminu i obowiązku przekazania zamawiającemu kopii odwołania. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 22 ust. 1 p.z.p. oraz § 1 ust. 1 pkt. 1, § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. z 2009 r. Nr 226, poz. 1817), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie dokumentów” przez ustalony w treści ogłoszenia i siwz opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, który jest sprzeczny z przepisami oraz bezprawnie ograniczający uczciwą konkurencję. Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu dokonania modyfikacji treści ogłoszenia oraz siwz w zakresie: odstąpienia od żądania od wykonawców zezwolenia na zbieranie, odbiór, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów; odstąpienia od wymogu załączenia do oferty zaświadczenia o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w celu potwierdzenia, że wykonawca posiada uprawnienia do wykonywania określonej działalności oraz że nie podlega wykluczeniu z postępowania; odstąpienia od żądania załączenia do oferty umowy podpisanej przez wykonawcę. W uzasadnieniu wskazał, odnosząc się do zarzutu pierwszego, że na podstawie obowiązującego stanu prawnego nie jest możliwe uzyskanie jednej decyzji - zezwolenia, które nadawałoby jednocześnie uprawnienia do zbierania, odbioru, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, a w trakcie realizacji zamówienia przez wybranego wykonawcę nie będzie zachodził proces zbierania odpadów, a także odzyskiwanie i unieszkodliwianie odpadów. Odnosząc się do zarzutów drugiego i trzeciego odwołujący wskazał, że żądanie kwestionowanych dokumentów jest niedopuszczalne zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie dokumentów oraz art. 25 ust. 1 p.z.p. Zamawiający nie stawił się na rozprawę. W odpowiedzi na odwołanie wskazał, że na zbieranie i transport odpadów wymagane jest uzyskanie zezwolenia zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, a żądanie złożenia zezwolenia jest dopuszczalne zgodnie z rozporządzeniem w sprawie dokumentów. Zamawiający podniósł, że podstawę do żądania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej stanowi § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie dokumentów oraz, że odwołujący nie skorzystał z możliwości zadania pytania w trybie art. 38 p.z.p. Zamawiający oświadczył, że w poprzednio oprowadzonym przez zamawiającego postępowaniu złożył kwestionowane dokumenty, na dowód czego złożył kopię oferty odwołującego. Izba ustaliła i zważyła, co następuje: Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1 p.z.p., ma interes w uzyskaniu danego zamówienia, zaś zarzucane zamawiającemu naruszenia przepisów powodują, że może ponieść szkodę - w postaci utraty możliwości uznania jego oferty za najkorzystniejszą. Fakt złożenia w postępowaniu poprzednio prowadzonym przez zamawiającego kwestionowanych obecnie dokumentów, nie powoduje utraty możliwości wnoszenia odwołania wobec niezgodnych z prawem wymagań zamawiającego. Na marginesie wskazać należy, że kopia oferty odwołującego nie zawiera zezwolenia na odzysk i unieszkodliwianie odpadów. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Art. 25 ust. 1 p.z.p. stanowi, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie: 1) warunków udziału w postępowaniu, 2) przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego – zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert. Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy dopuszczalne jest wymaganie wskazanych przez odwołującego dokumentów, w szczególności, czy są one dokumentami niezbędnymi do przeprowadzenia postępowania. . Zarzut pierwszy znalazł potwierdzenie w części. W pkt III.3.1. h) ogłoszenia o zamówieniu oraz § 11 ust. 4 pkt II.7 siwz zamawiający wymagał złożenia zezwolenia na zbieranie, odbiór, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów; zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z 2001 r. ze zm.). § 1 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia w sprawie dokumentów daje zamawiającemu możliwość żądania zezwolenia. Należy zgodzić się z odwołującym, że na podstawie obowiązujących przepisów nie jest możliwe uzyskanie jednej decyzji - zezwolenia uprawniającego do zbierania, odbioru, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wydawane jest na podstawie przepisów art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), natomiast podstawą prawną do uzyskania zezwoleń na zbieranie i transport odpadów stanowią odpowiednio przepisy art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zmianami). Zezwolenia takie stanowią odrębne decyzje wydawane przez inne organy. Już choćby z tego względu postanowienia ogłoszenia o zamówieniu oraz siwz zostały sformułowane niepoprawnie. Z postanowień pkt 1 siwz oraz § 1 wzoru umowy wynika, że przedmiot zamówienia obejmuje odbiór, transport i magazynowanie odpadów wraz z wydzierżawieniem pojemników, odzyskiwanie i unieszkodliwianie odpadów nie wchodzą w skład przedmiotu zamówienia. Zatem żądanie zezwolenia na odzysk i unieszkodliwianie odpadów jest nadmierne, nieadekwatne do przedmiotu zamówienia – zbędne dla jego prawidłowej realizacji. Izba zważyła również, że magazynowanie w rozumieniu dokumentacji postępowania nie jest zbieraniem odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 23) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Przywołany przepis przez zbieranie odpadów rozumie każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania. Z literalnego brzmienia postanowień wzoru umowy wynika, że w trakcie realizacji zamówienia nastąpi wyłącznie odbiór i transport odpadów. Zatem wskazywany na rozprawie przez odwołującego sposób realizacji zamówienia polegający na odbiorze odpadów od właściciela nieruchomości i ich transporcie bezpośrednio na wysypisko znajduje potwierdzenie w treści dokumentów. Izba uznała, że zezwolenie na zbieranie odpadów jest nieadekwatne do przedmiotu zamówienia i nieuzasadnione. Zarzut drugi znalazł potwierdzenie w części. W pkt III.3.1. 