Sygn. akt: KIO 1586/25
WYROK
Warszawa, dnia 30 maja 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Katarzyna Odrzywolska
Protokolantka:Klaudia Kwadrans
po rozpoznaniu na rozprawie z udziałem stron w dniu 26 maja 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę Lingua Lab s.c. M.D. W.S. z siedzibą
w Krakowie
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: Akademia Wymiaru Sprawiedliwości z siedzibą w
Warszawie
przy udziale uczestnika wykonawcy Groy Translations Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach zgłaszającego przystąpienie
do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty złożonej przez wykonawcę Groy Translations
Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, jako zawierającej rażąco niską cenę;
2.kosztami postępowania obciąża wykonawcę Groy Translations Sp. z o.o. z siedzibą
w Katowicach, i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Lingua Lab s.c. M.D. W.S. z siedzibą
w Krakowie, tytułem wpisu od odwołania;
2.2.zasądza od wykonawcy Groy Translations Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach
na rzecz wykonawcy Lingua Lab s.c. M.D. W.S. z siedzibą w Krakowiekwotę 11 100 zł 00 gr (słownie:
jedenaście tysięcy sto złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z
tytułu wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie
- Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………………….………
Sygn. akt: KIO 1586/25
Uzasadnie nie
Akademia Wymiaru Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie (dalej: „zamawiający”) prowadzi, w trybie podstawowym z
możliwością negocjacji, na podstawie art. 275 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2024 r., poz. 1320)
- dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest: Świadczenie
kompleksowej usługi tłumaczeń pisemnych w grupach językowych A i B przez okres 12 miesięcy od dnia zawarcia
umowy; numer referencyjny postępowania 38/zp/24 (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”), o wartości szacunkowej
niższej od progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2024/BZP
00593070 w dniu 13 listopada 2025 r.
W dniu 16 kwietnia 2025 r. zamawiający opublikował na stronie internetowej prowadzonego postępowania
informację o dokonaniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.
W dniu 22 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę: Lingua Lab s.c. M.D. W.S. z siedzibą w Krakowiezostało
wniesione odwołanie na czynności podjęte przez zamawiającego polegające na dokonaniu wyboru, jako
najkorzystniejszej, oferty wykonawcy GROY Translations Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach (dalej „GROY” lub
„przystępujący”) oraz zaniechania czynności odrzucenia oferty wykonawcy GROY, z uwagi
na rażąco niską cenę.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie niżej wymienionych przepisów:
1.art. 239 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy Pzp poprzez dokonanie czynności wyboru oferty GROY,
podczas gdy oferta odwołującego powinna być najwyżej oceniona w postępowaniu;
2.art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1
i pkt 3 ustawy Pzp poprzez zaniechanie dokonania czynności odrzucenia oferty GROY
z uwagi na rażąco niską cenę, podczas gdy wykonawca ten nie przedstawił rzetelnych
i udowodnionych wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny potwierdzających, że złożona przez niego oferta nie
zawiera ceny rażąco niskiej.
Zarzucając powyższe odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:
1.unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2.powrotu do badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu;
3.dokonania czynności odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę GROY.
Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania,
wzywając uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.
W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego
przystąpił wykonawca GROY Translations Sp. z o.o. z siedzibą
w Katowicach.
Zamawiający w dniu 28 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 521 ustawy Pzp, złożył odpowiedź na
odwołanie, w której oświadczył, że uwzględnia zarzuty odwołania
w całości.
Wykonawca GROY, wezwany w trybie art. 523 ustawy Pzp do złożenia sprzeciwu,
w piśmie z 12 maja 2025 r. oświadczył, że zgłasza sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego w całości
zarzutów odwołania.
W konsekwencji, Izba działając na podstawie art. 523 ust. 3 ustawy Pzp, rozpoznała odwołanie kierując je na
rozprawę.
Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie
zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, przesłaną przez zamawiającego w formie elektronicznej, po zapoznaniu się z treścią odwołania,
odpowiedzią na nie, stanowiskiem przystępującego zawartym w sprzeciwie, a także
po wysłuchaniu stanowisk stron i uczestnika postępowania, złożonych ustnie
do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje
Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem
odwołania.
Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to
jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania uznając, że jego interes we wniesieniu odwołania
przejawia się w następujący sposób.
Odwołujący złożył swoją ofertę w postępowaniu i ubiega się o zamówienie.
Jego oferta nie została odrzucona, a odwołujący nie został wykluczony z postępowania.
W ocenie odwołującego, w toku badania i oceny ofert, oferta złożona przez wykonawcę GROY powinna podlegać
odrzuceniu, jako zawierająca rażąco niską cenę. W takim przypadku odwołujący miałby szansę uzyskać zamówienie,
zawrzeć umowę i osiągnąć zysk z tytułu jego realizacji. Powyższe stanowi wystarczającą przesłankę do skorzystania
przez odwołującego ze środków ochrony prawnej przewidzianych w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba dopuściła dowód z dokumentacji postępowania, przesłanej przez zamawiającego do akt sprawy.
Izba dopuściła i przeprowadziła dowody wnioskowane przez strony i uczestnika postępowania, na okoliczności
przez niego wskazane.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje
Izba ustaliła, że w Rozdziale IV specyfikacji warunków zamówienia (dalej „SW Z”) zamawiający opisał przedmiot
zamówienia: świadczenie kompleksowej usługi tłumaczeń pisemnych w grupach językowych A i B przez okres 12
miesięcy od dnia zawarcia umowy. Zamawiający dokonał podziału grup językowych w następujący sposób: (i) Grupa A:
angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, hiszpański; (ii) Grupa B: albański, białoruski, bośniacki, bułgarski, chorwacki,
czeski, duński, estoński, fiński, grecki, litewski, łotewski, macedoński, mołdawski, niderlandzki, norweski, portugalski,
rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, turecki, ukraiński, węgierski, włoski. Dalej wskazał, że zakres zamówienia
obejmuje świadczenie usług: (1) tłumaczenia pisemnego zwykłego dokumentów przekazywanych przez zamawiającego,
obejmujące języki grupy A i B; (2) tłumaczenia pisemnego przysięgłego
i uwierzytelnienia tłumaczenia z języka angielskiego oraz na język angielski; (3) weryfikacji przez native speakera
tłumaczeń pisemnych zwykłych dla całej grupy językowej A i B;
(4) weryfikacji tłumaczenia przygotowanego przez zamawiającego - weryfikacji terminologicznej i stylistyczno-językowej
obejmującej języki z grupy A i B; (5) redakcji i korekty językowej (proofreading) - kontroli tekstu docelowego obejmującej
języki z grupy A i B.
