Przejdź do treści

Orzecznictwo

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 16 maja 2025 r., sygn. KIO 1556/25

Sąd
Krajowa Izba Odwoławcza
Data
Sygnatura
KIO 1556/25
Rodzaj
Wyrok

Sędzia: Izabela Niedziałek-Bujak

Treść orzeczenia

Sygn. akt: KIO 1556/25

WYROK

Warszawa, dnia 16 maja 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca:Izabela Niedziałek-Bujak

Protokolantka:

Klaudia Kwadrans

po rozpoznaniu na rozprawie 13 maja 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej 22 kwietnia 2025 r. przez odwołującego – wykonawcę NODO Spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością, ul. Gronowska 46, 64-100 Leszno w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Powiat

Leszczyński, Zarząd Dróg Powiatowych w Lesznie, Pl. Kościuszki 4, 64-100 Leszno

przy udziale przystępującego po stronie zamawiającego – uczestnika, wykonawców wspólnie ubiegających się o

zamówienie: Przedsiębiorstwo Dróg i Ulic Leszno Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Bema 33, 64-100

Leszno, Drogtranz Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Witosa 8, 56-200 Góra

orzeka:

1Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności z 17.04.2025 r. polegających na

wyborze oferty najkorzystniejszej, odrzuceniu oferty odwołującego i nakazuje ponowne badanie i ocenę

ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego.

2Kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego i:

2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000 zł 00 gr (dziesięć tysięcy złotych) wpisu oraz

3.600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych) kosztów pełnomocnika odwołującego;

2.2zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 13.600 zł 00 gr (trzynaście tysięcy sześćset złotych) z

tytułu zwrotu kosztów wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca:………………………………

Sygn. akt: KIO 1556/25

Uzasadnie nie

W postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Zarząd Dróg Powiatowych w Lesznie, w trybie przetargu

nieograniczonego z możliwości przeprowadzenia negocjacji na modernizację drogi powiatowej nr 4755P od m. Wijewo do

granicy powiatu leszczyńskiego (nr postępowania: 11/p.n/25), ogłoszonym w Biuletynie Zamówień Publicznych

06.03.2025 r., 2025/BZP 00135181/01, wobec oceny wyjaśnień i odrzucenia oferty, wniesione zostało 22.04.2025 r. do

Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wykonawcy – NODO Sp. z o.o. z/s w Lesznie (KIO 1556/25).

Zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej i odrzuceniu oferty odwołującego 17.04.2025 r.

Odwołujący wskazuje na naruszenie 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 i w zw. art. 16 pkt 1 Pzp, przez:

1.przeprowadzenie procedury wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, przewidzianej w art. 224 ust. 1 Pzp.;

2.odrzucenie oferty odwołującego w związku z niezasadnym przyjęciem, iż złożone na wezwanie zamawiającego

wyjaśnienia i dowody w zakresie wyliczenia ceny nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, podczas gdy wyjaśnienia

te były adekwatne do treści wezwania zamawiającego i potwierdzały, że cena podana w ofercie odwołującego nie

jest ceną rażąco niską i pozwala na wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w

dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów,

ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu opisanego w pkt 2), odwołujący zarzuca:

3.naruszenie art. 224 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 Pzp.- poprzez zaniechanie wezwania odwołującego do złożenia

dodatkowych wyjaśnień w zakresie sposobu kalkulacji ceny w sytuacji, w której w następstwie złożonych przez

odwołującego wyjaśnień zamawiający powziął dalsze wątpliwości w zakresie przyjętych przez odwołującego

założeń lub przedłożonych dowodów.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty

najkorzystniejszej, dokonania ponownego badania i oceny ofert, względnie wezwania odwołującego do złożenia

wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny elementów zamówienia.

Odwołujący zakwestionował, aby zachodziła podstawa do wszczęcia postępowania w trybie art. 224 Ustawy.

