Sygn. akt: KIO 1596/24
WYROK
Warszawa, dnia 3 czerwca 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Anna Wojciechowska
Członkowie:
Joanna Gawdzik-Zawalska
Małgorzata Jodłowska
Protokolant:
Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w
dniu 6 maja 2024 r. przez wykonawcę SIMPLE S.A. z siedzibą w Warszawiew postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającego Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie Państwowy Instytut Badawczy z
siedzibą w Warszawie
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy Asseco Poland S.A. z siedzibą w Rzeszowie,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy S.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą MAXBIT S.M. z siedzibą w Gliwicach
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy M.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą 2 SUPPORT M.G. z siedzibą w Markach,
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów nr 1 lit. c i d oraz nr 3 lit. b odwołania
uwzględnionych przez zamawiającego.
2.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu nr 1 lit. a i b oraz zarzutu 3 lit a i nakazuje zamawiającemu:
unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy pzp.
3.W pozostałym zakresie oddala odwołanie.
4.Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie
Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w Warszawie i
4.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę SIMPLE S.A. z siedzibą w Warszawietytułem wpisu od
odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego.
4.2.zasądza od zamawiającego Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie Państwowy Instytut
Badawczy z siedzibą w Warszawie na rzecz wykonawcy SIMPLE S.A. z siedzibą w Warszawiekwotę 11
100 zł 00 gr (słownie: jedenaście tysięcy sto złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony
poniesione tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………………
Członkowie: ………………………
………………………
Sygn. akt KIO 1596/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą
w Warszawie - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym bez negocjacji na
podstawie art. 275 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2023 r.,
poz. 1605 z późn. zm. – dalej „ustawa pzp”), pn. „Dostarczenie i wdrożenie oprogramowania aplikacyjnego oraz
uruchomienie posiadanego przez Zamawiającego oprogramowania w części administracyjnej (TP –102/24/DW).”
Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu29 kwietnia 2024 r., za
numerem 2024/BZP 00306627/01.
W dniu 6 maja 2024 r. odwołanie wniósł wykonawca SIMPLE S.A. z siedzibą w Warszawie – dalej Odwołujący.
Odwołujący wniósł odwołanie wobec:
1) opisania przedmiotu zamówienia w sposób naruszający uczciwą konkurencję;
2) określenia warunków udziału w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 99 ust. 2 i 4 w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy pzp przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający
uczciwą konkurencję tj.:
a) wskazanie konkretnego systemu informatycznego ERP, konkretnego producenta oprogramowania (InfoMedica,
autorstwa Asseco Poland S.A.) jaki należy wdrożyć, powołując się na posiadanie przez Zamawiającego licencji do tego
oprogramowania, co prowadzi do wyeliminowania możliwości zaoferowania, dostarczenia i wdrożenia wszystkich innych
systemów informatycznych klasy ERP, w sytuacji, w której, obiektywnie możliwym i zaspokajającym uzasadnione
potrzeby Zamawiającego, byłoby umożliwienie zaoferowania dostarczenia licencji innego oprogramowania i jego
wdrożenie, które to oprogramowanie spełniałoby wymagania funkcjonalne systemu określone w SWZ,
b) wskazanie konkretnego producenta oprogramowania bazodanowego (Oracle Standard Editions 2) co prowadzi do
wyeliminowania możliwości zaoferowania, dostarczenia i wdrożenia wszystkich innych systemów informatycznych klasy
ERP funkcjonujących w oparciu o inne oprogramowanie bazowane, w sytuacji, w której, obiektywnie możliwym i
zaspokajającym uzasadnione potrzeby Zamawiającego, byłoby umożliwienie zaoferowania oprogramowania
bazodanowego innego producenta,
c) brak opisania środowiska informatycznego Zamawiającego na potrzeby uruchomienia zamawianego systemu
informatycznego i zawarcie w dokumentach zamówienia informacji, że informacje o tym środowisku informatycznym
zostaną przekazane po zawarciu umowy, co uniemożliwia określenie zakresu i rozmiaru prac związanego z wykonaniem
zamówienia i koniecznego do sporządzenia oferty,
d) przez uregulowanie obowiązku w zakresie integracji uruchamianego oprogramowania z innymi systemami
informatycznymi bez określenia odpowiedzialności stron (Zamawiającego i Odwołującego) za poszczególne czynności
związane z integracją oraz przeniesienie całości odpowiedzialności za przeprowadzenie integracji na wykonawcę
zamówienia, w sytuacji, gdy przeprowadzenie integracji wymaga m.in. współpracy z innymi dostawcami systemów
informatycznych, w których interesie (jako podmiotów konkurencyjnych) nie jest, aby przyszły wykonawca zrealizował
zamówienie;
2. art. 436 pkt 1 art. 16 pkt 1 i 2 ustawy pzp przez opisanie terminów realizacji zamówienia konkretnymi datami, a nie w
dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, co obiektywnie uniemożliwia wykonawcom określenie czasu jaki będą oni
mieli na realizację zamówienia (począwszy od dnia zawarcia umowy), a wskazanie daty wykonania zamówienia
konkretnymi datami nie jest uzasadnione obiektywną przyczyną;
3. art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy pzp przez opisanie warunków udziału w postępowaniu:
a) dotyczącego doświadczenia wykonawcy, uregulowanego w rozdz. XI pkt 4.1 SW Z, przez wymaganie wykonania
referencyjnego zamówienia w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, w sytuacji, w której rękojmię
należytego wykonania zamówienia może dać również wykonawca, który tego rodzaju zamówienie wykonał w okresie
ostatnich 5 lat co oznacza, że przedmiotowy warunek nie został określony na tzw. minimalnym poziomie zdolności i
ogranicza konkurencję zwłaszcza, że przedmiotem referencyjnego zamówienia musi być jedno wdrożenie systemu
informatycznego i to dla podmiotu prowadzącego działalność leczniczą, obejmującego specyficzne i złożone zestawienie
funkcjonalności (modułów), a w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminie składania ofert, tego rodzaju zamówień
było obiektywnie niewiele,
b) dotyczącego doświadczenia osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, uregulowanego w rozdz.
XI pkt 4.2.2 SW Z, przez wymaganie, aby osoba mająca pełnić funkcje kierownika zespołu posiadała doświadczenie
zawodowe potwierdzone udziałem we wdrożeniach systemów informatycznych w części administracyjnej i medycznej,
w sytuacji, w której, przedmiot zamówienia nie obejmuje wdrożenia części medycznej, a wyłącznie administracyjną i tym
samym, przedmiotowy warunek jest nieproporcjonalny, bowiem referuje do zakresu wykraczającego poza przedmiot
zamówienia.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu dokonania czynności polegającej na modyfikacji dokumentacji postępowania tj.:
a) rozszerzenia opisu przedmiotu zamówienia i dopuszczenia zaoferowania alternatywnie albo uruchomienia
posiadanego przez Zamawiającego systemu InfoMedica albo dostarczenia licencji innego systemu informatycznego
spełniającego wymagania OPZ i uruchomienia go wraz z przeprowadzeniem wskazanych w OPZ migracji i integracji,
b) dopuszczenia zaoferowania innego niż Oracle Standard Editions 2 oprogramowania bazodanowego,
c) opisania środowiska informatycznego Zamawiającego na potrzeby uruchomienia zamawianego systemu
informatycznego;
d) wprowadzenie do OPZ postanowień w zakresie integracji systemów, zgodnie z którymi to Zamawiający pozyska we
własnym zakresie i na własny koszt wszelkie niezbędne do przeprowadzenia integracji informacje i dane od producentów
lub autorów eksploatowanych systemów i baz danych, z którymi ma nastąpić integracja, a tym samym, że to
Zamawiający sfinansuje ewentualne koszty prac integracyjnych po stronie systemów obecnie wykorzystywanych przez
Zamawiającego,
e) opisania terminu wykonania przedmiotu zamówienia w dniach, tygodniach lub miesiącach;
f) zmianę warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w rozdz. XI pkt 4.1 SW Z w zakresie terminu wykonania
referencyjnej usługi z 3 lat do 5 lat przed upływem terminu składania ofert;
g) zmianę warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w rozdz. XI pkt 4.2.2 SW Z przez usunięcie wymagania
posiadania doświadczenia we wdrożeniu systemów informatycznych w części medycznej.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania skierowane do rozpoznania na rozprawie wskazał:
[uzasadnienie zarzutu nr 1]
I. uruchomienie systemu InfoMedica.
Zamawiający określił przedmiot zamówienia jako (cyt.): Przedmiotem zamówienia jest dostarczenie i wdrożenie
oprogramowania aplikacyjnego oraz uruchomienie posiadanego przez Zamawiającego oprogramowania w części
administracyjnej (por. rozdz. IV ust. 1 SW Z). Zgodnie z rozdz. 1 OPZ: 1. Przedmiot zamówienia Przedmiot zamówienia
obejmuje: a) Uruchomienie posiadanego przez Zamawiającego systemu InfoMedica. Zakres uruchamianych
funkcjonalności opisano w pkt 1.2 Załącznika 2 do SW Z. b) Przeniesienie danych z obecnie użytkowanego przez
Zamawiającego systemu SIMPE.ERP do uruchamianego systemu InfoMedica. Zakres migracji danych opisano w pkt 1.3
Załącznika 2 do SW Z c) Integrację uruchamianego oprogramowania InfoMedica z posiadanym przez Zamawiającego
system Appmedica firmy INVEST IT Sp. z o.o. Zakres integracji opisano w pkt 1.4 Załącznika nr 2 do SW Z. d) Integrację
uruchamianego oprogramowania InfoMedica z posiadanym przez Zamawiającego systemem HIS CliniNET firmy
CompuGroup Medical Polska. Zakres integracji opisano w pkt 1.5. Załącznika nr 2 do SW Z. e) Integrację uruchamianego
oprogramowania InfoMedica z posiadanym przez Zamawiającego systemem aptecznym ESKULAP firmy NEXUS Polska.
Zakres integracji opisano w pkt 1.6 Załącznika nr 2 do SW Z. f) Zakup, dostawę i uruchomienie modułów oprogramowania
aplikacyjnego w części administracyjnej opisanych w pkt 1.7. g) Udzielenie bezterminowej licencji na sieciowe
użytkowanie zaoferowanego oprogramowania aplikacyjnego opisanego w pkt 1.7. h) Objęcie oprogramowania
aplikacyjnego opisanego w pkt 1.7 gwarancyjnym nadzorem autorskim do dnia 31.12.2025 r. Jak wskazano z kolei w
preambule Projektowanych postanowień umowy: Zważywszy na to, że Zamawiający posiada licencje na system
informatyczny klasy ERP pod nazwą InfoMedica, autorstwa Asseco Poland S.A. (Zamawiający posiada licencje opisane
w Załączniku nr 1 do Umowy, pkt. 1.2. OPZ) dla pełnego korzystania z funkcjonalności konieczne jest skonfigurowanie i
uruchomienie posiadanych modułów. Ponadto, Zamawiający dodatkowo zakupuje moduły: Budżetowanie, Środki Trwałe,
Wyposażenie, Elektroniczna inwentaryzacja (pkt. 1.7.OPZ), które muszą stanowić integralną część całego systemu. Jak
więc wynika z powyższego, co do zasady, przedmiot zamówienia składa się z dwóch elementów:
1) uruchomienia posiadanego przez Zamawiającego oprogramowania InfoMedica (a następnie przeprowadzenie
wskazanych w OPZ migracji i integracji) w zakresie następujących modułów: Finanse – księgowość, System
Wspomagania Decyzji, Windykacja, Rejestr sprzedaży, Rejestr zakupów, Kasa, Koszty, Wycena kosztów
normatywnych świadczeń, Gospodarka materiałowa, Kadry, Płace, Ewidencja czasu pracy (Grafik), BHP/Ochrona
radiologiczna, Portal Pracowniczy (wymagania funkcjonalne tych modułów opisano w pkt 1.2.1 – 1.2.14 OPZ);
2) dostarczenie i uruchomienie modułów oprogramowania opisanych w pkt 1.7 OPZ, obsługujących takie obszary jak
Budżetowanie, Środki Trwałe, Wyposażenie, Elektroniczna inwentaryzacja.