Zamówienia jednostkowe na poszczególne usługi będą zlecane przez zamawiającego stosownie do jego potrzeb
i w terminach określanych każdorazowo dla danego zlecenia przez
zamawiającego. Cała korespondencja dotycząca poszczególnych zamówień jednostkowych będzie się odbywać drogą
elektroniczną. Rozliczenia będą odbywały się według stawek jednostkowych zaoferowanych przez wyłonionego
wykonawcę. Każde zamówienie jednostkowe (zlecenie) będzie zlecane, wykonywane i rozliczane oddzielnie.
Tłumaczenia obejmować będą problematykę z zakresu: (1) teksty z zakresu prawa
i administracji - zakres tematyczny tłumaczeń będzie obejmował umowy, instrukcje, przewodniki, broszury/informatory,
treści na strony internetowe uczelni, informacje techniczne, finansowe, statystyczne, marketingowe, pisma urzędowe,
wewnętrzne akty prawne Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, w tym: zarządzenia, uchwały, pisma ogólne, regulaminy,
statuty oraz inne dokumenty dotyczące rekrutacji i przebiegu studiów oraz zasad funkcjonowania uczelni wyższej; (2)
teksty specjalistyczne - zakres tematyczny tłumaczeń będzie obejmował teksty z dziedziny ekonomii, finansów,
zarządzania i jakości, nauki o polityce i administracji, nauk o komunikacji i mediach, nowoczesnych technologii w edukacji
i biznesie, pedagogiki, psychologii, socjologii, nauki o kulturze, prawa, historii, penitencjarystyki, stosunków
międzynarodowych oraz nauki o bezpieczeństwie. Będą to publikacje naukowe: artykuły, monografie, wyniki badań,
raporty, ekspertyzy, opinie, tłumaczenia aktów normatywnych, orzeczenia sądowe oraz podręczniki realizowane na
potrzeby Akademii Wymiaru Sprawiedliwości.
Zamawiający określił szacowaną ilość stron w poszczególnych grupach.
Zgodnie z Rozdziałem V SW Z zamawiający przewidział, że zamówienie będzie realizowane sukcesywnie, w
miarę potrzeb zamawiającego od dnia zawarcia umowy, przez okres 12 miesięcy lub do osiągnięcia maksymalnego
wynagrodzenia brutto, z uwzględnieniem postanowień zawartych we wzorze umowy, stanowiącym załącznik nr 9 do
SWZ.
Z kolei w Rozdziale XIX SW Z zamawiający opisał sposób obliczenia ceny oferty. Zawarł w nim następujące
informacje. Rozliczenia między zamawiającym a wykonawcą będą prowadzone w złotych polskich (PLN). Zamawiający
nie przewiduje możliwości prowadzenia rozliczeń w walutach obcych. Zamawiający nie przewiduje możliwości udzielenia
zaliczek
na poczet wykonania zamówienia. Cena oferty musi zawierać wszystkie koszty niezbędne
do wykonania zamówienia. Cena oferty musi być podana z dokładnością nie większą niż dwa miejsca po przecinku.
Wykonawca zobowiązany jest do wypełnienia formularza cenowego.
W formularzu cenowym podaną cenę jednostkową brutto każdego składnika zamówienia
(kol. 4) należy pomnożyć przez ilość (kol. 5), otrzymując wartość brutto każdego składnika (kol. 6). W wierszu „Razem”
należy zsumować odpowiednio wartości kolumny wartość brutto (kol.6). Wartość oferty stanowi suma wartości brutto
wszystkich asortymentów zawartych
w kolumnie 6 w wierszu „Razem”. Wykonawca przenosi odpowiednio do formularza ofertowego, wartość brutto wiersza
„Razem” z formularza cenowego, co stanowi wartość oferty. Ceny jednostkowe w formularzu cenowym muszą
obejmować wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotu zamówienia, wszystkie inne koszty oraz ewentualne
upusty i rabaty a także wszystkie potencjalne ryzyka ekonomiczne, jakie mogą wystąpić przy realizacji przedmiotu
umowy, wynikające z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawierania umowy. Cena jednostkowa
poszczególnych pozycji przedmiotu zamówienia nie może zostać ustalona na kwotę 0,00 złotych. Wykonawca nie może
samodzielnie zmieniać
i wprowadzać dodatkowych pozycji do formularza cenowego. W przypadku niezłożenia wskazanego dokumentu, zmiany
treści opisu pozycji, dodania pozycji lub usunięcia pozycji
z formularza cenowego w stosunku do załącznika nr 3 do SW Z, brak ceny jakiejkolwiek pozycji formularza cenowego
oraz ustalenie ceny jednostkowej poszczególnej pozycji formularza cenowego na kwotę 0,00 zł, spowoduje odrzucenie
oferty.
Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia zawarto w załączniku nr 1 do SWZ.
Załącznikami do SW Z były: Formularz ofertowy, w którym wykonawca podawał cenę brutto za wykonanie
zamówienia oraz Formularz cenowy, stanowiący jednocześnie załącznik do oferty, w którym wykonawca zobowiązany
był podać ceny jednostkowe brutto
za tłumaczenia, w grupie A i grupie B.
Na podstawie akt sprawy ustalono, że w postępowaniu oferty złożyło sześciu wykonawców: (1) odwołujący z
ceną 454 017,60 zł,; (2) IURIDICO Legal & Financial Translations Sp. z o. o. z z ceną 379 870,40 zł.; (3) Sopoltrad Sp. z
o.o. z ceną 804 358,50 zł.; (4) Atominium - P.B. z ceną 422 160,60 zł.; (5) GROY z ceną 275 096,00 zł, wynikającą z
poprawienia przez zamawiającego oczywistych omyłek rachunkowych; (6) Verba-Text
Sp. z o.o. z ceną 371 040,00 zł, wynikającą z poprawienia przez zamawiającego oczywistych omyłek rachunkowych.
