Sygn. akt: KIO 1841/24
WYROK
Warszawa, dnia 20 czerwca 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Danuta Dziubińska
Protokolant:
Patryk Pazura
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 24 maja 2024 r. przez wykonawcę Comarch Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie, Al. Jana Pawła II 39a,
31-864 Kraków w postępowaniu prowadzonym przez Centrum Informatyki Resortu Finansów, ul. Samorządowa 1, 26601 Radom
orzeka:
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………….
Sygn. akt: KIO 1841/24
Uzasadnie nie
Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej: „Zamawiający”)prowadzi na podstawie przepisów ustawy z
11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm. - dalej „ustawa Pzp”) w trybie
przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest usługa
utrzymania Systemu e-Podatki, numer referencyjny: PN/66/23/HGE.Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2 stycznia 2024 r. pod numerem 00001712-2024.
W dniu 14 maja 2024 r. Zamawiający przekazał drogą elektroniczną zawiadomienie o unieważnieniu
postępowania. Wykonawca Comarch Polska S.A.(dalej: „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec ww. czynności
unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz wobec zaniechania wykonania czynności
zgodnie z treścią uwzględnionego przez Zamawiającego odwołania. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1)art. 256 w zw. z art. 137 ust. 7 Pzp poprzez unieważnienie postępowania, pomimo iż brak było ku temu ustawowych
przesłanek;
2)art. 522 ust. 1 zdanie ostatnie Pzp poprzez niewykonanie czynności zgodnie z treścią uwzględnionego odwołania, co
prowadzi do naruszenia: art. 134 ust. 1 pkt. 4 Pzp, art. 99 ust. 1 oraz art. 353[1] kodeksu cywilnego w zw. z art. 8 ust
1 Pzp, w zw. z art. 433 pkt. 3 Pzp, poprzez zawarcie w SW Z niezgodnego z dyspozycją art. 99 ust. 1 Pzp opisu
przedmiotu zamówienia, to jest opisu niejednoznacznego i niewyczerpującego, bez uwzględnienia wymagań i
okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, w sposób naruszający naturę stosunku
zobowiązaniowego, co prowadzi również do naruszenia art. 16 i 17 Pzp poprzez prowadzenie postępowania w
sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, nieprzejrzysty i
nieproporcjonalny, a także prowadzący do udzielenia zamówienia w sposób niezapewniający najlepszej jakości
dostaw i usług oraz uzyskanie najlepszych efektów zamówienia.
Wskazując na powyższe zarzuty Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności unieważnienia postępowania oraz
2)wykonanie czynności zgodnie z treścią odwołania uwzględnionego przez Zamawiającego w dniu 22 kwietnia 2024 r.
W uzasadnieniu pierwszego zarzutu Odwołujący przedstawił treść informacji o unieważnieniu postępowania i
stwierdził m.in., że nie można zgodzić się z twierdzeniem Zamawiającego, że konieczność wyłączenia z zakresu
zamówienia określonych usług (ze względu na brak wcześniejszego zadbania przez Zamawiającego o to, aby od
wykonawców obecnie utrzymujących system e-podatki wyegzekwować aktualną dokumentację i dostęp do kodów
źródłowych) miałaby być okolicznością powodującą, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione. Wręcz
przeciwnie, Zamawiający nie może pozostawić Systemu e-Podatki bez zapewnienia jego utrzymania. Udzielenie
zamówienia na utrzymanie tego Systemu jest zatem konieczne, a nie „nieuzasadnione”. Pytanie tylko, w jakim trybie
Zamawiający zamierza udzielić tego zamówienia i jakiemu wykonawcy. Odpowiadając na to pytanie, należy zauważyć,
że skutkiem unieważnienia postępowania będzie udzielenie zamówienia na utrzymanie Systemu e-Podatki na rzecz
wykonawcy, który obecnie utrzymuje ten system (EUVIC S.A.), co Zamawiający jednoznacznie przyznał odpowiadając na
wniosek Odwołującego o udzielenie informacji publicznej. Gdyby natomiast Zamawiający nie unieważniał niniejszego
postępowania, tylko wyłączył z zakresu zamówienia elementy, których utrzymanie ze względu na wcześniejsze
zaniedbania Zamawiającego może być powierzone konkretnemu wykonawcy (EUVIC S.A.) pozostałe elementy
utrzymania Systemu e-Podatki mogłyby w dalszym ciągu być objęte utrzymaniem przez wykonawcę wyłonionego w
sposób konkurencyjny w niniejszym postępowaniu. Zamawiający sam spowodował problem, nie uzyskując od
wykonawcy obecnie utrzymującego System e-Podatki aktualnej dokumentacji postępowania i kodów źródłowych
niektórych elementów tego systemu, a następnie wykorzystuje tę okoliczność, aby unieważnić całe postępowanie i
udzielić zamówienia na utrzymanie całości systemu (również elementów, co do których posiada aktualną dokumentację i
kody źródłowe) jednemu konkretnemu wykonawcy. Schemat działania Zamawiającego pozostaje całkowicie poza
jakimikolwiek standardami prawidłowego podejmowania czynności w ramach postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego. Opisane okoliczności nie są zaś okolicznościami powodującymi, że dalsze prowadzenie postępowania jest
nieuzasadnione. Wskutek unieważnienia postępowania, utrzymanie Systemu e-Podatki będzie realizowane przez
dotychczasowego wykonawcę EUVIC S.A. Spowoduje to przedłużanie monopolu tego wykonawcy na realizację usługi
utrzymania tego Systemu (od lat utrzymanie Systemu e-Podatki realizowane jest przez spółki, które w wyniku
przekształceń i połączeń ostatecznie są kontrolowane przez EUVIC S.A. Co istotne UNIMA 2000 najpierw przejęła spółkę
PTAG S.A., a następnie została przekształcona w spółkę yaarl S.A., co potwierdza pełny odpis z KRS yaarl S.A. Jak
wynika z przebiegu postępowania, tylko jeden wykonawca zamierza złożyć ofertę w niniejszym postępowaniu (oprócz
Odwołującego). Tylko jeden wykonawca (poza Odwołującym) uczestniczył w wizjach lokalnych i tylko on realnie śledził
przebieg postępowania (przystępując po stronie Zamawiającego do odwołania wobec treści SW Z, wniesionego przez
Odwołującego). Wykonawca ten (yaarl S.A.) jest spółką, w której głównym akcjonariuszem jest EUVIC S.A. Nie było
zatem żadnych podstaw do unieważnienia postępowania w świetle art. 256 Pzp.
Zdaniem Odwołującego nie było również żadnych podstaw do unieważnienia postępowania w świetle przepisu art.
137 ust. 7 Pzp. Unieważnienie postępowania na podstawie art. 137 ust. 7 Pzp jest możliwe w sytuacji, gdy zmiany treści
SW Z prowadziłyby do istotnej zmiany charakteru zamówienia w porównaniu z pierwotnie określonym, w szczególności
prowadziłyby do znacznej zmiany zakresu zamówienia. Wyłączenie określonych elementów systemu z zakresu
zamówienia na utrzymanie nie powoduje żadnej istotnej zmiany charakteru zamówienia. Charakter zamówienia jest w
dalszym ciągu taki sam – utrzymanie Systemu e-Podatki (naprawa błędów). Zmiana polegałaby jedynie na wyłączeniu
poszczególnych komponentów tego systemu z zakresu niniejszego zamówienia. Z niezrozumiałych powodów
Zamawiający uznaje, że lepiej jest udzielić zamówienia w całości w trybie niekonkurencyjnym, niż częściowo w trybie
konkurencyjnym, a częściowo w trybie niekonkurencyjnym.
Odwołujący dodał, że rozdzielenie przedmiotu zamówienia na dwie części i udzielenie zamówienia w zakresie
utrzymania części komponentów wykonawcy wyłonionemu w niniejszym postępowaniu, a w zakresie innej części
wykonawcy EUVIC S.A., nie jest jedynym możliwym rozwiązaniem. Zamawiający przewidział w OPZ usługę aktualizacji
dokumentacji, co oznacza, że ma i miał już w momencie ogłaszania postępowania świadomość braków w dokumentacji
i kodach źródłowych – celem tej usługi ma być właśnie uzupełnienie brakującej dokumentacji. To, że Odwołujący żądał
wyłączenia z zakresu zamówienia określonych komponentów, nie stanowiło przeszkody dla pozostawienia tych
elementów w zakresie zamówienia i objęcie ich usługą aktualizacji dokumentacji, i tak już przewidzianej przez
Zamawiającego w OPZ. Zamawiający już wcześniej uwzględniał odwołania Odwołującego i w ramach tego
uwzględnienia nie trzymał się dokładnie żądań Odwołującego (zamiast żądanego przez Odwołującego uzupełnienia OPZ
o dokumentację – przewidział wizje lokalne). Tym samym fakt żądania przez Odwołującego określonych czynności nie
jest jakimkolwiek argumentem za tym, aby dokładnie taką czynność wykonać w ramach uwzględnienia zarzutu
odwołania. Zamawiający dokonywał zmian w zakresie przedmiotu zamówienia już wcześniej. W dniu 11 marca 2024 r.