Zamawiający poinformował, że zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia kwotę 5.900.000,00 zł brutto,

natomiast w wezwaniu do złożenia wyjaśnień zamawiający poinformował, że wartość szacunkowa zamówienia wynosi

10.515.092,06 zł, do której to kwoty zamawiający porównywał cenę oferty i stwierdził, ze jest ona niższa o 30%. Ustalenie

wartości szacunkowej zamówienia nastąpiło w rażącym oderwaniu od przedmiotu zamówienia oraz cen rynkowych na

tego rodzaju roboty budowlane. Średnia arytmetyczna złożonych ofert wyniosła ok 7,5 mln zł., a najdroższa oferta

złożona została z ceną 8.232.106,17 zł. Cena oferty odwołującego jest niższa o 14% od średniej arytmetycznej

złożonych ofert. Zamawiający w wezwaniu nie wskazał, które elementy budzą jego wątpliwości (prawie 200 pozycji

kosztorysowych), a w uzasadnieniu odrzucenia oferty wskazał, że dokonał analizy realizowanych przez odwołującego

umów, co nie powinno mieć znaczenia dla oceny wyjaśnień. Nie można oczekiwać na podstawie ogólnego wezwania, że

wykonawca wyjaśni wszystkie pozycje kosztorysowe. W wyjaśnieniach skupił się na najważniejszych elementach

kosztowych, co również powinno być uwzględnione przy ryczałtowym charakterze wynagrodzenia. Odwołujący nie został

wezwany do dalszych wyjaśnień, a o wątpliwościach zamawiającego dowiedział się dopiero z zawiadomienia o

odrzuceniu jego oferty. Zamawiający nie wykazał, aby wskazane pozycje kosztorysowe stanowiły istotną składową ceny

lub kosztu, poziom ceny za wykonanie warstwy ścieralnej niższy o 5-10% od kolejnej oferty świadczy o realności

kalkulacji odwołującego. W tych okolicznościach odrzucenie oferty było przedwczesne, a wykonawca powinien być

wezwany do dalszych wyjaśnień okoliczności, które budzą wątpliwości zamawiającego.

Do postępowania odwoławczego przystąpili po stronie zamawiającego wykonawcy wspólnie ubiegający się o

zamówienie: Przedsiębiorstwo Dróg i Ulic Leszno Sp. z o.o. i DROGTRANZ Sp. z o.o. Uczestnik złożył pismo

procesowe ze stanowiskiem w sprawie podniesionych zarzutów (pismo z 12.05.2025 r.).

Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania. Zamawiający uznał, że odwołujący

złożonymi wyjaśnieniami nie obalił domniemania zaoferowania rażąco niskiej ceny, którego podstawą była różnica ceny

do wartości szacunkowej zamówienia ustalonej w terminie przewidzianym w Ustawie (zaktualizowana 5.03.2025 r.), dla

której nie mają znaczenia założenia poczynione w planie finansowym, jak również kwota przewidziana na sfinansowanie

zamówienia. Zamawiający ocenił wyjaśnienia jako ogólne, lakoniczne, nie zawierające uzasadnienia związku pomiędzy

ceną, a istotnymi czynnikami kreującymi cenę. Istotnym czynnikiem cenotwórczym było wykonanie prac bitumicznych,

stanowiących blisko 50% całości zamówienia i w tym zakresie zamawiający swoje stanowisko wyraził w uzasadnieniu

odrzucenia oferty odwołującego. W wyjaśnieniach wykonawca w ogóle nie odniósł się do kluczowych pozycji

cenotwórczych kosztorysu pomocniczego, zatem nie potwierdził realności cen jednostkowych pozycji kosztorysowych.

Wykonawca nie wykazał, ani też nie przedstawił dowodów, które uzasadniałaby wykonanie poszczególnych etapów prac

w przyjętych przez niego stawkach, a wartości te znacząco odbiegają od cen zawartych w kosztorysie inwestorskim

zamawiającego. 16 kwietnia 2025 r. odwołujący przesłał do zamawiającego dowód potwierdzający możliwość zakupu

mas bitumicznych w korzystnych cenach, czyli po 19 dniach od wyznaczonego terminu na wyjaśnienia. Ma to

potwierdzać, że wykonawca pojmował treść, celowość i zasadność skierowanego do niego wezwania. Ponieważ

wyjaśnienia były lakoniczne, niespójne ze stanem faktycznym, niepoparte wiarygodnymi dowodami, zamawiający nie miał

podstaw do wzywania do dodatkowych wyjaśnień, bo ich treść nie budziła wątpliwości.

Stanowisko Izby.

Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązujące w

dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1605 ze zm.), dalej jako

„Ustawa”.

Izba miała na uwadze stan faktyczny ustalony w oparciu o dokumentację postępowania złożoną do akt sprawy, w tym

ofertę odwołującego, wezwanie zamawiającego i wyjaśnienia składane przez odwołującego w zakresie ceny.