Ponadto ustalono, że zamawiający wezwał w dniu 2 grudnia 2024 r. wykonawcę GROY do złożenia wyjaśnień w
celu ustalenia czy złożona przez niego oferta zawiera rażąco niską cenę i zobowiązał go do złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny, w szczególności
w zakresie określonym w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 ustawy Pzp tj. zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy,
których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo
minimalnej stawki godzinowej, ustalonych
na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r.
poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie oraz zgodności
z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi
w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
W uzasadnieniu wezwania zamawiający wskazał, że zaproponowana przez wykonawcę GROY cena brutto jest
niższa o 42% od wartości zamówienia, powiększonej
o stawkę podatku VAT ustalonej przed wszczęciem postępowania przez zamawiającego oraz jest niższa o ponad 39%
od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu.
Dalej wskazał, że zaproponowana przez GROY cena oferty wydaje się rażąco niska
w stosunku do przedmiotu zamówienia, w szczególności istotne składowe ceny budzą wątpliwości zamawiającego co
do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie
z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia oraz wynikającymi z odrębnych przepisów. W szczególności
rażąco niskie wydają się wskazane ceny jednostkowe w poz. 1-6 formularza cenowego, biorąc pod uwagę, że tłumacz
pracujący z tekstem specjalistycznym lub naukowym dokonuje przekładu 1 strony rozliczeniowej na godzinę, tym samym
stawka
za godzinę pracy tłumacza równa jest stawce za standardową stronę rozliczeniową 1800 znaków ze spacjami, przy
czym należy wziąć pod uwagę opis wskazany przez zamawiającego w specyfikacji warunków zamówienia dotyczący
trybu zwykłego tłumaczenia pisemnego
- przetłumaczenie w ciągu 1 dnia roboczego do 5 stron obliczeniowych teksty. Zgodnie
z opisem zawartym w pkt II ppkt 3 OPZ stanowiącego załącznik nr 1 do specyfikacji warunków zamówienia tłumaczenie
pisemne obejmuje również weryfikację przez inną osobę, a niezwykle istotnym elementem wartym podkreślenia jest fakt,
że zgodnie z normą ISO 17100:2015 wymóg wykonywania usług tłumaczenia pisemnego wyklucza możliwość
korzystania
z tłumaczenia maszynowego poddanego postedycji. Cena jednostkowa stawki tłumaczenia powinna uwzględniać co
najmniej takie składniki jak: wynagrodzenie tłumacza, wynagrodzenie weryfikatora, ryzyko wykonawcy, wynagrodzenie
wykonawcy (uwzględniające m.in. zysk jak
i tzw. koszty „administracyjne i organizacyjne”).
Wobec powyższego zamawiający zwrócił się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów w zakresie
wyliczenia ceny, z uwzględnieniem wskazanych przez niego składników. Poinformował także, że w przypadku
nieudzielenia wyjaśnień lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadnią podanej w ofercie ceny,
zamawiający odrzuci ofertę zgodnie z treścią art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
Wykonawca GROY złożył swoje wyjaśnienia w piśmie z 9 grudnia 2024 r., zastrzegając je jako tajemnicę
przedsiębiorstwa.
W dniu 15 stycznia 2025 r. zamawiający wybrał ofertę wykonawcy GROY jako najkorzystniejszą, na co odwołanie
złożył odwołujący w dniu 20 stycznia 2025 r., zarzucając zamawiającemu naruszenie art. 18 ust. 3 ustawy Pzp w zw. z
art. 18 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i pkt 2 ustawy Pzp w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie
dokonania czynności odtajnienia dokumentów i informacji zastrzeżonych przez wykonawcę GROY w wyjaśnieniach
rażąco niskiej ceny. W związku ze sformułowanymi zarzutami odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu
unieważnienia czynności wyboru, przeprowadzenia ponownego badania oraz oceny ofert, a także dokonania czynności
odtajnienia zastrzeżonych przez GROY informacji i dokumentów związanych z wyjaśnieniami rażąco niskiej ceny.
W sprawie sygn. akt KIO 214/25 Krajowa Izba Odwoławcza wyrokiem z dnia 19 lutego 2025 r. uwzględniła
odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz odtajnienie
zastrzeżonych przez wykonawcę wybranego informacji i dokumentów związanych z wyjaśnieniami w zakresie
wyliczenia ceny,
z zachowaniem zastrzeżenia tajności danych osobowych ujętych w dokumencie oferty
p.n. Wykaz osób skierowanych do realizacji zamówienia publicznego, według załącznika nr 7 do SWZ.
Zamawiający unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty, odtajnił zastrzeżone przez wykonawcę
GROY informacje i dokumenty związane z wyjaśnieniami
w zakresie wyliczenia ceny, z zachowaniem zastrzeżenia tajności danych osobowych oraz udostępnił te informacje i
dokumenty odwołującemu.
Izba ustaliła, że GROY w złożonych wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny na wstępie oświadczył, że możliwe jest:
rzetelne wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie
z wymaganiami zamawiającego za zaoferowane w ofercie ceny, zapewnienie najwyższych standardów jakości
przedmiotu zamówienia zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia, zapewnienie terminów wykonania usługi zgodnego z
opisem przedmiotu zamówienia i umową.
Dalej wskazał, że na zaproponowane ceny i warunki realizacji zamówienia mają wpływ następujące okoliczności:
GROY bazuje na ponad dwudziestoletnim doświadczeniu Członków Zarządu w branży tłumaczeń ustnych, pisemnych
oraz weryfikacji i korekcie tłumaczonych tekstów. Wieloletnia wiedza i doświadczenie pozwoliły na wypracowanie
stabilnej pozycji
na rynku, umocniły stałą współpracę z tłumaczami, co umożliwiło nam wynegocjowanie konkurencyjnych stawek za
wykonywane tłumaczenia. Zgodnie ze standardami
i wewnętrznymi procedurami przyjętymi przez jego biuro wszystkie tłumaczenia poddawane są weryfikacji jakości
tłumaczenia, w celu zapewnienia jednolitości i spójności słownictwa. GROY obecnie wykonuje usługi tłumaczeń dla
ponad 1500 stałych klientów co wpływa na obniżenie kosztów jednostkowych pośrednich - efekt skali.