Zamawiający dokonał zmiany Załącznika nr 2 do OPZ- Opis przedmiotu zamówienia w zakresie pkt 4 „Opis skrócony
Systemu ePodatki”: dodano do zakresu zamówienia komponenty: IZE-KNF, Aplikacja Analityczna, Aplikacja Raportowa, a
wykreślono z zakresu zamówienia komponenty: GTX CC, SAAS Core, SIP Portal [Podatnika]. Z Załącznika nr 2 usunięto
równie bardzo duży i ważny moduł „Backend ePIT” (kolektor danych, kalkulator i generator rocznych zeznań). W dniu 20
marca 2024 r. dokonano zmiany Załącznika nr 2 i komponent e-Mandaty. Zamawiający w żadnym z tych przypadków nie
widział podstawy do unieważnienia postępowania. Na uwagę zasługuje również fakt, że wstępne ogłoszenie o
zamówieniu ukazało się 20 marca 2023 r. Zamawiający nie przygotował odpowiednio postepowania, w rezultacie ogłosił
postepowanie w styczniu 2024 r. lakonicznie opisując przedmiot zamówienia, nie dołączając do SW Z odpowiedniej
dokumentacji ani kodów źródłowych, z nieaktualnym statystykami błędów, z terminem 14 dni na złożenie oferty, co
zdaniem Odwołującego świadczy o braku jakiejkolwiek intencji dla zapewnienia konkurencyjności postępowania i
wyłonienia wykonawcy wybranego zgodnie z zasadami określonymi w Pzp. W świetle celu i wykładni przepisu art. 137
ust. 7 Pzp, unieważnienie postępowania na wskazanej podstawie jest możliwe w sytuacjach wyjątkowych. Słuszne jest
bowiem założenie, że wykonawcy wyszukują informacje o zamówieniach na podstawie ogłoszeń o zamówieniu i
informacji o zakresie zamówienia w nich zawartych. Istotna zmiana charakteru zamówienia (np. z utrzymania
dotychczasowego systemu na zamówienie dostawy i wdrożenia nowego systemu) mogłaby powodować niekorzystne
sytuacje, w których wykonawcy na podstawie pierwotnego opisu przedmiotu zamówienia utraciliby zainteresowanie
postępowaniem, które następnie ewoluowałoby tak, że nowy przedmiot zamówienia byłby już dla nich interesujący.
Przepis art. 137 ust. 7 Pzp ma zapobiegać takim właśnie negatywnym sytuacjom, w których potencjalny wykonawca nie
ubiega się o zamówienie, ponieważ nie śledzi już zmian SW Z, wprowadzanych w toku postępowania o udzielenie
zamówienia. O ile zjawiskiem typowym są zmiany niewielkie przedmiotu zamówienia, o tyle właśnie zmiany istotne,
powodujące zmianę charakteru zamówienia albo powodujące poszerzenie zakresu (wprowadzenie nowego przedmiotu
zamówienia) powinny skutkować ogłoszeniem nowego postępowania. Z taką sytuacją w niniejszym postępowaniu nie
mamy jednak miejsca, skoro w wyniku odwołania uwzględnionego w dniu 22 kwietnia 024 r. Zamawiający miałby nie
poszerzyć zakres zamówienia, nie zmienić jego charakter, lecz wyłącznie go ograniczyć. Ograniczenie zakresu
zamówienia w omawiany sposób nie może być uznane za okoliczność, o której mowa w przepisie art. 137 ust. 7 Pzp.
wyniku wyłączenia kilku komponentów systemu e-podatki z zakresu niniejszego zamówienia nie wystąpiłaby żadna z
okoliczności wskazanych w tym przepisie. Również w świetle przepisu art. 137 ust. 7 Pzp nie było żadnych podstaw do
unieważnienia przedmiotowego postępowania. Zamawiający od lat nie potrafi uporządkować dokumentacji i kodów
źródłowych systemu e-podatki tak, aby udzielenie zamówienia na utrzymanie tego systemu mogło być realizowane przez
podmiot wybrany w trybie konkurencyjnym.
W uzasadnieniu drugiego zarzutu Odwołujący podał, że ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 2
stycznia 2024 r. 12 stycznia 2024 r., Odwołujący wniósł odwołanie wobec dokumentów zamówienia, które Zamawiający
uwzględnił w całości pismem z dnia 29 stycznia 2024 r., a Krajowa Izba Odwoławcza umorzyła postępowanie zgodnie z
dyspozycją art. 522 ust. 1 Pzp (sygn. akt KIO 123/24).Pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. Zamawiający dokonał
modyfikacji dokumentów zamówienia, w szczególności Zamawiający przewidział udostępnienie wykonawcom
dokumentacji Systemu e-Podatki oraz kodów źródłowych Systemu podczas wizji lokalnej. Odwołujący w zarzucie nr 2
pierwszego odwołania z dnia 12 stycznia 2024 r. zarzucał Zamawiającemu brak przekazania określonych informacji i
dokumentów, a modyfikacją SW Z z dnia 29 stycznia 2024 r. Zamawiający przewidział wizję lokalną, podczas której
wykonawcy będą mogli uzyskać wymagane informacje. Wizja lokalna została wyznaczona dla Odwołującego w dniach
14-15 lutego 2024 r. Podczas wizji lokalnej w dniach 14-15 lutego 20204 r. Odwołujący powziął informację, że
udostępnione przez Zamawiającego dokumenty nie zawierają informacji, o których przekazanie Odwołujący wnioskował
w odwołaniu z dnia 12 stycznia 2024 r., a które to odwołanie Zamawiający uwzględnił w całości. Tym samym
Zamawiający nie wykonał czynności zgodnie z treścią uwzględnionego odwołania, o czym Odwołujący powziął
wiadomość w dniach 14-15 lutego 2024 r. Odwołujący w dniu 26 lutego 2024 r. wniósł zatem kolejne odwołanie – wobec
niewykonania czynności zgodnie z treścią uwzględnionego odwołania z dnia 12 stycznia 2024 r. (kopia odwołania
stanowi Załącznik nr 8 do niniejszego odwołania). Zamawiający w dniu 11 marca 2024 r. uwzględnił to odwołanie w
całości, a Krajowa Izba Odwoławcza umorzyła postępowanie (sygn. akt: KIO 642/24). Zamawiający wyznaczył
wykonawcom kolejne terminy wizji lokalnych, podczas których miała zostać udostępniona do wglądu dokumentacja,
której Odwołujący żądał w pierwszym odwołaniu z 12 stycznia i drugim odwołaniu z 26 lutego. Ostatni termin wizji
lokalnej został wyznaczony Odwołującemu na 29 marca 2024 r. Na żadnym z wyznaczonych terminów wizji lokalnej
Odwołujący nie otrzymał dostępu do dokumentacji i informacji niezbędnych do złożenia oferty i żądanych w odwołaniach
z 12 stycznia i 26 lutego. Tym samym mimo uwzględniania przez Zamawiającego odwołań, Zamawiający nie wykonywał
czynności zgodnie z treścią żądań tych odwołań, wyznaczając tylko Odwołującemu kolejne terminy wizji lokalnych, które
nie umożliwiają uzyskania przez Odwołującego żądanych informacji, niezbędnych do złożenia oferty, o czym Odwołujący
informował Zamawiającego już w trakcie przeprowadzania wizji. Ponieważ ostatni wyznaczony termin wizji lokalnej miał
miejsce 29 marca 2024 r., Odwołujący wniósł kolejne odwołanie w dniu 8 kwietnia 2024 r., powtarzające zarzuty
poprzednich odwołań. Również to odwołanie zostało przez Zamawiającego uwzględnione - w dniu 22 kwietnia 2024 r.
Zamawiający nie wykonał jednak czynności zgodnie z treścią uwzględnionego odwołania, lecz unieważnił postępowanie
w dniu 13 maja 2024 r. Czynność unieważnienia postępowania została jednak dokonana z naruszeniem przepisów Pzp,
tym samym zasadne jest unieważnienie czynności unieważnienia postępowania i wykonanie czynności zgodnie z treścią
odwołania uwzględnionego przez Zamawiającego w dniu 22 kwietnia 2024 r. Odwołujący podał, że zarzuty w odwołaniu z
dnia 8 kwietnia 2024 r. pozostają aktualne. We wszystkich dotychczas wnoszonych odwołaniach (z dnia 12 stycznia, 26
lutego i 8 kwietnia) Odwołujący wskazywał, że zawarty w dokumentacji postępowania opis Systemu e-Podatki, którego
utrzymanie jest przedmiotem zamówienia, dokonany został w sposób lakoniczny i daleko niewystarczający do
przygotowania oferty. Pobieżne opisanie komponentów dużego i złożonego systemu, będącego przedmiotem
zamówienia, nie pozwala na ocenę, jakie dokładnie rozwiązania techniczne i technologiczne są w tych komponentach
zastosowane i w jaki sposób, co uniemożliwia oszacowanie kosztów realizacji zamówienia i wycenę oferty. W odwołaniu
z 26 lutego 2024 r. Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu modyfikacji SWZ poprzez:
2.5.1.zobowiązanie Zamawiającego do udostępnienia Wykonawcom dokumentacji systemu e-Podatki na etapie
postępowania przetargowego po podpisaniu stosownych dokumentów o zachowaniu poufności, obejmującej co
najmniej: informacje opisujące cechy, parametry, konfigurację, funkcjonalność i architekturę Systemu, jego budowę i
sposoby korzystania, w tym dokumentację techniczną - poprzez uzupełnienie dokumentacji albo poprzez
przeprowadzenie ponownej, prawidłowo przeprowadzonej wizji lokalnej – która umożliwi:
•zapoznanie się z aktualną dokumentacją systemu e-Podatki niezbędną do realizacji Usługi Utrzymania, w
szczególności udostępniona dokumentacja powinna obejmować wyłącznie komponenty systemu e-Podatki,
objęte Usługą Utrzymania, z pominięciem:
- dokumentacji komponentów zastąpionych ich nowszymi wersjami, bądź innymi komponentami,
- dokumentacji dla komponentów wyłączonych z zakresu świadczenia Usługi Utrzymania o dokumentacji dla
komponentów o zakończonym już cyklu życia produktu (starych, nie używanych)
- dokumentacji szkoleniowej
- dokumentacji zarządczej z poprzednich projektów o raportów uwag
•odczytanie kompletu dokumentacji na udostępnionym stanowisku komputerowym, poprzez udostępnienie
dokumentacji wyłącznie w formatach umożliwiających ich odczyt za pomocą oprogramowania dostępnego na
stanowisku komputerowym na którym odbywa się sprawdzenie;
•faktyczne/realne zapoznanie się z dokumentacją poprzez udostępnienie dokumentacji na czas adekwatny do ilości i
obszerności udostępnionej dokumentacji i/lub umożliwienie Wykonawcy dokumentowania fragmentów
dokumentacji poprzez robienie zdjęć lub zrzutów ekranu.