Zamówienie dotyczy systemu informatycznego klasy ERP, a więc systemu obsługującego tzw. administracyjną
działalność Zamawiającego. Obecnie, u Zamawiającego wdrożony jest system ERP Odwołującego (co potwierdza
zresztą sama treść OPZ). Odwołujący podkreślił, że rynek systemów informatycznych klasy ERP jest konkurencyjny
i nawet w obszarze dedykowanym jednostkom prowadzącym działalność leczniczą, istnieje co najmniej kilka systemów
informatycznych tego rodzaju. Zamawiający w treści dokumentów zamówienia oświadczył, że nabył licencje do modułów
konkretnego systemu klasy ERP – InfoMedica, wskazując i opisując (przez opisanie ich funkcjonalności) te moduły w pkt
1.2.1 – 1.2.14 OPZ, które wykonawca zamówienia będzie musiał wdrożyć. Ponadto, w pkt 1.7 OPZ, Zamawiający opisał
(również przez wskazane funkcjonalności) moduły, które wykonawca zobowiązany będzie dostarczyć i wdrożyć.
Wszystkie te funkcjonalności (tak modułów co do których Zamawiający nabył już licencje InfoMedica, jak i do modułów
zamawianych), są typowymi funkcjonalnościami systemów klasy ERP, które spełniają powszechnie oferowane na rynku
tego typu systemy (np. system Odwołującego). Mimo, jednak, że:
1) Zamawiający nie korzysta obecnie z nabytych licencji do systemu InfoMedica (których sposób i okoliczności nabycia
nie zostały wskazane w dokumentacji zamówienia), a dla uruchomienia modułów na korzystanie z których zezwalają
wspomniane licencje potrzebne jest wykonanie szeregu prac informatycznych składających się na wdrożenie
(uruchomienie)
2) moduły, o których mowa w pkt 1, mogłyby być przedmiotem licencji innego oprogramowania typu ERP niż InfoMedica,
3) obok wdrożenia (uruchomienia) modułów, do których licencje Zamawiający już posiada, wymaga on dostarczenia i
wdrożenia modułów opisanych w pkt 1.7 OPZ
- Zamawiający faktycznie uniemożliwia ubieganie się o udzielenie zamówienia przez wykonawców innych niż producent
(lub jego partner) systemu InfoMedica, bowiem nie umożliwia zaoferowania dostarczenia licencji na moduły spełniające
wymagania określone w pkt 1.2.1 – 1.2.14 OPZ, a następnie ich uruchomienia. Faktycznie więc, Zamawiający narusza
art. 99 ust. 2 i 4 ustawy pzp wskazując na uruchomienie konkretnego systemu informatycznego ERP, konkretnego
producenta oprogramowania, mimo, że nie ma ku temu uzasadnionych podstaw. Taką podstawą nie jest przede
wszystkim fakt, że Zamawiający posiada już (nabyte w niewyjaśniony sposób) licencje do systemu InfoMedica. Skoro
bowiem oprogramowanie zgodne z tymi licencjami nie zostało wdrożone (uruchomione) to potrzebę zakupową
Zamawiającego można w sposób równoważny – a co najważniejsze konkurencyjny – zaspokoić alternatywnie przez:
1) uruchomienie modułów zgodnie z licencjami InfoMedica;
albo
2) dostarczenie licencji na moduły spełniające wymagania pkt 1.2.1 – 1.2.14 OPZ innego producenta systemu ERP a
następie ich uruchomienie.
Powyższe rozwiązanie jest to tyle możliwym, że jak wskazano wcześniej, Zamawiający posiada już system ERP
Odwołującego, a tym samym moduły spełniające wymagania opisane w pkt 1.2.1 – 1.2.14 OPZ, mogłyby być
uruchomione na bazie oprogramowania ERP Odwołującego. Ta okoliczność jednoznacznie ukazuje nieuprawnione
zawężenie przez Zamawiającego konkurencyjności postępowania, przez ustanowienie wymagania uruchomienia
konkretnych modułów konkretnego producenta (modułów InfoMedica). Innymi słowy, spełnienie wymagań dla modułów
opisanych w pkt 1.2.1 – 1.2.14 OPZ, byłoby możliwe zarówno przy wykorzystaniu licencji InfoMedica jak i licencji na
system ERP Odwołującego (a i prawdopodobnie, także innych licencji na inne systemy ERP), a mimo tego, Zamawiający
ogranicza zamówienie jedynie do wymagania uruchomienia modułów zgodnie z licencją InfoMedica. Wcześniejsze
działania Zamawiającego polegające na wejściu w posiadanie licencji do konkretnego oprogramowania informatycznego,
nie mogą same w sobie prowadzić do zgodnego z przepisami ustawy pzp, ograniczenia konkurencji. Potwierdzają to
m.in. opublikowane przez Prezesa UZP Rekomendacje dotyczące zamówień publicznych na systemy informatyczne
(https://www.uzp.gov.pl/baza-wiedzy/dobrepraktyki/rekomendacje-dotyczace-zamowien-publicznych-na-systemyinformatyczne), zgodnie z którymi: Rekomendacja ogólna nr 9: Zamawiający powinien dążyć do zapewnienia, aby
konkurencja w postępowaniu miała charakter międzymarkowy, a nie wewnątrzmarkowy Przez konkurencję
międzymarkową należy rozumieć konkurencję pomiędzy różnymi producentami, natomiast konkurencja
wewnątrzmarkowa odbywa się pomiędzy podmiotami oferującymi produkty tego samego producenta. Jeżeli zamawiający
przewiduje wdrożenie systemu informatycznego od podstaw, ponieważ nie dysponuje jeszcze takim rozwiązaniem albo
zamierza zastąpić dotychczasowe, przestarzałe rozwiązania, zasadą powinno być opisywanie przedmiotu zamówienia
w taki sposób, aby konkurencja odbywała się pomiędzy wykonawcami oferującymi rozwiązania różnych producentów.
Stanowisko takie potwierdza też orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej. W uchwale Izby z dnia 19 kwietnia 2023 r.
(sygn. akt KIO/KD 7/23), zaaprobowano stanowisko Prezesa UZP, zgodnie z którym Zamawiający nie ma możliwości
powołania się na dysponowanie określonym systemem nabytym w uprzednio prowadzonym postępowaniu dla
uzasadnienia zawężenia konkurencyjności postępowania, zwłaszcza w wypadku konkurencyjnego rynku systemów
informatycznych oferowanych przez różnych producentów i wykonawców. Tego rodzaju postępowanie podmiotów
zamawiających mogłoby być równym przyzwoleniu na obejście przepisów ustawy pzp, polegające na nabywaniu (nawet
za obiektywnie niską cenę) licencji określonego oprogramowania, aby później, w postępowaniu pozornie konkurencyjnym,
udzielać zamówienia na jego uruchomienie (wdrożenie), kierowanego faktycznie wyłącznie do podmiotów udzielających
tych licencji lub ich partnerów. Taką praktykę zrównać należy z nieuprawnionym podziałem zamówienia na części w celu
obejścia obowiązku stosowania przepisów ustawy pzp. Tę argumentację wzmacnia dodatkowo fakt, że głównym
elementem kosztowórczym tego rodzaju zamówień są prace programistyczne (składające się na
uruchomienie/wdrożenie oprogramowania), a nie wartości praw do korzystania z danego utworu (co czego uprawniają
licencje). W świetle powyższego, aby przywrócić konkurencyjność przedmiotowego postępowania, zasadnym jest
zmiana (rozszerzenie) przedmiotu zamówienia w sposób umożliwiający zaoferowanie licencji na moduły opisane w pkt
1.2.1 – 1.2.14 OPZ i ich uruchomienie. W wypadku zastosowanego przez Zamawiającego kryterium (100 %) cenowego,
realia rynkowe odzwierciedlą czy korzystniejszą finansowo dla Zamawiającego będzie oferta opiewająca na samo
uruchomienie modułów, dla których Zamawiający posiada już licencje, czy opiewająca na dostarczenie licencji do
modułów spełniających wymagania funkcjonalne wskazane w OPZ (niebędące jednak licencjami InfoMedica), a następnie
na ich wdrożenie.
II. baza danych Oracle.
Ponadto, w § 1 ust. 1 Projektowanych postanowień umowy, Zamawiający uregulował definicje Oprogramowania
Bazodanowego, o treści (cyt.): Oznacza program komputerowy Oracle Standard Editions 2. Do tej definicji odwołują się
m.in. definicje Systemu Informatycznego czy Oprogramowania Systemowego. Również więc w tym wypadku, opis
przedmiotu zamówienia został sporządzony przez wskazanie konkretnego produktu (Oracle Standard Editions 2) mimo,
że nie wszystkie systemy informatyczne typu ERP jakie są oferowane na rynku, działają w oparciu o takie
oprogramowanie (innym, jest np. Microsoft SQL, którym także dysponuje Zamawiający, korzystając obecnie z systemu
ERP Odwołującego). Postanowienie to wskazuje na jeden konkretny produkt dostarczany przez jednego producenta Oracle. Takie postanowienie stoi w jawnej sprzeczności z uregulowanymi w ustawie pzp zasadami sporządzania opisu
przedmiotu zamówienia, co rażąco ogranicza konkurencję w tym zakresie, że de facto eliminuje z postępowania tych
wykonawców, którzy dostarczają swoje produkty oparte o inne rozwiązania bazodanowe np. MS SQL, mimo, że w
sposób równoważny, rozwiązania takie mogą zaspokajać uzasadnione potrzeby Zamawiającego. Wymaganie to może
również prowadzić do wniosku, że Zamawiający w sposób nieuprawniony preferuje rozwiązanie InfoMedica produkcji
Asseco Poland SA, a które oparte jest właśnie o bazę danych Oracle. Mimo też powołania się przez Zamawiającego w
opisie przedmiotu zamówienia na konkretne produkty (InfoMedica czy Oracle Standard Editions 2), Zamawiający nie
dopuszcza dostarczenia produktów równoważnych. Przemawia za tym treść rozdz. V SW Z, zgodnie z którym: W
przypadku, gdy opis przedmiotu zamówienia został opisany przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub
pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego
wykonawcę Zamawiający dopuszcza rozwiązania równoważne opisywanym, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy
„lub równoważny”. Ani jednak w przypadku powołania się na produkt InfoMedica ani Oracle Standard Editions 2,
Zamawiający nie posłużył się wyrazami „lub równoważny”. Tym samym, klauzula uregulowana w rozdz. V SW Z ma
charakter pozorny.