Posiada doświadczenie w tłumaczeniach i weryfikacji artykułów naukowo-badawczych, tekstów specjalistycznych
branżowych oraz innych dokumentów m.in. dla kilkudziesięciu uczelni wyższych, instytutów badawczych, instytucji
publicznych, fundacji oraz firm z sektora biznesu. Do grona jego Klientów należą m.in. Uniwersytet Przyrodniczy we
Wrocławiu, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Muzeum Historii Żydów Polskich
POLIN, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, Uniwersytet Szczeciński, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Zakład
Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu,
Województwo Dolnośląskie Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. W
związku z powyższym posiada doświadczenie w dokładanym szacowaniu nakładu pracy tłumaczy i weryfikatorów oraz
kalkulacji kosztów wykonywania tłumaczeń zgodnych z przedmiotem zamówienia.
Posiada wykwalifikowaną stałą kadrę tłumaczy, zaznajomioną z wszelkimi procedurami wypracowanymi przez
lata współpracy, którzy wykonują tłumaczenia i weryfikacje tłumaczonych tekstów w ramach umów o pracę lub umów o
współpracy.
Świadczy usługi tłumaczeniowe zgodnie z normą PN-EN ISO 17100:2015.
Stosowanie najnowocześniejszych rozwiązań informatycznych pozwala mu generować oszczędności oraz
realizować usługi tłumaczeń w znacząco niższych cenach niż konkurencja (m.in.: https://www.smartcat.ai/cat-tool/, SDL
TRADOS STUDIO). Ponadto stosowane przez niego narzędzia dają mu pełną kontrolę nad procesem tłumaczenia,
weryfikacji i korekty każdego projektu. Poprzez budowanie i przechowywanie glosariuszy terminów specyficznych dla
danej branży zapewnia spójną terminologię we wszystkich projektach. Jednocześnie program stanowi sprawdzone
narzędzie w komunikacji pomiędzy tłumaczami, w celu wymiany informacji. Takie rozwiązanie pozwala na oszczędności
w realizacji każdego przedmiotu tłumaczenia, weryfikacji i korekty językowej. Dzięki takiej metodzie pracy tłumacz jest w
stanie wykonać w ciągu 1 godziny zegarowej około 2 stron przeliczeniowych tłumaczenia lub około 3-4 strony weryfikacji i
korekty. Wyjaśnił, że oprogramowanie Smartcat i SDL Trados Studio nie są programami do komputerowej translacji typu
Google Translate. Programy tego typu są wykorzystywane m.in. w Parlamencie Europejskim do skrócenia czasu
realizacji i zwiększenia jakości wykonywanych tłumaczeń.
Większą część dokumentacji związanej z realizacją usług tłumaczeń i weryfikacji językowej tworzy i przechowuje
w formie elektronicznej (o ile przepisy prawa i wymagania Klienta nie wymagają formy pisemnej) przez co ogranicza do
minimum zużycie papieru, tonerów oraz innych elementów eksploatacyjnych drukarek koniecznych do realizacji
i ewidencjonowania przebiegu zamówienia.
Poinformował także, że realizując przedmiotowe zamówienie w zaoferowanych
w ofercie cenach będzie osiągać zysk, i te nie są cenami powodującymi świadczenie usług poniżej kosztów ich
świadczenia.
Cena za wykonanie zamówienia nie jest ceną powodującą świadczenie usług poniżej kosztów ich świadczenia
lub ich odsprzedaż poniżej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców.
Koszty pracy związane z przedmiotem zamówienia nie są na poziomie niższym od minimalnego wynagrodzenia
za pracę, nawet w przypadku elastycznego sposobu zatrudnienia.
Na potwierdzenie powyższego przedstawił kalkulacje kosztów wykonania tłumaczenia pisemnego, jak stwierdził
przy zachowaniu obowiązujących przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej ustalonych
w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j. Dz.U. 2020 poz. 2207 ze zm.),
prawa pracy i zabezpieczenia społecznego oraz przepisów odrębnych, z którymi związane jest realizowane zamówienie.
Szczegółowe kalkulacje przedstawione przez GROY dotyczyły: (poz. 1) Tłumaczenie pisemne (tryb zwykły) j.
angielski z weryfikacją; (poz. 2) Tłumaczenie pisemne (tryb zwykły)
j. niemiecki z weryfikacją; (poz. 3) Tłumaczenia pisemne (tryb zwykły j. niderlandzki); (poz. 4) Tłumaczenia pisemne (tryb
zwykły) j. ukraiński.
GROY zadeklarował, że ze względu na długoletnią i stałą współpracę tłumacze nie stosują stawek ekspresowych,
zatem zysk zwiększa się w zależności od trybu tłumaczenia.
Do niniejszego pisma dołączył dowody w postaci: dwóch umów o pracę wraz załącznikami: (1) umowa o pracę z
dnia 30.12.2022 r. z wynagrodzeniem miesięcznym pracownika (Head of Quality Assurance) w kwocie 3200,00 zł netto;
(2) umowa o pracę z dnia 01.02.2022 r. z wynagrodzeniem miesięcznym pracownika (Translator Master) w kwocie
3700,00 zł brutto; (3) aneks do umowy z pkt 1, podwyższający wynagrodzenie miesięczne pracownika (Head of Quality
Assurance) do kwoty 3500,00 zł netto; (4) aneks do umowy z pkt 2, podwyższający wynagrodzenie miesięczne
pracownika (Translator Master) do kwoty 3800,00 zł netto oraz (5) Faktura - tłumaczenie ustne i pisemne z języka
ukraińskiego;
(6) Faktura - tłumaczenie z języka hiszpańskiego; (7) Faktura - tłumaczenie z języka niderlandzkiego.
Zamawiający ponownie dokonał wyboru oferty GROY jako najkorzystniejszej w dniu
16 kwietnia 2025 r., publikując informację na stronie internetowej prowadzonego postępowania.
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowiska stron
i uczestnika postępowania, jak też zakres zarzutów podnoszonych w odwołaniu Izba uznała, że odwołanie zasługiwało
na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Izba przytoczy przepisy ustawy Pzp, których naruszenie zarzucał odwołujący, a które były
podstawą orzekania w niniejszej sprawie.