•uwzględnienie w cenie oferty uzyskanych podczas wizji informacji poprzez zapewnienie odpowiednio długiego czasu
(co najmniej 14 dni) pomiędzy terminem sprawdzenia dokumentacji a terminem składania ofert.
2.5.2.zobowiązanie Zamawiającego do udostępnienia Wykonawcom na etapie postępowania przetargowego
posiadanych przez Zamawiającego kodów źródłowych poszczególnych modułów Systemu e-Podatki.
Zamawiający pismem z dnia 11 marca 2024 r. uwzględnił odwołanie wniesione przez Odwołującego w dniu 26 lutego
2024 r. w całości, wyznaczając jednocześnie Odwołującemu kolejne terminy sprawdzenia dokumentacji i kodów
źródłowych w dniach 18-19.03.2024 oraz 25-29.03.2024 r. Przeprowadzona przez Odwołującego w podanych terminach
czynność sprawdzenia ponownie wykazała nieprawidłowości w zakresie udostępnianego materiału, w szczególności
udostępniona dokumentacja i kody źródłowe były nieaktualne, niekompletne oraz opisywały w części komponenty nieujęte
w Załączniku nr 2 do Tomu III SW Z – OPZ – Opis Systemu e-Podatki wprowadzając tym dodatkową niejasność w opisie
przedmiotu zamówienia. W dniu 18 marca 2024 r. Odwołujący otrzymał dostęp do katalogu „DANE” o łącznym rozmiarze
88,2 GB danych. Katalog ten zawierał 52 564 (!) plików w 4 351 folderach. W stosunku do poprzedniej wizji, w części
udostępniono pliki z nowszą dokumentacją i kodami źródłowymi, dla większości jednak komponentów zakres
udostępnienia pozostał bez zmian (!) (szczegóły w Załączniku nr 11 do niniejszego odwołania – Kopia protokołu z wizji
lokalnej przeprowadzonej w dniach 18-19.03.2024 r.) Mając na uwadze rozwój Systemu e-Podatki w ostatnich latach
oraz stałe podnoszenie jego jakości, jest mało prawdopodobne, aby aktualne były pliki z dokumentacją i kody datowane
na kilka lat wstecz – a takie właśnie zostały udostępnione Odwołującemu. Sposób udostępnienia dokumentacji i kodów
de facto uniemożliwiał Odwołującemu właściwą ocenę aktualności i kompletności posiadanego przez Zamawiającego
materiału w zakresie poszczególnych komponentów. Dotychczasowa postawa prezentowana przez Zamawiającego, w
ramach której dozował Odwołującemu dostęp do niezbędnej dokumentacji i kodów poszczególnych komponentów,
udostępniając poniekąd na raty coraz to nowsze pliki, tylko potęguje wrażenie o ponownym braku aktualności
udostępnionego materiału. Zamawiający udostępnił Wykonawcy wyłącznie starą dokumentację, „zaśmieconą” m.in.
licznymi raportami uwag, nie udostępniając przy tym żadnych kodów źródłowych. Następnie udostępnił co prawda kody,
ale bez dbałości o jakość udostępnianego materiału (brak możliwości zapoznania się z materiałem, ze względu na jego
format niemożliwy do otworzenia na udostępnionym stanowisku komputerowym, zaszyfrowane archiwa, czy po prostu
udostępnianie pustych plików). Wyłącznie w wyniku apeli Odwołującego, poprzez składane wnioski, protokoły i odwołania
okazywało się, że Zamawiający może udostępnić coraz bardziej aktualny i kompletny materiał z mniejszą ilością wad
jakościowych. Biorąc pod uwagę wciąż aktualne wątpliwości w zakresie aktualności i kompletności udostępnionego
materiału, Odwołujący wysłał do Zamawiającego Wniosek o wyjaśnienie treści udostępnionego materiału podczas wizji
przeprowadzonej w dniach 18-19.03.2024 r. wnosząc o uzupełnienie braków dla wskazanych komponentów oraz
jednoznaczne potwierdzenie aktualności udostępnionej dokumentacji i kodów dla tych komponentów, dla których ją
udostępniono, i/lub uzupełnienie materiału o ostatnią najbardziej aktualną wersję, a jeżeli miałoby to być niemożliwe,
usunięcie danego komponentu z zakresu przedmiotu Zamówienia. Wniosek ten pozostał bez odpowiedzi. Kolejna wizja
lokalna przeprowadzona w dniu 25.03.2024 r. oraz 29.03.2024 r. również nie pozwoliła Odwołującemu na uzyskanie
aktualnej dokumentacji i kodów dla wszystkich komponentów objętych przedmiotem zamówienia, niezbędnej do
oszacowania Usługi Utrzymania. Udostępniony materiał okazał się tożsamy z materiałem udostępnionym podczas wizji
w dniach 18-19.03.2024 r. Wszystkie uwagi stwierdzone protokołem z tamtejszej wizji pozostały w mocy, w wyniku
czego Odwołujący przedłożył Zamawiającemu stosowny protokół (kopia pisma stanowi Załącznik nr 13 do niniejszego
odwołania).
Odwołujący podkreślił, że sposób udostępnienia dokumentacji i kodów źródłowych budzący wątpliwości w
zakresie aktualności i kompletności kodów źródłowych utrudnia jednocześnie ocenę przebiegu granicy odpowiedzialności
za komponenty Systemu e-Podatki pomiędzy Wykonawcą a Zamawiającym, czyniąc opis przedmiotu zamówienia
dodatkowo niejasnym. Udostępniony Dokument Architektury Systemu Informatycznego (DASI) nie obejmuje wszystkich
komponentów Systemu e-Podatki, w szczególności nie obejmuje wszystkich komponentów wskazanych w Opisie
Systemu (Załącznik nr 2 do OPZ). Nazewnictwo komponentów jest niespójne. Nazwy komponentów stosowane w
udostępnianych modelach, katalogach, czy też stosowane w dokumentacji, nie pokrywają się w 100% z nazwami
stosowanymi w Opisie Systemu (Załącznik nr 2 do OPZ). Zamawiający pozostawił w katalogu DANE foldery z
dokumentacją komponentów nieujętych w Załącznik nr 2 do OPZ – Opis Systemu e-Podatki (Aplikacja Formularzowa, eKorespondencja, SSO), jednocześnie usuwając z katalogu DANE foldery dotyczące innych komponentów (np. SAAS,
SIP), wykreślonych z listy komponentów modyfikacją SW Z z 11.03.2024 r. Na podstawie tak udostępnionego materiału
nie sposób jednoznacznie stwierdzić, za które komponenty Systemu e-Podatki będzie odpowiadał Wykonawca, a które
będzie utrzymywał Zamawiający. Opis przedmiotu zamówienia nie powinien pozostawiać w tym zakresie żadnych
wątpliwości, tymczasem Zamawiający w sposób wydaje się dowolny, dodawał i usuwał katalogi z dokumentacją i kodami
konkretnych komponentów, w oderwaniu od listy komponentów wynikających z Opisu Systemu (Załącznik nr 2 do Tom III
SWZ – OPZ).