Izba ustaliła i zważyła.

Przedmiot zamówienia stanowi modernizacja drogi powiatowej nr 4755P od m. Wijewo do granicy powiatu

leszczyńskiego. Szczegółowy opis wymagań w zakresie realizacji i odbioru robót określony został w załącznikach do

swz, w tym pomocniczych kosztorysach ofertowych, STWiOR, dokumentacji technicznej, przedmiarach. Wraz z ofertą

wykonawcy składali, m.in. wypełnione pomocnicze kosztorysy ofertowe (załącznik nr 8 do swz). W formularzu oferty

wykonawcy wskazywali cenę, która uwzględnia całkowity koszt realizacji zamówienia.

Przed otwarciem ofert zamawiający poinformował o kwocie jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia,

tj. 5.900.000,00 zł brutto.

Termin składania ofert upłynął 21.03.2025 r. W postępowaniu złożonych zostało 7 ofert z cenami brutto:

p.

Nazwa (firma) Wykonawcy

Wartość całkowita (zł brutto)

1.

COLAS Polska Sp. z o. o.

8 232 106,17

2.

Przedsiębiorstwo Dróg i Ulic Leszno Sp. z o. o. 7 373 447,26

(Lider konsorcjum)

3.

NODO Sp. z o. o.

4.

Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowego Sp. z 7 386 314,73

o. o.

5.

INFRAKOM KOŚCIAN Sp. z o.o.

7 495 609,08

6.

STRABAG Sp. z o.o.

7 698 077,30

7.

„POL-GRÓD” Drawsko Pomorskie S.A.

8 092 729,25

6 534 999,10

Zamawiający ustalił wartość szacunkową zamówienia na podstawie kosztorysów inwestorskich sporządzonych

26.02.2024 r. i zaktualizowanych w I kwartale 2025 r. W protokole postępowania zamawiający wskazał wartość

zaktualizowaną na kwotę 8.548.855,33 zł netto.

Zamawiający wezwał pismem z 24.03.2025 r. odwołującego do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 224 ust. 1 Ustawy.

Podstawą wezwania było wskazanie przez zamawiającego: Cena Państwa oferty wydaje się rażąco niska i budzi

wątpliwości Zamawiającego, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w

SW Z, w szczególności jest niższa o: 37,85% od wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o należny podatek od

towarów i usług tj. 10 515 092,06 zł. Dalej zamawiający wskazał na zakres wyjaśnień stanowiący powielenie treści

przepisu art. 224 ust. 3 Ustawy, a także, że:

Przedstawione przez Wykonawcę wyjaśnienia winny być jak najbardziej szczegółowe, powinny uwzględniać wszelkie

aspekty mające wpływ na cenę, tak aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego i rzetelnego jej wyliczenia.

Zamawiający zaleca zawarcie w wyjaśnieniach odpowiednich wyliczeń, katalogów lub innych dowodów, które potwierdzają

realność i rzetelność zaproponowanej ceny oraz udział zysku Wykonawcy w cenie realizacji zamówienia.

Ponadto Zamawiający informuje, że obowiązek wykazania, innymi słowy udowodnienia, że oferta nie zawiera

rażąco niskiej ceny lub kosztu, spoczywa na Wykonawcy.

Na końcu w pouczeniu zamawiający podkreślił:

Pouczenie:

Zamawiający informuje, że wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie

zamawiającego, zawierającej ogólne informacje o działalności wykonawcy lub deklaracje co do realizacji zamówienia za

zaoferowaną cenę, niepoparte stosownymi dowodami. Wyjaśnienia wykonawcy muszą być na tyle konkretne i

szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wykonawcy,

spowodowały obniżenie ceny jego oferty i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać.

W piśmie z 28.03.2025 r. odwołujący złożył wyjaśnienia, w których ogólnie określił warunki dotyczące dostępności

sprzętu, samodzielnej realizacji prac, dostępnych rabatów u producentów materiałów, jak również okresu realizacji prac.

Do wyjaśnień załączone zostały dowody w postaci wykazu sprzętu, przykładowych umów o pracę, ale także oferty

zakupowe materiałów betonowych na potrzeby przedmiotowej roboty.

Odwołujący dodatkowo 16.04.2025 r. przesłał do zamawiającego uzupełnienie wyjaśnień wskazując na istotny brak

załączenia dowodu , tj. kopii oferty z 19.03.2025 r. na materiały asfaltowe – masy bitumiczne.