[uzasadnienie zarzutu nr 2]
Odwołujący wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 2 projektowanych postanowień umowy termin wykonania zamówienia
opisano w następujący sposób:
1) wykonanie analizy przedwdrożeniowej dla dostarczanego (pkt 1.7 OPZ) i uruchamianego (pkt 1.2. OPZ)
oprogramowania aplikacyjnego - do 45 dni od dnia podpisania Umowy;
2) dostarczenie oprogramowania i udzielenie licencji (zał. Nr 2) - w terminie do 60 dni od dnia podpisania Umowy;
3) przeniesienie danych do uruchamianego systemu - nie później niż do 30.09.2024 roku
4) wdrożenie dostarczanego oprogramowania (pkt 1.7 OPZ) oraz Uruchomienie posiadanego przez Zamawiającego
oprogramowania (pkt 1.2. OPZ) - nie później niż do 15.12.2024 roku;
5) integracja uruchamianego oprogramowania (zał. Nr 1 i 2) z systemami posiadanymi przez Zamawiającego - nie
później niż do 30.11.2024 roku;
6) testy i odbiór końcowy, szkolenia - nie później niż 31.12.2024 roku.
Jak wynika z powyższego, poza terminem na wykonanie analizy przedwdrożeniowej, terminy wykonania
zamówienia określono datą dzienną. Z tego względu, Wykonawcy, nie wiedząc, kiedy będą mogli rozpocząć realizację
zamówienia (kiedy będzie miało miejsce zawarcie umowy z Zamawiającym), nie mają możliwości określenia czasu w
jakim będą mogli wykonać przedmiot zamówienia, co przekłada się na brak możliwości oszacowania kosztów i ryzyk z
tym związanych. Taki sposób opisania terminu realizacji zamówienia jest sprzeczny z art. 436 pkt 1 ustawy pzp, który
jednoznacznie wymaga, aby umowa w sprawie zamówienia publicznego określała terminy wykonania zamówienia w
dniach, tygodniach, miesiącach lub latach. Ratio legis tego przepisu wyjaśnia komentarz do ustawy pzp wydany przez
UZP: Pzp narzuca zatem zamawiającym sposób, w jaki należy określić termin realizacji zamówienia, tj. poprzez
używanie jednostek czasu. Zamawiający ma obowiązek co do zasady określić termin zakończenia realizacji umowy nie
konkretną datą, ale poprzez ustalenie pewnego okresu, w którym wykonawca powinien wykonać przedmiot umowy.
Regulacja ma na celu zapewnienie, by wszyscy wykonawcy mieli jednakową wiedzę o czasie wymaganym do realizacji
zamówienia. Ma to zapobiec sytuacji, gdy każdy wykonawca odrębnie, na podstawie własnego doświadczenia i wiedzy,
estymował najpierw spodziewany termin zawarcia umowy (mimo że nie miał wpływu na tę datę), a następnie próbował
wyliczać pozostały mu czas na realizację zamówienia. Powyższe zmuszało wykonawców do uwzględniania związanych
z tym ryzyk kontraktowych i kosztów. (por. H. Nowak i M. Winiarz [w:] Prawo zamówień publicznych. Komentarz. Urząd
Zamówień Publicznych, Warszawa 2021, s. 1154). Jednocześnie, brak jest obiektywnych przyczyn dla których
Zamawiający opisał termin wykonania zamówienia datą dzienną i tym samym, opisana wyżej treść dokumentów
zamówienia jest sprzeczna z art. 436 pkt 1 ustawy pzp i powinna zostać skorygowana.
[uzasadnienie zarzutu nr 3]
Zgodnie z przepisem art. 112 ust. 1 ustawy pzp, warunek udziału w postępowaniu musi być proporcjonalny do
przedmiotu zamówienia. Z orzecznictwa, tak krajowego jak i europejskiego wynika, że proporcjonalność warunku musi
być rozpatrywana przez pryzmat celu w jakim warunek jest zastrzegany, a więc zapewnienia sobie przez
zamawiającego wykonawców, którzy dają rękojmię należytego wykonania zamówienia, z tym, że warunku takie muszą
być określane jako tzw. minimalne poziomy zdolności. TSUE w wyroku z dnia 16.09.1999 r., C-414/97 (Komisja
Wspólnot Europejskich v. Królestwo Hiszpanii), że ocena warunku udziału w postępowaniu wymaga tzw. testu
proporcjonalności, a więc wykazania, że podjęte działania są adekwatne i konieczne do osiągnięcia wybranego celu.
Wspomniane orzecznictwo TSUE, za warunki nieproporcjonalne, uznaje takie, w których żądanie zamawiającego
wykazania się przez wykonawcę potencjałem jest nadmierne w stosunku do przedmiotu zamówienia (wyrok TSUE z dnia
27.10.2005 r., C-234/03 (Contse S.A., Vivisol Srl, Oxigen Salud SA v. Instituto Nacional de Gestión Sanitaria (Ingesa). Jak
wskazuje się z kolei w orzecznictwie KIO: Proporcjonalność warunków do przedmiotu zamówienia oznacza zatem, że
mają one być adekwatne do osiągnięcia celu, a więc wyboru wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania
umowy. Obowiązkiem zamawiającego przy kształtowaniu wymagań stawianych wykonawcom jest nie tylko odniesienie
do przedmiotu zamówienia, ale też ocena sytuacji rynkowej (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 9 września 2020 r.,
KIO 1988/20). Jak wskazała KIO w wyroku z 1 sierpnia 2019 r., KIO 1342/19: Warunki udziału w postępowaniu powinny
być określone na minimalnym poziomie, tj. nie powinny ograniczać dostępu do zamówienia wykonawcom dającym
rękojmię jego należytego wykonania, a tym samym nie mogą być określane ponad poziom niezbędny do osiągnięcia celu,
jakim jest wyłonienie wykonawcy, który będzie zdolny prawidłowo zrealizować zamówienie […]. Wspomniane, minimalne
poziomy zdolności wyznacza się z reguły z uwzględnieniem wymagań opisu przedmiotu zamówienia.
W ocenie Odwołującego, Zamawiający nie ustanowił warunków udział w postępowaniu w sposób proporcjonalny.
Zgodnie z rozdz. XI pkt 4.1 SW Z: Zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli Wykonawca: 4.1. wykaże, iż wykonał
nie wcześniej niż w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres działalności jest krótszy
– w tym okresie, wykonał należycie, co najmniej jedno zamówienie o wartości nie mniejszej niż 500 000,00 zł brutto, w
ramach którego: 4.1.1. wdrożył zintegrowany system informatyczny w podmiotach prowadzących działalność leczniczą,
obejmujący co najmniej moduły wymienione w szczegółowym Opisie Przedmiotu Zamówienia (Zał. nr 2 do SW Z) tj.:
Finanse- księgowość, Kadry, Płace Grafiki czasu pracy, Rejestr sprzedaży, Rejestr zakupów, Kasa, Koszty, Gospodarka
materiałowa, BHP, Portal pracowniczy, Środki trwałe, Budżetowanie; 4.1.2. przeprowadził szkolenie dla użytkowników
systemu, w tym z zakresu administrowania dostarczonego systemu informatycznego. Na gruncie ww. warunku
nieproporcjonalnym jest wymaganie wykonania referencyjnego zamówienia w okresie ostatnich 3 lat przed upływem
terminu składania ofert. Odwołujący podkreślił, że warunek ten odwołuje się do doświadczenia wykonawcy, które – na
gruncie warunku udziału w postępowaniu – potwierdzać ma zdolności organizacyjne podmiotu do wykonania zamówienia
o określonej skali, w tym przy zastosowaniu określonych metodyk projektowych, które nie uległy znaczącej zmianie
w okresie co najmniej ostatnich 5 lat (warunek nie bada przecież aktualności technologicznej oferowanego rozwiązania
ani rozwiązania referencyjnego). Tym samym, rękojmię należytego wykonania zamówienia może dać również
wykonawca, który tego rodzaju jak referencyjne zamówienie wykonał w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu
składania ofert. Prowadzi to do wniosku, że Zamawiający nie ustanowił przedmiotowego wymagania na tzw. minimalnym
poziomie zdolności. Skutkujące tym ograniczenie konkurencji jest o tyle bardziej jaskrawym, że referencyjna usługa
opiewać musi na jedno wdrożenie systemu informatycznego dla podmiotu o określonym statusie (prowadzącego
działalność leczniczą), obejmującego specyficzne i złożone zestawienie funkcjonalności (modułów). W okresie ostatnich
3 lat przed upływem terminie składania ofert, tego rodzaju zamówień było bardzo niewiele, co spowodowane było m.in.
brakiem publicznych programów dofinansowujących takie zakupy przez jednostki ochrony zdrowia. W świetle
powyższego, opisany warunek udziału w postępowaniu wymaga zmiany zgodnie z żądaniem petitum.
W dniu 27 maja 2024 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której oświadczył, że uznaje w części
odwołanie w zakresie zarzutów naruszenia:
1. art. 99 ust. 2 i 4 w zw. z art. 16 pkt 1 p.z.p. poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą
konkurencję, poprzez:
c) brak opisania środowiska informatycznego Zamawiającego;
d) uregulowanie obowiązku w zakresie integracji uruchamianego oprogramowania z innymi systemami informatycznymi
bez określenia odpowiedzialności stron za poszczególne czynności związane z integracją;
2. art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust. 1 p.z.p. poprzez opisanie warunków udziału w postępowaniu:
b) dotyczącego doświadczenia osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia poprzez wymaganie
doświadczenia we wdrożeniu systemu informatycznego w części medycznej.
W pozostałym zakresie Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania. W złożonej odpowiedzi oraz na rozprawie
przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swojego stanowiska.
Ponadto w dniu 27 maja 2024 r. pisma procesowe w sprawie z wnioskiem o oddalenie odwołania złożyli
Przystępujący Asseco oraz MAXBIT.