W podsumowaniu Odwołujący podał, że zapoznał się z udostępnionym przez Zamawiającego materiałem, jednak
brak informacji o aktualności udostępnionej dokumentacji i kodów, stwierdzone braki tej dokumentacji i kodów, niejasność
granicy odpowiedzialności za System e-Podatki uniemożliwiają rzetelne oszacowanie pracochłonności Usługi
Utrzymania oraz ryzyk związanych z realizacją przedmiotu zamówienia. Nie ma pewności, czy udostępniony materiał ma
jakąkolwiek wartość w stosunku do aktualnego stanu Systemu - dlatego tak ważne jest, by Zamawiający jednoznacznie
zadeklarował status udostępnianego materiału. Czynność sprawdzania starej dokumentacji i kodów dla danego
komponentu pozbawiona byłaby sensu, jeśli istnieje nowsza, całkowicie inna wersja dokumentacji i kodów tego
komponentu (a tak się stało, w przypadku dwóch pierwszych terminów wizji – i nie ma pewności, czy w pozostałych
terminach wizji również nie została udostępniona nieaktualna dokumentacja). Sporządzona wycena Usługi Utrzymania na
podstawie nieaktualnych informacji obarczona byłaby błędem, działanie Zamawiającego zaś należałoby uznać za celowe
albo co najmniej świadome wprowadzenie w błąd Odwołującego na korzyść Wykonawcy świadczącego wcześniej
usługę utrzymania Systemu e-Podatki, który - co istotne – jest jedynym podmiotem, ubiegającym się o udzielenie
niniejszego zamówienia oprócz Odwołującego. W konsekwencji, w odwołaniu z dnia 8 kwietnia 2024 r. Odwołujący
wniósł o nakazanie Zamawiającemu modyfikacji SWZ poprzez:
• udostępnienie Odwołującemu zestawienia posiadanej dokumentacji (w zakresie, o który wnioskuje Odwołujący) oraz
kodów źródłowych dla każdego z komponentów ePodatki wymienionego w Załączniku nr 2 do Tomu III SW Z OPZ –
Opis Systemu ePodatki, wraz z podaniem aktualnej wersji i daty wytworzenia, oraz jednoznacznym wskazaniem
braków dla poszczególnych komponentów i/lub ewentualnym wskazaniem komponentów, które nie wchodzą w
zakres Usługi Utrzymania, pomimo ich wykazania w wymienionym załączniku. Przy czym:
-przez aktualną dokumentację i kody źródłowe Odwołujący rozumie ostatnią, na przeddzień udostępnienia, wersję
dokumentu, zatwierdzoną przez Zamawiającego;
-przez niezbędną dokumentację Odwołujący rozumie dokumentację projektową obejmującą komplet dokumentów,
dla każdego z komponentów (lub wszystkich komponentów łącznie) wymienionego w Załączniku nr 2 do Tomu
III SIW Z OPZ – Opis Systemu e-Podatki, obejmujący: Dokument Architektury, Projekt Techniczny,
Dokumentację Administratora, Dokumentację Użytkownika, Pakiet Kodów Źródłowych, Pakiet Instalacyjny;
•wykreślenie z przedmiotu zamówienia komponentów Systemu e-Podatki wymienionych w Załączniku nr 2 do Tomu III
SW Z OPZ – Opis Systemu e-Podatki, dla których Zamawiający nie udostępnił Odwołującemu dokumentacji i kodów
źródłowych (z pominięciem oprogramowania COTS);
•zaktualizowanie modelu Systemu e-Podatki przedstawionego w Załączniku nr 2 do OPZ – Opis Systemu e-Podatki w
sposób pozwalający na zidentyfikowanie wszystkich komponentów Systemu e-Podatki, w szczególności wszystkich
objętych przedmiotem zamówienia oraz rozróżnienie, za które komponenty, w ramach przedmiotu zamówienia,
będzie odpowiadał Wykonawca, a za które Zamawiający, ewentualnie udostępnienie aktualnego Dokumentu
Architektury Systemu Informatycznego (DASI), obejmującego wszystkie komponenty Systemu e-Podatki, w
szczególności wszystkie objęte przedmiotem zamówienia, pozwalającego na rozróżnienie, za które komponenty, w
ramach przedmiotu zamówienia, będzie odpowiadał Wykonawca, a za które Zamawiający;
•przedstawienie kompletnej listy komponentów systemu e-Podatki wchodzących w zakres przedmiotu zamówienia, w
tym określenie enumeratywnej listy mediatorów na Platformie Integracyjnej za które będzie odpowiadał Wykonawca w
ramach przedmiotu zamówienia;
•ujednolicenie nazw komponentów Systemu e-Podatki stosowanych w dokumentacji projektowej oraz dokumentacji
przetargowej (Załącznik nr 2 do OPZ – Opis Systemu).
Pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. Zamawiający uwzględnił odwołanie w całości podając: „Zamawiający
informuje, że na podstawie na art. 522 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.
U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm.), uwzględnia w całości zarzuty przedstawione w odwołaniu z dnia 08.04.2024 r.
wniesionym przez Comarch Polska S.A. Zamawiający zgodnie z żądaniami zawartymi w odwołaniu dokona zmian
Tomu III SW Z OPZ zgodnie z żądaniami zawartymi w odwołaniu. W związku z powyższym Zamawiający wnosi o
umorzenie postępowania na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz o zniesienie kosztów postępowania
odwoławczego.” W konsekwencji Krajowa Izba Odwoławcza umorzyła postępowanie odwoławcze (sygn. akt: KIO
1209/24).
Tymczasem w dniu 13 maja 2024 r. Zamawiający unieważnił postępowanie, nie wykonując czynności zgodnie z treścią
uwzględnionego odwołania. Wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu Odwołującego z dnia 8 kwietnia 2024 r.
pozostają więc aktualne. Odwołujący podtrzymuje w pełni argumentację na poparcie zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1
pkt. 4 Pzp, art. 99 ust. 1 oraz art. 353[1] kodeksu cywilnego w zw. z art. 8 ust 1 Pzp oraz art. 16 i 17 Pzp, powołaną przez
Odwołującego w odwołaniu z dnia 8 kwietnia 2024 r. (i opisaną również wyżej w pkt. 2.1.-2.13 niniejszego odwołania).
Odwołujący wnosi zatem o nakazanie Zamawiającemu wykonania czynności zgodnie z treścią uwzględnionego w dniu
22 kwietnia 2024 r. odwołania Odwołującego z dnia 8 kwietnia 2024 r. oraz nakazanie dokonania modyfikacji SW Z
poprzez:
•udostępnienie Odwołującemu zestawienia posiadanej dokumentacji (w zakresie, o który wnioskuje Odwołujący) oraz
kodów źródłowych dla każdego z komponentów ePodatki wymienionego w Załączniku nr 2 do Tomu III SW Z OPZ –
Opis Systemu ePodatki, wraz z podaniem aktualnej wersji i daty wytworzenia, oraz jednoznacznym wskazaniem
braków dla poszczególnych komponentów i/lub ewentualnym wskazaniem komponentów, które nie wchodzą w
zakres Usługi Utrzymania, pomimo ich wykazania w wymienionym załączniku. Przy czym:
-przez aktualną dokumentację i kody źródłowe Odwołujący rozumie ostatnią, na przeddzień udostępnienia, wersję
dokumentu, zatwierdzoną przez Zamawiającego;
-przez niezbędną dokumentację Odwołujący rozumie dokumentację projektową obejmującą komplet dokumentów,
dla każdego z komponentów (lub wszystkich komponentów łącznie) wymienionego w Załączniku nr 2 do Tomu
III SIW Z OPZ – Opis Systemu e-Podatki, obejmujący: Dokument Architektury, Projekt Techniczny,
Dokumentację Administratora, Dokumentację Użytkownika, Pakiet Kodów Źródłowych, Pakiet Instalacyjny;
•wykreślenie z przedmiotu zamówienia komponentów Systemu e-Podatki wymienionych w Załączniku nr 2 do Tomu III
SW Z OPZ – Opis Systemu e-Podatki, dla których Zamawiający nie udostępnił Odwołującemu dokumentacji i kodów
źródłowych (z pominięciem oprogramowania COTS);
•zaktualizowanie modelu Systemu e-Podatki przedstawionego w Załączniku nr 2 do OPZ – Opis Systemu e-Podatki w
sposób pozwalający na zidentyfikowanie wszystkich komponentów Systemu e-Podatki, w szczególności wszystkich
objętych przedmiotem zamówienia oraz rozróżnienie, za które komponenty, w ramach przedmiotu zamówienia,
będzie odpowiadał Wykonawca, a za które Zamawiający, ewentualnie udostępnienie aktualnego Dokumentu
Architektury Systemu Informatycznego (DASI), obejmującego wszystkie komponenty Systemu e-Podatki, w
szczególności wszystkie objęte przedmiotem zamówienia, pozwalającego na rozróżnienie, za które komponenty, w
ramach przedmiotu zamówienia, będzie odpowiadał Wykonawca, a za które Zamawiający;
•przedstawienie kompletnej listy komponentów systemu e-Podatki wchodzących w zakres przedmiotu zamówienia, w
tym określenie enumeratywnej listy mediatorów na Platformie Integracyjnej za które będzie odpowiadał Wykonawca w
ramach przedmiotu zamówienia;
•ujednolicenie nazw komponentów Systemu e-Podatki stosowanych w dokumentacji projektowej oraz dokumentacji
przetargowej (Załącznik nr 2 do OPZ – Opis Systemu).
Do odwołania zostały załączone: Kopia odwołania Odwołującego z dnia 12 stycznia 2024 r.; Pismo
Zamawiającego z dnia 29 stycznia 2024 r. o uwzględnieniu odwołania w całości; Pismo Zamawiającego z dnia 29
stycznia 2024 r. – modyfikacja SW Z; Kopia odwołania Odwołującego z 26 lutego 2024 r.; Pismo Zamawiającego z dnia
11 marca 2024 r. o uwzględnieniu odwołania w całości; Wyznaczenie terminów wizji lokalnej dla Odwołującego, z
ostatnim terminem na 29 marca 2024 r.; Kopia protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniach 18-19.03.2024 r.;
Kopia złożonego przez Odwołującego Wniosku o wyjaśnienie treści udostępnionego materiału podczas wizji
przeprowadzonej w dniach 18-19.03.2024 r.; Kopia sporządzonego przez Odwołującego protokołu z wizji lokalnej z dnia
29 marca 2024 r.; Kopia odwołania Odwołującego z dnia 8 kwietnia 2024 r.; Pismo Zamawiającego z dnia 22 kwietnia
2024 r. o uwzględnieniu odwołania Odwołującego z dnia 8 kwietnia 2024 r.; Pismo Zamawiającego z dnia 13 maja 2024 r.
informujące o unieważnieniu postępowania i odstąpieniu od wykonania czynności zgodnie z treścią uwzględnionego w
dniu 22 kwietnia 2024 r. odwołania – wraz z informacją o zamieszczeniu tego pisma na platformie w dnu 14 maja 2024 r.;
Pismo Zamawiającego z dnia 17 maja 2024 – odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; Umowy na
utrzymanie systemu e-podatki, realizowane przez PTAG S.A. i EUVIC S.A.; Pełny odpis z KRS yaarl S.A.; Informacja o
akcjonariacie yaarl S.A. ze strony internetowej tej spółki: ); Informacja o kontroli NIK w Centrum Informatyki Resortu
Finansów; Zmiana Załącznika nr 2 do SW Z (OPZ) – z dnia 11 marca 2024 r. oraz z dnia 20 marca 2024 r.; Wstępne
ogłoszenie o zamówieniu z 20 marca 2023 r.
Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego na
podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp w zakresie zarzutu nr 1, ewentualnie o jego oddalenie w zakresie tego zarzutu oraz
o umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 2.
W uzasadnieniu swojego stanowiska w zakresie zarzutu nr 1 Zamawiający wskazał, że ostatni ustalony w
postępowaniu termin składania ofert upłynął w dniu 28 maja 2024 r. Zamawiający w dniu 14 maja 2024 r. unieważnił
postępowanie o udzielnie zamówienia przed upływem terminu składania ofert. Zamawiający przywołał przepisy art. 522
ust. 1, art. 554 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 pkt 18 ustawy Pzp i stwierdził, że dalsze prowadzenie postępowania
odwoławczego stało się zbędne. Okoliczność ta zgodnie z art. 568 ustawy Pzp stanowi podstawę do umorzenia
postępowania odwoławczego. Z uwagi na upływ terminu składania ofert, który nastąpił już po unieważnieniu przez
Zamawiającego przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego brak jest możliwości dalszego
prowadzenia postępowania, które mogłoby prowadzić do wyboru najkorzystniejszej oferty. Jest to, zdaniem
Zamawiającego. okoliczność stanowiąca nie tylko przeszkodę natury proceduralnej, ale także technicznej. Z uwagi na
upływ terminu składania ofert brak jest możliwości technicznych, które dałyby Zamawiającemu podstawę do dalszego
prowadzenia postępowania, nawet w sytuacji nakazania przez Izbę unieważnienia czynności unieważnienia
postępowania. Zamawiający nie ma bowiem możliwości skutecznego dokonania zmiany terminu składania ofert, co jest
możliwe jedynie poprzez zmianę ogłoszenia o zamówieniu przekazaną Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej, zgodnie z
art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Przeszkoda ta ma charakter nieusuwalny, bowiem Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej po
upływie terminu składania ofert uniemożliwia Zamawiającemu dokonanie jakiejkolwiek zmiany ogłoszenia, w tym takiej
której przedmiotem byłoby wyznaczenie nowego terminu składania ofert. Ewentualne uwzględnienie przez Izbę
Odwołania w zakresie Zarzutu nr 1 nie będzie skutkować dalszym prowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, gdyż Zamawiający nie ma praktycznej możliwości jego dalszego prowadzenia. W konsekwencji, jakkolwiek
możliwe unieważnienie czynności unieważnienia postępowania, zgodne z żądaniem Odwołującego, nie doprowadzi do
skutku oczekiwanego przez Odwołującego jakim jest dalsze prowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego oraz wybór oferty najkorzystniejszej i zawarcie umowy o zamówienie publiczne. W tym stanie faktycznym
uzasadnione jest umorzenie postępowania odwoławczego, którego dalsze prowadzenie stało się zbędne.
Z ostrożności procesowej, w przypadku, gdy izba nie podzieli argumentacji w zakresie umorzenia postępowania,
Zamawiający wniósł o oddalenie zarzutu nr 1 w całości, podtrzymując uzasadnienie faktyczne i prawne zawarte w piśmie
z dnia 14.05.2024 r., znak: CIRF.DZ1.272.82.2023.HGEA. Zamawiający podał, że podstawą unieważnienia postępowania
nie były wcześniejsze zaniedbania Zamawiającego, jak twierdzi Odwołujący. Zamawiający unieważnił postepowanie w
wyniku uwzględniania odwołania Comarch z dnia 8 kwietnia 2024 r. Zamawiający zgadza się z Odwołującym, że nie
może pozostawić Systemu e-Podatki bez zapewnienia jego utrzymania. Jednak celem postępowania było zapewnienie
usługi utrzymania dla całego Systemu e-Podatki, a nie dla jego mniejszej, mniej istotnej dla funkcjonowania całego
Systemu e-Podatki części. Wskutek uwzględnienia żądań Odwołującego zmianie uległby przedmiot zamówienia,
bowiem inny charakter a przede wszystkim zakres ma zamówienie, którego przedmiotem jest usługa utrzymania
skomplikowanego, złożonego z wielu komponentów sytemu a czym innym świadczenie usługi wsparcia dla kilku mniej
istotnych dla Zamawiającego komponentów takiego Systemu. Zamawiający podkreślił, że wymagał świadczenia usług dla
całego Systemu e-Podatki. W sytuacji, gdy zakres zamówienia jest znacząco różny od pierwotnego brak jest
kompleksowości takiej usługi. W konsekwencji koszty ponoszone przez wykonawcę a także zakres odpowiedzialności
wykonawcy jest zdecydowanie mniejszy. Zdaniem Zamawiającego chybiona jest argumentacja Odwołującego, iż nie było
żadnych podstaw do unieważnienia postepowania na podstawie art. 137 ust. 7 ustawy Pzp. Odwołujący ograniczając
interpretację tego przepisu do pierwszej części zdania, celowo pomija fakt, że ustawodawca wskazuje na czym może w
szczególności polegać zmiana charakteru zamówienia. Ustawodawca nie definiuje zamiany zakresu zamówienia.
Rozumieć zatem należy przez zmianę zarówno zmniejszenie, jak zwiększenie zakresu zamówienia. Zgodnie z art. 137
ust. 7 ustawy Pzp zmiana charakteru zamówienia to nie tylko zmiana rodzaju zamówienia, która polegać może np. na
modyfikacji jego przedmiotu z usługi na dostawę, ale też znaczna zmiana zakresu zamówienia. Zamawiający zauważa,
że katalog zmian charakteru zamówienia jest otwarty na co wprost wskazuje określenie „w szczególności”, a znaczna
zmiana zakresu zamówienia może polegać na istotnym rozszerzeniu lub zmniejszeniu przedmiotu zamówienia. W
orzecznictwie ugruntowana jest praktyka, zgodnie z którą możliwe jest unieważnienie postępowania wskutek
nieuzasadnionego, znaczącego rozszerzania przedmiotu zamówienia poprzez zmiany dokonywane w SW Z. Fakt, iż
nieczęstą praktyką jest sytuacja, w której zamawiający dokonuje zasadniczego ograniczenia przedmiotu zamówienia na
skutek uwzględnienia żądania wykonawcy, nie może prowadzić niejako do obejścia obligatoryjnego charakteru przepisu
art. 137 ust 7 Pzp i dalszego prowadzenia postępowania przez Zamawiającego pomimo ustawowego nakazu jego
unieważnienia. Odwołujący negując prawidłowość dokonanego unieważnienia postępowania celowo, w sposób
wybiórczy, przedstawia wygodną dla siebie interpretację ustawy Pzp i na jej podstawie podważa czynność unieważnienia
postępowania. Decyzja, co do kształtu, w tym ewentualnego podziału zamówienia na części należy do Zamawiającego.
W zaskarżonym postępowaniu Zamawiający nie zdecydował się na jego podzielenie. Wskutek przeprowadzonej analizy
potrzeb i wymagań Zamawiający ustalił, że celem postępowania było zapewnienie jednolitej, kompleksowej usługi
utrzymania dla całego Systemu e-Podatki przez jeden podmiot, który przejmie odpowiedzialność za możliwie
bezawaryjne funkcjonowanie wszystkich komponentów Systemu. W konsekwencji za zupełnie nieuzasadnioną należy
uznać argumentację Odwołującego, która jest próbą narzucenia Zamawiającemu sposobu prowadzenia postępowania.
Odwołujący próbuje przeforsować rozwiązanie, które nie jest praktykowane przez Zamawiających na rynku IT a
mianowicie świadczenia usług utrzymywania jednego systemu, z wzajemnie oddziałowującymi na siebie komponentami
przez dwa różne podmioty. W skrajnych przypadkach, czego Zamawiający nie jest w stanie wykluczyć, dojść mogłoby
do paraliżu działania systemu z uwagi na wzajemne przerzucanie pomiędzy wykonawcami odpowiedzialności za
pojawiające się awarie i błędy.
Zamawiający wyjaśnił, że przedmiotem zamówienia nie było wytworzenie brakującej dokumentacji i kodów
źródłowych Systemu. Takie wymaganie nie zostało zawarte w OPZ. Zamawiający przewidział „Dostosowanie aktualnie
posiadanej przez Zamawiającego dokumentacji Systemu do Standardów Zamawiającego zawartych w Procesie
wytwarzania oprogramowania, tj. Załączniku nr 4” oraz „Wykonanie bieżącej aktualizacji Dokumentacji związanej z
utrzymaniem Systemu” (vide, Rozdział V pkt 1 ppkt 1 i 2 Tomu III SW Z – OPZ). Tym samym zupełnie nieuzasadnione są
twierdzenia Odwołującego, który z jednej strony wskazuje na konieczność wyłączenia z przedmiotu zamówienia
komponentów Systemu e-Podatki, dla których brak jest kompletnej dokumentacji, a w dalszej części Odwołania
stwierdza, że brakująca dokumentacja miała zostać wytworzona przez wykonawcę świadczącego usługę utrzymania.