Zamawiający 17.04.2025 r. poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej i odrzuceniu oferty

odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Ustawy. W uzasadnieniu uznania, że oferta zawiera rażąco niską cenę

zamawiający wskazał, m.in.:

Odnosząc się do argumentacji Wykonawcy w zakresie nieograniczonego dostępu do floty sprzętowo – transportowej, jak

również wykonania zamówienia bez udziału podwykonawców należy wskazać, iż jest ona niespójna oraz pozostaje w

sprzeczności z przedłożoną umową współpracy z podmiotem FUH J.M.. Ponadto w wykazie sprzętu będącego w

użytkowaniu Wykonawcy brak jest zespołu maszyn służących do frezowania i układania mieszanek mineralnoasfaltowych (rozściełacz, walce, skrapiarka itp.). W związku z powyższym powstaje uzasadnione domniemanie, że te

roboty również zostaną zlecone podwykonawcy. Ceny jednostkowe wykonania warstwy ścieralnej przez Wykonawcę

kształtują się na poziomie 90% ceny jednostkowej z drugiej w rankingu oferty konsorcjum firm: Przedsiębiorstwo Dróg i

Ulic Leszno Sp. z o. o. oraz Drogtranz Sp. z o. o. [o 10% niższe od cen drugiego Oferenta], podobnie warstwa wiążąca na

poziomie 94,44 % ceny jednostkowej zaoferowanej przez konsorcjum firm: Przedsiębiorstwo Dróg i Ulic Leszno Sp. z o. o.

oraz Drogtranz Sp. z o. o. [o 5,56 % niższa od cen drugiego Oferenta]. Powyższe ma istotne znaczenie, z uwagi na

okoliczność, iż Lider konsorcjum: Przedsiębiorstwo Dróg i Ulic Leszno Sp. z o. o. posiada własną wytwórnię mas

bitumicznych oraz brygadę bitumiczną składającą się z pracowników firmy, co stwarza większe możliwości obniżenia cen

jednostkowych. Natomiast same prace bitumiczne stanowią blisko 50% wartości całego zamówienia, zatem są istotnym

czynnikiem cenotwórczym wartości ofert.

Podbudowa z mieszanki mineralno-cementowo-emulsyjnej (MCE) wymaga zastosowania zespołu maszyn, których

Oferent nie posiada w swoim zapleczu sprzętowym (recykler, wytwórnia mobilna itp.). Ponadto cena jednostkowa

wykonania 1m2 podbudowy MCE Wykonawca wycenił na poziomie ok 77 % wartości drugiej w rankingu ofert.

Następnie zamawiający na podstawie analizy wybranych 13 pozycji kosztorysowych wskazał na ceny jednostkowe

znacząco zaniżone w stosunku do cen rynkowych, co odnosił do wyceny oferty drugiego oferenta oraz kosztorysu

inwestorskiego. W kolejnych punktach zamawiający odniósł się do deklaracji dotyczącej założonego okresu realizacji 4-5

miesięcy od dnia podpisania umowy względem przewidzianego 6 miesięcznego okresu, co miało uzasadniać

ograniczenie kosztów bezpośrednich i pośrednich wskazując, że nie znalazła odzwierciedlenia w żadnym dokumencie

np. harmonogramie rzeczowo-finansowym, co pozwoliłoby Zamawiającemu na ocenę realności poczynionych założeń.

Doświadczenie Zamawiającego z w/w firmą na dotychczasowych realizacjach zadań w okresie ostatnich 5 lat wskazuje

jednoznacznie, że Wykonawca nigdy nie zrealizował przed upływem terminu umownego kontraktu, co wiązało się z

koniecznością zastosowania postanowień umownych sankcjonujących spełnienie zobowiązania. Dlatego też wniosek o

wykonaniu zadania w okresie 4-5 miesięcy jest w uznaniu Zamawiającego stworzony na potrzeby wyjaśnień i nie znajduje

realnego uzasadnienia.