Izba ustaliła, co następuje:
Izba ustaliła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11 września
2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego
wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem
odwołania.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał przesłanki dla wniesienia odwołania określone w art. 505 ust. 1 i 2 ustawy pzp, tj.
posiadanie interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez
Zamawiającego przepisów ustawy pzp.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, zachowując termin ustawowy oraz wskazując interes w
uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Zamawiającego zgłosili skuteczne przystąpienie:
- wykonawca Asseco Poland S.A. z siedzibą w Rzeszowie,
- wykonawca S.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą MAXBIT S.M. z siedzibą w Gliwicach,
- wykonawca M.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą 2 SUPPORT M.G. z siedzibą w Markach.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołanie wraz z załącznikami,
odpowiedź na odwołanie wraz z załącznikami, zgłoszenia przystąpienia wraz z załącznikami, pismo procesowe
Przystępującego Asseco i MAXBIT oraz dowody złożone na posiedzeniu i rozprawie przez Odwołującego (1. umowa
między Zamawiającym a Asseco w zakresie działalności oddziału Gliwice wraz z aneksem na okoliczność wejścia
w posiadanie licencji, których wdrożenie jest przedmiotem niniejszego postępowania i dzielenia zamówienia na części,
dowód w zakresie zarzutu 1a; 2. artykuły branżowe odnośnie wyjaśnienia czym jest JPK na okoliczność wykazania braku
zasadności twierdzeń o potrzebie posiadania jednego systemu ERP dla całej działalności Zamawiającego; 3. komentarz
do ustawy o rachunkowości na okoliczność jw.; 4. wyciąg z instrukcji korzystania z systemu ERP na okoliczność, że
obecnie posiadany system generuje scalone pliki JPK dla centrali i oddziałów; 5. dokumentacja zamówienia na dostawę i
wdrożenie systemu informatycznego dla Zamawiającego, zintegrowania Simple ERP z systemem HISS; 6. artykuły
branżowe dotyczące baz danych Oracle i MS SQL odnośnie twierdzenia Zamawiającego o kosztach korzystania z tych
programów; 7. dwie specyfikacje warunków zamówienia na okoliczność nie referencyjności doświadczeń, które mogły
być nabyte na potrzeby spełnienia warunku; 8. Urzędowe potwierdzenie odbioru wraz z wyciągiem z instrukcji
korzystania z systemu ERP na okoliczność, że obecnie w oparciu o posiadany system, który generuje scalone pliki JPK
dla centrali i oddziałów plik zbiorczy JPK VAT jest wysyłany przez Zamawiającego do Ministerstwa) oraz Przystępującego
Asseco (ogłoszenie o zamówienie z wolnej ręki na okoliczność, że występują sytuacje gdzie analogiczne zamówienie w
celu ujednolicenia posiadanego oprogramowania jest udzielane w trybie z wolnej ręki).
Na podstawie tych dokumentów, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dowody złożone
przez strony i uczestników postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i
zważyła:
Na wstępie wskazania wymaga, że Izba postanowiła na podstawie art. 522 ust. 4 ustawy pzp umorzyć postępowanie
odwoławcze w zakresie zarzutów nr 1 lit. c i d oraz nr 3 lit b odwołania uwzględnionych przez Zamawiającego, wobec
których nie zgłoszono sprzeciwu. Zgodnie z tym przepisem: „W przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części
zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze w części dotyczącej tych zarzutów,
pod warunkiem, że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca
albo wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia tych zarzutów. W
takim przypadku Izba rozpoznaje pozostałe zarzuty odwołania. Zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia
czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie
uwzględnionych zarzutów.” Taka sytuacja zaistniała w niniejszym postępowaniu odwoławczym – Zamawiający uwzględnił
odwołanie w części a wykonawcy, którzy przystąpili po jego stronie do postępowania odwoławczego nie wnieśli
sprzeciwu wobec uwzględnienia części zarzutów, co wyczerpuje dyspozycję ww. przepisu i obliguje Izbę do umorzenia
postępowania odwoławczego w zakresie zarzutów uwzględnionych bez ich merytorycznego rozpoznania.
W pozostałym zakresie odwołanie zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
W zakresie zarzutów skierowanych do rozpoznania na rozprawie Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SWZ:
- „IV. OPIS PRZEDMIOT ZAMÓW IENIA, INFORMACJA O PODZIALE ZAMÓW IENIA NA CZĘŚCI 1. Przedmiotem
zamówienia jest dostarczenie i wdrożenie oprogramowania aplikacyjnego oraz uruchomienie posiadanego przez
Zamawiającego oprogramowania w części administracyjnej. 2. Opis przedmiotu zamówienia zawiera Załącznik nr 2 do
SWZ – Opis przedmiotu zamówienia (OPZ).”
- „V. KLAUZULA RÓW NOWAŻNOŚCI W przypadku, gdy opis przedmiotu zamówienia został opisany przez wskazanie
znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub
usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę Zamawiający dopuszcza rozwiązania równoważne opisywanym,
a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy „lub równoważny”. W przypadku, gdy opis przedmiotu zamówienia odnosi się do
norm, ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji technicznych, o których mowa w art. 101 ust.
1 pkt 2 oraz ust. 3 PZP Zamawiający dopuszcza rozwiązania równoważne opisywanym, a odniesieniu takiemu towarzyszą
wyrazy „lub równoważne”. W przypadku wskazania w opisie przedmiotu zamówienia ww. określeń Zamawiający informuje,
że zostały one podane wyłącznie w celu określenia wymaganych parametrów jakościowych, jakimi co najmniej winny
odpowiadać zamawiane produkty/usługi. Takie parametry, gwarantowane przez określonych producentów, pozwolą
Zamawiającemu na utrzymanie standardów koniecznych do zapewnienia wymaganej, jakości usług. Zamawiający,
opisując przedmiot zamówienia poprzez wskazanie nazw handlowych, dopuszcza jednocześnie wszelkie ich odpowiedniki
rynkowe, nie gorsze niż wskazane w SW Z. Zwrot "równoważny" oznacza, że Zamawiający dopuszcza produkt lub usługę
zbliżone pod względem parametrów technicznych lub jakościowych do produktu lub usługi dostarczanej przez
konkretnego wykonawcę, co nie oznacza identyczności z produktem lub usługą wskazanymi w opisie przedmiotu
zamówienia, ale posiadanie zbliżonych cech i parametrów funkcjonalnych. Zastosowanie produktów/usług równoważnych
nie może pogorszyć, jakości osiąganych wyników ani negatywnie wpłynąć na prawidłowe użytkowanie lub funkcjonowanie
produktu lub usługi zgodnie z ich przeznaczeniem. W przypadku zaproponowania przez Wykonawcę w ofercie
produktów/usług równoważnych jakościowo do produktów/usług wskazanych przez Zamawiającego, Wykonawca
zobowiązany jest wykazać, że oferowane rozwiązania w równoważnym stopniu spełniają wymagania określone przez
Zamawiającego. Wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność za powstałe szkody będące wynikiem dostarczonych przez
Wykonawcę rozwiązań równoważnych. Rozwiązania równoważne muszą być zgodne w szczególności pod względem: 1)
gabarytów i konstrukcji (wielkość, rodzaj, właściwości fizyczne, liczba elementów składowych), 2) charakteru użytkowego
(tożsamość funkcji), 3) charakterystyki materiałowej (rodzaj i jakość materiałów), 4) parametrów technicznych
(wytrzymałość, trwałość, dane techniczne, konstrukcje itd.), 5) parametrów bezpieczeństwa użytkowania itp. W
przypadku, gdy SW Z przewiduje obowiązek posiadania certyfikatów, przez certyfikaty równoważne Zamawiający rozumie
certyfikaty, które są analogiczne co do zakresu z przykładowymi certyfikatami wskazanymi z nazwy dla danej roli, co jest
rozumiane jako certyfikaty dotyczące: 1) analogicznej dziedziny merytorycznej wynikającej z roli, której dotyczy
certyfikat, 2) analogicznego stopnia poziomu kompetencji, 3) analogicznego poziomu doświadczenia zawodowego
wymaganego do otrzymania danego certyfikatu oraz potwierdzony jest egzaminem (dotyczy tylko tych ról, których
przykładowe certyfikaty muszą być potwierdzone).”
- VI. TERMIN W YKONANIA ZAMÓW IENIA I TERMIN PŁATNOŚCI 1. Termin wykonania zamówienia: Wykonanie analizy
przedwdrożeniowej dla dostarczanego (pkt 1.7 OPZ) i uruchamianego (pkt 1.2. OPZ) oprogramowania aplikacyjnego - do
45 dni od dnia podpisania Umowy; Dostarczenie oprogramowania i udzielenie licencji - w terminie do 60 dni od dnia
podpisania Umowy, Przeniesienie danych do uruchamianego systemu - nie później niż do 30.09.2024 roku, Wdrożenie
dostarczanego oprogramowania (pkt 1.7 OPZ) oraz uruchomienie posiadanego przez Zamawiającego oprogramowania
(pkt 1.2. OPZ) - nie później niż do 15.12.2024 roku; Integrację uruchamianego oprogramowania z systemami
posiadanymi przez Zamawiającego - nie później niż do 30.11.2024 roku; Testy i odbiór końcowy, szkolenia - nie później
niż do 31.12.2024 roku; Gwarancyjny nadzór autorski - do 31.12.2025 r.
- „XI. WARUNKI UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU O UDZIELENIE ZAMÓW IENIA (…) 4) zdolności technicznej lub
zawodowej: Zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli Wykonawca:
4.1. wykaże, iż wykonał nie wcześniej niż w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres
działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonał należycie, co najmniej jedno zamówienie o wartości nie mniejszej niż
500 000,00 zł brutto, w ramach którego:
4.1.1. wdrożył zintegrowany system informatyczny w podmiotach prowadzących działalność leczniczą, obejmujący co
najmniej moduły wymienione w szczegółowym Opisie Przedmiotu Zamówienia (Zał. nr 2 do SW Z) tj.: Finanseksięgowość, Kadry, Płace Grafiki czasu pracy, Rejestr sprzedaży, Rejestr zakupów, Kasa, Koszty, Gospodarka
materiałowa, BHP, Portal pracowniczy, Środki trwałe, Budżetowanie;
4.1.2. przeprowadził szkolenie dla użytkowników systemu, w tym z zakresu administrowania dostarczonego systemu
informatycznego.”
Zgodnie z OPZ:
- „1. Przedmiot zamówienia Przedmiot zamówienia obejmuje:
a) Uruchomienie posiadanego przez Zamawiającego systemu InfoMedica. Zakres uruchamianych funkcjonalności
opisano w pkt 1.2 Załącznika 2 do SWZ.
b) Przeniesienie danych z obecnie użytkowanego przez Zamawiającego systemu SIMPE.ERP do uruchamianego
systemu InfoMedica. Zakres migracji danych opisano w pkt 1.3 Załącznika 2 do SWZ.
c) Integrację uruchamianego oprogramowania InfoMedica z posiadanym przez Zamawiającego system Appmedica firmy
INVEST IT Sp. z o.o. Zakres integracji opisano w pkt 1.4 Załącznika nr 2 do SWZ.
d) Integrację uruchamianego oprogramowania InfoMedica z posiadanym przez Zamawiającego systemem HIS CliniNET
firmy CompuGroup Medical Polska. Zakres integracji opisano w pkt 1.5 Załącznika nr 2 do SWZ.
e) Integrację uruchamianego oprogramowania InfoMedica z posiadanym przez Zamawiającego systemem aptecznym
ESKULAP firmy NEXUS Polska. Zakres integracji opisano w pkt 1.6 Załącznika nr 2 do SWZ.
f) Zakup, dostawę i uruchomienie modułów oprogramowania aplikacyjnego w części administracyjnej opisanych w pkt 1.7.
g) Udzielenie bezterminowej licencji na sieciowe użytkowanie zaoferowanego oprogramowania aplikacyjnego opisanego w
pkt 1.7.
h) Objęcie oprogramowania aplikacyjnego opisanego w pkt 1.7 gwarancyjnym nadzorem autorskim do dnia 31.12.2025 r.”