Zamawiający w świetle powyższych ustaleń nie rozumie zasadności żądań Odwołującego, który nieudolnie, przecząc
własnym argumentom bezskutecznie próbuje doprowadzić do dalszego prowadzenia postępowania o udzielenie
zamówienia na dogodnych dla siebie warunkach. Co się tyczy wcześniejszych zmian dokonanych przez Zamawiającego
w zakresie przedmiotu zamówienia w Załączniku nr 2 do OPZ, które polegały na wykreśleniu lub dodaniu poszczególnych
komponentów Systemu e-Podatki, Zamawiający wskazał, że były to komponenty mało istotne z punktu widzenia
funkcjonowania całego Systemu oraz z perspektywy usługi utrzymania. Zmian tych nie sposób porównywać ze zmianą,
którą Zamawiający musiałby dokonać w wyniku uwzględnienia odwołania Comarch z dnia 8 kwietnia 2024 r. W wyniku tej
zmiany Zamawiający wykreśliłby z Załącznika nr 2 do OPZ m.in. dwa kluczowe komponenty: e-Kancelaria (SZD-KAS)
oraz ReplikatorSRC, których dotyczyło ponad 70 % zgłoszeń (w ciągu roku) w zakresie utrzymania całego Sytemu.
Zamawiający uznał taki zakres zmian za znaczący. Odwołujący próbuje wykazać, że Zamawiający nie wykonał
czynności w związku z uwzględnieniem wcześniejszego odwołania, z czym nie sposób się zgodzić. Zamawiający nie
mógł dołączyć dokumentacji Sytemu e-Podatki do SW Z i podać jej do publicznej wiadomości, co sugeruje Odwołujący.
Przeszkodą w takim działaniu były względy bezpieczeństwa Systemu i charakter informacji zawartych w dokumentacji.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Wykonawcy Zamawiający przewidział udostępnienie dokumentacji Systemu ePodatki na podstawie art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp, co umożliwić miało wykonawcom rzetelną wycenę przedmiotu
zamówienia. Wykonawcy chcący się zapoznać z dokumentacją zobowiązani byli do wcześniejszego podpisania umowy
o zachowaniu poufności. Zamawiający podkreślił, że sama liczba wyłączonych komponentów (jak określa to Odwołujący
„kilku”) nie jest kluczowa dla stwierdzenia, że zmianie uległ charakter zamówienia. Dla dokonania takiej oceny znaczenia
ma waga tych komponentów i ich wpływ dla funkcjonowania całego Systemu e-Podatki. Nie bez znaczenia jest m.in.
ilość zgłoszeń, które tych komponentów dotyczą oraz liczba procesów od nich zależnych.
W podsumowaniu Zamawiający podał, że zakres i charakter zmian koniecznych do wprowadzenia w
dokumentach zamówienia, w wyniku uwzględnienia odwołania Comarch dotyczyłby kluczowych obszarów zamówienia i
wymagałby zasadniczej modyfikacji nie tylko opisu przedmiotu zamówienia, ale jego kluczowych parametrów. Zmiany te
niewątpliwie miałyby realny wpływ na poszerzenie kręgu wykonawców zainteresowanych przedmiotowym zamówieniem
innych niż Comarch. Powyższe w ocenie Zamawiającego wypełnia obligatoryjną przesłankę unieważnienia postępowania
wskazaną w art. 137 ust. 7 ustawy Pzp. Postawione przez Odwołującego pytanie w jakim trybie i jakiemu wykonawcy
Zamawiający powierzy utrzymanie Systemu jest całkowicie bezprzedmiotowe i bez wpływu na rozstrzygnięcie
niniejszego odwołania. Zamawiający nie wchodzi w polemikę w tym zakresie. Również wywód Odwołującego o tym kto
utrzymywał, aktualnie utrzymuje i będzie utrzymywał System nie jest przedmiotem sporu i nie ma żadnego wpływu na
ocenę prawidłowości dokonanego przez Zamawiającego unieważnienia postępowania.
Zamawiający wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zarzutu nr 2 na podstawie art. 568 pkt ustawy Pzp z
uwagi na zbędność postępowania odwoławczego, co wynika z faktu, że Odwołanie dotyczy postanowień SW Z, a
Zamawiający dokonał czynności unieważnienia postępowania. Merytoryczne rozpoznanie istoty sporu - zgodności z
ustawą Pzp treści dokumentów zamówienia w kontekście uwzględnia przez Zamawiającego zarzutów odwołania z dnia
8 kwietnia 2024 r. jest pozbawione celu, ponieważ dokumenty te dotyczą unieważnionego postępowania o udzielenie
zamówienia, którego dalsze prowadzenie nie jest możliwe. W konsekwencji unieważnienia postępowania w wykonaniu
dyspozycji przepisu ustawy Pzp niemożliwe jest dokonanie zmiany SW Z zgodnie z żądaniem Odwołującego, bowiem
brak jest czynności Zamawiającego podlegającej odwołaniu, gdyż przestała ona istnieć.
Izba nie uwzględniła wniosku Zamawiającego o umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na jego
zbędność.
Zgodnie z art. 568 pkt 2 ustawy Pzp: 2) Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w
przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne;
W ocenie Izby nie wystąpiła żadna z przesłanek, o których mowa w ww. przepisie. W okolicznościach
analizowanej sprawy, to, iż upłynął termin składania ofert, nie jest wystarczającą okolicznością do stwierdzenia zbędności
postępowania. Ma ona natomiast znaczenie dla rozstrzygnięcia Izby, o czym poniżej.
Izba dopuściła w poczet materiału dowodowego dokumentację postępowania. Na posiedzeniu z udziałem stron
został przeprowadzony zawnioskowany przez Odwołującego dowód z prezentacji na okoliczność technicznej
możliwości przekazania do publikacji w Dzienniku Urzędowym UE ogłoszenia o zmianie SW Z po terminie składania ofert.
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając odwołanie, uwzględniając dokumentację postępowania oraz stanowiska
zaprezentowane w sprawie, a także zgromadzone dowody, ustaliła i zważyła co następuje:
Odwołanie nie zawiera braków formalnych. Wpis w prawidłowej wysokości został wniesiony w ustawowym
terminie. Nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, o których mowa w art. 528
ustawy Pzp.
W ocenie Izby Odwołujący legitymuje się uprawnieniem do skorzystania w przedmiotowym postępowaniu ze środków
ochrony prawnej. Zostały bowiem wypełnione przesłanki, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba ustaliła, co następuje:
W informacji o unieważnieniu postępowania (pismo datowane 13 maja 2024 r.) Zamawiający podał: Centrum
Informatyki Resortu Finansów zgodnie z art. 260 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych
(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605, ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, informuje, że unieważnia postępowanie na usługę
utrzymania Systemu e-Podatki, nr postępowania PN/66/23/HGEA.
Uzasadnienie faktyczne:
W dniu 08.04.2024 r. Wykonawca Comarch Polska S.A.złożył odwołanie „wobec zaniechania wykonania przez
Zamawiającego czynności zgodnie z treścią uwzględnionego wcześniej odwołania, co stanowi naruszenie art. 522 ust. 1
zdanie ostatnie PZP, co prowadzi do naruszenia: art. 134 ust. 1 pkt. 4 PZP, art. 99 ust. 1 oraz art. 353[1] kodeksu
cywilnego w zw. z art. 8 ust 1 PZP, w zw. z art. 433 pkt. 3 PZP, poprzez zawarcie w SWZ niezgodnego z dyspozycją art. 99
ust. 1 PZP opisu przedmiotu zamówienia, to jest opisu niejednoznacznego i niewyczerpującego, bez uwzględnienia
wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, w sposób naruszający naturę stosunku
zobowiązaniowego, co prowadzi również do naruszenia art. 16 i 17 PZP poprzez prowadzenie postępowania w sposób
niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, nieprzejrzysty i nieproporcjonalny,
a także prowadzący do udzielenia zamówienia w sposób niezapewniający najlepszej jakości dostaw i usług oraz uzyskanie
najlepszych efektów zamówienia”.
Zamawiający pismem z dnia 23.04.2024 r., znak: CIRF.DZ1.272.82.2023.HGEA.34uwzględnił ww. odwołanie w całości.
W odpowiedzi na odwołanie Zamawiający wskazał, że dokona zmiany Tomu III SW Z – OPZ zgodnie zżądaniami
zawartymi w odwołaniu.
W dniu 24.04.2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza, w związku z uwzględnieniem przez Zamawiającego odwołania w całości,
umorzyła postępowanie odwoławcze (sygn. akt KIO 1209/2024).
W tym stanie faktycznym, Zamawiający zobowiązany był dokonać zmian SW Z zgodnie zżądaniami Comarch Polska
S.A.
Zamawiający ocenił znaczenie i wpływ zmian treści Tomu III SW Z – OPZ napostępowanie, jakich musiałby dokonać w
wyniku uwzględnia odwołania i w konsekwencji uznał, że modyfikacja ta prowadziłby do znacznej zmiany zakresu
zamówienia.
Zamawiający na podstawie uwzględnienia żądań odwołania, zwłaszcza w zakresie żądania wykreślenia z przedmiotu
zamówienia komponentów Systemu e-Podatki wymienionych wZałączniku nr 2 do Tomu III SW Z OPZ – Opis Systemu
e-Podatki, dla których Zamawiający nie udostępnił Odwołującemu dokumentacji i kodów źródłowych (z pominięciem
oprogramowania COTS),wykreśliłby z Załącznika nr 2 do Tomu III SW Z – OPZ,Opis Systemu e-Podatki (biorąc pod
uwagę brak dokumentacji lub jej nieaktualność i niekompletność lub brak kodów) następujące komponenty:
1.Adapter do Słowników Centralnych,
2.AUTO,
3.CKPWI,
4.MSH,
5.PI,
6.ReplikatorSRC,
7.proRepo,
8.SuperPOLTAX,
9.WorkflowPack,
10.e-Mandaty,
11.e-Kancelaria (SZD-KAS),
12.VAT-API.