I tak, zgodnie z art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców oraz
przejrzysty i proporcjonalny.
Stosownie do art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę
na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają
się zamawiającemu rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą jego wątpliwości co do możliwości
wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z
odrębnych przepisów, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących
wyliczenia ceny lub kosztu. Z kolei w ust. 2 tego przepisu zobligowano zamawiającego do skierowania do wykonawcy
takiego wezwania, jeśli stwierdzi, że cena całkowita oferty złożonej przez wykonawcę jest niższa o 30% od wartości
zamówienia powiększonej o należny podatek VAT lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert
niepodlegających odrzuceniu.
Ponadto, zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę tego wykonawcy, który nie udzielił
wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny lub kosztu.
Zgodnie z treścią przepisu art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera ona
rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Na wstępie należy przypomnieć, co jest istotne w niniejszej sprawie, że zamawiający ma obowiązek odrzucenia
w postępowaniu oferty jeśli stwierdzi, że ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia (art. 226
ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp) lub też, jak stanowi przepis art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, który jest rozwinięciem poprzedniego
przepisu
- jeśli wykonawca wezwany przez niego do złożenia wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny nie udzielił odpowiedzi
lub też, złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Tym samym z przepisów ustawy
Pzp wynika, że odrzuceniu podlega taka oferta, w której bezsprzecznie stwierdzono, bez żadnych wątpliwości, zaniżenie
ceny
w sposób rażący, jak też oferta wykonawcy, który wezwany przez zamawiającego nie złoży wyjaśnień lub, gdy
wyjaśnienia przez niego złożone, nie uzasadniają podanej w ofercie ceny (a zatem są nierzetelne, niepełne, nie
odpowiadają na zadane przez zamawiającego pytania).
Powyższe związane jest z tym, że decyzja o tym, czy mamy do czynienia z ceną rażąco niską, zapada
każdorazowo po zapoznaniu się z wyjaśnieniami złożonymi przez danego wykonawcę w postępowaniu. Zamawiający,
zanim podejmie decyzję o odrzuceniu oferty, zobligowany jest bowiem w każdym przypadku wezwać wykonawcę do
złożenia wyjaśnień
w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. Jeśli ocena złożonych przez wykonawcę wyjaśnień wraz z dowodami doprowadzi
zamawiającego do wniosku, że podana w ofercie cena lub koszt są rażąco zaniżone tj. za daną cenę nie jest możliwa
realizacja zamówienia lub też, jeśli dany wykonawca nie udzieli stosownych wyjaśnień w wyznaczonym terminie zamawiający zobligowany jest taką ofertę odrzucić.
Rolą zamawiającego jest zatem skierowanie do wykonawcy stosownego wezwania, jeśli zajdą wymienione w art.
224 ust. 1 ustawy Pzp okoliczności, a następnie ocena złożonych wyjaśnień. Przy czym istotne jest, aby zamawiający
oceniając złożone wyjaśnienia uwzględnił wszystkie okoliczności występujące na danym rynku, jak też miał na uwadze
treść wezwania skierowanego do wykonawcy i oczekiwania w tym piśmie sformułowane.
Z kolei wykonawca, odpowiadając na wezwanie zamawiającego, zobligowany jest
w sposób pełny, wyczerpujący i nie budzący wątpliwości, w pierwszej kolejności udzielić odpowiedzi na zadane pytania,
rozwiać przede wszystkim te wątpliwości zamawiającego, które artykułuje on w treści pisma, przedstawić pełne i
rzetelne wyliczenia, jak też przedłożyć dowody, które w danych okolicznościach są adekwatne do wskazywanych w
piśmie okoliczności. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w treści przepisu art. 224 ust. 5 ustawy Pzp mowa jest o
"wykazaniu", czyli udowodnieniu, że cena nie jest rażąco niska. Powyższe wskazuje, że wyjaśnienia wykonawcy nie
mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi
na wezwanie zamawiającego, a więc sprowadzać się do przekazania ogólnych informacji
o działalności wykonawcy lub deklaracji co do możliwości realizacji zamówienia
za zaoferowaną cenę, ale muszą być poparte stosownymi wyliczeniami i dowodami, które jednoznacznie wskazywały
będą na realność i rynkowość zaoferowanej ceny. Wyjaśnienia wykonawcy muszą być zatem na tyle konkretne i
szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie to okoliczności właściwe
wzywanemu
do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, a także w jaki sposób
i w jakim stopniu okoliczności te wpłynęły na możliwość obniżenia ceny.
Z tego też powodu jednym z istotnych elementów składanych w postępowaniu wyjaśnień są dowody, które
wykonawca zobligowany jest przedłożyć wraz z treścią wyjaśnień. Powyższe wynika z przepisu art. 224 ust. 1 ustawy
Pzp. Potwierdzeniem istnienia powyższego obowiązku jest również art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, wskazujący na
konieczność odrzucenia oferty w przypadku, gdy złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej
w ofercie ceny lub kosztu. Krajowa Izba Odwoławcza wielokrotnie zwracała uwagę w swoich orzeczeniach na
konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami uznając, że ma to istotne znaczenie dla ich oceny,
ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne, gdyż składa je podmiot bezpośrednio
zainteresowany rozstrzygnięciem. Z tego powodu wykonawca, aby uwiarygodnić składane w wyjaśnieniach deklaracje co
do poziomu cen, czy też szczególnie korzystnych dla niego okoliczności na które się powołuje, zobowiązany jest
poprzeć je stosownymi dowodami, potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje. Wykonawca zatem,
wszelkimi niezbędnymi środkami, takimi które są dostępne w danej sprawie i uzasadnione w konkretnym stanie
faktycznym, powinien wykazać zamawiającemu, że jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej, pomimo wypełnienia się
określonych ustawowych przesłanek podejrzenia rażąco niskiej ceny w jego ofercie.