2) ogłoszenia o zamówieniu oraz § 11 ust. 4 pkt II. 2 siwz zamawiający wymagał m.in. złożenia zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej potwierdzającego, że przedmiot działania wykonawcy obejmuje zakres niezbędny do realizacji przedmiotu zamówienia (dokument z datą wystawiony nie wcześniej, niż 6 miesięcy przed upływem składania ofert). Wbrew stanowisku zamawiającego obecne przepisy rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów, w tym powoływany w odpowiedzi na odwołanie § 2 ust. 1 pkt 2 nie daje podstaw do żądania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Przywołany przepis ustala, w odniesieniu do wykonawcy – osoby fizycznej – obowiązek złożenia oświadczenia i to wyłącznie w celu, że nie otwarto w stosunku do niego likwidacji, ani nie ogłoszono upadłości. Obecnie, analogicznie jak pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może zamawiający żądać od wykonawcy, oraz form, w jakich dokumenty te mogą być składane (Dz. U. Nr 87,poz. 605) źródłem wiedzy zamawiającego o posiadaniu przez wykonawcę uprawnień niezbędnych do realizacji zamówienia stanowi koncesja, zezwolenie lub licencja wskazane w § 1 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia w sprawie dokumentów. Wskazać należy, że katalog dokumentów ustalony w przepisach rozporządzenia w sprawie dokumentów, których zamawiający może żądać w celu potwierdzenia, że wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu ma charakter zamknięty, niedopuszczalna jest zatem ocena spełniania warunków udziału w postępowaniu na podstawie dokumentu nie wymienionego expressis verbis w przepisach rozporządzenia. Zauważyć jednak należy, że zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, mimo, że nie jest dokumentem potwierdzającym spełnianie warunków udziału w postępowaniu wskazanym w art. 25 zd. 2 p.z.p, stanowi jednak dokument niezbędny do przeprowadzenia postępowania, wskazany w art. 25 ust. 1 zdanie drugie p.z.p. Jego żądanie przez zamawiającego jest zatem uzasadnione, jednak nie dla założonego w ogłoszeniu i siwz celu. Zarzut trzeci znalazł potwierdzenie. W pkt a) w § 11 ust. 4 siwz zamawiający wymagał, aby wykonawca składając ofertę dołączył do niej umowę podpisaną przez wykonawcę a stanowiącą załącznik do siwz. śądanie zamawiającego, aby wykonawcy załączyli do oferty podpisany przez siebie wzór umowy, narusza rażąco przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Przede wszystkim, umowa nie należy do żadnej z kategorii dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 p.z.p. W szczególności jest dokumentem zbędnym do przeprowadzenia postępowania, chociażby z tego względu, że treść formularza ofertowego zawiera wszystkie istotne warunki przyszłej umowy. Ponadto, zgodnie z art. 94 ust. 1 p.z.p., zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego może nastąpić dopiero po upływie przewidzianego przepisami minimalnego terminu po przesłaniu zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty. Narusza powołany przepis wymaganie zamawiającego, by wykonawcy swoje oświadczenie o zawarciu umowy – podpis pod umową złożyli składając ofertę. Naruszenia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, których dopuścił się zamawiający, mają wpływ na wynik postępowania, zatem Izba działając na podstawie art. 192 ust. 2 p.z.p. uwzględniła odwołanie i na podstawie art. 192 ust. 3 pkt 1) p.z.p. nakazała wykonanie czynności zgodnie z pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Izba orzekła na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 p.z.p. Izba uwzględniła koszty wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego oraz koszty dojazdu pełnomocnika na rozprawę w łącznej kwocie 4.188 zł na podstawie umowy i rachunków przedłożonych do akt sprawy, zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). …………………………………..
Orzecznictwo
Wyrok KIO 1878/10
Sędzia: Magdalena Grabarczyk
Powołane przepisy
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo zamówień publicznychart. 22 ust. 1, art. 25 zd. 2, art. 25 ust. 1, art. 38, art. 94 ust. 1, art. 179 ust. 1, art. 192 ust. 2, art. 192 ust. 9, art. 192 ust. 10, art. 198a ust. 1
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane§ 1 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 1 pkt 2
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminachart. 7 ust. 1
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odpadachart. 26 ust. 1, art. 28 ust. 1
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania§ 3 pkt 2