Podkreślić przy tym należy, że komponenty e-Kancelaria (SZD-KAS) oraz ReplikatorSRCsą kluczowymi elementami
Systemu oceniając ich istotność z perspektywy zamawianej usługi utrzymania. Potwierdza to m.in. chociażby fakt, że w
okresie ostatnich 12 miesięcy 76% zgłoszeń w zakresie utrzymania Sytemu dotyczyło tych komponentów.
Wskutek wprowadzenia zamiany SW Z opisanejpowyżej znaczna część przedmiotu zamówienia (komponentów Systemu
e-Podatki) nie zostałaby objęta usługą utrzymania. Zmiana ta znacznie zmniejszyłaby zakres zamówienia, ponieważ
ograniczyłaby zamawianą usługę utrzymania, która obejmowała kompleksowo cały System e-Podatki składający się z
komponentów wymienionych w Załączniku nr 2 do Tomu III SW Z - Opisu Przedmiotu Zamówienia,wyłącznie do
niektórych z nich, co wyklucza jednak zaspokojenie potrzeby Zamawiającego jaką jest konieczność zapewnienia
prawidłowego i ciągłego działania Systemu e-Podatki, na który składa się wiele kluczowych dla Resortu Finansów
systemów oraz usług wystawianych zarówno dla użytkowników wewnętrznych (Krajowa Administracja Skarbowa), jak i
zewnętrznych (wszyscy podatnicy). Oceniając charakter koniecznych do wprowadzenia zmian należy także zwrócić
uwagę na fakt, iż zakres zamawianej usługi utrzymania uległby znacznemu zmniejszenia, bowiem ww. komponenty
Systemu e-Podatki generują największą ilość zgłoszeń w zakresie utrzymania Sytemu. Z kolei konsekwencją znacznego
zmniejszenia zakresu zamawianych usług byłoby nieprawidłowe działanie kluczowego w Resorcie Finansów systemu.
Tym samym też zamawiana usługa wsparcia jedynie dla wybranych komponentów Systemu e-Podatki wżaden sposób
nie realizuje celu, dla którego Zamawiający wszczął przedmiotowe postępowanie. Znaczne zmniejszenie zakresu
zamówienia, jest okolicznością na podstawie której dalsze prowadzenie postępowania dla Zamawiającego jest bezcelowe.
Zamawiający w tym zakresie wskazuje iż, celem niniejszego postępowania było zapewnienia usługi utrzymania dla całego
Systemu e-Podatki. Wyłączenie z usługi utrzymania ww. komponentów spowoduje, że dla znacznej części Systemu
Zamawiający nie będzie w stanie zapewnić jego prawidłowego i ciągłego działania. Tym samym cel postępowania
określony w analizie potrzeb i wymagań nie zostanie osiągnięty.
Uzasadnienie prawne:
Zamawiający unieważnia postępowanie na podstawie art. 256 w zw. z art. 137 ust. 7 ustawy Pzp.
Zgodnie z art. 137 ust. 7 ustawy Pzp w przypadku, gdy zmiany treści SW Z prowadziłyby do istotnej zmiany charakteru
zamówienia w porównaniu z pierwotnie określonym, w szczególności prowadziłyby do znacznej zmiany zakresu
zamówienia, zamawiający unieważnia postępowanie na podstawie art. 256 ustawy Pzp. Z kolei art. 256 ustawy Pzp
stanowi, że Zamawiający może unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia przed upływem terminu składania ofert,
jeżeli wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione.
Postanowienie to jest odzwierciedleniem z motywu 81 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26
lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65), zgodnie z którym zmiany w dokumentach
zmówienia nie powinny być na tyle istotne w porównaniu z charakterem pierwotnie określonym w dokumentach
zamówienia, by zainteresować postępowaniem o udzielenie zamówienia dodatkowych uczestników.
Uwzględnienie odwołania i w konsekwencji wykreślenie komponentów, o których mowa uzasadnieniu faktycznym,
znacząco zmienia zakres zamówienia. Zmiana ta realnie wpływa na krąg wykonawców zainteresowanych przedmiotowym
zamówieniem.
Podkreślić należy, że art. 137 ust. 7 ustawy Pzp ma charakter obligatoryjny. W przypadku, gdy mamy do czynienia ze
znaczną zmianą zakresu zamówienia Zamawiający ma obowiązek unieważnić postępowanie na podstawie art. 256 Ustawy
Ppz, bowiem tylko takie działanie gwarantuje zachowanie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
W niniejszym postępowaniu, zgodnie z art. 256 ustawy Pzp wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie
postępowania jest nieuzasadnione.
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazania wymaga, że zważywszy na przepis art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, aby odwołanie mogło
być uwzględnione, konieczne jest nie tylko stwierdzenie przez Izbę naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy
Pzp, lecz także stwierdzenie, że naruszenie to jest tego rodzaju, że miało lub może mieć istotny wpływ na wynik
postępowania o udzielenie zamówienia, rozumianego zgodnie z art. 7 pkt 18 ustawy Pzp, czyli w tym przypadku, jako
wybór oferty wykonawcy, z którym Zamawiający zawrze umowę w sprawie zamówienia publicznego.
W okolicznościach analizowanej sprawy za uzasadnione należy w pierwszej kolejności odniesienie się do zarzutu nr 2
odwołania, dotyczącego naruszenia przepisu art. 522 ust. 1 zdanie ostatnie Pzp poprzez niewykonanie czynności
zgodnie z treścią uwzględnionego odwołania, co prowadzi do naruszenia: art. 134 ust. 1 pkt. 4 Pzp, art. 99 ust. 1 oraz art.
353[1] kodeksu cywilnego w zw. z art. 8 ust 1 Pzp, w zw. z art. 433 pkt. 3 Pzp, poprzez zawarcie w SW Z niezgodnego z
dyspozycją art. 99 ust. 1 Pzp opisu przedmiotu zamówienia, to jest opisu niejednoznacznego i niewyczerpującego, bez
uwzględnienia wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, w sposób naruszający naturę
stosunku zobowiązaniowego, co prowadzi również do naruszenia art. 16 i 17 Pzp poprzez prowadzenie postępowania w
sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, nieprzejrzysty i
nieproporcjonalny, a także prowadzący do udzielenia zamówienia w sposób niezapewniający najlepszej jakości dostaw i
usług oraz uzyskanie najlepszych efektów zamówienia.
W sprawie nie ma sporu, że Zamawiający uwzględnił w całości zarzuty odwołania wniesionego przez
Odwołującego w dniu 8 kwietnia 2024 r., którego żądania zostały powtórzone w obecnie rozpatrywanym odwołaniu.
Złożenie oświadczenia o uwzględnieniu zarzutów odwołania oznacza, że Zamawiający uznał wszystkie zarzuty
za zasadne. Tym samym Zamawiający jest zobowiązany do zastosowania się do żądań zawartych w uwzględnionym
odwołaniu. Zgodnie bowiem z art. 522 ust. 1 ustawy Pzp. W przypadku uwzględnienia przez zamawiającego w całości
zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze na posiedzeniu niejawnym bez
obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do postępowania po stronie
wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden
wykonawca. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie
zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu.
Zważywszy na treść żądań zawartych w uwzględnionym odwołaniu Zamawiający był zobowiązany do dokonania
zmian w dokumentach zamówienia, które wpływają na zakres zamówienia. Uwzględniając odwołanie, czego skutkiem
było umorzenie postępowania przez Izbę, Zamawiający musiał zatem mieć to na uwadze. Tym bardziej, że musiał mieć
świadomość, że wyłączenie określonych komponentów, co do których nie może udostępnić Odwołującemu
dokumentacji i kodów źródłowych, będzie skutkowało tym, że będzie musiał zaakceptować, iż dwóch wykonawców
będzie zajmowało się utrzymywaniem Systemu e-Podatki.
Oznacza to, że zakładając, iż uwzględnienie odwołania nie służyło wyłącznie uniknięciu jego merytorycznego
rozpoznania przez Izbę, lecz zgodnie z treścią złożonego przez Zamawiającego oświadczenia, było wyrazem uznania
zasadności zarzutów odwołania, Zamawiający powinien podjąć działania zmierzające do zastosowanie się do żądań
zawartych w uwzględnionym odwołaniu.
Z tych względów, za nie przystające do decyzji o uwzględnieniu odwołania należy uznać tę część informacji o
unieważnieniu postępowania, w której Zamawiający przedstawia twierdzenia, z których wynika, że na skutek
wprowadzenia wnioskowanej przez Odwołującego zamiany SW Z, znacznaczęść przedmiotu zamówienia
(komponentów Systemu e-Podatki) nie zostałaby objęta usługą utrzymania, co wyklucza zaspokojenie potrzeby
zapewnienia prawidłowego i ciągłego działania Systemu e-Podatki i nie realizuje celu, dla którego Zamawiający wszczął
postępowanie, bowiem znaczne zmniejszenie zakresu zamówienia powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania dla
Zamawiającego jest bezcelowe.
W sprawie nie chodzi bowiem o rezygnację Zamawiającego z usługi utrzymania co do pozostałych komponentów
Systemu e-Podatki, lecz o stworzenie warunków do rzeczywistej konkurencji w ubieganiu się o udzielenie zamówienia i
umożliwieniu wykonawcom dokonanie rzetelnej kalkulacji ceny oferty.
Nie ma sporu, że konsekwencją uwzględnienia przez Zamawiającego zarzutów odwołania wniesionego przez
Odwołującego, jest konieczność zmiany SWZ.