- „1.7. Licencje a) Zamawiający wymaga dostarczenia licencji bezterminowych na każdy z elementów oferowanego
systemu informatycznego, tzn. wszystkie funkcjonalności systemu informatycznego muszą być dostępne przez cały
okres użytkowania systemu przez Zamawiającego, także w przypadku wygaśnięcia umów gwarancyjnych i serwisowych.
b) Przez pojęcie „Open” Zamawiający rozumie licencję bezterminową na nieograniczoną liczbę użytkowników i stanowisk
komputerowych.
c) Wskazana liczba jako ilość licencji określa ilość jednocześnie korzystających użytkowników z danego modułu
funkcjonalnego.” 1.7.1. Wymagane licencje: Budżetowanie, Środki Trwałe, Wyposażenie, Elektroniczna inwentaryzacja
Zgodnie z załącznikiem nr 6 do SWZ, Projektowane postanowienia umowy:
- „Zważywszy na to, że Zamawiający posiada licencje na system informatyczny klasy ERP pod nazwą InfoMedica,
autorstwa Asseco Poland S.A. (Zamawiający posiada licencje opisane w Załączniku nr 1 do Umowy, pkt. 1.2. OPZ) dla
pełnego korzystania z funkcjonalności konieczne jest skonfigurowanie i uruchomienie posiadanych modułów. Ponadto,
Zamawiający dodatkowo zakupuje moduły: Budżetowanie, Środki Trwałe, Wyposażenie, Elektroniczna inwentaryzacja
(pkt. 1.7.OPZ), które muszą stanowić integralną cześć całego systemu.”
- „§ 1. Definicje: 1. Na potrzeby niniejszej Umowy Strony nadają wymienionym niżej pojęciom następujące znaczenie: (…)
Oprogramowanie Bazodanowe - Oznacza programy komputerowy Oracle Standard Editions 2. (…) 2. Ilekroć w
postanowieniach niniejszej Umowy pojęcia wymienione w ust. 1 niniejszego paragrafu zostały napisane dużą literą,
pojęciom tym nadaje się znaczenie określone powyżej, chyba że określony termin został użyty w innym znaczeniu, co
zostało wyraźnie zaznaczone w odpowiednim postanowieniu lub odmienne znaczenie danego pojęcia wynika z
oczywistego kontekstu w jakim zostało ono użyte w przedmiotowym postanowieniu, a Strony zgodne są co do takiego
znaczenia, odmiennego od określonego w ust. 1 niniejszego paragrafu.”
- „§ 8. Zobowiązania Stron 1. Zamawiający zobowiązuje się dołożyć niezbędnych starań zmierzających do umożliwienia
Wykonawcy sprawnego wykonywania postanowień niniejszej Umowy, w szczególności poprzez udzielenie wszelkich
niezbędnych informacji, jak również zapewni Wykonawcy dostęp do Systemu Informatycznego oraz Oprogramowania
Systemowego i Bazodanowego, w tym niezbędnych urządzeń, na których będzie instalowane Oprogramowanie
Aplikacyjne.”
Zarzut nr 1 lit. a odwołania.
Zarzut zasługiwał na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w zakresie zarzutu nr 1 lit. a odwołania była ocena czy Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w
sposób zgodny z dyspozycją art. 99 ustawy pzp. Analiza dokumentów zamówienia oraz zgromadzonego w sprawie
materiału dowodowego doprowadziła Izbę do przekonania, że zarzut odwołania się potwierdził. Zamawiający określił
i opisał przedmiot zamówienia z naruszeniem zasad uczciwego konkurowania poprzez wskazanie na konkretny produkt
– system informatyczny ERP, jednego producenta oprogramowania, który Zamawiający planuje uzyskać w wyniku
ogłoszonego postępowania, bez możliwości zaoferowania produktów równoważnych, co doprowadziło do
wyeliminowania produktów innych producentów spełniających wymagane przez Zamawiającego funkcjonalności.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 99 ust. 4 ustawy pzp przedmiotu zamówienia nie można opisywać w
sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów
lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez
konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych
wykonawców lub produktów. Ustawa dopuszcza wskazanie na konkretny produkt jedynie w sytuacji, gdy zamawiający nie
może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu
towarzyszą wyrazy „lub równoważny” (art. 99 ust. 5 ustawy pzp). W takim przypadku zamawiający jest zobowiązany
opisać jakimi kryteriami będzie się kierował w celu oceny równoważności (art. 99 ust. 6 ustawy pzp). Regulacje
ustawowe determinują więc zgodność opisu przedmiotu zamówienia z zasadą uczciwej konkurencji. W art. 99 ust. 4
Ustawodawca za przypadek opisu przedmiotu zamówienia, który może naruszyć uczciwą konkurencję, uznał dokonanie
opisu przez wskazanie na konkretny produkt, a więc podanie przykładowo znaku towarowego, który identyfikuje dany
produkt dostarczany przez konkretnego wykonawcę (dyskryminacja bezpośrednia). Zakaz utrudniania uczciwej
konkurencji przy opisywaniu przedmiotu zamówienia zostanie także naruszony, gdy przy jego dokonaniu zamawiający
użyje określeń czy parametrów wskazujących w sposób pośredni konkretnego producenta lub konkretny produkt czego
wyrazem jest zwrot „w szczególności” w treści ww. przepisu (dyskryminacja pośrednia). Z przepisu wynika więc zakaz
opisywania przedmiotu zamówienia w taki sposób, który mógłby potencjalnie zagrozić uczciwej konkurencji. Dalej
podnieść należy jak stanowi art. 99 ust. 2 ustawy pzp, że zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia
wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego
procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu
innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem, że są one związane
z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. Zamawiający opisuje więc przedmiot
zamówienia poprzez wskazanie parametrów go charakteryzujących, czy też funkcji jakie ma dostarczać. Przy
dokonywaniu tej czynności zamawiający kieruje się celami, które zamierza osiągnąć i własnymi potrzebami. Potrzeby
zamawiającego nie mogą jednak prowadzić do obiektywnie nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji. W sytuacji więc
gdy osiągnięcie planowanego przez zamawiającego celu jest możliwe przy rozszerzeniu parametrów przedmiotu
zamówienia co przekłada się na otwarcie postępowania dla większego kręgu wykonawców to zamawiający nie może
opisu ograniczyć.
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy podkreślenia wymaga po pierwsze, że bezsporne było
pomiędzy Stronami, i co wynika z dokumentów zamówienia, że przedmiot zamówienia wskazuje na konkretny produkt
jednego producenta, którego Zamawiający oczekuje uzyskać w wyniku udzielenia zamówienia. W opisie przedmiotu
zamówienia Zamawiający określił bowiem, że wymaga uruchomienia posiadanego przez Zamawiającego
oprogramowania InfoMedica (a następnie przeprowadzenie wskazanych w OPZ migracji i integracji) w zakresie
następujących modułów: Finanse – księgowość, System Wspomagania Decyzji, Windykacja, Rejestr sprzedaży, Rejestr
zakupów, Kasa, Koszty, Wycena kosztów normatywnych świadczeń, Gospodarka materiałowa, Kadry, Płace, Ewidencja
czasu pracy (Grafik), BHP/Ochrona radiologiczna, Portal Pracowniczy (wymagania funkcjonalne tych modułów opisano
w pkt 1.2.1 – 1.2.14 OPZ) oraz dostarczenia i uruchomienia modułów oprogramowania opisanych w pkt 1.7 OPZ,
obsługujących takie obszary jak Budżetowanie, Środki Trwałe, Wyposażenie, Elektroniczna inwentaryzacja.
W konsekwencji, co Zamawiający przyznał na rozprawie, faktycznie o udzielenie przedmiotowego zamówienia może
ubiegać się wyłącznie producent systemu InfoMedica. Jak wynikało z argumentacji zaprezentowanej przez
Zamawiającego na rozprawie, aby Odwołujący czy też inny wykonawca oferujący systemy informatyczne ERP mógł
złożyć ofertę w niniejszym postępowaniu musiałby „wejść” w relację biznesową z producentem systemu InfoMedica.
Zamawiający podnosił co prawda, że są na rynku firmy, które oferują wykonanie usługi uruchomienia systemu innego
producenta, w tym InfoMedica, niemniej jednak nie przedstawił w tym zakresie dowodów. Natomiast, co przyznał
Przystępujący Asseco na rozprawie, wykonawcy, którzy przystąpili do postępowania odwoławczego po stronie
Zamawiającego współpracują z Przystępującym Asseco. Argumentował również, że możliwym jest uruchomienie i
wdrożenie systemu InfoMedica przez inny podmiot niż producent, niemniej jednak działanie takie obarczone jest wysokim
ryzykiem naruszenia praw autorskich producenta i w konsekwencji roszczeń z tym związanych. Potwierdza to również
dowód złożony przez Przystępującego Asseco: ogłoszenie o zamówienie z wolnej ręki. Dowód dotyczy Usługi opieki
serwisowej i gwarancyjnej oraz usługi opieki konsultacyjnej nad systemem Simple.ERP użytkowanym w UCK W UM, a w
uzasadnieniu trybu wskazano m. in. że Simple S.A. posiada wyłączne prawa autorskie i patentowe do oprogramowania
Simple.ERP, które uprawniają go do modyfikacji i rozszerzeń obszarów funkcjonalnych. Zdaniem Izby okoliczności te
przesądzają, że w postępowaniu z uwagi na powołanie się przy jego opisie na konkretny produkt wyłącznie jednego
producenta doszło do wyeliminowania możliwości ubiegania się o udzielenie zamówienia przez innych producentów
oferujących systemy informatyczne ERP o funkcjonalnościach wymaganych przez zamawiającego (naruszenie art. 99
ust. 4 ustawy pzp). Zamawiający powołał się co prawda w pkt V SW Z na klauzule równoważności, ale nie wskazał
kryteriów równoważności, gdyż zamówienie zostało ogłoszone w celu uzyskania konkretnego systemu informatycznego
ERP. Jednocześnie wymaganie uruchomienia licencji InfoMedica, co oczywiste, determinuje także niemożliwość
wykonania drugiego zakresu zamówienia, a więc dostarczenia i wdrożenia czterech dodatkowych modułów przez inny
podmiot niż producent ww. systemu. Zamawiający swoim działaniem nie ograniczył konkurencji, ale wyłączył możliwość
konkurowania w postępowaniu na uczciwych zasadach. Trudno bowiem za takie uznać konkurowanie przez podmioty,
które pozostają ze sobą w relacjach biznesowych. Jest to wyłącznie pozorne konkurowanie o udzielenie zamówienia.