Wykonawca w punkcie 9 wyjaśnień oświadczył, iż do wyceny przyjął ceny jednostkowe obowiązujące na innych

realizowanych przez niego kontraktach m.in. dla Miasta Leszna. Zamawiający ustalił, iż aktualnie Wykonawca nie

prowadzi żadnych prac na rzecz Miasta Leszna, wobec powyższe wskazane wyjaśnienia są niezgodne ze stanem

faktycznym. Nadto Zamawiający ustalił, iż na innym kontrakcie o roboty budowlane obejmującym pozycje tożsame z

pozycjami kosztorysu w niniejszej sprawie Wykonawca zastosował znacząco wyższe stawki tj.: Podbudowa z kruszywa

łamanego o gr. 20 cm 153,75 % ceny badanej oferty, Nawierzchnia z kostki betonowej szarej gr. 8 cm 144,82 % ceny

badanej oferty, Nawierzchnia z tłucznia kamiennego gr. 10 cm 257,11 % ceny badanej oferty, Ława pod krawężnik

betonowa 167,07 % ceny badanej oferty, Wywiezienie gruzu z terenu rozbiórki 712,58 % ceny badanej oferty.

W podsumowaniu zamawiający uznał, że wyjaśnienia Wykonawcy są ogólnikowe i nie potwierdzają realności cen

jednostkowych pozycji kosztorysowych składających się na wartość oferty. Wykonawca nie wykazał, ani też nie

przedstawił dowodów, które uzasadniałaby wykonanie poszczególnych etapów prac w przyjętych przez niego stawkach, a

wartości te znacząco odbiegają od cen zawartych w kosztorysie inwestorskim Zamawiającego.

Odwołujący pismem z 22.04.2025 r. zwrócił się do zamawiającego z wnioskiem o udostępnienie kosztorysu

inwestorskiego oraz kosztorysu ofertowego wybranego konsorcjum.

W odpowiedzi przekazał kosztorysu inwestorskie zawierające zaktualizowaną na I kwartał 2025 r. wyceną robót.

Odwołujący we wnioski z 24.04.2025 r. sprecyzował prośbę o przekazanie kosztorysu, który był podstawą wyceny tego

zadania i został przedstawiony w BZP 19.01.2024 r. jako plan postępowań na 2024 r., którego wartość określona została

na 4.788.048,78 zł netto.

Zamawiający w odpowiedzi z 29.04.2025 r. wskazał, że wartość podana w planie była wartością orientacyjną i nie została

opracowana na podstawie kosztorysu i nie jest wartością szacunkową zamówienia.

Izba uwzględniła zarzuty odwołującego, zmierzające do wykazania wadliwości procedury, jaka miała miejsce w

odniesieniu do jego oferty w związku z podejrzeniem zaoferowania rażąco niskiej ceny.

Ponieważ na obecnym etapie czynności zarzut co do braku uzasadnienia wszczęcia postępowania wyjaśniającego na

podstawie art. 224 Ustawy należałoby uznać za spóźniony, Izba odniosła się do samej oceny wyjaśnień złożonych w

odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z 24.03.2025 r. W szczególności należy podkreślić znaczenie samej oceny

wyjaśnień w świetle okoliczności, które zamawiający uwzględnił uznając, że wykonawca nie obalił domniemania rażąco

niskiej ceny.

Punktem odniesienia dla wykonawcy wezwanego na podstawie art. 224 ust. 3 Ustawy jest wskazanie przez

zamawiającego podstaw podejrzenia zaoferowania rażąco niskiej ceny. Wynika to wprost z art. 224 ust. 1 Ustawy,

którego adresatem jest zamawiający, jako inicjujący całą procedurę, której celem jest rozwianie wątpliwości

zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami. Należy zatem

odnotować, że jedynym uzasadnieniem powzięcia wątpliwości przez zamawiającego było porównanie ceny oferty

odwołującego do wartości szacunkowej zamówienia, która co istotne w tym postępowaniu znacząco odbiegała od

wszystkich ofert zawierających wycenę prac objętych zamówieniem. Zamawiający nie wskazał w wezwaniu na potrzebę

wyjaśnienia konkretnego zakresu robót, które wykonawca prezentował w kosztorysie ofertowym, jednocześnie

oczekiwaniem zamawiającego było aby wyjaśnienia były na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie

zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty

i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać.