W związku z tym wskazania wymaga, że zasada jest, że zamawiający wszczynając postępowanie o udzielenie
zamówienia powinien mieć je tak przygotowane, aby wprowadzanie zmian w SW Z nie było konieczne. W sytuacji jednak,
gdy po jego wszczęciu pojawi się uzasadniona potrzeba wprowadzenia zmian, zamawiający przed upływem terminu
składania ofert może jej dokonać. Wynika to z art. 137 ust. 1 ustawy Pzp. Oznacza to, że zmiana SW Z może być
dokonana wyłącznie przed terminem składania ofert.
W okolicznościach analizowanej sprawy termin składania ofert upłynął w dniu 28 maja 2024 r. Przepisy ustawy
Pzp nie zawierają instytucji przywrócenia tego terminu. W związku z tym uznanie zasadności zarzutu nr 2, wynikające z
uznania przez Zamawiającego zasadności zarzutów ww. odwołania Odwołującego, pozostaje bez wpływu na wynik
postępowania.
Następnie zauważenia wymaga, że wprowadzając zmiany w SW Z Zamawiający musi mieć na uwadze dalsze
postanowienia przepisu art. 137 Pzp, w tym ust. 4, 6 i 7, zgodnie z którymi: 4. W przypadku gdy zmiana treści SW Z
prowadzi do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, zamawiający przekazuje Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej
ogłoszenie, o którym mowa w . 6. W przypadku gdy zmiany treści SW Z są istotne dla sporządzenia oferty lub wymagają
od wykonawców dodatkowego czasu na zapoznanie się ze zmianą SW Z i przygotowanie ofert, zamawiający przedłuża
termin składania ofert o czas niezbędny na zapoznanie się ze zmianą SW Z i przygotowanie oferty. Przepisy ust. 4 i 5
stosuje się. 7. W przypadku gdy zmiany treści SW Z prowadziłyby do istotnej zmiany charakteru zamówienia w
porównaniu z pierwotnie określonym, w szczególności prowadziłyby do znacznej zmiany zakresu zamówienia,
zamawiający unieważnia postępowanie na podstawie .
Zamawiający musi także uwzględniać przepis z art. 90 ustawy Pzp zgodnie z którym: 1. Zamawiający może
zmienić ogłoszenie, przekazując Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej sprostowanie, ogłoszenie zmian lub dodatkowych
informacji. Przepisy i stosuje się. 2. W przypadku gdy zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu są istotne dla sporządzenia
wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, zamawiający przedłuża odpowiednio termin składania
wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo termin składania ofert o czas niezbędny na ich przygotowanie.
3. W przypadku gdy zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu istotnie zmieniają charakter zamówienia w porównaniu z
pierwotnie określonym, w szczególności znacznie zmieniają zakres zamówienia, zamawiający unieważnia postępowania
na podstawie .
Powyższe wskazuje, że przepisy ustawy Pzp przewidują ograniczenia co do zakresu zmian SW Z. W sytuacji
bowiem, gdy taka zmiana miałaby prowadzić np. do znacznej zmiany zakresu zamówienia, zamawiający jest
zobowiązany do unieważnienia postępowania na podstawie art. 256 ustawy Pzp, który stanowi: Zamawiający może
unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o
dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert, jeżeli wystąpiły okoliczności
powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione.
Jak wynika z powyżej przedstawionej informacji o unieważnieniu postępowania oraz z treści odwołania, zmiany
SW Z, do wprowadzenia których Zamawiający się zobowiązał uwzględniając odwołanie wniesione przez Odwołującego,
wpływają na zmianę zakresu zamówienia, przy czym w świetle ww. przepisów przez zmianę zakresu należy rozumieć
zarówno jego zwiększenie, jak też zmniejszenie zamówienia. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast, czy taką zmianę
należy uznać za stanowiącą przesłankę, o której mowa w art. 137 ust. 7 Pzp., który nie zawiera katalogu zmian
zmieniających istotnie charakter zamówienia, w związku czym kwalifikacja zmiany do tej kategorii zależy od okoliczności
danej sprawy.
W tym zakresie punktem odniesienia dla oceny wagi i charakteru zmian treści SW Z jest pierwotny charakter
wszczętego postępowania o udzielenie zamówienia. W doktrynie wskazuje się na motyw 81 dyrektywy klasycznej,
zgodnie z którym zmiany ogłoszenia o zamówieniu oraz w dokumentach zamówienia nie powinny być na tyle istotne, by
zainteresować zamówieniem dodatkowych wykonawców (por. Komentarz pod redakcją Huberta Nowaka i Mateusza
Winiarza, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa 2023, str. 504). W tym miejscy należy również przytoczyć fragment
odwołania, gdzie odwołujący przytoczył stanowisko: W doktrynie wskazuje się, że "(...) jeżeli zamawiający wszczął
postępowanie oraz udostępnił SW Z, a następnie dochodzi do wniosku, np. w związku ze zmianą okoliczności lub
pozyskaniem nowych wiadomości, że nie jest celowe i zasadne dalsze prowadzenie postępowania w kształcie określonym
postanowieniami SW Z i niezbędna jest zmiana, to powinien ocenić znaczenie i wpływ zmiany na postępowanie. Jeżeli
zmiana prowadziłaby do istotnej zmiany charakteru zamówienia, a jednocześnie jest niezbędna do osiągnięcia celu
zamówienia, to zamawiający nie wprowadza zmiany, ale będzie upoważniony do unieważnienia postępowania. Prawna
podstawę do unieważnienia postępowania stanowi art. 256 p.z.p., który umożliwia unieważnienie postępowania, jeżeli
dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione (por. komentarz do art. 256). (…)”.
W ocenie Izby zgodzić się należy z Zamawiającym, że w sytuacji, gdy uwzględniając żądania dotyczące
wykreślenia z przedmiotu zamówienia komponentów Systemu e-Podatki wymienionych w Załączniku nr 2 do Tomu III
SW Z OPZ – Opis Systemu e-Podatki, dla których nieudostępnił Odwołującemu dokumentacji i kodów źródłowych,
wykreśliłby z SW Z z uwagi na brak dokumentacji lub jej nieaktualność i niekompletność lub brak kodów 12 komponentów
(z 34 objętych pierwotnie przedmiotem zamówienia, co wynika ze stanowiska Zamawiającego zaprezentowanego na
rozprawie), wiązałoby się to ze znacznym zmniejszeniem zakresu zamówienia. Nadto, jak wskazał Zamawiający
wyłączenie miałaby dotyczyć komponentów o dużej wadze dla całego Systemu, tj. e-Kancelaria (SZD-KAS) oraz
ReplikatorSRC, nadto generujących największą liczbę zgłoszeń w zakresie jego utrzymania.
W związku z powyższym, w okolicznościach analizowanej sprawy należy uznać, że wystąpiły przesłanki do
zastosowania art. 256 Pzp. Skład orzekający Izby podziela stanowisko doktryny (por. Komentarz pod redakcją Huberta
Nowaka i Mateusza Winiarza, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa 2023, str. 781 i n.)zastosowanie art. 256 Pzp
zależy od spełnienia przesłanek: 1) po wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia zaistniały nowe okoliczności, 2)
okoliczności te powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest bezcelowe. (…) Okolicznościami, które pociągają za
sobą bezcelowość prowadzenia postępowania mogą być w szczególności: (…) 2) ujawnienie się potrzeby znacznego
rozszerzenia lub zmniejszenia zakresu zamówienia, 3) okoliczności uzasadniające potrzebę dopuszczenia możliwości
składania ofert częściowych lub zwiększenia liczby części, na które mogą być składane oferty częściowe. Powyższe
okoliczności mają zastosowanie w niniejszej sprawie.
Jak wyżej wskazano, wydzielenie z pierwotnego zamówienia części komponentów, co do których Zamawiający
nie może przekazać wykonawcom dokumentacji i kodów źródłowych i umożliwienie innym wykonawcom dokonania
rzetelnej kulacji ofert, do czego zobowiązał się Zamawiający uwzględniając odwołanie Odwołującego, dotyczy znacznego
zakresu zamówienia. Wiązałoby się to z możliwością zainteresowania się takim zamówieniem także przez innych
wykonawców, co, jak stwierdził Zamawiający na rozprawie, oznacza potrzebę zamian także w określeniu warunków
zamówienia celem zapewnienia ich proporcjonalności do takiego rozwiązania.
Zauważenia przy tym wymaga, wbrew temu co wynika z obecnie prezentowanego przez Zamawiającego
stanowiska, które nie koresponduje z treścią oświadczenia o uwzględnieniu odwołania przez Zamawiającego,
zastosowanie się do żądań odwołania nie oznacza konieczności rezygnacji z utrzymania pozostałych komponentów
wchodzących w skład Systemu e-Podatki. Wymaga natomiast od Zamawiającego istotnej zmiany SW Z, skoro - jak
twierdzi - nie ma i nie może udostępnić dokumentacji i kodów źródłowych dla komponentów wskazanych w informacji o
unieważnieniu postępowania.
Rolą Zamawiającego, skoro uwzględnił odwołanie, a następnie z opisanych wyżej przyczyn unieważnił
postępowanie, jest takie przygotowanie nowego postępowania, które pozwoli na wywiązanie się z zobowiązania
będącego skutkiem uwzględnienia odwołania.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli
stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o
udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie nie zostało
stwierdzone naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o
udzielenie zamówienia.
W związku z tym odwołanie podlegało oddaleniu.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba
rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
postępowania na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodnicząca: …………….…………………