Przy czym przepisy ustawy Pzp nie określają przykładowego katalogu dowodów, które wykonawca zobowiązany
jest złożyć zamawiającemu w celu uzasadnienia racjonalności
i rynkowej wyceny swojej oferty. Możliwe jest przedstawienie zatem każdego dowodu, który jest adekwatny do konkretnej
sytuacji i stanowi potwierdzenie tego, co wykonawca dowodzi
w swoich wyjaśnieniach. Tym samym, w okolicznościach konkretnej sprawy, za dowód potwierdzający rynkowość i
realność zaoferowanej ceny może zostać uznana także kalkulacja własna wykonawcy, byle ta pozwalała na uznanie, że
zaoferowana cena jest ceną rynkową.
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę rozpoznawanej sprawy Izba
w szczególności miała na uwadze, że o tym czy w danym przypadku mamy do czynienia
z ceną rażąco niską decyduje przede wszystkim treść wyjaśnień złożonych przez wykonawcę w toku postępowania. Te
z kolei, składane w postępowaniu przez wykonawcę muszą, w pierwszej kolejności, odpowiadać na wątpliwości i pytania
zamawiającego i przede wszystkim odnosić się do tych kwestii, które zamawiający wskazuje jako istotne z punktu
widzenia możliwości dokonania oceny czy zaoferowana cena jest rynkowa i czy możliwe jest wykonie zamówienia za
deklarowaną wartość.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zamawiający 2 grudnia 2024 r. wezwał wykonawcę GROY,
powołując się na przepis art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp, do złożenia wyjaśnień w celu ustalenia czy złożona przez
niego oferta zawiera rażąco niską cenę
i zobowiązał go do złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny, w szczególności w zakresie określonym w art. 224
ust. 3 pkt 4 i 6 ustawy Pzp tj. w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta
do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej,
ustalonych
na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r.
poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie oraz zgodności
z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi
w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
W uzasadnieniu wezwania zamawiający wskazał, że zaproponowana przez wykonawcę GROY cena brutto jest
niższa o 42 % od wartości zamówienia, powiększonej
o stawkę podatku VAT ustalonej przed wszczęciem postępowania przez zamawiającego oraz jest niższa o ponad 39 %
od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu. Zamawiający zwrócił przy tym
uwagę, że jego wątpliwości
w zakresie możliwości wykonania zamówienia budzą w szczególności istotne składowe ceny (ceny jednostkowe w poz.
1-6 formularza cenowego). Przy tym przytoczył wymagania opisane w dokumentach zamówienia, zgodnie z którymi
tłumacz pracujący z tekstem specjalistycznym lub naukowym ma dokonywać przekładu 1 strony rozliczeniowej na
godzinę, tym samym stawka za godzinę pracy tłumacza równa jest stawce za standardową stronę rozliczeniową 1800
znaków ze spacjami. Podkreślił też w treści pisma, że wykonawca musi wziąć pod uwagę, wyjaśniając cenę ofertową,
opis wskazany przez zamawiającego w SW Z dotyczący trybu zwykłego tłumaczenia pisemnego - przetłumaczenie w
ciągu 1 dnia roboczego do 5 stron obliczeniowych teksty. Zgodnie z opisem zawartym w pkt. II ppkt 3 OPZ, stanowiącego
załącznik nr 1 do specyfikacji warunków zamówienia tłumaczenie pisemne obejmuje również weryfikację przez inną
osobę, a niezwykle istotnym elementem wartym podkreślenia jest fakt, że zgodnie z normą ISO 17100:2015 wymóg
wykonywania usług tłumaczenia pisemnego wyklucza możliwość korzystania z tłumaczenia maszynowego poddanego
postedycji. Cena jednostkowa stawki tłumaczenia powinna uwzględniać co najmniej takie składniki jak: wynagrodzenie
tłumacza, wynagrodzenie weryfikatora, ryzyko wykonawcy, wynagrodzenie wykonawcy (uwzględniające m.in. zysk jak i
tzw. koszty „administracyjne i organizacyjne”).
Treść powyższego wezwania była zatem precyzyjna i nie budziła żadnych wątpliwości co do tego jaki powinien
być zakres złożonych wyjaśnień, jakie elementy powinny zostać wzięte pod uwagę przy kalkulacji ceny, jak też jakie
składowe części tego zamówienia, które wykonawca miał obowiązek wyjaśnić, budzą największe wątpliwości
zamawiającego. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem GROY, prezentowanym w piśmie procesowym
z 12 maja 2025 r. (Sprzeciw), że przystępujący odpowiedział na wezwanie zamawiającego
w sposób pełny, odpowiadając na sprecyzowane w piśmie wymagania. Trafnie wskazuje odwołujący, że zamawiający w
treści wezwania oczekiwał wyjaśnień w zakresie pozycji 1-6 formularza cenowego, cytował treść OPZ przypominając, że
w kalkulacji należy uwzględnić wymagania zamawiającego wskazujące na to, że tłumacz dokonuje przekładu 1 strony
na godzinę i wykonuje do 5 stron tłumaczenia dziennie. Zamawiający szczególny nacisk położył przy tym na kwestię
kalkulacji kosztów pracy, oczekując w tym zakresie dowodów.
Nie budzi wątpliwości Izby, że wykonawca GROY, udzielając odpowiedzi w piśmie
z 9 grudnia 2024 r., nie podołał obowiązkom nałożonym przez zamawiającego, nie złożył bowiem wyjaśnień, których
zamawiający od niego oczekiwał. Przypomnieć należy, że w treści formularza cenowego dokonano podziału na 6
pozycji, z kolei z treści SWZ wynikał podział języków na 2 grupy (grupa A i B). GROY odniósł się, w sposób wybiórczy, do
dwóch pozycji formularza cenowego, pozostałe pomijając całkowicie. Nie sposób zatem uznać za dostateczne takie
wyjaśnienia w których brak jest nawet kalkulacji, która w zakresie oczekiwanym pozwalałaby zamawiającemu na ocenę,
że w zakresie, w jakim miał wątpliwości, podana przez wykonawcę cena jest realna i, że jest możliwa realizacja
zamówienia za ceny jednostkowe wskazane w ofercie.