W ocenie Izby procedura przewidziana w art. 224 Ustawy ma konkretny cel i znaczenie z punktu widzenia oceny, czy

oferta pozwala na wykonanie zamówienia zgodnie z wymaganiami, co powinno przyświecać tak zamawiającemu na

etapie formułowania wezwania, jak i wykonawcy udzielającemu odpowiedzi na wezwanie zamawiającego. Nie może być

wyłącznie traktowana jako formalne wypełnienie obowiązku wezwania (po stronie zamawiającego), czy też formalnej

odpowiedzi (po stronie odwołującego). Powinna zmierzać do merytorycznej oceny oferty i odnosić się do konkretnych

okoliczności wyceny prac. Jednocześnie to decyzja kończąca ocenę wyjaśnień powinna uwzględniać wszystkie

okoliczności, jakie wystąpiły w sprawie, nawet jeżeli nie zostały odpowiednio wyartykułowane, ale nie budzą wątpliwości.

W niniejszej sprawie Izba doszła do przekonania, że decyzja o odrzuceniu oferty, jako zawierającej rażąco niską cenę

została błędnie przez zamawiającego wywiedziona na podstawie wyjaśnień, w których wykonawca odniósł się do

okoliczności, które jego zdaniem mogły rozwiewać wątpliwości i przedstawił dowody. Zamawiający wprawdzie dokonał

oceny części dowodów (wykazy sprzętu, umowy), jednak nie odniósł tej oceny do samej oferty wykonawcy, dokonując

porównania wyceny prac odwołującego z drugą w kolejności ofertą i kosztorysem inwestorskim. Ponadto, zamawiający

nie skomentował dowodu dotyczącego oferty poddostawcy materiałów skupiając się na wytknięciu braku uzasadnienia

poziomu wyceny poszczególnych rodzajów prac, co do których wcześniej nie wskazywał na potrzebę ich

szczegółowego wyjaśnienia. Ponieważ zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia odnosił się do poszczególnych różnic

wyceny prac w wybranych pozycjach kosztorysowych, to należy wskazać, że wykonawca nie mógł na podstawie

wezwania zidentyfikować tych obszarów, a tym samym ocena wyjaśnień nie powinna być sprowadzona do samego

porównania z wyceną innej oferty i kosztorysem zamawiającego. Takie porównanie o niczym nie przesądza poza

wskazaniem, że występuje różnica w wycenie. W szczególności nie jest to wystarczające dla stwierdzenia, że inna

oferta może prezentować poziom cen rynkowych, do którego należy odnosić ofertę odwołującego. Dotyczy to również

kosztorysu inwestorskiego, którego wycena w porównaniu z ofertami była wyraźnie przeszacowana w stosunku do

realnych kosztów wykonania robót. Istotnym pozostaje w tym obszarze podkreślenie, że wykonawca nie miał możliwości

rozwiania wątpliwości zamawiającego, co do wyceny wybranych pozycji kosztorysowych, jeżeli te nie zostały przez

niego wskazane w wezwaniu do złożenia wyjaśnień.

Izba uwzględniła również okoliczność potwierdzoną cenami ofertowymi, która wskazuje na rynkowy charakter cen, a ten

oscylował dla tego zamówienia średnio na poziomie ok 7,5 mln zł. Oferta odwołującego była o ok. 1 mln zł niższa od tego

poziomu, a szacowana wartość zamówienia (po aktualizacji z I kwartału 2025 r.) przekraczała brutto 10 mln. W

zestawieniu z kwotą przewidzianą na sfinansowanie zamówienia (5.900.000,00 zł), zasadne były wątpliwości zgłaszane

przez odwołującego co do podstaw szacowania wartości zamówienia. W tym zakresie zamawiający poza

podkreśleniem innego znaczenia określenia wartości zadania na potrzeby planu finansowego, jak i ustalenia kwoty na

sfinansowanie zamówienia, nie przedstawił kosztorysu inwestorskiego przed aktualizacją cen z I kwartału 2025 r.

Pozwoliłoby to na poznanie ewentualnych założeń przyjętych do oszacowania wartości zamówienia w lutym 2024 r. i

zakresu aktualizacji dokonanej w I kwartale 2025 r. Okoliczności te były znane zamawiającemu i powinien oceniając

wyjaśnienia również kierować się wiedzą, jaką posiadał w tym zakresie. Z uzasadnienia odrzucenia oferty nie wynika nic

poza wskazaniem na wyższą wartość szacunkową prac.