Zamawiający jako gospodarz postępowania decydując się na jego ogłoszenie w trybie konkurencyjnym jest zobowiązany
stworzyć jak najszersze ramy do uczciwego konkurowania pomiędzy podmiotami, którzy są zdolni wykonać zamówienie
zgodnie z wymaganiami i uzyskać oczekiwane przez zamawiającego funkcjonalności. W niniejszej sprawie Zamawiający
tylko pozornie nie wyłączył konkurencji. Zauważenia wymaga dalej, że zamawiający może ograniczyć konkurencję w
postępowaniu, gdy oczekując uzyskania określonych funkcjonalności systemu z uwagi na swoje uzasadnione potrzeby
ogranicza krąg wykonawców do tych, którzy oferują ich dostarczenie, uruchomienie i wdrożenie. Zamawiający jednak nie
ograniczył postępowania w taki sposób, bowiem jak podnosił Odwołujący, wymagane przez Zamawiającego
funkcjonalności systemu zarówno w zakresie opisanym pkt 1.2.1 – 1.2.14 OPZ jak i pkt 1.7 OPZ są możliwie do
zaoferowania przez szeroki krąg wykonawców specjalizujących się w systemach klasy ERP. Innymi słowy, moduły i
funkcjonalności, których uruchomienia i wdrożenia Zamawiający wymaga spełniają także inne systemy, w tym
Odwołującego a nie tylko system InfoMedica. Odwołujący nie kwestionował funkcjonalności, które mają być przedmiotem
wdrożenia. Nie jest więc tak, że system InfoMedica ma jakieś szczególne właściwości i cechy, których wymagałby
Zamawiający w niniejszym postępowaniu. Ma to istotne znaczenie w kontekście potrzeb i celów jakie Zamawiający
planuje uzyskać, a które Zamawiający podnosił w odpowiedzi na odwołanie oraz zaprezentował na rozprawie. Potrzeby
Zamawiający odnoszą się bowiem do kwestii niemających związku z tym, jakich cech systemu (funkcjonalności
modułów) Zamawiający wymaga opisem przedmiotu zamówienia. Powodem, dla którego Zamawiający powołuje się na
produkt konkretnego producenta w przedmiotowym postępowaniu jest fakt dysponowania licencjami systemu ERP
InfoMedica (o czym mowa w preambule projektu umowy), do których korzystania Zamawiający uzyskał prawo Aneksem
nr 1 zawartym w dniu 27 marca 2024 r. do umowy DO/Dz-382-53/24 zawartej w dniu 5 stycznia 2024 r. (dowód nr 1
złożony przez Odwołującego na posiedzeniu), nabytych uprzednio w wyniku postępowania w trybie z wolnej ręki przez
Oddział NIO w Gliwicach. Dodatkowo, Zamawiający powołując się na fakt posiadania analogicznego systemu w dwóch
pozostałych Oddziałach wskazywał na potrzebę uruchomienia i wdrożenia systemu InfoMedica również w Warszawie,
aby doprowadzić do ujednolicenia wszystkich systemów. Okoliczności te dotyczą jednak nie cech przedmiotu
zamówienia w niniejszym postępowaniu a faktu przywiązania Zamawiającego do konkretnego produktu jednego
producenta. Zamawiający planując własną politykę zakupową powinien uwzględniać jednak wymagania wynikającego z
ustawy pzp oraz z trybu postępowania, w którym decyduje się wyłonić wykonawcę zdolnego do wykonania zamówienia.
Innymi słowy, Zamawiający powinien zweryfikować i rozpatrzyć własne potrzeby i cele, względy organizacyjne i kosztowe
przez pryzmat regulacji ustawowych. Zamawiający miał świadomość, uzyskując licencje w trybie niekonkurencyjnym, że
ich uruchomienie i wdrożenie będzie mógł zlecić do wykonania wyłącznie podmiotowi, któremu przysługują autorskie
prawa do systemu. Izba w całości podziela rozważania wynikające z uchwały Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 19
kwietnia 2023 r., sygn. akt: KIO/KD 7/23, że powoływanie się na dysponowanie uprzednio nabytym systemem nie
sankcjonuje zawężenia konkurencji w postępowaniu, w szczególności, gdy jest to postępowanie ogłoszone w trybie
konkurencyjnym, a wykonawców którzy oferują systemy informatyczne ERP o funkcjonalnościach wymaganych OPZ jest
co najmniej kilku, czemu Zamawiający nie przeczył. Zdaniem Izby nie uzasadniają wyłączenia konkurencyjności w
postępowaniu konkurencyjnym także okoliczności organizacyjne i finansowe, czy też chęć posiadania jednolitego
systemu we wszystkich trzech Oddziałach, gdyż tego rodzaju rozwiązanie informatyczne może zostać zaoferowane
przez szeroki krąg wykonawców. Izba zauważa dalej, na co słusznie zwrócił uwagę Odwołujący, że pełna unifikacja
systemów finansowo-księgowych, na którą powołuje się Zamawiający nie została wymuszona „planowanymi zmianami
legislacyjnymi, a mianowicie projektem Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2024 r. w sprawie
dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi podlegające przekazaniu na podstawie ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych (rozporządzenie do ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od
osób prawnych).” Zamawiający nie przywołał przy tym żadnego postanowienia ww. Rozporządzenia, które stawiałoby
przed Zamawiającym obligatoryjny wymóg posiadania jednolitych systemów (wdrożonego tego samego produktu tego
samego producenta) dla wszystkich Oddziałów. Zamawiający wskazywał także, że „Ministerstwo Finansów udostępniło
również nowe struktury logiczne JPK_KR_PD oraz JPK_ST (łącznie nazywane JPK_CIT). Oznacza to, że od 1 stycznia
2025 roku osoby prawne objęte podatkiem CIT będą zobowiązane do prowadzenia elektronicznie ksiąg rachunkowych,
które w tej formie JPK_CIT będą przesyłane do urzędu skarbowego. (…) W przypadku struktury JPK_KR_PD,
obowiązkowym elementem raportowania już za pierwszy rok podatkowy, który rozpocznie się po 31 grudnia 2024 a przed
dniem 1 stycznia 2026 są znaczniki identyfikujące konta ksiąg wykazywane według znaczników identyfikujących konta
ksiąg rachunkowych. W przypadku struktury JPK_ST, oprócz informacji, które najczęściej zawarte są już w ewidencji
środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (jak np. wartość początkowa, metoda i stawka amortyzacji,
data przyjęcia do używania), struktura obejmuje także nowe informacje w zakresie określenia rodzaju dokumentu
stwierdzającego nabycie lub wytworzenie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, numeru KSeF
identyfikującego fakturę stanowiącą dowód zbycia, numeru NIP kontrahenta podatnika dokonującego zakupu środka
trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.”, przy czym nie wykazał, że te wymagania nie mogą zostać spełnione
przez systemy informatyczne ERP innych wykonawców. Zamawiający jest zobowiązany opisać przedmiot zamówienia z
uwzględnieniem swoich uzasadnionych potrzeb, które wyraża poprzez opisanie funkcjonalności systemu, które chciałby
uzyskać w wyniku udzielenia zamówienia. Funkcjonalności, które Zamawiający opisał w przedmiotowym postępowaniu
nie stanowiły jednak bariery dla wykonawców oferujących systemy informatyczne klasy ERP, a wyłącznie wymóg
uruchomienia konkretnych licencji. Abstrahując od sposobu w jaki Zamawiający obecnie faktycznie przygotowuje plik JPK
VAT ze wszystkich Oddziałów, który przesyła do Ministerstwa oraz kwestii czy jest do tego zobowiązany to Zamawiający
nie wykazał, że nie można uzyskać pełnej integracji ksiąg rachunkowych w zakresie raportowania JPK-CIT oraz JPK-ST
w inny sposób, szczególnie że jak już wskazano to nie funkcjonalności systemu uniemożliwiają wykonanie zamówienia
przez innych niż producent InfoMedica systemów. Jak wynika z dowodu nr 4 złożonego przez Odwołującego na
posiedzeniu, możliwe jest wdrożenie takiej funkcjonalności, która pozwoli na nieutrudnione dołączanie do systemu plików,
które scalone pozwalają na wygenerowanie jednego pliku przesyłanego do Ministerstwa. Jakkolwiek dowód dotyczy JPK
VAT, co podnosił Zamawiający, to jednak przedstawia, że możliwe jest uzyskanie i wymaganie takiej funkcjonalności
także dla pliku JPK-CIT, a bynajmniej Zamawiający nie wykazał okoliczności przeciwnej. Argumenty natury legislacyjnej
nie uzasadniają sposobu opisania przedmiotu zamówienia w niniejszym postępowaniu. Cele jakie Zamawiający planuje
osiągnąć, a o których mowa na str. 5 odpowiedzi na odwołanie: efektywne zarządzanie danymi, automatyczne
przekazywanie danych między oddziałami, zautomatyzowanie procesów biznesowych oraz metod pracy, lepsza analiza
danych i raportowanie: spójny system ułatwia analizę danych i generowanie raportów mogą zostać zrealizowane poprzez
dostosowany do tych wymagań opis funkcjonalności systemu. Uzasadnieniem dla zawężenia konkurencji nie mogą być
również kwestie dotyczące ewentualnych obaw Zamawiającego, że w przypadku wymiany systemów informatycznych
ERP we wszystkich Oddziałach konieczne będzie „rozszycie” systemu InfoMedica funkcjonującego w Oddziale w
Gliwicach oraz Krakowie także w części białej tzw. HIS. Słusznie Odwołujący podnosił, że przedmiotem niniejszego
postępowania jest również m.in. integracja uruchamianego oprogramowania InfoMedica z posiadanym przez
Zamawiającego systemem HIS CliniNET firmy CompuGroup Medical Polska. (pkt 1 lit. d OPZ) i w tym przypadku
Zamawiający nie ma obaw dotyczących bezpieczeństwa danych. Jednocześnie Izba dostrzega, że każda wymiana w
przyszłości systemu informatycznego, który stanie się przestarzały (jak sam podnosił Zamawiający rynek informatyczny
jest rynkiem dynamicznie się rozwijającym) będzie wymagała ingerencji w strukturę obecnie używanych przez
Zamawiającego systemów. Kwestia natomiast integracji między posiadanym systemem klasy HIS Zamawiającego a
systemem klasy ERP Odwołującego (czy została przeprowadzona) jest zdaniem Izby irrelewantna dla oceny zarzutu,
dlatego też dowody (dowód nr 5) złożone w tym zakresie przez Odwołującego Izba uznała za nieprzydatne dla
rozstrzygnięcia. Okoliczności organizacyjne, finansowe czy też gotowość Zamawiającego do przeprowadzenia
postępowania na wymianę systemów we wszystkich trzech Oddziałach również nie stanowią podstawy do
wyeliminowania konkurencji w postępowaniu ogłoszonym w trybie otwartym, gdzie uczciwe konkurowanie jest jedną z
naczelnych zasad udzielania zamówień publicznych. Zamawiający wymagając wdrożenia konkretnego systemu
informatycznego w postępowaniu ogłoszonym w trybie konkurencyjnym wykluczył możliwość zaoferowania systemu
równoważnego do InfoMedica, eliminując z przetargu te produkty i wykonawców, którzy mogliby je zaoferować.
Zamawiający naruszył więc art. 99 ustawy pzp.