Nie budzi także wątpliwości Izby, że GROY nie rozwiał też w żaden sposób wątpliwości zamawiającego w
zakresie odnoszącym się do kosztów pracy, jak też nie przedstawił dowodów w tym zakresie, których zamawiający od
niego żądał (w treści wezwania wprost bowiem wskazał, że oczekuje od GROY wyjaśnień, ale też dowodów w zakresie
zgodności
z przepisami prawa pracy). GROY ograniczył się w tym aspekcie do przedłożenia 2 umów
o pracę, wraz z załącznikami (aneksami do tych umów).
Skoro więc GROY nie przedłożył ani stosownych kalkulacji (nie odniósł się w ogóle
do poz. 3, 4, 5 i 6 formularza cenowego), ani też dowodów, z których by wynikało, że przyjęte przez niego do kalkulacji
koszty pracy są zgodne z obowiązującymi przepisami (oprócz umowy dla tłumacza j. angielskiego nie przedłożył
żadnych dowodów na potwierdzenie stawek dla tłumaczy innych języków z grupy A tj. francuskiego, niemieckiego,
rosyjskiego czy hiszpańskiego) - nie sposób jest uznać, że podołał on ciążącemu na nim obowiązkowi obalenia
domniemania występowania rażąco niskiej ceny.
Przy tym tylko jedna z przedstawionych umów, wraz z załączonym do niej aneksem, wskazuje na stawki, które
są zgodne z przepisami prawa pracy, tj. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie
wysokości minimalnego wynagrodzenia
za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r. (Dz.U. 2024, poz. 1362)
- dalej „Rozporządzenie”, zgodnie z którym od dnia 1 stycznia 2025 r. ustala się jako minimalne wynagrodzenie za pracę
w wysokości 4666,00 zł. brutto. Umowa pracownika zatrudnionego na stanowisku Head of Quality Assurance nie
potwierdza bowiem, że pracownik uzyskuje wynagrodzenie zgodne z minimalnym wynagrodzeniem określonym w ww.
Rozporządzeniu.
Izba nie podziela argumentacji przystępującego w tym zakresie, że skoro wezwanie
do złożenia wyjaśnień zostało wystosowane 2 grudnia 2025 r., to na dzień składania wyjaśnień stawka ta nie była niższa
niż określona Rozporządzeniem. GROY całkowicie bowiem pomija, że jego obowiązkiem było wykazanie, że stawki
tłumaczy, w czasie kiedy będą oni realizować zamówienie (nie budzi wątpliwości, że realizacja zamówienia dotyczy roku
2025), nie będą niższe niż minimalne. Przy czym podkreślić należy, że wykonawca GROY, składając swoje wyjaśnienia,
miał już wiedzę na temat wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r., gdyż minimalna stawka wynagrodzenia
godzinowego na 2025 r. została ustalona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie
wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r. (Dz. U. z 2024
r., poz. 1362), opublikowanym 13 września 2024 r. GROY całkowicie bagatelizuje powyższe, wskazując
w swoim piśmie procesowym, że stawki te odnoszą się do roku 2024 i, że w kolejnym roku zostały zwiększone. Tym
niemniej z treści wyjaśnień to nie wynika. Jeśli wykonawca GROY planował zwiększenie tych stawek - to powinien był to
zamawiającemu co najmniej zakomunikować w treści wyjaśnień, tym bardziej, że to właśnie wynagrodzenia tłumaczy
były elementem, który budził największe wątpliwości zamawiającego. Z wyjaśnień też nie wynika, że czynnik ten
(konieczność zwiększenia wynagrodzeń od 1 stycznia 2025 r.) GROY wziął pod uwagę zwłaszcza, że w
przedstawionych kalkulacjach wprost wskazał, odnosi się do wynagrodzenia minimalnego w roku 2024. Stąd
zamawiający oceniając wyjaśnienia nie dowiedział się z nich czy GROY uwzględnił minimalną stawkę na rok 2025, skoro
było wiadome, że przepisy w tym zakresie wejdą w życie i będą obowiązywały w okresie obowiązywania umowy z
zamawiającym.
Co również istotne w niniejszej sprawie, z treści złożonych przez przystępującego wyjaśnień wynika, że w swojej
pracy wykonawca ten stosuje narzędzia, które pozwalają mu na skrócenie czasu pracy. W konsekwencji deklaruje w
nich, że tłumacz w ciągu 1 godziny wykonuje 2 strony tłumaczenia, z kolei weryfikator w ciągu 1 godziny wykonuje 3-4
strony weryfikacji i korekty. Jednocześnie powyższe założenia mają przełożenie na sposób kalkulacji ceny oferty, a w
efekcie na złożone wyjaśnienia w przedmiocie rażąco niskiej ceny. Tymczasem GROY zdaje się nie dostrzegać, że
powyższe okoliczności przywołane przez niego, na które się powołuje jako na te, które mają mu umożliwić obniżenie
ceny nie mogły zostać wzięte pod uwagę w okolicznościach tej sprawy. Bez znaczenia bowiem pozostaje ile stron
tłumaczenia czy weryfikacji dana osoba może wykonać, skoro zamawiający określił
w opisie przedmiotu zamówienia w jaki sposób ma być ono realizowane. Powyższe opisał w SW Z i dodatkowo
przypomniał w treści wezwania do złożenia wyjaśnień ceny. Wprawdzie odwołujący nie sformułował w treści złożonego
odwołania zarzutu braku zgodności treści oferty z treścią SW Z, jednakże powyższy opis realizacji zamówienia powinien
był znaleźć odzwierciedlenie w treści wyjaśnień. W konsekwencji okoliczność czy mamy do czynienia
w tym postępowania z ceną rażąco niską i czy zostało to potwierdzone w złożonych wyjaśnieniach, powinno być
odnoszone do sposobu w jaki zamawiający opisał przedmiot zamówienia. Z kolei tam precyzyjnie został wyartykułowany
wymóg, że tłumacz pracujący
z tekstem dokonuje przekładu 1 strony na godzinę, a w ciągu jednego dnia roboczego tłumaczone jest do 5 stron
obliczeniowych tekstu. Powyższe nie zostało przez GROY uwzględnione, co wynika wprost z treści wyjaśnień złożonych
w postępowaniu. Tym samym jest to kolejny powód, dla którego złożone w ten sposób wyjaśnienia nie mogły zostać
przez zamawiającego zaakceptowane.