Okoliczności te należało uwzględnić przy ocenie złożonych wyjaśnień, jako prezentujące faktyczne realia tego

zamówienia. Zamawiający w wezwaniu nie sprecyzował jakie pozycje kosztorysowe budzą jego wątpliwości i skierował

do wykonawcy ogólne wezwanie. W odpowiedzi odwołujący przedstawił wyjaśnienia, w których odnosił się do

okoliczności, które w jego ocenie mogłyby zamawiającego przekonać o realności kalkulacji ceny. Załączył również

dowody, na podstawie których następnie zamawiający sformułował uzasadnienie odrzucenia oferty wskazując na braki w

wyjaśnieniach i konkretne zastrzeżenia co do poziomu wyceny prac.

W ocenie składu zamawiający mając wątpliwości, których wcześniej nie sformułował, nie dał wykonawcy możliwości

udzielenia wyjaśnień w zakresie pozwalającym na obalenie domniemania RNC, którego podstawą było wyłącznie

porównanie z szacowaną wartością zamówienia, która znacząco odbiegała od cen wszystkich złożonych w

postepowaniu ofert. Prowadziło to do naruszenia zasady równego traktowania wykonawców, gdyż na skutek działania

samego zamawiającego, którego efektem był brak możliwości odpowiedzi na sformułowane dopiero w momencie

odrzucenia oferty wątpliwości, wykonawca nie mógł obiektywnie złożyć przekonujących zamawiającego wyjaśnień.

Argumenty zamawiającego prezentowane na rozprawie również prowadziły do wniosku, że ocena wyjaśnień nie była

obiektywnie prawidłowa. Zamawiający kwestionował, jako wystarczające dla oceny założeń wykonawcy przedstawienie

umów dla trzech pracowników, co miałoby świadczyć o niedostatecznym składzie personelu pozwalającym na szybszą

realizację prac. W ocenie składu orzekającego taki wniosek nie był uprawniony, gdyż przedłożone umowy miały na celu

wykazanie poziomu płac, a nie składu personelu, jaki wykonawca zamierza zaangażować do realizacji prac.

Zamawiający w swz nie ustalił minimalnego poziomu personelu, a tym samym wykonawca nie miał powodów do tego,

aby uznać za konieczne wykazanie ilości pracowników. Jak wskazał zamawiający, zależy mu na sprawnej i szybkiej

realizacji zadania stąd wyznaczył termin 6 miesięcy, a jak wskazał w uzasadnieniu odrzucenia oferty, odwołującemu nie

udało się w dotychczasowej historii zrealizować kontraktu przed terminem. Duże wątpliwości u zamawiającego budziło

wskazanie w wyjaśnieniach terminu na 4-5 miesięcy, czego wykonawca nie udokumentował chociażby zasobem

kadrowym czy też zasobem sprzętowym pozwalającym w całości zrealizować zadanie. Izba wskazuje, że zamawiający

takich wymogów nie sprecyzował w wezwaniu i jeżeli jego oczekiwaniem było przedstawienie konkretnych danych, które

nie były ujęte w ofercie, to informację o tym powinien przekazać w wezwaniu lub wystąpić o dodatkowe wyjaśnienia.

Zamawiający pominął dowód w postaci oferty mas bitumicznych przygotowanej dla wykonawcy przed terminem

składania ofert i ocenił wyjaśnienia odnosząc je do wyceny drugiego wykonawcy w tym postępowaniu. W ocenie składu

takie działanie wypaczało ocenę wyjaśnień. Niezależnie od przyjęcia, czy oferta ta jako uzupełniona po terminie na

złożenie wyjaśnień mogła być brana pod uwagę przy ocenie wyjaśnień, to podważanie wyceny prac w oparciu o samo

porównanie z oceną oferty konkurencyjnej (również odbiegającej od wartości szacunkowej zamówienia), nie mogło

również uzasadniać stwierdzenia, że wycena nie ma charakteru rynkowego. W ocenie składu nie mogły również

uzasadniać odrzucenia oferty okoliczności związane z innymi kontraktami, jakie realizował odwołujący na podstawie,

których zamawiający wnioskował o braku podstaw do przyjęcia założeń wykonawcy i możliwości ich realizacji.

Powyższe prowadziło do uchylenia decyzji o odrzuceniu oferty odwołującego i nakazania powtórzenia czynności badania

i oceny ofert.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych

oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 poz. 2437). Izba zaliczyła do kosztów postępowania wpis

oraz koszty pełnomocnika odwołującego wykazane rachunkiem złożonym do akt sprawy i obciążyła nimi zamawiającego.

Przewodnicząca:…………………….

Uzasadnienie liczy 27 003 znaki.

Dokument w bazie źródłowej