Izba będąc związana zarzutami a nie żądaniami odwołania orzekła inaczej niż wnioskował Odwołujący. Zauważenia
wymaga, że naruszenie stwierdzone w wyniku uwzględnienia zarzutu nr 1 lit. a odwołania ma swoje zakotwiczenie u
podstaw i jest ściśle związane z przygotowaniem postępowania (ustaleniem szacunkowej wartości zamówienia, jego
opisu, warunków, kryteriów oceny ofert czy terminu realizacji). Istotą i celem ogłoszonego postępowania było bowiem
uruchomienie i wdrożenie konkretnych licencji konkretnego producenta a nie jakiegokolwiek innego systemu
informatycznego klasy ERP o funkcjonalnościach opisanych w OPZ. Dopuszczenie innych systemów do postępowania
jak wnioskował Odwołujący prowadziłoby do zmiany zakresu przedmiotu zamówienia w zależności od podmiotu, który
składałby ofertę w postępowaniu. Inny byłby bowiem zakres dla Przystępującego Asseco (realizacja uruchomienia
systemu InfoMedica, migracje i integracje oraz licencje i wdrożenie dodatkowych modułów), inny dla Odwołującego
(rozszerzenie systemu na funkcjonalności opisane dla poszczególnych modułów, migracje i integracje oraz licencje i
wdrożenie dodatkowych modułów) a jeszcze odmienny dla innego podmiotu oferującego systemy informatyczne ERP
(licencje na wszystkie moduły objęte opisem przedmiotu zamówienia i ich wdrożenie, migracje i integracje), co
niewątpliwe prowadziłoby do nieporównywalności złożonych ofert. Celem postępowania było wdrożenie konkretnego
systemu informatycznego ERP, co narusza treść art. 99 ustawy pzp i niweczy jego istotę. Tym samym zdaniem Izby
uzasadnione jest unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy pzp który stanowi, że zamawiający
unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą
uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego (podobnie w
wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt: KIO 2430/19). W ocenie Izby, pomimo że
postępowanie jest na etapie przed otwarciem ofert, kiedy dokumenty zamówienia mogą zostać zmodyfikowane to jednak
wada jest nie do usunięcia w tym znaczeniu, że przedmiotem zamówienia jest uruchomienie konkretnego systemu
informatycznego, co narusza zasadę uczciwej konkurencji. W konsekwencji nie jest możliwa zmiana dokumentów
zamówienia. Zmiana przedmiotu zamówienia wpływa, jak wskazano powyżej na kształt specyfikacji, ale również dotyczy
etapu przygotowania postępowania do ogłoszenia (w tym szacowanie wartości zamówienia). Co do wymagania
niemożliwości zawarcia ważnej umowy to Izba w całości podziela argumentację zaprezentowaną w wyroku KIO z dnia 2
listopada 2021 r., sygn. akt: KIO 2939/21: „Izba dostrzega, że przepisy obecnie obowiązującej ustawy pzp nie zawierają
odpowiednika art. 146 ust. 6 poprzednio obowiązującej ustawy Pzp, który stanowił, że Prezes Urzędu może wystąpić do
sądu o unieważnienie umowy w przypadku dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania
czynności z naruszeniem przepisu ustawy, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania. (...) W tej sytuacji
Izba uznała za zasadne wskazanie na przepis art. 457 ust. 5 ustawy Pzp, zgodnie z którym przepis ust. 1 (określający w
sposób enumeratywny przyczyny unieważnienia umowy) nie wyłącza możliwości żądania unieważnienia umowy na
podstawie art. 705 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. − Kodeks cywilny. Art. 70 5 § 1 Kc stanowi, że organizator oraz
uczestnik aukcji albo przetargu może żądać unieważnienia zawartej umowy, jeżeli strona tej umowy, inny uczestnik lub
osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny z prawem lub
dobrymi obyczajami. W ocenie Izby przepis ten mógłby być podstawą unieważnienia umowy również w sytuacji, gdy
zamawiający (strona umowy) poprzez niezgodne z ustawą Pzp opisanie przedmiotu zamówienia, prowadzące do
ograniczenia konkurencji w postępowaniu, wpływa na wynik tego postępowania.” Niewątpliwie, Zamawiający oczekując
uzyskania konkretnego produktu oferowanego wyłącznie przez jeden podmiot wpływa na wynik tego postępowania –
udzielenie zamówienia konkretnemu wykonawcy z wyłączeniem uczciwego w nim konkurowania.
Zarzut nr 1 lit. b odwołania.
Zarzut zasługiwał na uwzględnienie.
Spór w zakresie zarzutu nr 1 lit. b odwołania podobnie jak co do zarzutu nr 1 lit. a sprowadzał się do oceny czy
Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w sposób zgodny z dyspozycją art. 99 ustawy pzp. W zakresie tego zarzutu
Odwołujący podnosił, że Zamawiający w dokumentach zamówienia wymaga systemu informatycznego ERP opartego
o oprogramowanie bazodanowe Oracle Standard Editions 2 konkretnego producenta Oracle. Odwołujący argumentował,
że pomimo klauzuli równoważności w treści SW Z Zamawiający nie dopuścił oprogramowania bazodanowego innego niż
firmy Oracle. Zamawiający niezasadnie ograniczył konkurencję, gdyż wyeliminował z postępowania tych wykonawców,
którzy dostarczają swoje produkty oparte o inne rozwiązania bazodanowe np. MS SQL, mimo, że w sposób równoważny
rozwiązania takie mogą zaspokajać uzasadnione potrzeby Zamawiającego. Izba w całości podzieliła stanowisko
Odwołującego.
Jak już wskazano zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie na konkretny produkt
jednego producenta. Ustawa dopuszcza taki sposób opisania przedmiotu zamówienia wyłącznie, jeśli zamawiający nie
może go opisać w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy „lub
równoważny”, przy czym zamawiający określa kryteria w celu oceny równoważności. W przedmiotowym postępowaniu
bezsporne było, że Zamawiający dopuścił w postępowaniu wyłącznie oprogramowanie bazodanowe Oracle Standard
Editions 2, na którym oparty jest m.in. system ERP InfoMedica, którego uruchomienie i wdrożenie jest głównym
przedmiotem zamówienia. Słusznie Odwołujący podnosił, że naruszenie uczciwej konkurencji wynika już z okoliczności,
że Zamawiający wbrew regulacji ustawowej pomimo wskazania na konkretny produkt nie opisał kryteriów
równoważności, tym samym nie dopuścił innego niż Oracle Standard Editions 2 oprogramowania bazodanowego. Strony
były zgodne co do tego, że systemy ERP oferowane na rynku działają w oparciu o różne oprogramowania bazodanowe.
Wskazaniem na konkretny produkt Zamawiający wyeliminował wykonawców, których systemy działają na innym niż firmy
Oracle oprogramowaniu.
Zamawiający podnosił w odpowiedzi na odwołanie oraz na rozprawie, że „Instytut posiada licencje oprogramowania
bazodanowego Oracle Standard Editions 2 i dlatego wskazał to oprogramowanie, aby nie ponosić dodatkowych kosztów.”
Oczekiwania Zamawiającego co do przedmiotu zamówienia jakim jest konkretny produkt: wdrożenie systemu ERP
InfoMedica niewątpliwie spowodowało również wymóg dalszy oprogramowania bazodanowego, w oparciu, o które działa
ww. system. Zamawiający nie przeprowadził więc analizy czy inne oprogramowania bazodanowe spełniają jego
potrzeby, pomimo że ma świadomość, iż na rynku oferowane są różne bazy danych co wynika z odpowiedzi na
odwołanie: „produkty komercyjne (Oracle, MS SQL, Sybase) oraz darmowe (PostreSQL, MySQL).”
Zamawiający
dodatkowo uzasadniał wymaganie konkretnego oprogramowania argumentując, że: „Z doświadczenia Zamawiającego
wynika, że baza danych Oracle jest wydajniejsza niż baza danych MS SQL używana przez oprogramowanie Simple.”
Zamawiający nie przedstawił jednak w tym zakresie dowodów, a doświadczenia Zamawiającego dotyczą wyłącznie
porównania oprogramowania Oracle z MS SQL, pomimo że żądanie odwołania dotyczy dopuszczenia innego niż Oracle
oprogramowania bazodanowego. Zamawiający wskazał wyłącznie na artykuł branżowy, w którym oceniono, że: „Obecnie
serwer Oracle to bardzo zaawansowana i najbardziej ceniona baza danych na świecie.” Nie oznacza to jednak, że inne
bazy danych nie spełniają potrzeb Zamawiającego w sposób wystarczający. Zamawiający nie wskazał ani nie opisał,
jakie właściwości, cechy tego oprogramowania mają dla niego istotne znaczenie. Co do kosztów to Odwołujący złożył
dowód nr 6 na posiedzeniu – artykuł branżowy z 2 lutego 2021 r., z którego wynika, że 83% ankietowanych
licencjobiorców Oracle Database uważa, że koszty obsługi są zbyt wysokie; główne problemy to konieczność aktualizacji
i niska jakość wsparcia. Natomiast jak wynika z rankingu Gartnera, ocena oprogramowania MS SQL jak i Oracle
Database jest na tym samym poziomie. Zdaniem Izby, istotnym jednak jest, że Zamawiający nie zdefiniował swoich
oczekiwań względem oprogramowania bazodanowego, a wskazując na konkretny produkt konkretnego producenta w
sposób nieuzasadniony wyeliminował możliwość zaoferowania innego, równoważnego oprogramowania, czym utrudnił
uczciwą konkurencję.
Izba nie nakazała zgodnie z żądaniem odwołania dopuszczenia zaoferowania innego niż Oracle Standard Editions 2
oprogramowania bazodanowego, gdyż uwzględnienie zarzutu nr 1 a odwołania spowodowało skutek najdalej idący
prowadzący do nakazania przez Izbę unieważnienia postępowania.
Zarzut nr 2 odwołania.
Zarzut nie potwierdził się.
Odnośnie do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że poza terminem na wykonanie analizy przedwdrożeniowej, terminy
wykonania zamówienia określono w postępowaniu datą dzienną. Wskazywał, że Wykonawcy, nie wiedząc, kiedy będą
mogli rozpocząć realizację zamówienia (kiedy będzie miało miejsce zawarcie umowy z Zamawiającym), nie mają
możliwości określenia czasu w jakim będą mogli wykonać przedmiot zamówienia, co przekłada się na brak możliwości
oszacowania kosztów i ryzyk z tym związanych. Podnosił, że brak jest obiektywnych przyczyn, dla których Zamawiający
opisał termin wykonania zamówienia datą dzienną co powoduje, że treść dokumentów zamówienia jest sprzeczna z art.
436 pkt 1 ustawy pzp.