Jednocześnie, na potwierdzenie rynkowości stawek dla tłumaczeń w zakresie
j. hiszpańskiego (język należący do grupy A, które to stawki należało przedstawić) GROY złożył jako dowód fakturę VAT
nr 87/2022 (data sprzedaży 28-10-2022), z której wynikała stawka za tłumaczenie 34,44 zł. brutto. Z kolei w formularzu
cenowym, deklarowana stawka dla zamawiającego wynosi pomiędzy 27,67 zł. a 31,98 zł. brutto wraz z weryfikacją. Tym
samym już tylko ten dowód potwierdza, że przystępujący oferuje zamawiającemu stawki niskie, niższe niż wynika to z
przedstawionych przez niego w postępowaniu dowodów. Dodatkowo jeszcze są one niższe, niż te które przyjęte zostały
przez wykonawcę w roku 2022.
Odnosząc się z kolei do przedłożonych przez GROY dowodów na rozprawie
w pierwszej kolejności należy wskazać, że powyższe uznać należy za spóźnione z tego powodu, że badanie w
przedmiocie rażąco niskiej ceny ma miejsce w postępowaniu
o udzielenie zamówienia publicznego. W postępowaniu odwoławczym Izba ocenia wyłącznie prawidłowość czynności
zamawiającego, w tym przypadku czy dokonał poprawnej oceny złożonych wyjaśnień i dowodów, biorąc pod uwagę
treść wezwania skierowanego do GROY.
Nawet jednak, gdyby poddać powyższe ocenie to ich analiza prowadzi do tożsamych wniosków, jakie powinny
płynąć z analizy wyjaśnień złożonych w toku postępowania tj., że za zaoferowane ceny przystępujący nie będzie w stanie
zamówienia tego zrealizować.
I tak odnosząc się do dowodu w postaci Formularza ofertowego złożonego przez odwołującego w postępowaniu
prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie na tłumaczenie dokumentacji medycznej i
niemedycznej wskazać należy,
że stawka przez niego proponowana w tym postępowania jest 2-krotnie wyższa od tej, którą oferuje GROY. Przy tym nie
obejmuje ona weryfikacji, która dodatkowo stanowi ok. 50% ceny tłumaczenia. Stąd dowód ten z pewnością nie
potwierdza okoliczności, że stawki oferowane przez wykonawców są podobne, gdyż wskazuje, że to stawki oferowane
przez GROY
są zaniżone.
Z kolei dowody w postaci oświadczenia tłumacza j. hiszpańskiego, jak też wydruk
z systemu wykonawcy GROY, które miały potwierdzać prawidłowość i rynkowość kalkulacji wskazują na niespójności
pomiędzy treścią złożonych wyjaśnień w postępowaniu
a składanymi w postępowaniu odwoławczym. Przystępujący w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny zadeklarował bowiem
stawkę 28 zł. netto za tłumaczenie, z kolei z oświadczenia złożonego przez tłumacza wynika, że wykonuje tłumaczenie
w cenie 20 zł. netto. Przy tym również w tym przypadku do wskazanych cen należy doliczyć 50% za weryfikację. Także
stawka 17,50 zł. za tłumaczenie, wynikająca z wydruku z wewnętrznego systemu odwołującego jest wyższa od tej, którą
deklarował GROY w swoich wyjaśnieniach.
Złożone w postępowaniu i na rozprawie dowody wskazują zatem raczej na kolejne wątpliwości w zakresie
odnoszącym się do poziomu cen przyjętych przez GROY
w postępowaniu i zadeklarowanych w Formularzu cenowym.
Dodatkowo Izba wzięła pod uwagę, że wbrew ogólnym deklaracjom GROY, zawartym w wyjaśnieniach,
oferowane przez niego stawki nie pozwalają na realizację zamówienia zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie
prawa pracy. Odwołujący przedstawił w tym zakresie szczegółowe obliczenia, biorąc pod uwagę wymagania
zamawiającego zawarte
w opisie przedmiotu zamówienia i zestawiając je z danymi, które deklaruje GROY w tabelach (Szczegółowe kalkulacje
cen ofert - poz. 1 Tłumaczenie pisemne tryb zwykły j. angielski
z weryfikacją i poz. 2 Tłumaczenie pisemne tryb zwykły j. niemiecki z weryfikacją). Na podstawie przedstawionej przez
GROY kalkulacji odwołujący wyliczył jakie wynagrodzenie godzinowe otrzymuje tłumacz, a jakie weryfikator, trafnie
zwracając uwagę, że stawka godzinowa tłumacza j. angielskiego, deklarowana przez GROY, to 17,76 zł. brutto na
godzinę, zaś j. niemieckiego 16,32 zł. brutto, co z kolei jest niższe, niż obowiązująca aktualnie stawka wynosząca 30,50
zł. brutto. Podobnie w przypadku weryfikatora, wyliczona stawka
w wysokości 17,86 zł. brutto (j. angielski) i 16,32 zł. brutto (j. niemiecki) jest niższa
od minimalnej. Tym samym wyliczone koszty pracy, które to jak podkreślić należy ponownie, stanowiły przedmiot
zainteresowania zamawiającego - potwierdzają, że GROY w swoich kalkulacjach nie uwzględnił obowiązujących w tym
zakresie przepisów prawa.
Formułowane przez odwołującego wątpliwości i zastrzeżenia, które podnosił
w odwołaniu znalazły potwierdzenie w dokumentacji niniejszego postępowania. Przystępujący nie udzielił wyjaśnień w
zakresie oczekiwanym przez zamawiającego, nie przedstawił kalkulacji dla wszystkich pozycji od 1 do 6, jak tego
wymagał zamawiający, nie przedstawił dowodów na potwierdzenie rynkowości ceny, w końcu też jak wynika ze
szczegółowych wyliczeń dokonanych przez odwołującego, uwzględniających założenia zamawiającego opisane w OPZ,
stawki oferowane przez GROY są niższe niż stawki minimalne wynikające
z przepisów prawa pracy.
W konsekwencji Izba uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty złożonej przez wykonawcę
GROY, jako zawierającej rażąco niską cenę.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i
art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7
ust. 1 pkt 2 w związku z § 5 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego,
ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437).
Przewodnicząca:……………………………….………