Zdaniem Izby argumentacja Odwołującego nie zasługuje na uwzględnienie w świetle podnoszonych przez
Zamawiającego uzasadnionych przyczyn określenia terminu wykonania zamówienia datą dzienną. Jak stanowi art. 436
pkt 1 ustawy pzp: „Umowa zawiera postanowienia określające w szczególności: 1) planowany termin zakończenia usługi,
dostawy lub robót budowlanych, oraz w razie potrzeby, planowane terminy wykonania poszczególnych części usługi,
dostawy lub roboty budowlanej, określone w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, chyba że wskazanie daty
wykonania umowy jest uzasadnione obiektywną przyczyną.” Ustawodawca dopuszcza zatem w przypadku wystąpienia
po stronie zamawiającego obiektywnych przyczyn określenie terminu realizacji zamówienia w inny sposób niż objęty
dyspozycją przepisu. Jak argumentował Zamawiający: „rok obrotowy w NIO rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku, co
oznacza, że pełna ewidencja rachunkowa powinna rozpocząć się 1 stycznia 2025 roku, aby możliwa była kompletna
sprawozdawczość za pełny okres obrotowy.” Oznacza to, że istotnym dla Zamawiającego jest, aby możliwa była
ewidencja rachunkowa rozpoczynająca się od 1 stycznia 2025 r. w działającym już systemie ERP. W ocenie Izby,
zrozumiałym jest oczekiwanie dysponowania na początku roku obrotowego gotowym systemem, w sytuacji, gdy
przedmiotem zamówienia jest jego uruchomienie i wdrożenie, a także przeprowadzenie integracji i migracji. Prowadzenie
ewidencji na nowych zasadach wskazanych w ww. Rozporządzeniu i w związku z projektowanymi zmianami
dotyczącymi JPK-CIT w sytuacji, gdy system będzie w tym czasie na etapie wdrożenia może być utrudnione, czy też
obarczone ryzkiem błędów. Z drugiej strony Izba zauważa, że Odwołujący nie wskazał w odwołaniu, że podane przez
Zamawiającego terminy nie są realne, jak również nie sprecyzował w żądaniach, jaki termin byłby w jego ocenie
wystarczający dla należytego wykonania zamówienia. Z tych powodów zarzut należało oddalić.
Zarzut nr 3 lit. a odwołania.
Zarzut zasługiwał na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w zakresie powyższego zarzutu było ustalenie, czy Zamawiający ustanowił w postępowaniu
warunek udziału dotyczący doświadczenia wykonawcy z pkt XI 4.1. SW Z w sposób proporcjonalny do przedmiotu
zamówienia, który w sposób nieuzasadniony nie eliminuje z możliwości ubiegania się o udzielenie zamówienia
wykonawców dających rękojmię jego należytego wykonania. Odwołujący podnosił, że nieproporcjonalnym jest
wymaganie wykonania referencyjnego zamówienia w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, gdyż
warunek odwołuje się do doświadczenia wykonawcy, które potwierdzać ma zdolności organizacyjne podmiotu do
wykonania zamówienia o określonej skali, w tym przy zastosowaniu określonych metodyk projektowych, które nie uległy
znaczącej zmianie w okresie co najmniej ostatnich 5 lat (warunek nie bada aktualności technologicznej oferowanego
rozwiązania ani rozwiązania referencyjnego). Odwołujący argumentował, że referencyjny okres ma o tyle znaczenie, że
usługa opiewać musi na jedno wdrożenie systemu informatycznego dla podmiotu o określonym statusie (prowadzącego
działalność leczniczą), obejmującego specyficzne i złożone zestawienie funkcjonalności (modułów). W ocenie Izby
stanowisko Odwołującego jest zasadne.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 112 ustawy pzp: „1. Zamawiający określa warunki udziału w
postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do
należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.” Ponadto, w myśl
art. 16 pkt 1 – 3 ustawy pzp: „Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.”
Dalej podnieść należy, że zasada proporcjonalności, o której mowa w art. 16 ustawy pzp nakazuje zachowania
adekwatnego do danej sytuacji, tym samym musi być ono odpowiednie w okolicznościach danej sprawy, a podejmowane
działania muszą odpowiadać założonym celom. W myśl cytowanego wyżej art. 112 ust. 1 ustawy pzp zamawiający jest
zobligowany formułować warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe, w sposób
proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, z uwzględnieniem potrzeb danego zamówienia oraz umożliwiający ocenę
zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. W odniesieniu do zasady proporcjonalności Izba podziela
stanowisko wyrażone w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 4 października 2019 r., sygn. akt: KIO 1859/19, iż:
„zgodnie z tą zasadą nakaz przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób
proporcjonalny, z uwzględnieniem zachowania konkurencji wśród wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia,
nie jest tożsamy z nakazem dopuszczenia do zamówienia wszystkich podmiotów, w tym niezdolnych do jego realizacji
w należyty sposób, lub dopuszczenia wszystkich rozwiązań istniejących na rynku, w tym nieodpowiadających potrzebom
zamawiającego.” W tym kontekście wskazania wymaga, że ustanowione warunki udziału w postępowaniu muszą
spełniać tzw. test proporcjonalności, którego przeprowadzenie ma wykazać, że podejmowane działania są niezbędne i
adekwatne do wybranego celu (tak też: wyrok TSUE z dnia 16 września 1999 r. w sprawie C-414/97).
Warunki udziału Zamawiający winien wyrażać jako minimalne poziomy zdolności co skutkuje tym, iż za zdolnego do
wykonania zamówienia uznaje się wykonawcę, który wykaże spełnienie minimalnych wielkości, określonych przez
zamawiającego. Należy przy tym uwzględniać specyfikę zamówienia, w tym jego rodzaj, przedmiot, zakres, sposób
wykonania, wartość i sposób płatności. Celem stawiania przez zamawiających warunków udziału w postępowaniu, jest
zapewnienie, aby zamówienie zostało powierzone podmiotowi dającemu rękojmię jego należytej realizacji. Zamawiający
zobowiązany jest przy tym zachować równowagę pomiędzy jego tak rozumianym interesem, a interesem wykonawców.
Chodzi o to, aby poprzez wprowadzenie nadmiernych wymagań, nie nastąpiło wyeliminowanie z postępowania
wykonawców, zdolnych do jego należytego wykonania (tak też: wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 29 września
2017 r., sygn. akt KIO 1922/17).
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy, zdaniem Izby Zamawiający ustalając warunek udziału w
postępowaniu dotyczący doświadczenia wykonawcy nie przeprowadził testu proporcjonalności. Jak wynika z odpowiedzi
na odwołanie, Zamawiający zastosował wprost przepis par. 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy
i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub
oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2415), który stanowi, że
zamawiający może żądać podmiotowych środków dowodowych – wykazu usług wykonanych w okresie ostatnich 3 lat
przed upływem terminu składania ofert. Zdaniem Izby zastosowanie przepisu ww. Rozporządzenia nie zwalniało jednak
Zamawiającego z obowiązku zweryfikowania czy warunek jak całość nie prowadzi do nieuzasadnionego wyeliminowania
z postępowania wykonawców dających gwarancję należytej realizacji zamówienia. Słusznie podnosił Odwołujący, że
warunek dotyczy rozbudowanego zakresu usługi, którymi wykonawca jest zobowiązany się wykazać co niewątpliwie
Zamawiający powinien mieć na względzie ustalając okres referencyjny. Izba zwraca uwagę, że w celu zapewnienia
odpowiedniego poziomu konkurencji w postępowaniu, zamawiający może dopuścić, aby wykaz usług dotyczył okresu
dłuższego niż ostatnie 3 lata. Złożony przez Odwołującego na posiedzeniu dowód nr 7 jedynie dodatkowo potwierdza, że
warunek udziału w postępowaniu w podobnych postępowaniach jak przedmiotowe prowadzonych w okresie
referencyjnym ustalany był na mniej rygorystycznym poziomie (zamówienie na usługę wdrożenia systemu klasy ERP, nr
TP/27/22 ogłoszone przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu) bądź zamawiający
w ogóle odstąpił od stawiania takiego warunku (zamówienie na „zakup i wdrożenie systemu informatycznego ERP do
prowadzenia działalności wspomagającej działalność podstawową – tj. w zakresie części szarej (…)” nr 28/ZP/2022
ogłoszone przez Wielospecjalistyczny Szpital – Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Zgorzelcu).
Zamawiający natomiast w odpowiedzi na odwołanie argumentował, że: „W ocenie Zamawiającego, niewykonanie
żadnego wdrożenia w okresie ostatnich 3 latach (tym bardziej, że chodzi o zakończenie wykonania przedmiotu umowy, a
rozpoczęcie jego realizacji mogłoby mieć miejsce wcześniej) wskazuje na brak potrzebnego doświadczenia w realizacji
zamówienia w tak dynamicznej branży, jaką jest branża IT. Brak doświadczenia związanego z ciągłym wdrażaniem
systemów informatycznych może wiązać się z szeregiem zagrożeń, które mogą negatywnie wpłynąć na sukces projektów
wdrożeniowych. Niedostatek doświadczenia może skutkować niewłaściwym zarządzaniem projektem, co może prowadzić
do opóźnień, przekroczeń budżetu i nieefektywnego wykorzystania zasobów. Ponadto, firmy bez odpowiedniego
doświadczenia mogą nie posiadać dogłębnej wiedzy technicznej na temat narzędzi i technologii, które wdrażają, co może
skutkować błędami w konfiguracji, optymalizacji i integracji systemów.” W odniesieniu do powyższego Izba zauważa, że
po pierwsze, warunek udziału w przedmiotowym postępowaniu nie odnosi się do kwestii technologicznych związanych
z wdrożonym systemem. Po drugie, Zamawiający posługuje się bardzo ogólnymi określeniami, jak brak doświadczenia w
dynamicznej branży IT, zagrożenia dla sukcesu wdrożenia, brak dogłębnej wiedzy technicznej na temat narzędzi i
technologii jednocześnie nie precyzując, jakie procesy technologiczne w branży IT miały miejsce w ostatnich 3 latach
przed upływem terminu składania ofert, które nie były znane wcześniej (w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu
składania ofert), a które mogłyby mieć wpływ na należytą realizację zamówienia w kontekście postawionych w
postępowaniu wymagań. Po trzecie, Zamawiający nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, że warunek spełnia
określony krąg wykonawców (nawet ograniczony) ale obejmujący więcej niż jeden podmiot. W świetle powyższego
należało stwierdzić, że Zamawiający nie ustalił warunku udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia wykonawcy
na minimalnym poziomie zdolności, a więc zgodnie z art. 112 ustawy pzp.
Izba nie nakazała zgodnie z żądaniem odwołania zmiany warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w rozdz. XI
pkt 4.1 SW Z w zakresie terminu wykonania referencyjnej usługi z 3 lat do 5 lat przed upływem terminu składania ofert,
gdyż uwzględnienie zarzutu nr 1 a odwołania spowodowało skutek najdalej idący prowadzący do nakazania przez Izbę
unieważnienia postępowania.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574
ustawy pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na
poczet niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania uiszczony przez Odwołującego oraz
zasądzając od Zamawiającego na rzecz Odwołującego koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu
od odwołania w wysokości 7 500,00 zł i wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3 600,00 zł na podstawie faktury Vat
złożonej przez Odwołującego na rozprawie.
Izba, pomimo że jeden zarzut z czterech skierowanych do rozpoznania oddaliła to mając na względzie wagę zarzutów
uwzględnionych, w szczególności zarzutu nr 1 a skutkującego nakazaniem unieważnienia postępowania odstąpiła od
rozdzielenia kosztów postępowania obciążając nimi w całości Zamawiającego.
Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący: ………………………
Członkowie: ………………………
………………………